TopStudy

Toán · Lớp 9

Giải SBT Toán 9 Chân trời sáng tạo Bài 1. Đường tròn có đáp án

8 câu · 12 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Chứng minh bốn đỉnh của hình vuông ABCD có cạnh bằng 16 cm đều nằm trên một đường tròn. Tính bán kính của đường tròn này.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi O là giao điểm của hai đường chéo của hình vuông ABCD, khi đó O là trung điểm của AC và BD, nên OA = OB = OC = OD = 12AC=12BD.\frac{1}{2}AC = \frac{1}{2}BD.

Áp dụng định lí Pythagore cho tam giác ABD vuông tại A ta có:

BD=AD2+AB2=162+162=2⋅162=162  (cm).BD = \sqrt {A{D^2} + A{B^2}} = \sqrt {{{16}^2} + {{16}^2}} = \sqrt {2 \cdot {{16}^2}} = 16\sqrt 2 \,\,{\rm{(cm}}).

Do đó OA=OB=OC=OD=12⋅162=82  (cm).OA = OB = OC = OD = \frac{1}{2} \cdot 16\sqrt 2 = 8\sqrt 2 \,\,{\rm{(cm}}).

Suy ra bốn đỉnh của hình vuông ABCD đều nằm trên đường tròn (O;  82  cm).\left( {O;\,\,8\sqrt 2 \;{\rm{cm}}} \right).

Câu 2

1 điểm

Cho tam giác ABC có AB = AC = 13 cm, BC = 10 cm và có BH, CK là hai đường cao. Chứng minh:

a) Bốn điểm B, C, H, K cùng nằm trên đường tròn (O; R).

b) Điểm A nằm ngoài đường tròn (O; R).

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Gọi O là trung điểm của BC. Khi đó, OB=OC=12BC.OB = OC = \frac{1}{2}BC.

Do BH và CK là đường cao tam giác ABC nên BH ⊥ AC tại H; CK ⊥ AB tại K

Suy ra tam giác BHC vuông tại H; tam giác BKC vuông tại K

Xét tam giác BKC vuông tại H có KO là đường trung tuyến ứng với cạnh huyền BC nên KO=12BC.KO = \frac{1}{2}BC.

Chứng minh tương tự đối với ∆BKC vuông tại K, ta có HO=12BC.HO = \frac{1}{2}BC.

Suy ra KO=OH=OB=OC=12BC=12⋅10=5  (cm).KO = OH = OB = OC = \frac{1}{2}BC = \frac{1}{2} \cdot 10 = 5\,\,{\rm{(cm}}).

Tứ giác BKHC có: OB = OK = OH = OC = 5 cm nên bốn điểm B, C, H, K cùng nằm trên đường tròn (O; R) với R = 5 cm.

b) Xét ∆ABC cân tại A (do AB = AC) có AO là đường trung tuyến nên đồng thời là đường cao, suy ra ∆ABO vuông tại O.

Áp dụng định lí Pythagore cho tam giác AOB vuông tại O, ta có:

OA=BA2−OB2=132−52=144=12  (cm).OA = \sqrt {B{A^2} - O{B^2}} = \sqrt {{{13}^2} - {5^2}} = \sqrt {144} = 12\,\,({\rm{cm}}).

Vì 12 > 5 nên OA > R, suy ra điểm A nằm ngoài đường tròn (O; R).

Câu 3

1 điểm

Xác định vị trí tương đối của hai đường tròn (O; R) và (O’; R’) trong mỗi trường hợp sau:

a) OO’ = 7, R = 29, R’ = 4;

b) OO’ = 21, R = 44, R’ = 23;

c) OO’ = 15, R = 7, R’ = 8;

d) OO’ = 6, R = 24, R’ = 20.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có: 7 < 29 – 4 nên OO’ < R – R’, suy ra đường tròn (O; R) đựng đường tròn (O’; R’).

b) Ta có: 21 = 44 – 23 nên OO’ = R – R’, suy ra hai đường tròn (O; R) và (O’; R’) tiếp xúc trong.

c) Ta có: 15 = 7 + 8 nên OO’ = R + R’, suy ra hai đường tròn (O; R) và (O’; R’) tiếp xúc ngoài.

d) Ta có: 24 – 20 < 6 < 24 + 20 nên R – R’ < OO’ < R + R’, suy ra hai đường tròn (O; R) và (O’; R’) cắt nhau.

Câu 4

1 điểm

Cho đường tròn (O; 8 cm) và hai điểm A, B nằm trên đường tròn thoả mãn AB = 6 cm. Vẽ đường kính MN sao cho hai đoạn thẳng MN và AB không có điểm chung. Gọi A’, B’ lần lượt là hai điểm đối xứng với A, B qua MN. Chứng minh:

a) ABB’A’ là hình thang cân.

b) Bốn điểm A, B, B’, A’ cùng nằm trên đường tròn (O; 8 cm).

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Gọi I, J lần lượt là giao điểm của MN với AA’, BB’.

Do A’, B’ lần lượt là hai điểm đối xứng với A, B qua MN nên AA’ ⊥ MN tại I, IA = IA’ và BB’ ⊥ MN tại J, JB = JB’.

Xét ∆AIJ và ∆A’IJ, có:

AIJ^=A′IJ^=90∘,\widehat {AIJ} = \widehat {A'IJ} = 90^\circ , IA = IA’, cạnh IJ chung

Do đó ∆AIJ = ∆A’IJ (hai cạnh góc vuông)

Suy ra AJ = A’J và AJI^=A′JI^\widehat {{\rm{AJI}}} = \widehat {A'JI} (các cặp cạnh và góc tương ứng).

Ta có: AJI^+BJA^=90∘;  A′JI^+A′JB′^=90∘\widehat {{\rm{AJI}}} + \widehat {BJA} = 90^\circ ;\,\,\widehat {A'JI} + \widehat {A'JB'} = 90^\circ và AJI^=A′JI^\widehat {{\rm{AJI}}} = \widehat {A'JI} nên BJA^=A′JB′^.\widehat {BJA} = \widehat {A'JB'}.

Xét ∆ABJ và ∆A’B’J, có:

JB = JB’, BJA^=A′JB′^,\widehat {BJA} = \widehat {A'JB'}, AJ = A’J

Do đó ∆ABJ = ∆A’B’J (c.g.c), suy ra B^=B′^.\widehat B = \widehat {B'}.

Ta có AA’ // BB’ (cùng vuông góc với MN) nên ABB’A’ là hình thang, lại có B^=B′^\widehat B = \widehat {B'} nên ABB’A’ là hình thang cân.

b) Ta có MN là trục đối xứng của đường tròn (O; 8 cm), A, B đã thuộc đường tròn (O; 8 cm) suy ra A’, B’ là hai điểm đối xứng với A, B qua MN nên cũng thuộc đường tròn (O; 8 cm), suy ra bốn điểm A, B, B’, A’ cùng nằm trên đường tròn (O; 8 cm).

Câu 5

1 điểm

Cho đường tròn (O) đường kính AB, vẽ dây CD vuông góc với AB tại M. Cho biết AM = 1 cm, CD=23  cm.CD = 2\sqrt 3 \;{\rm{cm}}. Tính:

a) Bán kính đường tròn (O).

b) Số đo CAB^.\widehat {CAB}.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Ta có đường kính AB là trục đối xứng của đường tròn (O)

Suy ra MC=MD=CD2=232=3  (cm).MC = MD = \frac{{CD}}{2} = \frac{{2\sqrt 3 }}{2} = \sqrt 3 \;({\rm{cm}}).

Tam giác ABC có CO là đường trung tuyến và CO=12AB,CO = \frac{1}{2}AB, suy ra ABC là tam giác vuông tại C.

Do CAM^+CBM^=90∘;  CAM^+ACM^=90∘\widehat {CAM} + \widehat {CBM} = 90^\circ ;\,\,\widehat {CAM} + \widehat {ACM} = 90^\circ nên CBM^=ACM^.\widehat {CBM} = \widehat {ACM}.

Xét ∆CMB và ∆AMC có:

AMC^=CMB^=90∘\widehat {AMC} = \widehat {CMB} = 90^\circ và CBM^=ACM^\widehat {CBM} = \widehat {ACM}

Do đó ∆CMB ᔕ ∆AMC (g.g).

Suy ra MCMA=MBMC,\frac{{MC}}{{MA}} = \frac{{MB}}{{MC}}, nên MB=MC2MA=(3)21=3  (cm).MB = \frac{{M{C^2}}}{{MA}} = \frac{{{{\left( {\sqrt 3 } \right)}^2}}}{1} = 3\;({\rm{cm}}).

Gọi R là bán kính đường tròn đường kính AB, khi đó AB = 2R.

Ta có AB = MA + MB = 1 + 3 = 4 = 2R, suy ra R = 2 cm.

b) Xét tam giác AMC vuông tại M, ta có:

tan⁡CAB^=tan⁡CAM^=MCMA=31=3,\tan \widehat {CAB} = \tan \widehat {CAM} = \frac{{MC}}{{MA}} = \frac{{\sqrt 3 }}{1} = \sqrt 3 , suy ra CAB^≈60∘.\widehat {CAB} \approx 60^\circ .

Câu 6

1 điểm

Cho hai điểm A, B trên đường tròn (O; R). Cho biết AB = 9 cm và khoảng cách từ O đến đường thẳng AB là OH=R2.OH = \frac{R}{2}.

Hình minh hoạ

Tính:

a) Số đo OBH^.\widehat {OBH}.

b) Bán kính R của đường tròn.

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Tìm trục đối xứng của hình tạo bởi hai đường tròn (O) và (O’) trong Hình 12.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Cho hình vuông ABCD có cạnh bằng 4 cm.

a) Vẽ các đường tròn tâm A, B, C, D bán kính 2 cm.

b) Nêu nhận xét về vị trí giữa các cặp đường tròn (A; 2 cm) và (B; 2 cm), (A; 2 cm) và (C; 2 cm).

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đường tròn · Các bộ sách Toán Lớp 9