TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Toán 9 CD Bài 1. Phương trình quy về phương trình bậc nhất một ẩn có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có: 4 ‒ x2 = (2 ‒ x)(2 + x).

Do đó, điều kiện xác định của phương trình Hình minh hoạ là 4 ‒ x2 ≠ 0 hay 2 ‒ x ≠ 0 và 2 + x ≠ 0. Do đó x ≠ 2 và x ≠ ‒2.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Điều kiện xác định của phương trình Hình minh hoạ là x ‒ 3 ≠ 0 hay x ≠ 3.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Điều kiện xác định của phương trình Hình minh hoạ là ‒5x + 5 ≠ 0 và x2 ‒ 1 ≠ 0

⦁ Với ‒5x + 5 ≠ 0 ta có ‒5x ≠ ‒5 hay x ≠ 1;

⦁ Với x2 ‒ 1 ≠ 0 ta có (x ‒1)(x + 1) ≠ 0 hay x ≠ 1 và x ≠ ‒1.

Vậy điều kiện xác định của phương trình đã cho là x ≠ 1 và x ≠ ‒1.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Hình minh hoạ

3x + 5 = 0 hoặc Hình minh hoạ

3x = –5 hoặc Hình minh hoạ

Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạ

Vậy phương trình đã cho có 2 nghiệm là Hình minh hoạ và Hình minh hoạ

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

(7x ‒1)2 = 4(1 ‒ 2x)2

(7x ‒ 1)2 ‒ 4(1 ‒ 2x)2 = 0

(7x ‒ 1)2 ‒ [2.(1 ‒ 2x)]2 = 0

(7x ‒ 1)2 ‒ (2 ‒ 4x)2 = 0

[(7x ‒ 1) ‒ (2 ‒ 4x)].[(7x ‒1) + (2 ‒ 4x)] = 0

[7x – 1 – 2 + 4x].[7x – 1 + 2 – 4x] = 0

(11x ‒ 3)(3x + 1) = 0

11x ‒ 3 = 0 hoặc 3x + 1 = 0

11x = 3 hoặc 3x = –1

Hình minh hoạ hoặc Hình minh hoạ

Vậy phương trình đã cho có hai nghiệm Hình minh hoạ và Hình minh hoạ

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Điều kiện xác định của phương trình: Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

8.2x2 – (4x + 3)(4x – 3) = 8(4x + 3)

16x2 ‒ (16x2 ‒ 9) = 32x + 24

16x2 ‒ 16x2 + 9 = 32x + 24

‒32x = 24 – 9

‒32x = 15

Hình minh hoạ

Ta thấy Hình minh hoạ thỏa mãn điều kiện xác định của phương trình.

Vậy phương trình đã cho có nghiệm Hình minh hoạ

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có:

x2 + 4x ‒ 5 = (x2 + 4x + 4) ‒ 9

= (x + 2)2 ‒ 32 = (x + 2 – 3)(x + 2 + 3)

= (x ‒ 1)(x + 5).

Điều kiện xác định: x ≠ 1 và x ≠ ‒5.

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

x ‒ 2(x + 5) = 0

x ‒ 2x ‒ 10 = 0

‒x = 10

x = ‒10.

Ta thấy x = ‒10 thỏa mãn điều kiện xác định của phương trình.

Vậy phương trình đã cho có nghiệm x = ‒10.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi x (km/h) là tốc độ ban đầu của ô tô với x > 0.

Thời gian của ô tô đi với quãng đường 30 km là: Hình minh hoạ (giờ).

Quãng đường còn lại sau khi ô tô đi được 30 km là: 61,5 – 30 = 31,5 (km).

Vận tốc của ô tô khi đi quãng đường còn lại là: x + 2 (km/h).

Thời gian ô tô đi quãng đường còn lại là: Hình minh hoạ (giờ).

Theo bài, thời gian ô tô đi trên 30 km đầu bằng thời gian ô tô đi trên 31,5 km còn lại nên ta có phương trình: Hình minh hoạ

Giải phương trình:

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

30(x + 2) = 31,5x

30x + 60 = 31,5x

–1,5x = –60

x = 40 (thỏa mãn điều kiện x > 0).

Vậy tốc độ ban đầu của ô tô là 40 km/h.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đổi 40 phút = Hình minh hoạ giờ.

Gọi x (km/h) là tốc độ của ca nô khi nước yên lặng với x > 3.

Vận tốc khi ca nô xuôi dòng là: x + 3 (km/h).

Vận tốc khi cano ngược dòng là: x ‒ 3 (km/h).

Thời gian cano xuôi dòng: Hình minh hoạ (h).

Thời gian cano ngược dòng: Hình minh hoạ (h).

Do thời gian ca nô đi xuôi dòng và thời gian ca nô đi ngược dòng chênh lệch nhau 40 phút (Hình minh hoạ giờ) mà khi đi xuôi dòng luôn nhanh hơn đi ngược dòng nên ta có phương trình: Hình minh hoạ

Giải phương trình:

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

24.3(x + 3) – 24.3(x – 3) = 2(x + 3)(x – 3)

72x + 216 ‒ 72x + 216 = 2(x2 ‒ 9)

432 = 2x2 – 18

–2x2 = –450

x2 = 225

x = 15 hoặc x = ‒15

Do x > 3 nên x = 15.

Vậy tốc độ của ca nô khi nước yên lặng là 15 km/h.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi x là tử số của phân số cần tìm với x ∈ ℤ và x ≠ 0.

Mẫu số của phân số là: x + 2.

Ta có phân số cần tìm có dạng Hình minh hoạ Khi đó ta có điều kiện x ≠ ‒2.

Nếu bớt tử số đi 3 đơn vị và bớt mẫu số đi 6 đơn vị thì phân số có dạng Hình minh hoạ

Khi đó, ta có điều kiện x ≠ 4.

Theo bài, phân số mới bằng phân số nghịch đảo của phân số đã cho nên ta có phương trình: Hình minh hoạ

Giải phương trình:

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

(x – 3)x = (x + 2)(x – 4)

x2 ‒ 3x = x2 ‒ 4x + 2x ‒ 8

x2 – x2 – 3x + 4x – 2x = ‒8

‒x = ‒8

x = 8.

Với x = 8 thoả mãn x ∈ ℤ và x ≠ ‒2; x ≠ 0; x ≠ 4.

Như vậy, phân số cần tìm có tử số là 8 và mẫu số là 8 + 2 = 10.

Vậy phân số cần tìm là Hình minh hoạ

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi x (kg/m3) là khối lượng riêng của kim loại B với x > 0.

Khối lượng riêng của kim loại A là: x + 6,24 (kg/m3).

Thể tích của 45 kg kim loại B là: Hình minh hoạ (m3).

Thể tích của 149 kg kim loại A là: Hình minh hoạ (m3).

Do thể tích của 45 kg kim loại B bằng thể tích của 149 kg kim loại A nên ta có phương trình: Hình minh hoạ

Giải phương trình:

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

45(x + 6,24) = 149x

45x + 280,8 = 149x

–104x = –280,8

x = 2,7.

Ta thấy x = 2,7 thỏa mãn x > 0.

Vậy khối lượng riêng của kim loại B là 2,7 kg/m3.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi x (nghìn đồng) là giá tiền mỗi kilôgam gạo mà bác Lan đã mua với x > 2.

Giá tiền mỗi kilôgam gạo bác Lan dự định mua là: x ‒ 2 (nghìn đồng).

Lượng gạo thực tế mà bác Lan đã mua là: Hình minh hoạ (kg).

Lượng gạo bác Lan dự định mua là: Hình minh hoạ (kg).

Do lượng gạo đã mua giảm Hình minh hoạ lần so với dự định nên ta có phương trình: Hình minh hoạ

Giải phương trình:

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

16(x ‒ 2) = 15x

16x ‒ 32 = 15x

x = 32.

Ta thấy x = 32 thỏa mãn điều kiện x > 2.

Vậy giá tiền mỗi kilôgam gạo mà bác Lan đã mua là 32 nghìn đồng.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Gọi x (m) là chiều dài của mảnh vườn với x > 10.

Khi đó, diện tích của mảnh vườn là 10x (m2).

Con đường thảm cỏ được chia thành:

⦁ 2 phần đường cỏ hình chữ nhật có chiều dài 10 m và chiều rộng 1 m;

⦁ 2 phần đường cỏ hình chữ nhật có chiều dài x – 1 – 1 = x – 2 (m) và chiều rộng 1 m;

⦁ 1 phần đường cỏ hình bình hành có đáy 1 m và chiều cao ứng với cạnh đáy là 10 – 1 – 1 = 8 (m).

Diện tích của con đường thảm cỏ là:

2.10.1 + 2.(x ‒2).1 + 1.8

= 20 + 2x ‒ 4 + 8 = 2x + 24 (m2).

Theo bài, tỉ số giữa diện tích của con đường thảm cỏ và diện tích của mảnh vườn là Hình minh hoạ nên ta có phương trình: Hình minh hoạ

Giải phương trình:

Hình minh hoạ

Hình minh hoạ

3(2x + 24) = 10x

6x + 72 = 10x

–4x = –72

x = 18.

Ta thấy x = 18 thỏa mãn điều kiện.

Vậy chiều dài của mảnh vườn là 18 m.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Diện tích của con đường thảm cỏ là 2.18 + 24 = 60 (m2).

Do chi phí để hoàn thành mỗi mét vuông của con đường thảm cỏ là 100 000 đồng nên số tiền chủ nhà đã chi để làm con đường thảm cỏ đó là:

60 . 100 000 = 6 000 000 đồng.