Ngữ văn · Lớp 12

(Ngữ liệu ngoài sgk) Chị em họ (trích)

12 câu · 18 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Đề dẫn chung

Chị em họ (trích)

(Phan Thị Vàng Anh)

Tóm tắt bối cảnh: Thùy và Hà là chị em họ. Hà là học sinh giỏi văn. Dù Thùy không đồng ý, ba mẹ vẫn quyết định chuyển trường cho Thùy, đến học chung với Hà.

3. Mẹ hỏi: “Sao không rủ em Hà đi học cho vui?”. Thuỳ dắt xe lách qua khe cửa hẹp vanh, trả lời vội vàng: “Thôi, nó đi chậm như rùa, con lại thích đi học sớm!”. Nó tự nhủ: “Dở quá, từ đầu năm tới giờ, chưa khi nào mình là người đầu tiên vào trường cả!”. Luôn luôn có những kẻ đến sớm hơn Thuỳ, hoặc là một cái xe dựng cô độc trong bãi còn vắng tanh, hoặc một anh chàng đứng tựa lan can lớp học nhìn như quét khắp sân trường rộng lớn. Thuỳ tự an ủi: “Chắc chúng nó gần nhà!” rồi ung dung vào lớp. Trên bảng đen, bài giảng lớp học chiều qua xen lẫn những câu viết đùa chữ to, chằng chịt. Thuỳ cất cặp rồi một mình giở ghế lên sẵn cho tổ trực, nó nghĩ: “Mình thật khoẻ, mình phải làm thật nhanh trước khi có người khác giúp!”. Xong việc, cũng là lúc tổ trực vác chổi vào, cả bọn xúc động, hỏi: “Thùy làm đấy à?”. Hầu như ngày nào cũng thế mà vẫn không hết bất ngờ, chỉ có Hà ái ngại nhìn Thuỳ, nó nói nhỏ: “Chị làm thế làm gì, việc tụi nó mà!”. Thuỳ đáp cụt lủn: “Rảnh thì làm!”. Nó muốn nói thêm: “Tao cũng không thích mày, mày trốn quét lớp luôn!”, rồi lại thôi, nghĩ làm thế người ta sẽ cười hai chị em, đành lặng lẽ đi chơi chỗ khác.

4. Giỗ ông, tất cả đổ về vườn của bà. Thuỳ ngủ lại trước đó một đêm, giết gà, làm vịt. Xong việc, nó lấy xe chạy loăng quăng. Trên những con đường quê sau mưa thơm nồng hoa đêm, vài đứa trẻ con đi dạo, dựa nhau hát vọng cổ ngân nga. Thuỳ nghĩ: “Tụi này vui thật!”. Buổi sáng, các dì, cậu khen: “Thuỳ thật là chăm!”. Mẹ bảo: “Ui! lười học lắm!”. Thuỳ ngồi rửa rau, kêu to uất ức: “Con lười học hồi nào!”. Mẹ nghiêm mặt, ý bảo: “Hỗn! Không được cãi người lớn!”. Thuỳ im bặt. Nó nghe tiếng Hà nhỏ nhẹ: “Con chào ngoại, con mới tới! Con chào... Em chào...”. Mọi người lại khen với nhau: “Người lớn ghê!”. Hà đứng xa xa, hỏi: “Chị Thùy có cần gì không, em phụ?”. Thùy bảo: “Không! Xong hết rồi!”. Hà lên nhà trên, các dì, chú lại khen Hà giỏi, nghe đâu lại mới đi thi gì đó cho trường. Thuỳ đổ chậu nước, nó nghĩ: “Không ai biết rõ nó bằng mình. Nếu mình kể ra nó ích kỷ, nó không có bạn chơi, mọi người sẽ nói là mình ganh nó giỏi!”. Rồi Thuỳ buồn bã nghĩ, mà sao mình không giỏi nhỉ? Hồi bé thầy vẫn khen mà? Hay tại lớn mình ham chơi? Nãy mẹ nói mình lười chắc cũng đúng... Nước trào ra khỏi chậu, ngoại giục: “Rửa đi Thuỳ! Con nghĩ gì vậy?” – “Con không nghĩ gì cả”. Rồi nó thả vào chậu nước đầy những nắm rau xanh ngắt.

5. Như cả họ đã dự đoán, cuối cùng Hà cũng lên truyền hình. Cả nhà chăm chú ngồi xem cảnh Hà ngồi đọc bài đêm khuya, bên cái đèn con mới tinh. Hà cầm chổi dịu dàng quét lớp. Đến cảnh Hà giúp mẹ làm cơm, rửa chén... Thuỳ muốn kêu lên: “Ơ, mọi ngày dì Tư có để nó làm gì đâu!” nhưng kìm được, sợ mọi người lại bảo mình ganh! Nó chỉ hét lên bực tức khi thấy nhỏ Sương đứng cười bẽn lẽn bên Hà, kiểu bạn thân, cùng tiến: “Con này vẫn hay nói xấu con Hà, thế mà cũng vác mặt lên đây được!”. Mẹ bảo: “Còn hơn mày không bao giờ được lên đâu!”. Thuỳ nghĩ, có cho lên, khéo mình cũng xin thôi. Nếu chị phóng viên hỏi: “Hằng ngày em làm gì?” chẳng lẽ lại tả, em hùng hục đi học sớm để bưng ghế, kéo bàn, em hay đạp xe loăng quăng ngoài đường. Rồi còn bạn thân, biết chọn đứa nào, bỏ đứa nào, cả một lũ lau nhau, ai mà lên ti vi cho hết được, rồi khéo lại giận nhau, lại bảo: “Mày quên tao” mà từ xưa tới nay, có khi nào Thuỳ quên ai được!

(Trích Chị em họ, Phan Thị Vàng Anh, in trong Truyện ngắn Phan Thị Vàng Anh, NXB Trẻ, 2012, tr.138-141)

Câu 1

1 điểm

Chỉ ra nhân vật trung tâm của câu chuyện.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Nhân vật trung tâm là Thùy.

Câu 2

1 điểm

Xác định ngôi kể trong đoạn trích trên. Việc lựa chọn ngôi kể này có tác dụng gì?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Ngôi kể thứ ba (người kể giấu mình, theo điểm nhìn của nhân vật Thuỳ).

- Ngôi kể này giúp khắc họa được suy nghĩ, cảm xúc thầm kín của Thuỳ, đồng thời tạo ra sự khách quan khi phản ánh mối quan hệ giữa Thuỳ và Hà.

Câu 3

1 điểm

Nhân vật Thùy hiện lên với những đặc điểm tính cách nổi bật nào qua đoạn trích?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thùy chăm chỉ, thích làm việc (đến sớm kê ghế, dọn lớp, lo việc trong nhà); có phần tự ti, mặc cảm khi so sánh với Hà; thẳng thắn, nóng nảy nhưng cũng giàu tình cảm, khao khát được ghi nhận.

Câu 4

1 điểm

Xác định điểm nhìn bên ngoài, điểm nhìn bên trong ở lời kể: Thuỳ cất cặp rồi một mình giở ghế lên sẵn cho tổ trực, nó nghĩ: “Mình thật khoẻ, mình phải làm thật nhanh trước khi có người khác giúp!”.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Điểm nhìn bên ngoài: Thuỳ cất cặp rồi một mình giở ghế lên sẵn cho tổ trực.

- Điểm nhìn bên trong: nó nghĩ: “Mình thật khoẻ, mình phải làm thật nhanh trước khi có người khác giúp!”.

Câu 5

1 điểm

Chỉ ra mâu thuẫn nội tâm của Thùy trong mối quan hệ với Hà.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thùy vừa ngưỡng mộ Hà (giỏi giang, được khen ngợi), vừa ghen tị, buồn bã vì bản thân không được nhìn nhận đúng. Thùy nhiều lần muốn bộc lộ sự thật về Hà nhưng lại kìm nén vì sợ bị cho là ganh tị.

Câu 6

1 điểm

Câu nói của Hà: “Chị làm thế làm gì, việc tụi nó mà!” khi Thùy trực lớp phản ánh điều gì ở nhân vật Hà?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Nêu tác dụng nghệ thuật của các câu hỏi đặt ra trong phần trích: Rồi Thuỳ buồn bã nghĩ, mà sao mình không giỏi nhỉ? Hồi bé thầy vẫn khen mà? Hay tại lớn mình ham chơi?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Câu 8

1 điểm

Tác giả đã sử dụng nghệ thuật tương phản như thế nào trong đoạn trích? Nêu hiệu quả.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 8

Câu 9

1 điểm

Giả sử cần rút ra một bài học có ý nghĩa từ đoạn trích thì anh/chị rút ra bài học gì?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 9

Câu 10

1 điểm

Qua đoạn trích, Phan Thị Vàng Anh muốn gửi gắm thông điệp gì về tâm lí tuổi mới lớn?

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 10

Câu 11

1 điểm

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Thùy trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 11

Câu 12

1 điểm

Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích văn bản ngữ liệu “Chị em họ” của Phan Thị Vàng Anh.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 12

Làm bài

Đề cùng chủ đề

(Ngữ liệu ngoài sgk) Những vùng trời khác nhau 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Đêm thơm 13 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Giăng sáng 11 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Những đứa con trong gia đình 12 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Bí ẩn của làn nước 12 câu · Ngân hàng đề TopStudy
(Ngữ liệu ngoài sgk) Một cơn giận 10 câu · Ngân hàng đề TopStudy

Tất cả đề Đọc hiểu Văn 12 phần Truyện · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 12