Đáp án và lời giải
Giải SBT Toán 8 Cánh diều Bài tập cuối chương III có đáp án
Câu 1
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Đáp án đúng là: D
Cách 1:
Giả sử điểm A(x; y) là giao điểm của d và d.
Do A(x; y) thuộc dnên ta có
Do A(x; y) thuộc dnên ta có
Từ (1) và (2) ta có:
Suy ra
Do đó
Hay
Suy ra: x = 3
Thay x = 3 vào (1) ta có:
Vậy toạ độ giao điểm của hai đường thẳng d và d là: A(3; ‒2).
Cách 2:
• Xét điểm (0; ‒1)
Với x = 0, thay vào ta được , nên đường thẳng d không đi qua điểm (0; ‒1). Do đó phương án A là sai.
• Xét điểm
Với , thay vào ta được , nên đường thẳng d đi qua điểm .
Với , thay vào ta được , nên đường thẳng d không đi qua điểm .
Do đó phương án B là sai.
• Xét điểm
Với x = 0, thay vào ta được , nên đường thẳng d đi qua điểm .
Với x = 0, thay vào ta được y = –1, nên đường thẳng d không đi qua điểm .
Do đó phương án C là sai.
• Xét điểm (3; ‒2)
Với x = 3, thay vào ta được , nên đường thẳng d đi qua điểm (3; ‒2).
Với x = 3, thay vào ta được , nên đường thẳng d đi qua điểm (3; ‒2).
Do đó phương án D là đúng.
Câu 2
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Đáp án đúng là: B
Do đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) song song với đường thẳng y = 2x + 1 nên a = 2 (thoả mãn) và b ≠ 1.
Mà đường thẳng y = ax + b đi qua điểm M(1; 4) suy ra 4 = 2.1 + b hay b = 2 (thoả mãn).
Suy ra tích a.b là 2.2 = 4.
Câu 3
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Ta có: A(‒2; 0), B(0; 4).
b) Ta vẽ các điểm M, N lần lượt là trung điểm của OA, OB như hình vẽ:

Từ đó ta có: M(‒1; 0), N(0; 2).
c) Do A, B lần lượt nằm trên Ox, Oy nên tam giác OAB vuông tại O.
Do đó diện tích của tam giác OAB là: .
Mà M, N lần lượt là trung điểm của OA, OB nên .
Do M, N lần lượt nằm trên Ox, Oy nên tam giác OMN vuông tại O nên ta có diện tích của tam giác OMN bằng:
Vậy tỉ số phần trăm của diện tích tam giác và diện tích tam giác là:
.
Câu 4
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Biểu diễn điểm A(2; 3), B(2 ; ‒4) trên mặt phẳng tọa độ Oxy như hình vẽ sau:

Khi C nằm trên trục Ox thì có 2 trường hợp xảy ra:
• Trường hợp 1: Ba điểm A, B, C không thẳng hàng, khi đó tạo thành tam giác ABC.
Theo bất đẳng thức tam giác ta có: CA + CB > AB.
• Trường hợp 2: Ba điểm A, B, C thẳng hàng, khi đó CA + CB = AB.
Từ 2 trường hợp trên ta được: CA + CB ≥ AB
Do đó CA + CB đạt giá trị nhỏ nhất bằng AB, khi ba điểm A, B, C thẳng hàng.
Khi đó, C là giao điểm của AB và trục Ox.
Vậy C(2; 0).
Câu 5
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Để d song song với d thì và .
Suy ra và
Do đó m = 1 và m ≠ 0. Vì vậy m = 1.
Dễ thấy với m = 1 ta có d và d trở thành và . Khi đó, d song song với d.
b) Để đường thẳng d trùng với đường thẳng thì và
Từ (1) ta có (3);
Từ (2) ta có , do dó (4).
Từ (3) và (4) ta được .
c) Với x = 0 thay vào ta có: y = 2m – 2. Do đó đường thẳng d cắt trục Oy tại điểm A(0; 2m ‒ 2).
Với x – 0 thay vào ta có y = –m + 2. Do đó đường thẳng d cắt trục Oy tại điểm B(0; ‒m + 2).
Để hai đường thẳng d và d cắt nhau tại một điểm nằm trên trục Oy thì và điểm A trùng điểm B (**)
Từ (*) ta có ;
Từ (**) ta có 2m ‒ 2 = ‒m + 2, do đó 3m = 4. Suy ra (thỏa mãn).
Dễ thấy với ta có d và d trở thành và . Khi đó, d và d cắt nhau tại điểm nằm trên trục Oy.
Câu 6
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Do đường thẳng d: y = ax + b (a ≠ 0) song song với đường thẳng nên a = ‒3 (thoả mãn) và .
Mà đường thẳng y = ax + b đi qua điểm A(‒2; ‒4) suy ra ‒4 = ‒3.(‒2) + b hay b = ‒10 (thoả mãn).
Do đó, đường thẳng cần tìm là y = ‒3x ‒ 10.
b) Đường thẳng d có hệ số góc bằng ‒3 nên y = ‒3x + b.
Với y = 0 vào y = 2x – 2 ta được 2x – 2 = 0, suy ra x = 1.
Do đó B là giao điểm của đường thẳng y = 2x – 2 với trục hoành nên B(1; 0).
Do đường thẳng d đi qua điểm B(1; 0) nên thay x = 1, y = 0 vào y = ‒3x + b ta có:
0 = ‒3.1 + b
Suy ra b = 3
Từ đó, ta tìm được d: y = –3x + 3.
Câu 7
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) • Xét hàm số: y = x + 5
Với x = 0, ta có y = 5;
Với y = 0, ta có x = ‒5.
Do đó, đồ thị của hàm số y = x + 5 đi qua 2 điểm (0; 5) và (‒5; 0).
• Xét hàm số: y = ‒x + 1
Với x = 0, ta có y = 1;
Với y = 0, ta có x = 1.
Do đó, đồ thị của hàm số y = ‒x + 1 đi qua 2 điểm (0; 1) và (1; 0).

b)

Gọi H là hình chiếu của A trên trục Ox.
Ta có A(‒2; 3), B(‒5; 0), C(1; 0), H(‒2; 0). Khi đó AH = 3 cm, BC = 6 cm.
Vậy diện tích của tam giác ABC là: .
Câu 8
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Công thức tính y theo x là: y = 15x + 500. Vậy y là hàm số bậc nhất của x.
b) Đổi 2,6 tỉ đồng = 2 600 triệu đồng.
Để cô Hạnh mua đuộc căn hộ chung cư đó thì số tiền tiết kiệm được là 2 600 đồng.
Do đó 15x + 500 = 2600
Suy ra = 140.
Mà 140 tháng = 11 năm + 8 tháng, nên sau 11 năm 8 tháng kể từ hiện tại thì cô Hạnh có thể mua được căn hộ chung cư đó bằng tiền tiết kiệm.
Câu 9
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
a) Gọi hàm số bậc nhất có đồ thị của hàm số là đường thẳng AB có dạng y = ax + b (a ≠ 0).
Do đường thẳng AB đi qua điểm A(1; 5) nên ta có:
5 = a.1 + b hay a + b = 5, suy ra b = 5 – a (1)
Do đường thẳng AB đi qua điểm B(12; 2) nên ta có:
2 = a.12 + b hay 11a + (a + b) = 2, suy ra 12a + b = 2 (2)
Thay (1) vào (2) ta được 12a + 5 – a = 2, suy ra 11a = –3, do đó .
Thay vào (1) ta có .
Vậy hàm số bậc nhất có đồ thị của hàm số là đường thẳng AB là: .
b) Với x = 11 ta có (trăm triệu đồng).
Đổi trăm triệu đồng = đồng
Khi đó số tấn rau hợp tác xã đó thu được trong tháng 11/2021 là:
(yến) ≈ 18 tấn.
Hợp tác xã đó đã thu được khoảng 18 tấn rau trong tháng 11/2021.