TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SGK Toán 11 KNTT Bài 4. Phương trình lượng giác cơ bản có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Sau bài học này ta sẽ giải quyết được bài toán trên như sau:

Chọn hệ trục tọa độ có gốc tọa độ đặt tại vị trí khẩu pháo, trục Ox theo hướng khẩu pháo như hình dưới đây.

Hình minh hoạ

Khi đó theo Vật lí, ta biết rằng quỹ đạo của quả đạn pháo có dạng đường parabol có phương trình y=−g2v02cos⁡2αx2+xtan⁡αy = \frac{{ - g}}{{2v_0^2{{\cos }^2}\alpha }}{x^2} + x\tan \alpha (với g là gia tốc trọng trường).

Cho y = 0 ta được −g2v02cos⁡2αx2+xtan⁡α=0\frac{{ - g}}{{2v_0^2{{\cos }^2}\alpha }}{x^2} + x\tan \alpha = 0, suy ra x = 0 hoặc x=v02sin⁡2αgx = \frac{{v_0^2\sin 2\alpha }}{g}.

Quả đạn tiếp đất khi x=v02sin⁡2αgx = \frac{{v_0^2\sin 2\alpha }}{g}.

Ta có x=v02sin⁡2αg≤v02gx = \frac{{v_0^2\sin 2\alpha }}{g} \le \frac{{v_0^2}}{g}, dấu bằng xảy ra khi sin 2α = 1.

Giải phương trình sin 2α = 1, ta được α = π4+kπ,  k∈Z\frac{\pi }{4} + k\pi ,\,\,k \in \mathbb{Z}.

Do 0≤α≤π20 \le \alpha \le \frac{\pi }{2} nên α=π4\alpha = \frac{\pi }{4} hay α = 45°.

Vậy quả đạn pháo sẽ bay xa nhất khi góc bắn bằng 45°.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

+) Ta có: 2x – 4 = 0, suy ra x = 2.

Vậy tập nghiệm của phương trình 2x – 4 = 0 là S1_{1} = {2}.

+) Ta có: (x – 2)(x2^{2} + 1) = 0

Vì x2^{2} ≥ 0 với mọi x ∈ ℝ nên x2^{2} + 1 > 0 với mọi x ∈ ℝ.

Do đó, (x – 2)(x2^{2} + 1) = 0 khi x – 2 = 0 hay x = 2.

Vậy tập nghiệm của phương trình (x – 2)(x2^{2} + 1) = 0 là S2_{2} = {2}.

+) Nhận thấy S1_{1} = S2_{2} = {2}. Vậy hai phương trình đã cho có cùng tập nghiệm.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

+) Ta có: x−1x+1=0\frac{{x - 1}}{{x + 1}} = 0, điều kiện x ≠ – 1.

Khi đó, x−1x+1=0\frac{{x - 1}}{{x + 1}} = 0 khi x – 1 = 0 hay x = 1 (thỏa mãn).

Vậy tập nghiệm của phương trình x−1x+1=0\frac{{x - 1}}{{x + 1}} = 0 là S1_{1} = {1}.

+) Phương trình x2^{2} – 1 = 0 được viết lại thành (x – 1)(x + 1) = 0, từ đó ta tìm được x = 1 hoặc x = – 1, do đó tập nghiệm của phương trình x2^{2} – 1 = 0 là S2_{2} = {– 1; 1}.

+) Nhận thấy S1_{1} ≠ S2_{2}, vậy hai phương trình đã cho không tương đương.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Từ Hình 1.19, nhận thấy hai điểm M, M' lần lượt biểu diễn các góc π6\frac{\pi }{6} và π−π6=5π6\pi - \frac{\pi }{6} = \frac{{5\pi }}{6}, lại có tung độ của điểm M và M' đều bằng 12\frac{1}{2} nên theo định nghĩa giá trị lượng giác, ta có sin⁡π6=12\sin \frac{\pi }{6} = \frac{1}{2} và sin⁡5π6=12\sin \frac{{5\pi }}{6} = \frac{1}{2}.

Vậy trong nửa khoảng [0; 2π), phương trình sin⁡x=12\sin x = \frac{1}{2} có hai nghiệm là x=π6x = \frac{\pi }{6}, x=5π6x = \frac{{5\pi }}{6}.

b) Vì hàm số sin có chu kì tuần hoàn là 2π nên phương trình đã cho có công thức nghiệm là x=π6+k2π, k∈Zx = \frac{\pi }{6} + k2\pi ,\,k \in \mathbb{Z} và x=5π6+k2π, k∈Zx = \frac{{5\pi }}{6} + k2\pi ,\,k \in \mathbb{Z}.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) sin⁡x=22\sin x = \frac{{\sqrt 2 }}{2}

⇔sin⁡x=sin⁡π4\Leftrightarrow \sin x = \sin \frac{\pi }{4}

⇔[x=π4+k2πx=π−π4+k2π(k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{\pi }{4} + k2\pi \\x = \pi - \frac{\pi }{4} + k2\pi \end{array} \right.\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[x=π4+k2πx=3π4+k2π(k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{\pi }{4} + k2\pi \\x = \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi \end{array} \right.\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình sin⁡x=22\sin x = \frac{{\sqrt 2 }}{2} có các nghiệm là x=π4+k2π,  k∈Zx = \frac{\pi }{4} + k2\pi ,\,\,k \in \mathbb{Z} và x=3π4+k2πx = \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi, k∈Zk \in \mathbb{Z}.

b) sin 3x = – sin 5x

⇔ sin 3x = sin (– 5x)

⇔[3x=−5x+k2π3x=π−(−5x)+k2π (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}3x = - 5x + k2\pi \\3x = \pi - \left( { - 5x} \right) + k2\pi \end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[3x=−5x+k2π3x=π+5x+k2π (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}3x = - 5x + k2\pi \\3x = \pi + 5x + k2\pi \end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[8x=k2π−2x=π+k2π (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}8x = k2\pi \\ - 2x = \pi + k2\pi \end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[x=kπ4x=−π2+kπ (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = k\frac{\pi }{4}\\x = - \frac{\pi }{2} + k\pi \end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình đã cho có các nghiệm là x=kπ4, k∈Zx = k\frac{\pi }{4},\,k \in \mathbb{Z} và x=−π2+kπ,k∈Zx = - \frac{\pi }{2} + k\pi ,k \in \mathbb{Z}.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Từ Hình 1.22a, nhận thấy hai điểm M, M' lần lượt biểu diễn các góc 2π3\frac{{2\pi }}{3} và −2π3- \frac{{2\pi }}{3}, lại có hoành độ của điểm M và M' đều bằng −12- \frac{1}{2} nên theo định nghĩa giá trị lượng giác, ta có cos⁡2π3=−12\cos \frac{{2\pi }}{3} = - \frac{1}{2} và cos⁡(−2π3)=−12\cos \left( { - \frac{{2\pi }}{3}} \right) = - \frac{1}{2}.

Vậy trong nửa khoảng [– π; π), phương trình cos⁡x=−12\cos x = - \frac{1}{2} có hai nghiệm là x=2π3x = \frac{{2\pi }}{3}, x=−2π3x = - \frac{{2\pi }}{3}.

b) Vì hàm số cos có chu kì tuần hoàn là 2π nên phương trình đã cho có công thức nghiệm là x=2π3+k2π, k∈Zx = \frac{{2\pi }}{3} + k2\pi ,\,k \in \mathbb{Z} và x=−2π3+k2π, k∈Zx = - \frac{{2\pi }}{3} + k2\pi ,\,k \in \mathbb{Z}.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) 2cos x = −2- \sqrt 2

⇔cos⁡x=−22\Leftrightarrow \cos x = - \frac{{\sqrt 2 }}{2}

⇔cos⁡x=cos⁡3π4\Leftrightarrow \cos x = \cos \frac{{3\pi }}{4}

⇔[x=3π4+k2πx=−3π4+k2π (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi \\x = - \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi \end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình đã cho có các nghiệm là x=3π4+k2π, k∈Zx = \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi ,\,k \in \mathbb{Z} và x=−3π4+k2π,k∈Zx = - \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi ,k \in \mathbb{Z}.

b) cos 3x – sin 5x = 0

⇔ cos 3x = sin 5x

⇔cos⁡3x=cos⁡(π2−5x)\Leftrightarrow \cos 3x = \cos \left( {\frac{\pi }{2} - 5x} \right)

⇔[3x=π2−5x+k2π3x=−(π2−5x)+k2π  (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}3x = \frac{\pi }{2} - 5x + k2\pi \\3x = - \left( {\frac{\pi }{2} - 5x} \right) + k2\pi \end{array} \right.\,\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[8x=π2+k2π2x=π2+k2π  (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}8x = \frac{\pi }{2} + k2\pi \\2x = \frac{\pi }{2} + k2\pi \end{array} \right.\,\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[x=π16+kπ4x=π4+kπ  (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{\pi }{{16}} + k\frac{\pi }{4}\\x = \frac{\pi }{4} + k\pi \end{array} \right.\,\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình đã cho có các nghiệm là x=π16+kπ4, k∈Zx = \frac{\pi }{{16}} + k\frac{\pi }{4},\,k \in \mathbb{Z} và x=π4+kπ,k∈Zx = \frac{\pi }{4} + k\pi ,k \in \mathbb{Z}.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Với F = 0, ta có 12(1−cos⁡α)=0\frac{1}{2}\left( {1 - \cos \alpha } \right) = 0 ⇔ cos α = 1 ⇔ α = 0° hoặc α = 360° (do 0° ≤ α ≤ 360°).

Vậy α ∈ {0°; 360°}.

b) Với F = 0,25, ta có 12(1−cos⁡α)=0,25\frac{1}{2}\left( {1 - \cos \alpha } \right) = 0{,}25⇔cos⁡α=12\Leftrightarrow \cos \alpha = \frac{1}{2}

⇔cos⁡α=cos⁡60∘\Leftrightarrow \cos \alpha = \cos 60^\circ⇔[α=60∘+k360∘α=360∘−60∘+k360∘ (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}\alpha = 60^\circ + k360^\circ \\\alpha = 360^\circ - 60^\circ + k360^\circ \end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)⇔[α=60∘+k360∘α=300∘+k360∘ (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}\alpha = 60^\circ + k360^\circ \\\alpha = 300^\circ + k360^\circ \end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right).

Mà 0° ≤ α ≤ 360° nên α ∈ {60°; 300°}.

c) Với F = 0,5, ta có 12(1−cos⁡α)=0,5\frac{1}{2}\left( {1 - \cos \alpha } \right) = 0{,}5 ⇔ cos α = 0 ⇔ α = 90° + k180°, k ∈ ℤ.

Mà 0° ≤ α ≤ 360° nên α ∈ {90°; 270°}.

d) Với F = 1, ta có 12(1−cos⁡α)=1\frac{1}{2}\left( {1 - \cos \alpha } \right) = 1 ⇔ cos α = – 1 ⇔ α = 180° + k360°, k ∈ ℤ.

Mà 0° ≤ α ≤ 360° nên α = 180°.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Quan sát Hình 1.24, ta thấy trên khoảng (−π2;π2)\left( { - \frac{\pi }{2};\frac{\pi }{2}} \right), đường thẳng y = 1 cắt đồ thị hàm số y = tan x tại 1 điểm, điểm này có hoành độ x=π4x = \frac{\pi }{4}.

b) Từ câu a, ta suy ra phương trình tan x = 1 có nghiệm là x=π4x = \frac{\pi }{4} trên khoảng (−π2;π2)\left( { - \frac{\pi }{2};\frac{\pi }{2}} \right).

Do hàm số tang có chu kì là π, nên công thức nghiệm của phương trình tan x = 1 là x=π4+kπ, k∈Zx = \frac{\pi }{4} + k\pi ,\,k \in \mathbb{Z}.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) 3tan⁡2x=−1\sqrt 3 \tan 2x = - 1

⇔tan⁡2x=−13\Leftrightarrow \tan 2x = - \frac{1}{{\sqrt 3 }}

⇔tan⁡2x=tan⁡(−π6)\Leftrightarrow \tan 2x = \tan \left( { - \frac{\pi }{6}} \right)

⇔2x=−π6+kπ , k∈Z\Leftrightarrow 2x = - \frac{\pi }{6} + k\pi \,,\,k \in \mathbb{Z}

⇔x=−π12+kπ2, k∈Z\Leftrightarrow x = - \frac{\pi }{{12}} + k\frac{\pi }{2},\,k \in \mathbb{Z}

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−π12+kπ2, k∈Zx = - \frac{\pi }{{12}} + k\frac{\pi }{2},\,k \in \mathbb{Z}.

b) tan 3x + tan 5x = 0

⇔ tan 3x = – tan 5x

⇔ tan 3x = tan (– 5x)

⇔ 3x = – 5x + kπ, k ∈ ℤ

⇔ 8x = kπ, k ∈ ℤ

⇔ x = kπ8, k∈Zk\frac{\pi }{8},\,k \in \mathbb{Z}

Mà tan x có nghĩa khi x ≠π2+kπ,k∈Z\ne \frac{\pi }{2} + k\pi ,k \in \mathbb{Z}.

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x = kπ8k\frac{\pi }{8} với k≠4+8n,  n∈Zk \ne 4 + 8n,\,\,n \in \mathbb{Z}.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) Quan sát Hình 1.25, ta thấy trên khoảng (0; π), đường thẳng y = – 1 cắt đồ thị hàm số y = cot x tại 1 điểm, điểm này có hoành độ x=−π4+π=3π4x = - \frac{\pi }{4} + \pi = \frac{{3\pi }}{4}.

b) Từ câu a, ta suy ra phương trình cot x = – 1 có nghiệm là x=3π4x = \frac{{3\pi }}{4} trên khoảng (0; π).

Do hàm số côtang có chu kì là π, nên công thức nghiệm của phương trình cot x = – 1 là x=3π4+kπ, k∈Zx = \frac{{3\pi }}{4} + k\pi ,\,k \in \mathbb{Z}.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) cot x = 1

⇔cot⁡x=cot⁡π4\Leftrightarrow \cot x = \cot \frac{\pi }{4}

⇔x=π4+kπ,k∈Z\Leftrightarrow x = \frac{\pi }{4} + k\pi ,k \in \mathbb{Z}

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=π4+kπ,k∈Zx = \frac{\pi }{4} + k\pi ,k \in \mathbb{Z}.

b) 3cot⁡x+1=0\sqrt 3 \cot x + 1 = 0

⇔cot⁡x=−13\Leftrightarrow \cot x = - \frac{1}{{\sqrt 3 }}

⇔cot⁡x=cot⁡(−π3)\Leftrightarrow \cot x = \cot \left( { - \frac{\pi }{3}} \right)

⇔x=−π3+kπ, k∈Z\Leftrightarrow x = - \frac{\pi }{3} + k\pi ,\,k \in \mathbb{Z}

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−π3+kπ,k∈Zx = - \frac{\pi }{3} + k\pi ,k \in \mathbb{Z}.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) cos α = – 0,75

+ Để tìm số đo độ của góc α, ta bấm phím như sau:

Hình minh hoạ

Màn hình hiện kết quả là: 138°35'25,36''.

Vậy α ≈ 138°35'26".

+ Để tìm số đo rađian của góc α, ta bấm phím như sau:

Hình minh hoạ

Màn hình hiện kết quả là: 2,418858406.

Vậy α ≈ 2,41886 rad.

b) tan α = 2,46

+ Để tìm số đo độ của góc α, ta bấm phím như sau:

Hình minh hoạ

Màn hình hiện kết quả là: 67°52'41,01".

Vậy α ≈ 67°52'41".

+ Để tìm số đo rađian của góc α, ta bấm phím như sau:

Hình minh hoạ

Màn hình hiện kết quả là: 1,184695602.

Vậy α ≈ 1,1847 rad.

c) cot α = – 6,18

+ Để tìm số đo độ của góc α, ta bấm phím như sau:

Hình minh hoạ

Màn hình hiện kết quả là: – 9°11'29,38".

Vậy α ≈ – 9°11'30".

+ Để tìm số đo rađian của góc α, ta bấm phím như sau:

Hình minh hoạ

Màn hình hiện kết quả là: – 0,1604218219.

Vậy α ≈ – 0,16042 rad.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) sin⁡x=32\sin x = \frac{{\sqrt 3 }}{2}

⇔sin⁡x=sin⁡π3\Leftrightarrow \sin x = \sin \frac{\pi }{3}

⇔[x=π3+k2πx=π−π3+k2π  (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{\pi }{3} + k2\pi \\x = \pi - \frac{\pi }{3} + k2\pi \end{array} \right.\,\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[x=π3+k2πx=2π3+k2π  (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{\pi }{3} + k2\pi \\x = \frac{{2\pi }}{3} + k2\pi \end{array} \right.\,\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình đã cho có các nghiệm là x=π3+k2π, k∈Zx = \frac{\pi }{3} + k2\pi ,\,k \in \mathbb{Z} và x=2π3+k2π,k∈Zx = \frac{{2\pi }}{3} + k2\pi ,k \in \mathbb{Z}.

b) 2cos⁡x=−22\cos x = - \sqrt 2

⇔cos⁡x=−22\Leftrightarrow \cos x = - \frac{{\sqrt 2 }}{2}

⇔cos⁡x=cos⁡3π4\Leftrightarrow \cos x = \cos \frac{{3\pi }}{4}

⇔[x=3π4+k2πx=−3π4+k2π  (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi \\x = - \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi \end{array} \right.\,\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình đã cho có các nghiệm là x=3π4+k2π, k∈Zx = \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi ,\,k \in \mathbb{Z} và x=−3π4+k2π,k∈Zx = - \frac{{3\pi }}{4} + k2\pi ,k \in \mathbb{Z}.

c) 3tan⁡(x2+15∘)=1\sqrt 3 \tan \left( {\frac{x}{2} + 15^\circ } \right) = 1

⇔tan⁡(x2+15∘)=13\Leftrightarrow \tan \left( {\frac{x}{2} + 15^\circ } \right) = \frac{1}{{\sqrt 3 }}

⇔tan⁡(x2+15∘)=tan⁡30∘\Leftrightarrow \tan \left( {\frac{x}{2} + 15^\circ } \right) = \tan 30^\circ

⇔x2+15∘=30∘+k180∘,  k∈Z\Leftrightarrow \frac{x}{2} + 15^\circ = 30^\circ + k180^\circ ,\,\,k \in \mathbb{Z}

⇔x=30∘+k360∘,k∈Z\Leftrightarrow x = 30^\circ + k360^\circ ,k \in \mathbb{Z}

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x = 30° + k360°, k ∈ ℤ.

d) cot⁡(2x−1)=cot⁡π5\cot \left( {2x - 1} \right) = \cot \frac{\pi }{5}

⇔2x−1=π5+kπ, k∈Z\Leftrightarrow 2x - 1 = \frac{\pi }{5} + k\pi ,\,k \in \mathbb{Z}

⇔x=π10+12+kπ2, k∈Z\Leftrightarrow x = \frac{\pi }{{10}} + \frac{1}{2} + k\frac{\pi }{2},\,k \in \mathbb{Z}

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=π10+12+kπ2, k∈Zx = \frac{\pi }{{10}} + \frac{1}{2} + k\frac{\pi }{2},\,k \in \mathbb{Z}.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

a) sin 2x + cos 4x = 0

⇔ cos 4x = – sin 2x

⇔ cos 4x = sin(– 2x)

⇔ cos 4x = cos(π2−(−2x))\left( {\frac{\pi }{2} - \left( { - 2x} \right)} \right)

⇔ cos 4x = cos(π2+2x)\left( {\frac{\pi }{2} + 2x} \right)

⇔[4x=π2+2x+k2π4x=−(π2+2x)+k2π(k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}4x = \frac{\pi }{2} + 2x + k2\pi \\4x = - \left( {\frac{\pi }{2} + 2x} \right) + k2\pi \end{array} \right.\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[x=π4+kπx=−π12+kπ3 (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = \frac{\pi }{4} + k\pi \\x = - \frac{\pi }{{12}} + k\frac{\pi }{3}\end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình đã cho có các nghiệm là x=π4+kπ, k∈Zx = \frac{\pi }{4} + k\pi ,\,k \in \mathbb{Z} và x=−π12+kπ3,k∈Zx = - \frac{\pi }{{12}} + k\frac{\pi }{3},k \in \mathbb{Z}.

b) cos 3x = – cos 7x

⇔ cos 3x = cos(π + 7x)

⇔[3x=π+7x+k2π3x=−(π+7x)+k2π(k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}3x = \pi + 7x + k2\pi \\3x = - \left( {\pi + 7x} \right) + k2\pi \end{array} \right.\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

⇔[x=−π4+kπ2x=−π10+kπ5 (k∈Z)\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = - \frac{\pi }{4} + k\frac{\pi }{2}\\x = - \frac{\pi }{{10}} + k\frac{\pi }{5}\end{array} \right.\,\left( {k \in \mathbb{Z}} \right)

Vậy phương trình đã cho có các nghiệm là x=−π4+kπ2, k∈Zx = - \frac{\pi }{4} + k\frac{\pi }{2},\,k \in \mathbb{Z} và x=−π10+kπ5,k∈Zx = - \frac{\pi }{{10}} + k\frac{\pi }{5},k \in \mathbb{Z}.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Vì v0_{0} = 500 m/s, g = 9,8 m/s2^{2} nên ta có phương trình quỹ đạo của quả đạn là

y=−9,82.5002.cos⁡2αx2+xtan⁡αy = \frac{{ - 9{,}8}}{{{{2.500}^2}.{{\cos }^2}\alpha }}{x^2} + x\tan \alpha hay y=−492 500 000cos⁡2αx2+xtan⁡αy = \frac{{ - 49}}{{2\,500\,000{{\cos }^2}\alpha }}{x^2} + x\tan \alpha.

a) Quả đạn chạm đất khi y = 0, khi đó −492 500 000cos⁡2αx2+xtan⁡α=0\frac{{ - 49}}{{2\,500\,000{{\cos }^2}\alpha }}{x^2} + x\tan \alpha = 0

⇔x(−492 500 000cos⁡2αx+tan⁡α)=0\Leftrightarrow x\left( {\frac{{ - 49}}{{2\,500\,000{{\cos }^2}\alpha }}x + \tan \alpha } \right) = 0

⇔[x=0x=2 500 000cos⁡2α.tan⁡α49\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = 0\\x = \frac{{2\,500\,000{{\cos }^2}\alpha .\tan \alpha }}{{49}}\end{array} \right.

⇔[x=0x=2 500 000cos⁡α.sin⁡α49\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = 0\\x = \frac{{2\,500\,000\cos \alpha .\sin \alpha }}{{49}}\end{array} \right.

⇔[x=0x=1 250 000sin⁡2α49\Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}x = 0\\x = \frac{{1\,250\,000\sin 2\alpha }}{{49}}\end{array} \right.

Loại x = 0 (đạn pháo chưa được bắn).

Vậy tầm xa mà quả đạn đạt tới là x=1250000sin⁡2α49x = \frac{{1250000\sin 2\alpha }}{{49}} (m).

b) Để quả đạn trúng mục tiêu cách vị trí đặt khẩu pháo 22 000 m thì x = 22 000 m.

Khi đó 1250000sin⁡2α49=22 000\frac{{1250000\sin 2\alpha }}{{49}} = 22\,000⇔ sin 2α = 539625\frac{{539}}{{625}}

⇔[α≈29∘47′36′′α≈60∘12′23′′  \Leftrightarrow \left[ \begin{array}{l}\alpha \approx 29^\circ 47'36''\\\alpha \approx 60^\circ 12'23''\end{array} \right.\,\,.

c) Hàm số y=−492 500 000cos⁡2αx2+xtan⁡αy = \frac{{ - 49}}{{2\,500\,000{{\cos }^2}\alpha }}{x^2} + x\tan \alpha là một hàm số bậc hai có đồ thị là một parabol có tọa độ đỉnh I(xI_{I}; yI_{I}) là

{xI=−b2a=−tan⁡α2.−492 500 000cos⁡2α=1 250  000cos⁡αsin⁡α49yI=f(xI)=−492 500 000cos⁡2α(1 250  000cos⁡αsin⁡α49)2+1 250  000cos⁡αsin⁡α49tan⁡α\left\{ \begin{array}{l}{x_I} = - \frac{b}{{2a}} = - \frac{{\tan \alpha }}{{2.\frac{{ - 49}}{{2\,500\,000{{\cos }^2}\alpha }}}} = \frac{{1\,250\,\,000\cos \alpha \sin \alpha }}{{49}}\\{y_I} = f\left( {{x_I}} \right) = \frac{{ - 49}}{{2\,500\,000{{\cos }^2}\alpha }}{\left( {\frac{{1\,250\,\,000\cos \alpha \sin \alpha }}{{49}}} \right)^2} + \frac{{1\,250\,\,000\cos \alpha \sin \alpha }}{{49}}\tan \alpha \end{array} \right.

Hay {xI=1 250  000cos⁡αsin⁡α49yI=625  000sin⁡2α49\left\{ \begin{array}{l}{x_I} = \frac{{1\,250\,\,000\cos \alpha \sin \alpha }}{{49}}\\{y_I} = \frac{{625\,\,000{{\sin }^2}\alpha }}{{49}}\end{array} \right.

Do đó, độ cao lớn nhất của quả đạn là ymax⁡=625  000sin⁡2α49{y_{\max }} = \frac{{625\,\,000{{\sin }^2}\alpha }}{{49}}.

Ta có ymax⁡=625  000sin⁡2α49≤625 00049{y_{\max }} = \frac{{625\,\,000{{\sin }^2}\alpha }}{{49}} \le \frac{{625\,000}}{{49}}, dấu “=” xảy ra khi sin2^{2}α = 1 hay α = 90°.

Như vậy góc bắn α = 90° thì quả đan đạt độ cao lớn nhất.

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Vị trí cân bằng của vật dao động điều hòa là vị trí vật đứng yên, khi đó x = 0, ta có

2cos⁡(5t−π6)=02\cos \left( {5t - \frac{\pi }{6}} \right) = 0

⇔cos⁡(5t−π6)=0\Leftrightarrow \cos \left( {5t - \frac{\pi }{6}} \right) = 0

⇔5t−π6=π2+kπ,  k∈Z\Leftrightarrow 5t - \frac{\pi }{6} = \frac{\pi }{2} + k\pi ,\,\,k \in \mathbb{Z}

⇔t=2π15+kπ5,  k∈Z\Leftrightarrow t = \frac{{2\pi }}{{15}} + k\frac{\pi }{5},\,\,k \in \mathbb{Z}

Trong khoảng thời gian từ 0 đến 6 giây, tức là 0 ≤ t ≤ 6 hay 0≤2π15+kπ5≤60 \le \frac{{2\pi }}{{15}} + k\frac{\pi }{5} \le 6

⇔−23≤k≤90−2π3π\Leftrightarrow - \frac{2}{3} \le k \le \frac{{90 - 2\pi }}{{3\pi }}

Vì k ∈ ℤ nên k ∈ {0; 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8}.

Vậy trong khoảng thời gian từ 0 đến 6 giây, vật đi qua vị trí cân bằng 9 lần.