TopStudy

Ngữ văn · Lớp 6

Lựa chọn từ ngữ phù hợp với việc thể hiện nghĩa của văn bản

12 câu · 18 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Đọc đoạn thơ và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“Chỉ còn chuyện cổ thiết tha

Cho tôi nhận mặt ông cha của mình

Rất công bằng, rất thông minh

Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang”

(Lâm Thị Mỹ Dạ, Chuyện cổ nước mình)

a. Từ “đa tình”, “đa mang” trong đoạn thơ được hiểu như thế nào? Cho biết 2 từ trên còn có ý nghĩa nào khác? Nêu một vài ví dụ cụ thể.

……………………………………………………………………………………….………………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

a.

- Từ “đa tình”, “đa mang” trong đoạn thơ được hiểu như sau:

+ Đa tình: giàu tình cảm

+ Đa mang: lo lắng, quan tâm đến nhiều người, nhiều việc

- Nghĩa khác:

+ Đa tình là người có nhiều tình cảm, nhiều mối quan hệ.

Ví dụ: Một người đàn ông có thể cùng lúc yêu/ thích rất nhiều cô gái.

+ Đa mang là những người hay ôm đồm nhiều thứ, kể cả những việc không liên quan đến mình.

Ví dụ: Một người dù công việc rất bận rộn nhưng vẫn luôn quan tâm, ngó nghiêng đến công việc của người khác mặc dù họ không nhờ vả mình.

Câu 2

1 điểm

b. Từ ngữ “thiết tha” có vai trò như thế nào trong đoạn thơ? Có thể sử dụng từ khác để thay thế được không? Vì sao?

……………………………………………………………………………………….…………………………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

b.

- Từ “thiết tha” có vai trò quan trọng trong việc lưu giữ những nét phong tục tập quán, phẩm chất đạo đức của ông cha còn được gửi gắm trong mỗi câu chuyện.

- Không thể thay thế từ “thiết tha” vì khi sử dụng từ khác sẽ làm mất đi sự tinh tế, giản dị cũng như ý nghĩa trong câu thơ.

Câu 3

1 điểm

Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ: “Rất công bằng, rất thông minh/ Vừa độ lượng lại đa tình, đa mạng”.

……………………………………………………………………………………….………………………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

c. Biện pháp tu từ: liệt kê

- Tác dụng: Liệt kê ra hết các giá trị nhân văn cao đẹp, thể hiện tấm lòng nhân hậu, yêu thương con người của dân tộc ta

Câu 4

1 điểm

“Bến quê nước đục sông gầy

Có con thuyền giấy chở đầy mộng mơ”

(Nguyễn Đức Mậu, Hoa bìm)

a. Chỉ ra nét đặc sắc trong cách sử dụng từ “sông gầy”.

……………………………………………………………………………………….…………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

a. Nét đặc sắc trong cách sử dụng từ “sông gầy” là:

Từ “gầy” vốn được dùng để chỉ người nay được dùng để chỉ sự vật “sông”.

Câu 5

1 điểm

b. Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ trên.

……………………………………………………………………………………….……………………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

b. Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hóa “sông gầy”

= > Tác dụng: Giúp cho cảnh thiên nhiên trở nên thân thuộc, gần gũi, sống động với người đọc và bộc lộ được cảm xúc, nỗi nhớ của mình với quê hương tuổi thơ.

Câu 6

1 điểm

c. Tìm các từ có nghĩa tương đồng hoặc gần giống với từ “mộng mơ” trong câu thơ trên.

……………………………………………………………………………………….…………………

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Tìm và điền các từ ngữ phù hợp vào chỗ trống.

Từ ngữ: chĩnh tương, đầy, hay, cao lương, buồn, canh,…

a.

Nhà em có vại cà…

Có ao rau muống, có đầy…

Dầu không mĩ vị…

Trên thờ cha mẹ, dưới nhường anh em.

Một nhà vui vẻ êm đềm

Đói no trong cảnh không…lụy ai.

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

b.

Bữa ăn có cá cùng….

Anh chưa mát dạ bằng anh thấy nàng.

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm

c.

Bây giờ gặp phải hội này

Khi trời hạn hán, khi… mưa dầm.

Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm

Đặt câu với những từ ngữ sau đây:

a. ruộng đồng, đồng quê, đồng áng, cánh đồng

……………………………………………………………………………………….…………………

Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm

b. xóm làng, làng quê, thôn xóm, bản làng.

……………………………………………………………………………………….……………

Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm

Tìm các từ có nghĩa tương đồng (hoặc gần giống) với các từ dưới đây:

Ví dụ: phong cảnh, cảnh quan, cảnh vật.

a. xinh đẹp: ………………………………………………………………………….

b. nhỏ bé: ……………………………………………………………………………

c. yên tĩnh: …………………………………………………………………………...

d. tin tưởng: …………………………………………………………………………

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Văn 6 – Chân trời sáng tạo · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 6