Đáp án và lời giải
Giải SGK Toán 12 CTST Bài 2. Phương trình đường thẳng trong không gian có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sau khi học xong bài này, ta biết được:
Trong không gian Oxyz, phương trình tham số của đường thẳng d đi qua điểm M(x; y; z) và nhận làm vectơ chỉ phương có dạng: với t Î ℝ (t được gọi là tham số).
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có là một vectơ chỉ phương của đường thẳng AB.
là một vectơ chỉ phương của đường thẳng BB' vì AA' // BB'.
là một vectơ chỉ phương của đường thẳng A'C' vì AC // A'C'.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Ta có M Î d thì cùng phương với . Do đó .
b) Ta có .
Mà nên .
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d nhận làm một vectơ chỉ phương.
Có cũng là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d.
b) Cho t = 0, ta có A(−1; 0; 3).
Cho t = 1, ta có B(7; −4; 15).
Cho t = 2, ta có C(15; −8; 27).
Vậy 3 điểm A, B, C là ba điểm thuộc d.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d đi qua điểm A(5; 0; −7) và nhận làm vectơ chỉ phương có phương trình tham số là .
Thay tọa độ điểm M vào phương trình đường thẳng d ta có:
(luôn đúng).
Vậy điểm M Î d.
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có .
Mà M Î d nên .
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Ta có là một vectơ chỉ phương của đường thẳng d.
b) Đường thẳng d đi qua điểm A(2; 2; 1) và nhận làm vectơ chỉ phương có phương trình tham số là và phương trình chính tắc là .
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Ta có lần lượt là vectơ chỉ phương của d, d' và d".
Ta có 3 vectơ chỉ phương này cùng phương với nhau.
b) Thay tọa độ điểm M vào phương trình đường thẳng d' ta được
(vô nghiệm).
Vậy điểm M Ï d'.
Thay tọa độ điểm M vào phương trình đường thẳng d" ta được
.
Vậy điểm M Î d".
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d đi qua M(7; 3; 2) và có vectơ chỉ phương .
Đường thẳng d' đi qua N(3; 5; 4) và có vectơ chỉ phương .
Thay tọa độ điểm M vào phương trình đường thẳng d' ta được
(luôn đúng). Suy ra điểm M Î d'.
Vậy d ≡ d'.
b) Đường thẳng d đi qua M(0; 0; 1) và có vectơ chỉ phương .
Đường thẳng d' đi qua N(2; 9; 5) và có vectơ chỉ phương .
Thay tọa độ điểm M vào phương trình đường thẳng d' ta có:
(vô lí). Suy ra M Ï d'.
Vậy d // d'.
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d đi qua M(1; 1; 1) và có vectơ chỉ phương .
Đường thẳng d' đi qua N(10; 20; 5) và có vectơ chỉ phương .
Thay tọa độ điểm M vào phương trình đường thẳng d ta được
(vô lí). Suy ra M Ï d.
Vậy d // d'.
Câu 15
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Ta có đường thẳng d đi qua M(1; 2; 3) và có vectơ chỉ phương .
Đường thẳng d' đi qua N(2; −2; 1) và có vectơ chỉ phương .
Vì không cùng phương nên d và d' không song song với nhau.
Đường thẳng d" đi qua P(2; −2; 3) và có vectơ chỉ phương .
Vì không cùng phương nên d và d" không song song với nhau.
b) . Suy ra hệ có nghiệm duy nhất.
Vậy d và d' cắt nhau.
c) (vô nghiệm).
Suy ra hệ vô nghiệm. Do đó d và d' chéo nhau.
Câu 16
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d và d' lần lượt có vectơ chỉ phương là , .
Ta có nên không cùng phương nên d và d' chéo nhau hoặc cắt nhau.
Xét phương trình d' ở dạng tham số .
Xét hệ phương trình .
Suy ra hệ có nghiệm duy nhất.
Do đó d và d' cắt nhau.
b) Đường thẳng d và d' lần lượt có vectơ chỉ phương là , .
Ta có do đó không cùng phương nên d và d' chéo nhau hoặc cắt nhau.
Ta có phương trình đường thẳng d và d' viết dưới dạng tham số lần lượt là:
và .
Ta có hệ phương trình (vô nghiệm).
Suy ra hệ vô nghiệm. Do đó d và d' chéo nhau.
Câu 17
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d và d' lần lượt có vectơ chỉ phương là , .
Ta có không cùng phương với nhau nên d và d' chéo nhau hoặc cắt nhau.
Ta xét hệ phương trình (vô nghiệm).
Vậy d và d' chéo nhau.
Câu 18
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d và d' lần lượt có vectơ chỉ phương là .
b) = 1.1 + 2.4 + (−1).9 = 0.
Do đó d ^ d'.
Câu 19
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d và d' lần lượt có vectơ chỉ phương là , .
Ta có = 1.1 + (−3).1 + 1.2 = 0.
Do đó d và d' vuông góc với nhau.
b) Đường thẳng d và d' lần lượt có vectơ chỉ phương là , .
Ta có = 7.2 + 3.2 + 1.2 = 22 ≠ 0.
Do đó d và d' không vuông góc với nhau.
Câu 20
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d và d' lần lượt có vectơ chỉ phương là .
Ta có = 1.0 + 0.0 + 0.3 = 0.
Do đó d và d' vuông góc với nhau.
Câu 21
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Góc giữa hai đường thẳng d và d' trong không gian, kí hiệu (d, d') là góc giữa hai đường thẳng a và b cùng đi qua một điểm và lần lượt song song hoặc trùng với d và d'.
b) . Do đó cũng là vectơ chỉ phương của đường thẳng d.
c) Vì lần lượt là vectơ chỉ phương của hai đường thẳng d và d' nên:
+) (d, d') = nếu
+) nếu .
Do đó .
d) .
Câu 22
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d và d' có vectơ chỉ phương lần lượt là .
Ta có .
Suy ra (d, d') ≈ 71,57°.
b) Đường thẳng d và d' có vectơ chỉ phương lần lượt là .
Ta có .
Suy ra (d, d') ≈ 63,61°.
c) Đường thẳng d và d' có vectơ chỉ phương lần lượt là .
Ta có .
Suy ra (d, d') ≈ 77,83°.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d và d' có vectơ chỉ phương lần lượt là .
Ta có .
Suy ra (d, d') = 90°.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Nếu đường thẳng a không vuông góc với (P) thì góc giữa a và hình chiếu a' của a trên (P) gọi là góc giữa đường thẳng a và (P). Kí hiệu (a, (P)).
b) Ta có α + β = 90° hay (d, d') + (D, d) = 90° Þ (d, d') = 90° − (D, d).
c) Vì (d, (P)) = (d, d') = 90° − (D, d).
Do đó sin(d, (P)) = sin(90° − (D, d)) = cos(D, d) = .
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d có vectơ chỉ phương là .
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là .
Khi đó .
Suy ra (d, (P)) = 90°.
b) Đường thẳng d có vectơ chỉ phương là .
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là .
Khi đó .
Suy ra (d, (P)) ≈ 9,59°.
c) Đường thẳng d có vectơ chỉ phương là .
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là .
Khi đó .
Suy ra (d, (P)) = 0°.
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d có vectơ chỉ phương là .
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là .
.
Suy ra (d, (P)) = 45°.
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có lần lượt là vectơ chỉ phương của d và d'.
Có .
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Mặt phẳng (P) và (P') có vectơ pháp tuyến lần lượt là .
.
Suy ra ((P), (P')) ≈ 75,06°.
b) Mặt phẳng (P) và (P') có vectơ pháp tuyến lần lượt là .
.
Suy ra ((P), (P')) ≈ 73,98°.
c) Mặt phẳng (P) và (P') có vectơ pháp tuyến lần lượt là .
.
Suy ra ((P), (P')) = 60°.
Câu 29
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Chọn hệ trục tọa độ như hình vẽ với O trùng với A.
Ta có A'(0; 0; 3), B(1; 0; 0), A(0; 0; 0), C(1; 5; 0), B'(1; 0; 3), D(0; 5; 0), C'(1; 5; 3)
a) Đường thẳng AC nhận làm vectơ chỉ phương.
Đường thẳng BA' nhận làm vectơ chỉ phương.
Khi đó .
Suy ra (AC, BA') ≈ 86,44°.
b) Ta có , , .
Ta có , .
Mặt phẳng (BB'D'D) nhận làm vectơ pháp tuyến.
Mặt phẳng (AA'C'C) nhận làm vectơ pháp tuyến.
Khi đó .
Suy ra ((BB'D'D), (AA'C'C)) ≈ 22,62°.
c) Ta có , , .
Đường thẳng AC' nhận làm vectơ chỉ phương.
Mặt phẳng (A'BD) nhận làm vectơ pháp tuyến.
Ta có .
Suy ra (AC', (A'BD)) ≈ 28,21°.
Câu 30
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến .
Mặt phẳng (Q) có vectơ pháp tuyến .
Có .
Suy ra ((P), (Q)) ≈ 33,25°.
Câu 31
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng a đi qua điểm M(0; −2; −3) và có vectơ chỉ phương có phương trình tham số là .
b) Có .
Đường thẳng a đi qua hai điểm A(0; 0; 2) và nhận làm vectơ chỉ phương có phương trình tham số là .
Câu 32
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng b đi qua điểm M(1; −2; −3) và có vectơ chỉ phương có phương trình chính tắc là .
b) .
Đường thẳng b đi qua hai điểm A(4; 7; 1) và nhận làm vectơ chỉ phương có phương trình chính tắc là .
Câu 33
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Ta có đường thẳng d đi qua M(3; −3; 2) và có một vectơ chỉ phương là
b) Phương trình tham số của d là .
Câu 34
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có
Đường thẳng MN đi qua M(3; 3; 1,5) và nhận làm vectơ chỉ phương có phương trình là .
Câu 35
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng d đi qua M(1; −1;−2) và có vectơ chỉ phương .
Đường thẳng d' đi qua N(2; 3; 0) và có vectơ chỉ phương .
Thay tọa độ điểm M vào phương trình đường thẳng d' ta được:
(vô lí).
Suy ra d // d'.
b) Đường thẳng d đi qua M(1; 2; 3) và có vectơ chỉ phương .
Đường thẳng d' đi qua N(2; 1; 1) và có vectơ chỉ phương .
Có , .
Có .
Do đó d và d' chéo nhau.
Câu 36
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d' có vectơ chỉ phương là .
Vì d // d' nên đường thẳng d nhận làm vectơ chỉ phương.
Đường thẳng d đi qua điểm A(1; 0; 1) và nhận làm vectơ chỉ phương có phương trình tham số là .
Câu 37
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đường thẳng a đi qua M(1; 2; 0) và có vectơ chỉ phương là .
Đường thẳng b đi qua N(1; 2; 6) và có vectơ chỉ phương .
Có . Suy ra a ^ b.
Ta xét hệ . Suy ra hệ có nghiệm duy nhất.
Do đó a và b cắt nhau.
b) Thay t = 2 vào phương trình đường thẳng a ta được .
Vậy tọa độ giao điểm của hai đường thẳng này là (1; 2; 6).
Câu 38
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d có vectơ chỉ phương là .
Đường thẳng d' có vectơ chỉ phương là .
Có .
Suy ra (d, d') ≈ 33,56°.
Câu 39
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đường thẳng d có vectơ chỉ phương là .
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là .
.
Suy ra (d, (P)) ≈ 13,63°.
Câu 40
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là .
Mặt phẳng (P') có vectơ pháp tuyến là .
.
Suy ra ((P), (P')) = 60°.
Câu 41
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Mặt phẳng (P) có vectơ pháp tuyến là .
Mặt phẳng (P') có vectơ pháp tuyến là .
.
Suy ra ((P), (P')) = 0°.
b) Mặt phẳng (Q) có vectơ pháp tuyến là .
.
Suy ra ((P), (Q)) = 45°.
.
Suy ra ((P'), (Q)) = 45°.
Câu 42
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Chọn hệ trục như hình vẽ
O(0; 0; 0), B(3; 0; 0), C(0; 1; 0), O'(0; 0; 2), B'(3; 0; 2), C'(0; 1; 2).
a) Đường thẳng BO' nhận làm vectơ chỉ phương.
Đường thẳng B'C nhận làm vectơ chỉ phương.
.
Suy ra (BO', B'C) ≈ 68,25°.
b) Mặt phẳng (OBC) Ì (Oxy) nên nhận làm vectơ pháp tuyến.
Mặt phẳng (O'BC) có phương trình đoạn chắn là: Û 2x + 6y + 3z = 6 có vectơ pháp tuyến .
.
Suy ra ((O'BC), (OBC)) ≈ 64,62°.
c) Đường thẳng B'C nhận làm vectơ chỉ phương.
Mặt phẳng (O'BC) có vectơ pháp tuyến .
.
Suy ra (B'C, (O'BC)) ≈ 13,24°.