(Ngữ liệu ngoài sgk) Sống mòn

Phương pháp giải

Chú ý lời của người kể chuyện

Lời giải chi tiết

Ngôi thứ ba.

Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn (1)

Lời giải chi tiết

Trong đoạn (1), theo nhân vật Thứ, “kiếp chúng mình” là những người phải sống cuộc đời tù túng, chật hẹp, bần tiện, không quan tâm được đến những điều cao quý mà chỉ quanh quẩn lo ăn, lo mặc, đặc biệt là lo hai bữa ăn mỗi ngày, họ sống khổ sở, nhục nhã, không phát triển được tài năng, trí óc của bản thân, chỉ sợ chết đói.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức đã học về câu hỏi tu từ

Lời giải chi tiết

Đoạn trích có các câu hỏi tu từ sau:

+ Như vậy thì sống làm gì cho cực?

+ Có ai muốn gục mặt xuống làm gì?

– Hai câu trên thể hiện sự băn khoăn, trăn trở, day dứt, đau đớn của Thứ khi suy ngẫm về cuộc đời của “chúng mình”.

Phương pháp giải

Chú ý các chi tiết miêu tả nhân vật Thứ

Lời giải chi tiết

- Nhân vật Thứ trong đoạn trích là người trí thức có nhiều suy nghĩ tích cực, tiến bộ nhưng bị cái đói, cái nghèo làm cho phải sống cuộc sống tù túng, chật hẹp, đớn hèn, cơ cực,… Thứ muốn làm nhiều điều tốt đẹp nhưng bị “cuộc sống áo cơm ghì sát đất”, rơi vào bi kịch. Tuy nhiên, nhân vật luôn khao khát được vươn lên và có cuộc sống tốt đẹp hơn.

- Qua nhân vật, nhà văn muốn thể hiện sự thấu hiểu, đồng cảm, sẻ chia với nhân vật; nêu lên bi kịch của người trí thức trong xã hội cũ.

Phương pháp giải

- Nếu đồng tình, cần nhấn mạnh hoàn cảnh tốt sẽ tạo điều điện thuận lợi cho tài năng này nở.

- Nếu phản đối, cần nhấn mạnh con người phải biết vượt lên trên hoàn cảnh, kiên định với lí tưởng của mình. Đôi khi nghịch cảnh lại là động lực để con người quyết tâm vươn tới những điều tốt đẹp hơn.

- Nếu vừa đồng tình vừa phản đối, cần kết hợp hai ý trên. Nội dung câu trả lời cần chặt chẽ, có sức thuyết phục; độ dài theo số dòng quy định.

Lời giải chi tiết

Đoạn tham khảo: Em đồng tình một phần với quan điểm “Biết bao nhiêu tài năng không nảy nở được, chỉ vì không gặp được một cái hoàn cảnh tốt”. Thật vậy, hoàn cảnh thuận lợi sẽ là môi trường lý tưởng để con người phát huy năng lực, được hỗ trợ và khích lệ để tỏa sáng. Tuy nhiên, nếu chỉ trông chờ vào hoàn cảnh thì tài năng khó có thể thành công. Trong nhiều trường hợp, chính những nghịch cảnh, khó khăn lại trở thành động lực để con người nỗ lực, rèn luyện và chứng minh bản thân. Vì vậy, tài năng chỉ thật sự nảy nở khi vừa có môi trường tốt, vừa có ý chí và sự kiên định của chính người sở hữu nó. Hoàn cảnh quan trọng, nhưng bản lĩnh con người mới là yếu tố quyết định.