Hoá học · Lớp 12

Giải SGK Hóa học 12 CTST Bài 2. Xà phòng và chất giặt rửa có đáp án

6 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Xà phòng, chất giặt rửa được dùng để loại bỏ các vết bẩn bám trên quần áo, bề mặt các vật dụng, …

Xà phòng là gì? Xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp có đặc điểm gì giống và khác nhau.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Xà phòng là hỗn hợp muối sodium hoặc potassium của các acid béo và một số chất phụ gia.

- So sánh xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp:

	Xà phòng	Chất giặt rửa tổng hợp
Giống nhau	Cấu tạo của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp thường gồm hai phần: + Phần phân cực (“đầu” ưa nước), phần này có thể hoà tan được trong nước. + Phần không phân cực (“đuôi” kị nước), là gốc hydrocarbon có mạch dài (R). Phần này không tan trong nước.	Cấu tạo của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp thường gồm hai phần: + Phần phân cực (“đầu” ưa nước), phần này có thể hoà tan được trong nước. + Phần không phân cực (“đuôi” kị nước), là gốc hydrocarbon có mạch dài (R). Phần này không tan trong nước.
Khác nhau	Phần phân cực của xà phòng là nhóm carboxylate.	Phần phân cực của chất giặt rửa tổng hợp là nhóm sulfate, sulfonate.

Câu 2

1 điểm

So sánh thành phần, tính chất giặt rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

	Xà phòng	Chất giặt rửa tổng hợp
Thành phần	Gồm hỗn hợp muối sodium hoặc potassium của các acid béo và một số chất phụ gia. Chất phụ gia trong xà phòng có thể là chất độn (làm tăng độ cứng), chất diệt khuẩn, chất tạo hương …	Thường là các muối sodium như sodium alkylsulfate, sodium alkylbenzenesulfonate, …
Tính chất giặt rửa	Có khả năng làm sạch dầu mỡ, bụi bẩn bám trên các bề mặt.	Có khả năng làm sạch dầu mỡ, bụi bẩn bám trên các bề mặt.
Tính chất giặt rửa	- Kém tác dụng trong nước cứng và môi trường acid. - Thân thiện với môi trường hơn chất giặt rửa tổng hợp.	- Dễ hoà tan trong nước hơn xà phòng; có thể sử dụng với nước cứng và môi trường acid. - Kém thân thiện với môi trường.

Câu 3

1 điểm

Quan sát Ví dụ 1 và Ví dụ 2, hãy giải thích tại sao xà phòng và chất giặt rửa đều tan được trong nước.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Xà phòng và chất giặt rửa đều tan được trong nước do cấu trúc phân tử có một đầu phân cực (đầu ưa nước).

Câu 4

1 điểm

Tiến hành Thí nghiệm và mô tả hiện tượng quan sát được. Viết phương trình hoá học ở dạng tổng quát của phản ứng xà phòng hoá chất béo.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Học sinh tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:

Bước 1: Cho vào bát sứ 2 mL dầu ăn và 5 mL dung dịch NaOH.

Bước 2: Đun hỗn hợp sôi nhẹ và liên tục khuấy đều.

Bước 3: Sau 10 phút, ngừng đun, để nguội. Thêm 5 mL dung dịch NaCl bão hoà vào, khuấy nhẹ. Để yên và quan sát.

- Hiện tượng quan sát được:

Sau bước 1 thấy hỗn hợp tách thành hai lớp, chất béo (dầu ăn) ở lớp trên do chất béo nhẹ hơn nước, không tan trong nước và các dung môi phân cực.

Sau bước 2 thấy hỗn hợp đặc sệt dần do quá trình xà phòng hoá xảy ra, hỗn hợp trở nên đặc sệt do nước bốc hơi.

Sau bước 3 thấy xà phòng nổi lên trên tách hết ra khỏi hỗn hợp phản ứng do khối lượng riêng của xà phòng nhỏ hơn khối lượng riêng của dung dịch NaCl bão hoà và xà phòng không tan trong dung dịch NaCl bão hoà.

- Phương trình hoá học tổng quát của phản ứng:

(RCOO) $_{3}$ C $_{3}$ H $_{5}$ + 3NaOH $\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ 3RCOONa + C $_{3}$ H $_{5}$ (OH) $_{3}$