TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SGK Toán 12 Cánh diều Bài tập cuối Chương I có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: B

Quan sát Hình 31, ta thấy trên các khoảng (0; 1) và (2; + ∞), đồ thị hàm số y = f*'(x) nằm phía trên trục Ox, tức là f'*(x) > 0 với mọi x ∈ (0; 1) ∪ (2; + ∞).

Vậy hàm số y = f(x) đồng biến trên mỗi khoảng (0; 1) và (2; + ∞).

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: C

Tập xác định của hàm số là ℝ \{– 1}.

Ta có lim⁡x→+∞y=lim⁡x→+∞4x+4x2+2x+1=lim⁡x→+∞4(x+1)(x+1)2=lim⁡x→+∞4x+1=0\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }y=\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{4x+4}{{x}^{2}+2x+1}=\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{4(x+1)}{{(x+1)}^{2}}=\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{4}{x+1}=0;

lim⁡x→−∞y=lim⁡x→−∞4x+4x2+2x+1=lim⁡x→−∞4(x+1)(x+1)2=lim⁡x→−∞4x+1=0\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }y=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }\frac{4x+4}{{x}^{2}+2x+1}=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }\frac{4(x+1)}{{(x+1)}^{2}}=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }\frac{4}{x+1}=0.

Do đó, đường thẳng y = 0 (hay trục Ox) là đường tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

Lại có lim⁡x→−1−y=lim⁡x→−1−4x+1=−∞; lim⁡x→−1+y=lim⁡x→−1+4x+1=+∞\underset{x\rightarrow -{1}^{-}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow -{1}^{-}}{\lim }\frac{4}{x+1}=-\infty ;\ \underset{x\rightarrow -{1}^{+}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow -{1}^{+}}{\lim }\frac{4}{x+1}=+\infty. Do đó, đường thẳng x = – 1 là đường tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

Vậy số đường tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm số đã cho là 2.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: C

Ta thấy đồ thị hàm số ở Hình 32 đi qua các điểm (1; 0), (2; 2), khi đó ta có y(1) = 0 và y(2) = 2, thay vào các hàm số đã cho, ta thấy chỉ có đáp án C thỏa mãn.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: D

Ta thấy đồ thị hàm số ở Hình 33 có tiệm cận ngang là đường thẳng y = – 1; tiệm cận đứng là đường thẳng x = – 1 và đi qua gốc tọa độ O(0; 0). Trong các đáp án đã cho, ta thấy đáp án D thỏa mãn.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Quan sát đồ thị hàm số ở Hình 34a, ta thấy đường thẳng x = – 1 là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số, đường thẳng y = 2x + 1 là tiệm cận xiên của đồ thị hàm số (đường màu xanh đi qua 2 điểm (0; 1) và (– 1; – 1)).

Trong các đáp án đã cho, xét hàm số ở đáp án c, ta thấy:

lim⁡x→−1−y=lim⁡x→−1−2x2+3xx+1=+∞; lim⁡x→−1+y=lim⁡x→−1+2x2+3xx+1=−∞\underset{x\rightarrow -{1}^{-}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow -{1}^{-}}{\lim }\frac{2{x}^{2}+3x}{x+1}=+\infty ;\ \underset{x\rightarrow -{1}^{+}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow -{1}^{+}}{\lim }\frac{2{x}^{2}+3x}{x+1}=-\infty. Do đó, đường thẳng x = – 1 là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số y=2x2+3xx+1y=\frac{2{x}^{2}+3x}{x+1}.

Ta có y=2x2+3xx+1=2x+1−1x+1y=\frac{2{x}^{2}+3x}{x+1}=2x+1-\frac{1}{x+1}.

lim⁡x→+∞[y−(2x+1)]=lim⁡x→+∞−1x+1=0; lim⁡x→−∞[y−(2x+1)]=lim⁡x→−∞−1x+1=0\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }[y-(2x+1)]=\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{-1}{x+1}=0;\ \underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }[y-(2x+1)]=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }\frac{-1}{x+1}=0. Do đó đường thẳng y = 2x + 1 là tiệm cận xiên của đồ thị hàm số y=2x2+3xx+1y=\frac{2{x}^{2}+3x}{x+1}.

Vậy đồ thị hàm số ở Hình 34a là đồ thị của hàm số y=2x2+3xx+1y=\frac{2{x}^{2}+3x}{x+1} .

Quan sát đồ thị hàm số ở Hình 34b, ta thấy đường thẳng x = – 1 là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số, đường thẳng y = 2 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

Trong các đáp án còn lại, ta thấy hàm số ở đáp án a thỏa mãn do:

lim⁡x→+∞2x+3x+1=2; lim⁡x→−∞2x+3x+1=2\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{2x+3}{x+1}=2;\ \underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }\frac{2x+3}{x+1}=2;

lim⁡x→−1−2x+3x+1=−∞; lim⁡x→−1+2x+3x+1=+∞\underset{x\rightarrow -{1}^{-}}{\lim }\frac{2x+3}{x+1}=-\infty ;\ \underset{x\rightarrow -{1}^{+}}{\lim }\frac{2x+3}{x+1}=+\infty.

Vậy đồ thị hàm số ở Hình 34b là đồ thị của hàm số y=2x+3x+1y=\frac{2x+3}{x+1}.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

y=5x+13x−2y=\frac{5x+1}{3x-2}

Tập xác định của hàm số là R\{23}ℝ\backslash \{\frac{2}{3}\}.

Ta có lim⁡x→+∞y=lim⁡x→+∞5x+13x−2=lim⁡x→+∞5+1x3−2x=53\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }y=\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{5x+1}{3x-2}=\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{5+\frac{1}{x}}{3-\frac{2}{x}}=\frac{5}{3}; lim⁡x→−∞y=lim⁡x→−∞5x+13x−2=53\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }y=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }\frac{5x+1}{3x-2}=\frac{5}{3}. Do đó, đường thẳng y=53y=\frac{5}{3} là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số.

lim⁡x→23−y=lim⁡x→23−5x+13x−2=−∞; lim⁡x→23+y=lim⁡x→23+5x+13x−2=+∞\underset{x\rightarrow {\frac{2}{3}}^{-}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow {\frac{2}{3}}^{-}}{\lim }\frac{5x+1}{3x-2}=-\infty ;\ \underset{x\rightarrow {\frac{2}{3}}^{+}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow {\frac{2}{3}}^{+}}{\lim }\frac{5x+1}{3x-2}=+\infty. Do đó, đường thẳng x=23x=\frac{2}{3} là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) y=x−3+1x2y=x-3+\frac{1}{{x}^{2}}

Tập xác định của hàm số là ℝ \ {0}.

Ta có lim⁡x→0−y=lim⁡x→0−(x−3+1x2)=+∞; lim⁡x→0+y=lim⁡x→0+(x−3+1x2)=+∞\underset{x\rightarrow {0}^{-}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow {0}^{-}}{\lim }(x-3+\frac{1}{{x}^{2}})=+\infty ;\ \underset{x\rightarrow {0}^{+}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow {0}^{+}}{\lim }(x-3+\frac{1}{{x}^{2}})=+\infty. Do đó, đường thẳng x = 0 (hay trục Oy) là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

Có lim⁡x→+∞[y−(x−3)]=lim⁡x→+∞1x2=0; lim⁡x→−∞[y−(x−3)]=lim⁡x→−∞1x2=0\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }[y-(x-3)]=\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }\frac{1}{{x}^{2}}=0;\ \underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }[y-(x-3)]=\underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }\frac{1}{{x}^{2}}=0. Do đó, đường thẳng y = x – 3 là tiệm cận xiên của đồ thị hàm số.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) y=2x2−3x+2x−1y=\frac{2{x}^{2}-3x+2}{x-1}

Tập xác định của hàm số là ℝ \ {1}.

Ta có lim⁡x→1−y=lim⁡x→1−2x2−3x+2x−1=−∞; lim⁡x→1+y=lim⁡x→1+2x2−3x+2x−1=+∞\underset{x\rightarrow {1}^{-}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow {1}^{-}}{\lim }\frac{2{x}^{2}-3x+2}{x-1}=-\infty ;\ \underset{x\rightarrow {1}^{+}}{\lim }y=\underset{x\rightarrow {1}^{+}}{\lim }\frac{2{x}^{2}-3x+2}{x-1}=+\infty. Do đó, đường thẳng x = 1 là tiệm cận đứng của đồ thị hàm số.

Viết lại hàm số đã cho, ta được y=2x−1+1x−1y=2x-1+\frac{1}{x-1}.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có f*'(x) = 6x2^{2} – 6. Khi đó trên khoảng (– 1; 3), f'*(x) = 0 khi x = 1.

f(– 1) = 4, f(1) = – 4, f(3) = 36.

Vậy max⁡[−1; 3]f(x)=36\underset{[-1;\ 3]}{\max }f(x)=36 tại x = 3, min⁡[−1; 3]f(x)=−4\underset{[-1;\ 3]}{\min }f(x)=-4 tại x = 1.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) Ta có f*'(x) = x2+4x(x+2)2\frac{{x}^{2}+4x}{{(x+2)}^{2}}. Khi đó trên khoảng (1; 5), không tồn tại x để f'*(x) = 0.

f(1) = 103\frac{10}{3}, f(5) = 467\frac{46}{7}.

Vậy max⁡[1; 5]f(x)=467\underset{[1;\ 5]}{\max }f(x)=\frac{46}{7} tại x = 5, min⁡[1; 5]f(x)=103\underset{[1;\ 5]}{\min }f(x)=\frac{10}{3} tại x = 1.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) y = x3^{3} – 3x2^{2} + 2

1) Tập xác định: ℝ.

2) Sự biến thiên:

Giới hạn tại vô cực: lim⁡x→+∞y=+∞, lim⁡x→−∞y=−∞\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }y=+\infty ,\ \underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }y=-\infty.

y*'* = 3x2^{2} – 6x;

y*'* = 0 ⇔ 3x2^{2} – 6x = 0 ⇔ x = 0 hoặc x = 2.

Bảng biến thiên:

Hình minh hoạ

Hàm số đã cho đồng biến trên mỗi khoảng (– ∞; 0) và (2; + ∞); nghịch biến trên khoảng (0; 2).

Hàm số đạt cực đại tại x = 0, yCĐ_{CĐ} = 2; đạt cực tiểu tại x = 2, yCT_{CT} = – 2.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

b) y = – x3^{3}+ 3x2^{2} – 6x

1) Tập xác định: ℝ.

2) Sự biến thiên:

Giới hạn tại vô cực: lim⁡x→+∞y=−∞, lim⁡x→−∞y=+∞\underset{x\rightarrow +\infty }{\lim }y=-\infty ,\ \underset{x\rightarrow -\infty }{\lim }y=+\infty.

y*'* = – 3x2^{2} + 6x – 6 = – 3(x2^{2} – 2x + 1) – 3 = – 3(x – 1)2^{2} – 3 < 0 với mọi x ∈ ℝ;

Bảng biến thiên:

Hình minh hoạ

Hàm số nghịch biến trên khoảng (– ∞; + ∞).

Hàm số không có cực trị.

3) Đồ thị

Đồ thị hàm số đi qua gốc tọa độ O(0; 0).

Đồ thị hàm số đi qua các điểm (0; 0), (1; – 4), (2; – 8).

Hình minh hoạ

Vậy đồ thị hàm số y = – x3^{3} + 3x2^{2} – 6x được cho như hình vẽ trên.

Tâm đối xứng của đồ thị hàm số đó là gốc tọa độ I(1; – 4).

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi x (cm) là chiều rộng của trang sách.

Khi đó, chiều dài của trang sách là 384x\frac{384}{x} (cm).

Sau khi để lề thì phần in chữ có dạng hình chữ nhật có chiều rộng là x – 4 (cm) và chiều dài là 384x−6\frac{384}{x}-6 (cm).

Rõ ràng, x phải thỏa mãn điều kiện 4 < x < 64.

Diện tích phần in chữ trên trang sách là

S(x) = (x−4)(384x−6)=−6x2+408x−1536x(x-4)(\frac{384}{x}-6)=\frac{-6{x}^{2}+408x-1536}{x} (cm2^{2}).

Xét hàm số S(x) = −6x2+408x−1536x\frac{-6{x}^{2}+408x-1536}{x} với x ∈ (4; 64).

Ta có S*'*(x) = −6x2+1536x2\frac{-6{x}^{2}+1536}{{x}^{2}} < 0;

S*'*(x) = 0 ⇔ – 6x2^{2} + 1 536 = 0 ⇔ x = – 16 hoặc x = 16.

Khi đó trên khoảng (4; 64), S*'*(x) = 0 khi x = 16.

Bảng biến thiên của hàm số S(x) như sau:

Hình minh hoạ

Căn cứ vào bảng biến thiên, ta thấy: Trên khoảng (4; 64), hàm số S(x) đạt giá trị lớn nhất bằng 216 tại x = 16. Khi đó, 38416=24\frac{384}{16}=24.

Vậy kích thước tối ưu của trang sách là 16 × 24 (cm) thì in chữ trên trang sách có diện tích lớn nhất.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Giả sử chiều dài từng mặt của ba mặt hàng rào song song nhau là x (m).

Chi phí để làm ba mặt hàng rào song song là: 3 ∙ x ∙ 50 000 = 150 000x (đồng).

Chi phí để làm mặt hàng rào song song với bờ sông là: 15 000 000 – 150 000x (đồng).

Chiều dài của mặt hàng rào song song với bờ sông là

15 000 000−150 000x60 000=1500−15x6\frac{15\ 000\ 000-150\ 000x}{60\ 000}=\frac{1500-15x}{6} (m).

Rõ ràng, x phải thỏa mãn điều kiện 0 < x < 100.

Giả sử diện tích hàng rào không đáng kể, khi đó diện tích hai khu đất thu được sau khi làm hàng rào là S(x) = x(1500−15x)6=−15x2+1500x6\frac{x(1500-15x)}{6}=\frac{-15{x}^{2}+1500x}{6} (m2^{2}).

Xét hàm số S(x)=−15x2+1500x6S(x)=\frac{-15{x}^{2}+1500x}{6} với x ∈ (0; 100).

Ta có S*'*(x) = −153x+15006-\frac{15}{3}x+\frac{1500}{6}.

Trên khoảng (0; 100), S*'*(x) = 0 khi x = 50.

Bảng biến thiên của hàm số S(x) như sau:

Hình minh hoạ

Căn cứ bảng biến thiên, ta thấy: Trên khoảng (0; 100), hàm số S(x) đạt giá trị lớn nhất bằng 6 250 tại x = 50.

Vậy diện tích lớn nhất của hai khu đất thu được sau khi làm hàng rào là 6 250 m2^{2}.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Dựng các đường cao AE và BF của hình thang cân ABCD như hình vẽ trên.

Vì ABCD là hình thang cân nên DE = FC và EF = AB = a.

Đặt DE = FC = x (m) (x > 0).

Ta có DC = DE + EF + FC = x + a + x = 2x + a.

Theo định lí Pythagore, ta suy ra AE = AD2−DE2=a2−x2\sqrt{A{D}^{2}-D{E}^{2}}=\sqrt{{a}^{2}-{x}^{2}} (m).

Rõ ràng, x phải thỏa mãn điều kiện 0 < x < a.

Diện tích của hình thang cân ABCD là

S = 12\frac{1}{2}(AB + CD)AE = 12\frac{1}{2}(a + 2x + a) a2−x2\sqrt{{a}^{2}-{x}^{2}} = (a + x) a2−x2\sqrt{{a}^{2}-{x}^{2}} (m2^{2}).

Xét hàm số S(x) = (a + x) a2−x2\sqrt{{a}^{2}-{x}^{2}} với x ∈ (0; a).

Ta có S*'*(x) = −2x2−ax+a2a2−x2\frac{-2{x}^{2}-ax+{a}^{2}}{\sqrt{{a}^{2}-{x}^{2}}};

S*'*(x) = 0 ⇔ – 2x2^{2} – ax + a2^{2} = 0 ⇔ (x + a)(a – 2x) = 0 ⇔ x = – a hoặc x = a2\frac{a}{2}.

Khi đó trên khoảng (0; a), S*'*(x) = 0 khi x = a2\frac{a}{2}.

Bảng biến thiên của hàm số S(x) như sau:

Hình minh hoạ

Căn cứ vào bảng biến thiên, ta thấy hàm số S(x) đạt giá trị lớn nhất bằng 3a234\frac{3{a}^{2}\sqrt{3}}{4} tại x=a2x=\frac{a}{2}.

Vậy bác đó có thể rào được mảnh vườn có diện tích lớn nhất là 3a234\frac{3{a}^{2}\sqrt{3}}{4} (m2^{2}).

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đặt A*'*M = x (m).

Suy ra B*'M = A'B'* – A*'*M = 2 200 – x (m).

Rõ ràng, x phải thỏa mãn điều kiện 0 < x < 2 200.

Áp dụng định lí Pythagore ta tính được:

AM = AA′2+A′M2=5002+x2\sqrt{A{{A}^{'}}^{2}+{A}^{'}{M}^{2}}=\sqrt{{500}^{2}+{x}^{2}} (m);

BM = BB′2+B′M2=6002+(2 200−x)2\sqrt{B{{B}^{'}}^{2}+{B}^{'}{M}^{2}}=\sqrt{{600}^{2}+{(2\ 200-x)}^{2}} (m).

Tổng khoảng cách từ hai vị trí A, B đến vị trí M là

D = AM + BM = 5002+x2+6002+(2 200−x)2\sqrt{{500}^{2}+{x}^{2}}+\sqrt{{600}^{2}+{(2\ 200-x)}^{2}} (m).

Xét hàm số D(x) = 5002+x2+6002+(2 200−x)2\sqrt{{500}^{2}+{x}^{2}}+\sqrt{{600}^{2}+{(2\ 200-x)}^{2}} với x ∈ (0; 2 200).

Ta có D′(x)=x5002+x2+x−2 2006002+(2 200−x)2{D}^{'}(x)=\frac{x}{\sqrt{{500}^{2}+{x}^{2}}}+\frac{x-2\ 200}{\sqrt{{600}^{2}+{(2\ 200-x)}^{2}}};

Trên khoảng (0; 2 200), ta thấy D*'*(x) = 0 khi x = 1 000.

Bảng biến thiên của hàm số D(x) như sau:

Hình minh hoạ

Căn cứ vào bảng biến thiên, ta thấy hàm số D(x) đạt giá trị nhỏ nhất bằng 110051100\sqrt{5} tại x = 1 000.

Vậy giá trị nhỏ nhất của tổng khoảng cách cần tìm là 110051100\sqrt{5} m.

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Cứ tăng thêm 200 nghìn đồng vào giá thuê một căn hộ trên một tháng thì có một căn hộ bị bỏ trống.

Gọi số lần tăng 200 nghìn đồng vào giá thuê một căn hộ trên một tháng là x (x ∈ ℕ∗^{*}).

Khi đó x cũng là số căn hộ bị bỏ trống.

Tổng số tiền công ty thu được lúc này là

T(x) = (2 000 + 200x)(20 – x) = 40 000 + 2 000x – 200x2^{2} (nghìn đồng).

Xét hàm số T(x) = 40 000 + 2 000x – 200x2^{2} với x ∈ ℕ∗^{*}.

Ta có T*'*(x) = 2 000 – 400x;

T*'*(x) = 0 ⇔ 2 000 – 400x = 0 ⇔ x = 5 (thỏa mãn).

Bảng biến thiên của hàm số T(x) như sau:

Hình minh hoạ

Căn cứ vào bảng biến thiên trên, ta thấy hàm số T(x) đạt giá trị lớn nhất bằng 45 000 khi x = 5.

Khi đó, số tiền tăng lên khi cho thuê một căn hộ là 200 ∙ 5 = 1 000 nghìn đồng = 1 triệu đồng.

Vậy công ty nên cho thuê mỗi căn hộ 3 triệu đồng/1 tháng thì tổng số tiền thu được là lớn nhất.