(Ngữ liệu ngoài sgk) Nàng bua

Truyện gồm mấy phần:

- Phần thứ nhất (từ đầu đến đến cuộc sống nghèo túng): Giới thiệu nhân vật nàng Bua và cuộc sống của nàng cùng đàn con).

- Phần thứ hai (tiếp đến các bà vợ nền nếp của mình): Cuộc đời nàng Bua với nhiều thay đổi từ khi nàng đào được hũ vàng.

- Phần thứ ba (còn lại): Nàng Bua và hạnh phúc không trọn vẹn.

- Ngôi kể: thứ ba (người kể chuyện giấu mặt nhưng “biết tuốt"); điểm nhìn: toàn tri.

- Tác dụng: Với ngôi kể và điểm nhìn này, người kể chuyện dù không trực tiếp tham gia nhưng có thể kể lại toàn bộ câu chuyện đang diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi.

- Các chi tiết khắc hoạ nhân vật nàng Bua:

+ Tên tuổi: Lò Thị Bua.

+ Gia cảnh:

· Nàng sống cùng chín đứa con nhưng chính nàng cũng không rõ cha của chúng là những ai. Bua cũng không có ý định tìm cha cho các con.

· Cuộc sống của mẹ con Bua tuy nghèo nhưng rất êm đềm, vui vẻ, hòa thuận và nghèo túng.

+ Vẻ đẹp bề ngoài: Người nàng cao lớn, đôi hông to khỏe, thân hình ln chắc, bộ ngực nở nang mềm mại. Nàng lúc nào cũng tươi cười, tràn trề thứ ánh sáng cuốn hút lòng người.

+ Mẹ con Bua đào được hũ vàng: hũ sành sứt mẻ, nước da lươn đã xỉn, chứa đầy những thoi vàng, thoi bạc lấp lánh. -> ở hiền gặp lành.

+ Bua từ một người nghèo nhất bản bỗng chốc trở thành người giàu có nhất bản, nhất mường.

+ Nàng hào phóng san sẻ của cải, vận may cho tất cả mọi người (ai cũng được một món quà tặng làm vui lòng) và vẫn kiên định không nhận bố cho các con. -> Sống trong sự giàu có tột bậc nhưng Bua không hề thay đổi tính cách, thậm chí, nàng còn hào phóng hơn; Bua không muốn dùng vật chất để mua chuộc tình cảm của mọi người.

+ Bua kết hôn với một bác thợ săn hiền lành, góa vợ và không con cái -> Chi tiết khắc hoạ sự sắc sảo/ sâu sắc trong tính cách nhân vật: hiền lành là phẩm cách tốt đẹp cần có; goá vợ để Bua không trở thành kẻ thứ ba phá hoại hạnh phúc gia đình người khác; không con cái để dễ dàng đồng cảm, thương yêu với đàn con lâu nay thiếu sự chăm sóc của cha.

+ Bua có thai đứa con thứ mười (con của bác thợ săn). Bua và đứa con đã không qua khỏi giờ phút sinh tử. Bua đã chết giữa đống mền chăn ấm áp, sự giàu có, sung túc không thể giữ Bua và đứa con ở lại với cuộc đời -> Vật chất đủ đầy không phải là tấm thẻ bảo hiểm trọn đời cho con người. Nó không thể mang lại hạnh phúc trọn vẹn.

- Nhận xét khái quát đặc điểm của nhân vật nàng Bua:

+ Xinh đẹp, quyến rũ/ hấp dẫn

+ Hào phóng, bao dung, tự trọng, sắc sảo/ sâu sắc

- Trước: khinh rẻ, dè bỉu, sợ hãi, coi nàng là mối đe dọa phá vỡ nền nếp cổ truyền.

- Sau: thay đổi hoàn toàn, kéo đến nhận con, thậm chí ngưỡng mộ, thèm thuồng.

→ Qua đó, Nguyễn Huy Thiệp phơi bày sự giả dối, ích kỉ, vụ lợi trong bản chất con người.

- Biểu tượng của sự đổi thay thân phận, từ nghèo khổ thành giàu có.

- Là phép thử để bộc lộ rõ bản chất thực dụng, giả dối của cộng đồng.

- Đồng thời gợi ra yếu tố hoang đường, huyền thoại trong truyện, khiến tác phẩm vừa mang tính hiện thực vừa giàu tính biểu tượng.