Giải SGK Hóa học 12 Bài 5. Saccharose và maltose

- Saccharose có công thức phân tử C$_{12}$H$_{22}$O$_{11}$, cấu tạo từ một đơn vị α-glucose và một đơn vị β-fructose qua liên kết α-1,2-glycoside.

- Maltose có công thức phân tử C$_{12}$H$_{22}$O$_{11}$, cấu tạo từ hai đơn vị glucose qua liên kết α-1,4-glycoside.

- Saccharose và maltose đều có phản ứng với Cu(OH)$_{2}$ tạo phức xanh đặc trưng và có phản ứng thuỷ phân.

- Saccharose không còn nhóm -OH hemiacetal nên chỉ tồn tại ở dạng mạch vòng.

- Maltose vẫn còn nhóm -OH hemiacetal, do đó trong dung dịch một đơn vị glucose của maltose có thể mở vòng nên maltose tồn tại đồng thời ở dạng mở vòng và mạch vòng

Dự đoán:

- Saccharose có các nhóm -OH liền kề nên có tính chất của polyalcohol.

- Saccharose là disaccharide nên có phản ứng thuỷ phân.

- Cho khoảng 2 mL dung dịch NaOH 10% vào ống nghiệm. Sau đó thêm khoảng 0,5 mL dung dịch CuSO$_{4}$ 5% vào, lắc nhẹ thấy xuất hiện kết tủa xanh:

CuSO$_{4}$ + 2NaOH → Cu(OH)$_{2}$↓ + Na$_{2}$SO$_{4}$

- Cho khoảng 3 mL dung dịch saccharose 5% vào ống nghiệm, lắc đều thấy kết tủa tan dần, sau phản ứng thu được dung dịch màu xanh lam:

2C$_{12}$H$_{22}$O$_{11}$ + Cu(OH)$_{2}$ → (C$_{12}$H$_{21}$O$_{11}$)$_{2}$Cu + 2H$_{2}$O

Khi đun nóng với dung dịch acid loãng saccharose bị thuỷ phân tạo thành glucose và fructose:

C$_{12}$H$_{22}$O$_{11}$ + H$_{2}$O $\overset{Ni,{t}^{o}}{\rightarrow }$ C$_{6}$H$_{12}$O$_{6 (glucose)}$ + C$_{6}$H$_{12}$O$_{6 (fructose)}$

Fructose và glucose phản ứng với thuốc thử Tollens:

C$_{6}$H$_{12}$O$_{6}$ + + 2[Ag(NH$_{3}$)$_{2}$]OH$\overset{{t}^{o}}{\rightarrow }$ CH$_{2}$OH[CHOH]$_{4}$COONH$_{4}$ + 2Ag↓ + 3NH$_{3}$ + H$_{2}$O