Đáp án và lời giải
Giải SBT Toán 9 Chân trời sáng tạo Bài tập cuối chương 6 có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: C
• Thay x = 3 vào hàm số ta được:
Do đó điểm (3; 8) và (3; –8) không thuộc đồ thị hàm số
• Thay x = ‒3 vào hàm số ta được:
Do đó điểm (–3; 6) không thuộc đồ thị hàm số điểm (–3; –6) thuộc đồ thị hàm số.
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: B
Khi y = 4, thay vào hàm số y = x, ta được:
x = 4, suy ra x = 2 hoặc x = ‒2.
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: B
Do đồ thị của hàm số y = ax (a ≠ 0) đi qua điểm A(1; – 2) nên thay x = 1 và y = ‒2 vào hàm số y = ax, ta được
a.1 = ‒2 hay a = ‒2.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: A
Phương trình đã cho có ∆ = 0 nên nó có nghiệm kép
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: A
Phương trình x – 15x – 16 = 0 có a ‒ b + c = 1 ‒ (‒15) ‒16 = 1 + 15 ‒16 = 0.
Do đó, phương trình có hai nghiệm là
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: D
Phương trình là phương trình bậc nhất một ẩn, không phải phương trình bậc hai một ẩn.
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: C
Xét phương trình x + 3x – 70 = 0.
Ta có: ∆ = 3 – 4.1.(–70) = 9 + 280 = 289 > 0.
Do đó phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt.
Theo định lí Viète, ta có:
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Đáp án đúng là: B
Xét phương trình x + 6x – 91 = 0.
Ta có: ∆’ = 3 – 1.1(–91) = 9 + 91 = 100 > 0.
Do đó phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt.
Theo định lí Viète, ta có:
Khi đó:
Thay x + x= ‒ 6 và xx = ‒91 vào biểu thức trên, ta được:
(‒6) ‒ 2.(‒91) ‒ 2.(‒6) = 36 + 182 + 12 = 230.
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Thay x = 2, y = 2 vào hàm số y = ax, ta được:
2 = 2.a hay 4a = 2, suy ra
Do đó ý a) là sai.
Nếu a > 0 thì đồ thị của hàm số y = ax (a ≠ 0) nằm phía trên trục hoành, O là điểm thấp nhất của đồ thị. Do đó ý b) là đúng.
Nếu a < 0 thì đồ thị của hàm số y = ax (a ≠ 0) nằm phía dưới trục hoành, O là điểm cao nhất của đồ thị. Do đó ý c) là đúng.
Đồ thị của hàm số y = ax (a ≠ 0) là một đường cong parabol đỉnh O, nhận trục tung làm trục đối xứng. Do đó ý d) là đúng.
Vậy:
a) S.
b) Ð.
c) Ð.
d) Đ.
Câu 10
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phương trình 5x – 7x + 2 = 0 có a + b + c = 5 ‒ 7 + 2 = 0 nên có hai nghiệm là
Ta có vai trò của hai nghiệm x và x trong biểu thức là như nhau.
Khi đó:
Vậy:
a) S.
b) Đ.
c) S.
d) Đ.
Câu 11
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Nếu phương trình ax + bx + c = 0 (a ≠ 0) có ∆ = 0 thì phương trình đó có nghiệm kép Do đó ý a) là sai, ý b) là đúng.
Nếu phương trình ax + bx + c = 0 (a ≠ 0) có ∆ > 0, phương trình có hai nghiệm phân biệt Do đó ý c) là đúng.
Nếu phương trình ax + bx + c = 0 (a ≠ 0) có b = 2b’, ∆’ = b’ – ac > 0, phương trình có hai nghiệm phân biệt Do đó ý d) là sai.
Vậy:
a) S.
b) Ð.
c) Ð.
d) S.
Câu 12
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Ta có bảng giá trị của hai hàm số:
| –2 | –1 | 0 | 1 | 2 | |
|---|---|---|---|---|---|
| 3 | 0 | 3 | |||
| –3 | 0 | –3 |
• Trên mặt phẳng Oxy, lấy điểm A(‒2; 3); O(0; 0); D(2; 3); A’(‒2; ‒3); D(2; ‒3).
• Đồ thị của hàm số là một đường parabol đỉnh O, đi qua 5 điểm A, B, O, C, D và có dạng như hình vẽ.
Đồ thị của hàm số là một đường parabol đỉnh O, đi qua 5 điểm A’, B’, O, C’, D’ và có dạng như hình vẽ.

b) Đồ thị của hai hàm số đối xứng với nhau qua trục Ox.
c) Đường thẳng d cắt parabol (P) tại điểm E có hoành độ –2, nên thay x = –2 vào ta được Do đó ta có điểm E(–2; 3).
Điểm E(–2; 3) thuộc đường thẳng d, nên thay x = –2 và y = 3 vào hàm số y = (3m – 2)x + 5, ta được:
3 = (3m – 2).(–2) + 5
‒6m + 4 + 5 ‒ 3 = 0
‒6m = ‒6
m = 1.
Vậy m = 1.
Câu 13
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Đồ thị hàm số (P): y = ax đi qua điểm M(2; –2) nên thay x = 2; y = –2 vào hàm số y = ax, ta được
‒2 = a.2 hay 4a = ‒2, suy ra
Vậy
Ta có bảng giá trị của hàm số:
| –4 | –2 | 0 | 2 | 4 | |
|---|---|---|---|---|---|
| ‒8 | ‒2 | 0 | ‒2 | ‒8 |
• Trên mặt phẳng tọa độ Oxy, lấy các điểm A(‒4; ‒8); B (‒2; ‒2); O(0; 0); C(2; ‒2); D(4; ‒8).
• Đồ thị của hàm số là một đường parabol đỉnh O, đi qua các điểm trên và có dạng như hình vẽ.

b) Thay x = –3 vào hàm số ta được
Vậy tung độ của điểm thuộc parabol có hoành độ x = –3 là bằng
c) Thay y = –4,5 vào hàm số ta được:
suy ra x = 9, do đó x = 3; x = –3.
Vậy các điểm (–3; –4,5) và (3; –4,5) thuộc parabol có tung độ y = –4,5.
Câu 14
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) ‒ Vẽ đồ thị hàm số
Ta có bảng giá trị của hàm số:
| x | –3 | –2 | 0 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|---|---|
| 6 | 0 | 6 |
• Trên mặt phẳng tọa độ Oxy, lấy các điểm A(–3; 6); O(0; 0); D(3; 6).
• Đồ thị của hàm số là một đường parabol đỉnh O, đi qua các điểm trên và có dạng như hình vẽ.
‒ Vẽ đường thẳng
⦁ Cho x = 0 ta có y = 1. Đường thẳng d đi qua điểm E(0; 1).
⦁ Cho x = 3 ta có y = 0. Đường thẳng d đi qua điểm F(3; 0).
Đồ thị hàm số là đường thẳng d đi qua hai điểm E(0; 1) và F(3; 0).
Đồ thị (P) của hàm số và đường thẳng được vẽ như sau:

b) Gọi (x; y) là tọa độ giao điểm của (P) và d.
Khi đó, ta có và
Suy ra
Phương trình trên a + b + c = 2 + 1 ‒ 3 = 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Thay x = 1 vào hàm số ta được
Thay vào hàm số ta được
Vậy toạ độ giao điểm của (P) và d là và
Câu 15
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a)
x = 0 hoặc
x = 0 hoặc
Vậy phương trình có hai nghiệm là
b) 5x – 3 = 0
5x = 3
hoặc
hoặc
Vậy phương trình có hai nghiệm là
c) 7x – 5x = 10 – 2x
7x ‒ 3x ‒ 10 = 0
Phương trình trên có a ‒ b + c = 7 ‒ (‒3) + (‒10) = 0.
Vậy phương trình có hai nghiệm là
d) (x + 7) = 81.
x + 7 = 9 hoặc x + 7 = ‒9
x = 2 hoặc x = ‒16
Vậy phương trình có hai nghiệm là x = 2; x = ‒16.
Câu 16
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Xét phương trình 3x + 23x – 36 = 0
Ta có: a = 3; b = 23, c = ‒36, ∆ = 23 ‒ 4.3.(‒36) = 529 + 432 = 961 > 0.
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Vậy phương trình có hai nghiệm phân biệt là
b)
3x + 8x ‒ 3 = 0
Ta có: a = 3; b’ = 4, c = ‒3, ∆’ = 4 ‒ 3.(‒3) = 16 + 9 = 25 > 0.
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Vậy phương trình có hai nghiệm phân biệt là
c) Xét phương trình
Ta có: a = 7; c = 1,
Do đó phương trình có nghiệm kép là
d) x(2x + 5) = x – 9.
2x + 5x – x + 9 = 0
x + 5x + 9 = 0
Ta có: a = 1, b = 5, c = 9, ∆ = 5 – 4.1.9 = 25 – 36 = ‒11 < 0.
Do đó phương trình đã cho vô nghiệm.
Câu 17
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Xét phương trình
Phương trình trên có a = 1;
Ta có:
Suy ra
Khi đó, phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Vậy phương trình có hai nghiệm là
b) (2x – 5)(3x + 2) = (5x + 1)(3x + 2)
(2x – 5)(3x + 2) ‒ (5x + 1)(3x + 2) = 0
(3x + 2)(2x ‒ 5 ‒ 5x ‒ 1) = 0
(3x + 2)(‒3x ‒ 6) = 0
3x + 2 = 0 hoặc ‒3x ‒ 6 = 0
hoặc x = ‒2.
Vậy phương trình có hai nghiệm là
c)
x + 1 = 0 hoặc
x = ‒1 hoặc
Vậy phương trình có hai nghiệm là
Câu 18
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) u và v là hai nghiệm của phương trình x + 2x – 35 = 0.
Phương trình trên có a = 1, b’ = 1, c = ‒25, ∆ = 1 ‒ 1.(‒35) = 1 + 35 = 36 > 0.
Do đó, phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Vậy u = 5; v = –7 hoặc u = –7; v = 5.
b) Ta có S = 8, P = 105 nên S – 4P = 8 – 4.105 = 64 – 420 = ‒356 < 0.
Do đó không có hai số u và v thoả mãn điều kiện đã cho.
c) Ta có (u + v) = u + 2uv + v = (u + v) + 2uv.
Suy ra (–1) = 25 + 2uv
Hay 2uv = –24
Do đó uv = –12.
Với u + v = –1, uv = –12 ta có u và v là hai nghiệm của phương trình x + x ‒ 12 = 0.
Phương trình trên có a = 1, b = 1, c = ‒12, ∆ = 1 ‒ 4.1.(‒12) = 1 + 48 = 49 > 0.
Do đó, phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Vậy u = 3; v = – 4 hoặc u = – 4; v = 3.
Câu 19
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Xét phương trình 2x – 9x – 5 = 0.
Phương trình trên có a = 2, b = –9, c = –5 và ∆ = (–9) – 4.2.( –5) = 81 + 40 = 121 > 0.
Do đó phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt.
Theo định lí Viète, ta có:
a)
Thay và vào biểu thức trên, ta được:
b)
Thay và vào biểu thức trên, ta được:
Câu 20
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Xét phương trình 5x – 7x + 1 = 0 có ∆ = (–7) – 4.5.1 = 49 – 20 = 29 > 0.
Do đó phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt.
Theo định lí Viète, ta có:
Ta có:
Câu 21
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi x là số sản phẩm mà người công nhân phải làm theo kế hoạch mỗi ngày (x ∈ ℕ, x < 120).
Số sản phẩm mỗi ngày mà người đó đã làm theo thực tế là x + 3 (sản phẩm).
Thời gian mà người đó phải hoàn thành theo kế hoạch là (ngày).
Thời gian mà người đó đã hoàn thành theo thực tế là (ngày).
Theo bài, người đó đã hoàn thành công việc sớm hơn dự định 2 ngày nên ta có phương trình:
Giải phương trình:
60(x + 3) – 60x = x(x + 3)
60x + 180 – 60x = x + 3x
x+ 3x ‒180 = 0
Phương trình trên có a = 1, b = 3, c = ‒180, ∆ = 3 ‒ 4.1.(‒180) = 9 + 720 = 729 > 0.
Do đó, phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Ta thấy chỉ có giá trị x = 12 thoả mãn điều kiện.
Vậy theo kế hoạch, mỗi ngày công nhân đó phải làm 12 sản phẩm.
Câu 22
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi x (m) là chiều dài của mảnh vườn (x > 0).
Do mảnh vườn hình chữ nhật có diện tích 1 000 m nên chiều rộng của mảnh vườn là
Nếu tăng chiều dài thêm 10 m thì chiều dài của mảnh vườn lúc sau là x + 10 (m).
Nếu giảm chiều rộng đi 5 m thì chiều rộng của mảnh vườn lúc sau là
Diện tích của mảnh vườn khi đó là:
Theo bài, sau khi thay đổi kích thước thì diện tích mảnh vườn không thay đổi, nên ta có phương trình:
Giải phương trình:
‒x + 2 000 ‒ 10x = 0
x + 10x ‒ 2 000 = 0
Phương trình trên có a = 1, b’ = 5, c = ‒2 000, ∆’ = 5 – 1.(‒2 000) = 2 025 > 0.
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt là:
Ta thấy chỉ có giá trị x = 40 thoả mãn điều kiện.
Vậy chiều dài của mảnh vườn là 40 m, chiều rộng của mảnh vườn m.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi x (km/h) là tốc độ lúc đầu của ô tô (x > 0).
Thời gian dự định đi từ A đến B là (giờ).
Quãng đường ô tô đi được sau 1 giờ là: x (km).
Quãng đường còn lại sau khi đi được 1 giờ là 180 – x (km).
Vận tốc ô tô đi quãng đường còn lại là: x + 12 (km/h).
Thời gian đi quãng đường lúc sau là (giờ).
Theo bài, ô tô dừng lại 20 phút = giờ để sửa chữa và vẫn đến tỉnh B đúng giờ đã định nên ta có phương trình:
Giải phương trình:
180.3(x + 12) – (180 – x).3x = 4x(x + 12)
540x + 6 480 – 540x + 3x = 4x + 48x
x + 48x ‒ 6 480 = 0
Phương trình trên có a = 1, b’ = 24, c = ‒ 6 480, ∆’ = 24 – 1.(‒6 480) = 7 056 > 0.
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt là:
Ta thấy chỉ có giá trị x = 60 thỏa mãn điều kiện.
Vậy tốc độ ban đầu của ô tô là 60 km/h.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi số dãy ghế của phòng họp lúc đầu là x (dãy) (x ∈ ℕ*).
Số ghế ở mỗi dãy lúc đầu là (cái).
Nếu bớt đi 5 dãy thì số dãy ghế lúc sau là: x – 5 (dãy).
Do số ghế trong phòng họp không thay đổi nên số ghế ở mỗi dãy lúc sau là (cái).
Do lúc sau đã thêm cho mỗi dãy 7 cái ghế so với ban đầu nên ta có phương trình:
Giải phương trình:
60x – 60(x – 5) = x(x – 5)
60x ‒ 60x + 300 = x ‒ 5x
x ‒ 5x ‒ 300 = 0
Phương trình trên có a = 1, b = ‒5, c = ‒300, ∆ = (‒5) – 4.1.(‒300) = 1 225 > 0.
Do đó phương trình có hai nghiệm phân biệt là:
Ta thấy chỉ có giá trị x = 20 thỏa mãn điều kiện.
Vậy lúc đầu trong phòng họp có 20 dãy ghế.
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi x (g/cm) là khối lượng riêng của chất lỏng B (x > 0,0).
Khối lượng riêng của chất lỏng A là x + 0,2 (g/cm).
Thể tích của chất lỏng B là (cm).
Thể tích của chất lỏng A là (cm).
Khối lượng của hỗn hợp chất lỏng sau khi trộn là: 8 + 6 = 14 (g).
Thể tích của hỗn hợp chất lỏng sau khi trộn là: (cm).
Khi đó, ta có phương trình:
Giải phương trình:
8x + 6(x + 0,2) = 20x(x + 0,2)
8x + 6x + 1,2 = 20x + 4x
20x – 10x – 1,2 = 0.
Phương trình trên có a = 20, b’ = ‒5, c = –1,2; ∆ = (‒5) ‒ 20.(–1,2) = 25 + 24 = 49 > 0.
Do đó, phương trình có hai nghiệm phân biệt là
Ta thấy chỉ có giá trị x = 0,6 thoả mãn điều kiện,
Vậy khối lượng riêng của chất lỏng B là 0,6 g/cm; của chất lỏng A là 0,6 + 0,2 = 0,8 g/cm.