TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Toán 8 Cánh diều Bài tập cuối chương III có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Đáp án đúng là: D

Cách 1:

Giả sử điểm A(x0_{0}; y0_{0}) là giao điểm của d1_{1} và d2_{2}.

Do A(x0_{0}; y0_{0}) thuộc d1_{1}nên ta có y0=1−3x04   (1){y_0} = \frac{{1 - 3{x_0}}}{4}\,\,\,\left( 1 \right)

Do A(x0_{0}; y0_{0}) thuộc d2_{2}nên ta có y0=−(x03+1)   (2){y_0} = - \left( {\frac{{{x_0}}}{3} + 1} \right)\,\,\,\left( 2 \right)

Từ (1) và (2) ta có:

1−3x04=−(x03+1)\frac{{1 - 3{x_0}}}{4} = - \left( {\frac{{{x_0}}}{3} + 1} \right)

Suy ra 14−34x0=−x03−1\frac{1}{4} - \frac{3}{4}{x_0} = - \frac{{{x_0}}}{3} - 1

Do đó −34x0+x03=−1−14- \frac{3}{4}{x_0} + \frac{{{x_0}}}{3} = - 1 - \frac{1}{4}

Hay −512x0=−54\frac{{ - 5}}{{12}}{x_0} = \frac{{ - 5}}{4}

Suy ra: x0_{0} = 3

Thay x0_{0} = 3 vào (1) ta có: y0=1−3.34=−84=−2{y_0} = \frac{{1 - 3.3}}{4} = \frac{{ - 8}}{4} = - 2

Vậy toạ độ giao điểm của hai đường thẳng d1_{1} và d2_{2} là: A(3; ‒2).

Cách 2:

• Xét điểm (0; ‒1)

Với x = 0, thay vào y=1−3x4y = \frac{{1 - 3x}}{4} ta được y=14y = \frac{1}{4}, nên đường thẳng d1_{1} không đi qua điểm (0; ‒1). Do đó phương án A là sai.

• Xét điểm (−73;2)\left( { - \frac{7}{3};2} \right)

Với x=−73x = - \frac{7}{3}, thay vào y=1−3x4y = \frac{{1 - 3x}}{4} ta được y=1−3.(−73)4=1+74=84=2y = \frac{{1 - 3.\left( { - \frac{7}{3}} \right)}}{4} = \frac{{1 + 7}}{4} = \frac{8}{4} = 2, nên đường thẳng d1_{1} đi qua điểm (−73;2)\left( { - \frac{7}{3};2} \right).

Với x=−73x = - \frac{7}{3}, thay vào y=−(x3+1)y = - \left( {\frac{x}{3} + 1} \right) ta được y=−(−733+1)=−(−79+1)=−29y = - \left( {\frac{{ - \frac{7}{3}}}{3} + 1} \right) = - \left( { - \frac{7}{9} + 1} \right) = - \frac{2}{9}, nên đường thẳng d2_{2} không đi qua điểm (−73;2)\left( { - \frac{7}{3};2} \right).

Do đó phương án B là sai.

• Xét điểm (0;14)\left( {0;\frac{1}{4}} \right)

Với x = 0, thay vào y=1−3x4y = \frac{{1 - 3x}}{4} ta được y=14y = \frac{1}{4}, nên đường thẳng d1_{1} đi qua điểm (0;14)\left( {0;\frac{1}{4}} \right).

Với x = 0, thay vào y=−(x3+1)y = - \left( {\frac{x}{3} + 1} \right) ta được y = –1, nên đường thẳng d2_{2} không đi qua điểm (0;14)\left( {0;\frac{1}{4}} \right).

Do đó phương án C là sai.

• Xét điểm (3; ‒2)

Với x = 3, thay vào y=1−3x4y = \frac{{1 - 3x}}{4} ta được y=1−3.34=1−94=−84=−2y = \frac{{1 - 3.3}}{4} = \frac{{1 - 9}}{4} = \frac{{ - 8}}{4} = - 2, nên đường thẳng d1_{1} đi qua điểm (3; ‒2).

Với x = 3, thay vào y=−(x3+1)y = - \left( {\frac{x}{3} + 1} \right) ta được y=−(33+1)=−2y = - \left( {\frac{3}{3} + 1} \right) = - 2, nên đường thẳng d2_{2} đi qua điểm (3; ‒2).

Do đó phương án D là đúng.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Đáp án đúng là: B

Do đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) song song với đường thẳng y = 2x + 1 nên a = 2 (thoả mãn) và b ≠ 1.

Mà đường thẳng y = ax + b đi qua điểm M(1; 4) suy ra 4 = 2.1 + b hay b = 2 (thoả mãn).

Suy ra tích a.b là 2.2 = 4.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

a) Ta có: A(‒2; 0), B(0; 4).

b) Ta vẽ các điểm M, N lần lượt là trung điểm của OA, OB như hình vẽ:

Hình minh hoạ

Từ đó ta có: M(‒1; 0), N(0; 2).

c) Do A, B lần lượt nằm trên Ox, Oy nên tam giác OAB vuông tại O.

Do đó diện tích của tam giác OAB là: SΔOAB=12⋅OA⋅OB{S_{\Delta OAB}} = \frac{1}{2} \cdot OA \cdot OB.

Mà M, N lần lượt là trung điểm của OA, OB nên OM=12OA,ON=12OBOM = \frac{1}{2}OA,ON = \frac{1}{2}OB.

Do M, N lần lượt nằm trên Ox, Oy nên tam giác OMN vuông tại O nên ta có diện tích của tam giác OMN bằng:

SΔOMN=12⋅OM⋅ON=12⋅12OA⋅12OB=14⋅12⋅OA.OB=14SΔOAB{S_{\Delta OMN}} = \frac{1}{2} \cdot OM \cdot ON = \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{2}OA \cdot \frac{1}{2}OB = \frac{1}{4} \cdot \frac{1}{2} \cdot OA.OB = \frac{1}{4}{S_{\Delta OAB}}

Vậy tỉ số phần trăm của diện tích tam giác OMNOMN và diện tích tam giác OABOAB là:

14SΔOABSΔOAB.100%=25%\frac{{\frac{1}{4}{S_{\Delta OAB}}}}{{{S_{\Delta OAB}}}}.100\% = 25\%.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

Biểu diễn điểm A(2; 3), B(2 ; ‒4) trên mặt phẳng tọa độ Oxy như hình vẽ sau:

Hình minh hoạ

Khi C nằm trên trục Ox thì có 2 trường hợp xảy ra:

• Trường hợp 1: Ba điểm A, B, C không thẳng hàng, khi đó tạo thành tam giác ABC.

Theo bất đẳng thức tam giác ta có: CA + CB > AB.

• Trường hợp 2: Ba điểm A, B, C thẳng hàng, khi đó CA + CB = AB.

Từ 2 trường hợp trên ta được: CA + CB ≥ AB

Do đó CA + CB đạt giá trị nhỏ nhất bằng AB, khi ba điểm A, B, C thẳng hàng.

Khi đó, C là giao điểm của AB và trục Ox.

Vậy C(2; 0).

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

a) Để d song song với d1_{1} thì m−12=12mm - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}m và 2m−2≠−22m - 2 \ne - 2.

Suy ra 12m=12\frac{1}{2}m = \frac{1}{2} và 2m≠02m \ne 0

Do đó m = 1 và m ≠ 0. Vì vậy m = 1.

Dễ thấy với m = 1 ta có d và d1_{1} trở thành d:y=12xd:y = \frac{1}{2}x và d1:y=12x−2{d_1}:y = \frac{1}{2}x - 2. Khi đó, d song song với d1_{1}.

b) Để đường thẳng d trùng với đường thẳng d2:y=x−23m+2{d_2}:y = x - \frac{2}{3}m + 2 thì m−12=1   (1)m - \frac{1}{2} = 1\,\,\,\left( 1 \right) và 2m−2=−23m+2   (2)2m - 2 = - \frac{2}{3}m + 2\,\,\,\left( 2 \right)

Từ (1) ta có m=32m = \frac{3}{2} (3);

Từ (2) ta có 83m=4\frac{8}{3}m = 4, do dó m=4:83=32m = 4:\frac{8}{3} = \frac{3}{2} (4).

Từ (3) và (4) ta được m=32m = \frac{3}{2}.

c) Với x = 0 thay vào d:y=(m−12)x+2m−2d:y = \left( {m - \frac{1}{2}} \right)x + 2m - 2 ta có: y = 2m – 2. Do đó đường thẳng d cắt trục Oy tại điểm A(0; 2m ‒ 2).

Với x – 0 thay vào d3:y=2x−m+2{d_3}:y = \sqrt 2 x - m + 2 ta có y = –m + 2. Do đó đường thẳng d3_{3} cắt trục Oy tại điểm B(0; ‒m + 2).

Để hai đường thẳng d và d3_{3} cắt nhau tại một điểm nằm trên trục Oy thì m−12≠2   (∗)m - \frac{1}{2} \ne \sqrt 2 \,\,\,\left( * \right) và điểm A trùng điểm B (**)

Từ (*) ta có m≠2+12m \ne \sqrt 2 + \frac{1}{2};

Từ (**) ta có 2m ‒ 2 = ‒m + 2, do đó 3m = 4. Suy ra m=43m = \frac{4}{3} (thỏa mãn).

Dễ thấy với m=43m = \frac{4}{3} ta có d và d3_{3} trở thành d:y=56x+23d:y = \frac{5}{6}x + \frac{2}{3} và d3:y=2x+23{d_3}:y = \sqrt 2 x + \frac{2}{3}. Khi đó, d và d3_{3} cắt nhau tại điểm (0;23)\left( {0;\frac{2}{3}} \right) nằm trên trục Oy.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

a) Do đường thẳng d: y = ax + b (a ≠ 0) song song với đường thẳng d′:y=−3x−23d':y = - 3x - \frac{2}{3} nên a = ‒3 (thoả mãn) và b≠−23b \ne - \frac{2}{3}.

Mà đường thẳng y = ax + b đi qua điểm A(‒2; ‒4) suy ra ‒4 = ‒3.(‒2) + b hay b = ‒10 (thoả mãn).

Do đó, đường thẳng cần tìm là y = ‒3x ‒ 10.

b) Đường thẳng d có hệ số góc bằng ‒3 nên y = ‒3x + b.

Với y = 0 vào y = 2x – 2 ta được 2x – 2 = 0, suy ra x = 1.

Do đó B là giao điểm của đường thẳng y = 2x – 2 với trục hoành nên B(1; 0).

Do đường thẳng d đi qua điểm B(1; 0) nên thay x = 1, y = 0 vào y = ‒3x + b ta có:

0 = ‒3.1 + b

Suy ra b = 3

Từ đó, ta tìm được d: y = –3x + 3.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

a) • Xét hàm số: y = x + 5

Với x = 0, ta có y = 5;

Với y = 0, ta có x = ‒5.

Do đó, đồ thị của hàm số y = x + 5 đi qua 2 điểm (0; 5) và (‒5; 0).

• Xét hàm số: y = ‒x + 1

Với x = 0, ta có y = 1;

Với y = 0, ta có x = 1.

Do đó, đồ thị của hàm số y = ‒x + 1 đi qua 2 điểm (0; 1) và (1; 0).

Hình minh hoạ

b)

Hình minh hoạ

Gọi H là hình chiếu của A trên trục Ox.

Ta có A(‒2; 3), B(‒5; 0), C(1; 0), H(‒2; 0). Khi đó AH = 3 cm, BC = 6 cm.

Vậy diện tích của tam giác ABC là: 12⋅3⋅6=9(cm2)\frac{1}{2} \cdot 3 \cdot 6 = 9\left( {{\rm{c}}{{\rm{m}}^2}} \right).

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

a) Công thức tính y theo x là: y = 15x + 500. Vậy y là hàm số bậc nhất của x.

b) Đổi 2,6 tỉ đồng = 2 600 triệu đồng.

Để cô Hạnh mua đuộc căn hộ chung cư đó thì số tiền tiết kiệm được là 2 600 đồng.

Do đó 15x + 500 = 2600

Suy ra = 140.

Mà 140 tháng = 11 năm + 8 tháng, nên sau 11 năm 8 tháng kể từ hiện tại thì cô Hạnh có thể mua được căn hộ chung cư đó bằng tiền tiết kiệm.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải

a) Gọi hàm số bậc nhất có đồ thị của hàm số là đường thẳng AB có dạng y = ax + b (a ≠ 0).

Do đường thẳng AB đi qua điểm A(1; 5) nên ta có:

5 = a.1 + b hay a + b = 5, suy ra b = 5 – a (1)

Do đường thẳng AB đi qua điểm B(12; 2) nên ta có:

2 = a.12 + b hay 11a + (a + b) = 2, suy ra 12a + b = 2 (2)

Thay (1) vào (2) ta được 12a + 5 – a = 2, suy ra 11a = –3, do đó a=−311a = \frac{{ - 3}}{{11}}.

Thay a=−311a = \frac{{ - 3}}{{11}} vào (1) ta có b=5−−311=5811b = 5 - \frac{{ - 3}}{{11}} = \frac{{58}}{{11}}.

Vậy hàm số bậc nhất có đồ thị của hàm số là đường thẳng AB là: y=−311x+5811y = \frac{{ - 3}}{{11}}x + \frac{{58}}{{11}}.

b) Với x = 11 ta có y=−311.11+5811=−3+5811=2511y = \frac{{ - 3}}{{11}}.11 + \frac{{58}}{{11}} = - 3 + \frac{{58}}{{11}} = \frac{{25}}{{11}} (trăm triệu đồng).

Đổi 2511\frac{{25}}{{11}} trăm triệu đồng = 2    500    000    00011\frac{{2\;\;500\;\;000\;\;000}}{{11}} đồng

Khi đó số tấn rau hợp tác xã đó thu được trong tháng 11/2021 là:

2    500    000    00011:125    000=1818,181818...\frac{{2\;\;500\;\;000\;\;000}}{{11}}:125\;\;000 = 1818{,}181818... (yến) ≈ 18 tấn.

Hợp tác xã đó đã thu được khoảng 18 tấn rau trong tháng 11/2021.