Chim rồng rộc (Ploceus sp.) là loài sống theo bầy đàn (ở Việt Nam, chúng phân bố phổ biến ở vùng Nam Bộ và Nam Trung Bộ). Vào mùa sinh sản, các con chim trống thường làm tổ cạnh nhau. Chúng dùng lá, cỏ hoặc cành cây nhỏ kết lại với nhau thành tổ chim dày, dạng hình ống và có lối vào nằm ở phía dưới. Vì sao chim rồng rộc lại có cách xây tổ cầu kì như vậy? Cách xây tổ này có ý nghĩa gì đối với chúng?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Chim rồng rộc có cách xây tổ cầu kì như vậy nhằm bảo vệ con non khỏi các mối đe dọa của động vật săn mồi như rắn, thằn lằn,…Ngoài ra, tổ chim còn có tác dụng giữ ấm, tránh mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho trứng nở. Cách xây tổ này có ý nghĩa quan trọng trong sinh sản của chúng, đảm bảo sự tồn tại và kế tục của loài.
Câu 2
1 điểm
Thế nào là tập tính? Cho ví dụ. Tập tính có vai trò gì đối với động vật?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Tập tính là chuỗi phản ứng của động vật trả lời kích thích từ môi trường (bên trong hoặc bên ngoài cơ thể), nhờ đó động vật thích ứng với môi trường, duy trì nòi giống và tồn tại.
- Ví dụ: Nhện có tập tính giăng tơ để di chuyển và làm bẫy bắt mồi.
- Vai trò của tập tính đối với động vật:
+ Làm tăng khả năng sinh tồn của động vật.
+ Đảm bảo cho sự thành công của sinh sản.
+ Tập tính còn có thể được xem như là một cơ chế cân bằng nội môi, duy trì môi trường trong ổn định.
Câu 3
1 điểm
Lập bảng phân biệt tập tính bẩm sinh và tập tính học được.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tiêu chí
Tập tính bẩm sinh
Tập tính học được
Tính di truyền
Có
Không
Tính cá thể
Không
Có
Tính ổn định
Ổn định
Không ổn định
Cơ chế phản xạ
Phản xạ không điều kiện
Phản xạ có điều kiện
Ví dụ
Gà con mới nở ra có tập tính đi theo vật chuyển động đầu tiên (thường là gà mẹ) mà chúng nhìn thấy. Tập tính này là bản năng in vết ở hầu hết loài chim.
Gà có tập tính chạy lại chỗ người cho ăn khi người cho ăn gọi bằng âm thanh quen thuộc (như tiếng vỗ tay, tiếng gọi “cục, cục”).
Câu 4
1 điểm
Xác định các ví dụ sau thuộc loại tập tính nào. Giải thích.
a) Khỉ biết dùng ống hút để uống nước.
b) Thú con biết tìm vú mẹ để bú khi chưa mở mắt.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Khỉ biết dùng ống hút để uống nước là tập tính học được. Do sinh ra khỉ không có tập tính này mà nó được hình thành trong quá trình sống của cá thể, thông qua học tập và rút kinh nghiệm.
b) Thú con biết tìm vú mẹ để bú khi chưa mở mắt là tập tính bẩm sinh. Do tập tính này sinh ra đã có, mang tính bản năng, không bị thay đổi theo thời gian, được di truyền từ thế hệ trước và đặc trưng cho loài.
Câu 5
1 điểm
Ở động vật có những dạng tập tính nào? Nêu vai trò của mỗi dạng tập tính đó.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Dạng tập tính ở động vật
Vai trò
Tập tính kiếm ăn
Giúp động vật tìm kiếm thức ăn, đảm bảo cho sự sinh tồn của chúng.
Tập tính bảo vệ lãnh thổ
Giúp bảo vệ nguồn thức ăn, nước uống, nơi ở và nơi sinh sản để không bị xâm phạm bời các động vật khác.
Tập tính di cư
Giúp động vật tìm nguồn thức ăn mới, tránh thời tiết khắc nghiệt, sinh sản,…
Tập tính sinh sản
Tạo ra thế hệ sau, giúp động vật duy trì nòi giống.
Tập tính xã hội
Đảm bảo trật tự trong bầy đàn cũng như hỗ trợ nhau trong tìm kiếm, săn mồi hoặc chống lại kẻ thù.
Câu 6
1 điểm
Cho ví dụ chứng minh tập tính kiếm ăn khác nhau tùy từng loài động vật.
Hãy dự đoán nếu một cá thể động vật bị cách li ra khỏi đời sống xã hội thì sẽ ảnh hưởng như thế nào đến việc hình thành các tập tính học được của cá thể đó. Giải thích.
Nêu một số ứng dụng tập tính ở động vật trong đời sống thực tiễn. Cho biết những ứng dụng đó dựa trên cơ sở dạng tập tính nào ở động vật bằng cách hoàn thành bảng sau.
