(Ngữ liệu ngoài sgk) Nỗi buồn chiến tranh

Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, xác định các sự kiện chính để tóm tắt ngắn gọn

Lời giải chi tiết

Đoạn trích kể về cuộc gặp gỡ tình cờ giữa nhân vật Kiên, chàng lính đã từng có thời gian huấn luyện tại Đồi Mơ ba tháng, với cô gái tên Lan sau 20 năm gặp lại. Những biến cố đau thương xảy ra với những người từng gắn bó với anh ở Đồi Mơ: mẹ nuôi mất vì nỗi đau hai đứa con hi sinh, cô gái 13 tuổi năm nào giờ thành goá phụ đơn độc. Cô vẫn bám lấy Đồi Mơ bởi luôn hi vọng gặp lại Kiên. Hai người gặp nhau trong ngậm ngùi. “Trong lòng Kiên chợt thấy nao lên một nỗi buồn đơn giản, xót xa choáng ngợp.”

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về người kể chuyện (ngôi kể, điểm nhìn) để xác định

Lời giải chi tiết

- Ngôi kể thứ 3 – Người kể chuyện là tác giả (người kể chuyện toàn tri)

- Điểm nhìn: từ điểm nhìn bên ngoài - điểm nhìn của người kể chuyện, tác giả đã dịch chuyển sang điểm nhìn bên trong – điểm nhìn của nhân vật Kiên.

Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về kiểu câu đặc biệt để nhận biết và phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Câu đặc biệt trong đoạn trích là: “Suốt đêm”.

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu trần thuật nhanh, diễn tả thời gian trôi đi nhanh.

+ Nhấn mạnh khoảng thời gian ý nghĩa sống với kí ức của nhân vật Kiên.

+ Thể hiện thái độ trân trọng những khoảnh khắc được sống với kỉ niệ của nhân vật Kiên.

Phương pháp giải

Đặt câu nói vào ngữ cảnh và phân tích các lớp nghĩa.

Lời giải chi tiết

Câu nói trên được hiểu là:

- Trong một thời gian dài, nhân vật Kiên không nhớ về những kỉ niệm xa xưa, anh không bận tâm về quá khứ, không sống trong hoài niệm.

- Câu văn phản ánh một thực trạng con người dễ quên quá khứ bởi cuộc sống hiện tại bận rộn và nhiều mối lo toan. Sự quay đầu nhìn lại những gì đã qua la một điều cần thiết.

Phương pháp giải

Gợi ý:

- Nhân vật Lan đã đợi chờ trong cô đơn suốt nhiều năm với hi vọng mong manh được gặp lại Kiên, người cô đã thầm yêu trộm nhớ. Khi gặp nhau, họ bộc lộ tình cảm mến yêu rất nhẹ nhàng, tế nhị.

- Câu chuyện đó khiến ta nhận thấy niềm tin của con người trong chiến tranh có sức mạnh to lớn, nó vượt qua không gian, thời gian, vượt lên mọi nỗi đau và bền bỉ, mãnh liệt vươn tới điều tốt đẹp.

Lời giải chi tiết

Từ câu chuyện giữa Kiên và Lan, ta thấy niềm tin trong chiến tranh hiện lên thật đẹp đẽ và mãnh liệt. Đối với Lan, niềm tin ấy là sự chờ đợi dai dẳng, mãi đợi chờ dù chẳng biết ngày về của Kiên là khi nào. Chính niềm tin mơ hồ ấy đã trở thành sợi dây cứu rỗi, giúp chị vượt qua bao mất mát - người chồng hy sinh, đứa con yểu mệnh và nỗi đau của người mẹ. Nó không chỉ là sức mạnh giúp con người ta bám trụ vào sự sống, mà còn thắp lên ngọn lửa hi vọng về một mái ấm tinh thần, một "chốn về" bình yên như lời chị nói với Kiên: "dù sao cũng còn một nơi, cũng còn một người". Qua đó, đoạn trích đã ngợi ca sức mạnh vĩ đại của niềm tin - thứ có thể vượt lên mọi đau thương, hủy diệt của chiến tranh.