TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Toán 7 Bài 1: Tập hợp ℚ các số hữu tỉ có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Ta có 0,5=120{,}5 = \frac{1}{2}; 11=11111 = \frac{{11}}{1}; 3,111=311110003{,}111 = \frac{{3111}}{{1000}}; 457=3374\frac{5}{7} = \frac{{33}}{7}; −34=−341- 34 = \frac{{ - 34}}{1}; −1,3=−1310- 1{,}3 = \frac{{ - 13}}{{10}}.

Vì các số 12\frac{1}{2}; 111\frac{{11}}{1}; 31111000\frac{{3111}}{{1000}}; 337\frac{{33}}{7}; −341\frac{{ - 34}}{1}; −1310\frac{{ - 13}}{{10}}; −1−3;  −98\frac{{ - 1}}{{ - 3}};\,\,\frac{{ - 9}}{8} có dạng ab\frac{a}{b}, với a, b Î ℤ, b ≠ 0.

Nên các số 12\frac{1}{2}; 111\frac{{11}}{1}; 31111000\frac{{3111}}{{1000}}; 337\frac{{33}}{7}; −341\frac{{ - 34}}{1}; −1310\frac{{ - 13}}{{10}}; −1−3;  −98\frac{{ - 1}}{{ - 3}};\,\,\frac{{ - 9}}{8} là số hữu tỉ.

Vậy các số 0,5; 11; 3,111 4574\frac{5}{7}; −34; −1,3; −1−3;  −98\frac{{ - 1}}{{ - 3}};\,\,\frac{{ - 9}}{8} là số hữu tỉ.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Vì −13 là số nguyên âm nên −13 không thuộc tập hợp số tự nhiên.

Do đó -13 ∉\notinNℕ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:

-13 ∉\notinNℕ

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Vì −345 987 là số nguyên âm nên −345 987 thuộc tập hợp số nguyên.

Do đó -345 987 ∈Z\in ℤ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:

-345 987 ∈Z\in ℤ

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Ta có: 0 = 0/1. Vì 0; 1 Î ℤ; 1 ≠ 0 nên là số hữu tỉ hay 0 thuộc tập hợp ℚ.

Do đó 0 ∈Q\in ℚ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:

0 ∈Q\in ℚ

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Ta có: 103475=7847510\frac{34}{75}=\frac{784}{75} . Vì 784; 75 Î ℤ; 75 ≠ 0 nên 78475\frac{784}{75} là số hữu tỉ hay thuộc tập hợp ℚ.

Do đó 103475∈Q10\frac{34}{75}\in ℚ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:

103475∈Q10\frac{34}{75}\in ℚ

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Vì 301⋮\cancel{⋮} 756 nên 301756\frac{301}{756} không thuộc tập hợp số nguyên.

Do đó 301756∉Z\frac{301}{756}\notin ℤ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:

301756∉Z\frac{301}{756}\notin ℤ

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Vì 13; −499 Î ℤ; −499 ≠ 0 nên 13−499\frac{13}{-499} là số hữu tỉ hay 13−499\frac{13}{-499} thuộc tập hợp ℚ.

Do đó 13−499∈Q\frac{13}{-499}\in ℚ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:

13−499∈Q\frac{13}{-499}\in ℚ

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Số −11,01 không phải là số nguyên nên -11,01 ∉Z\notin ℤ

Vậy ta điền vào ô trống như sau: -11,01 ∉Z\notin ℤ

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Vì −21; −128 Î ℤ; −128 ≠ 0 nên −21−128\frac{-21}{-128} là số hữu tỉ hay −21−128\frac{-21}{-128} thuộc tập hợp ℚ.

Do đó −21−128∈Q\frac{-21}{-128}\in ℚ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:

−21−128∈Q\frac{-21}{-128}\in ℚ

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Ta có: 0,3274=3274100000{,}3274=\frac{3274}{10000} . Vì 3 274; 10 000 Î ℤ; 10 000 ≠ 0 nên 3274/ 10 000 là số hữu tỉ hay 0,3274 thuộc tập hợp ℚ.

Do đó 0,3274∈Q0{,}3274\in ℚ

Vậy ta điền vào ô trống như sau:0,3274∈Q0{,}3274\in ℚ

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

- An phát biểu sai do 0 viết được dưới dạng phân số 01\frac{0}{1} nên 0 là số hữu tỉ.

- Bình phát biểu sai do số hữu tỉ là số viết được dưới dạng phân số ab\frac{a}{b} với a, b Î ℤ, b ≠ 0.

- Chi phát biểu đúng do mỗi số nguyên a viết được dưới dạng phân số a1\frac{a}{1}.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Hình minh hoạ

Ta thấy: 34\frac{3}{4} là số hữu tỉ dương và 0<34<10 < \frac{3}{4} < 1.

Ta chia đoạn thẳng đơn vị thành 4 phần bằng nhau, lấy một đoạn làm đơn vị mới.

Khi đó, điểm biểu diễn số hữu tỉ 34\frac{3}{4} là điểm nằm bên phải điểm 0 và cách điểm 0 một khoảng bằng 3 lần đơn vị mới.

Do đó điểm C biểu diễn số hữu tỉ 34\frac{3}{4}.

Vậy trên trục số ở Hình 5, điểm C biểu diễn số hữu tỉ 34\frac{3}{4}.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Số đối của 37221\frac{{37}}{{221}} là −37221- \frac{{37}}{{221}};

Số đối của −931171\frac{{ - 93}}{{1171}} là −(−931171)=931171- \left( {\frac{{ - 93}}{{1171}}} \right) = \frac{{93}}{{1171}};

Số đối của 87−19  543\frac{{87}}{{ - 19\,\,543}} là −(87−19  543)=8719  543- \left( {\frac{{87}}{{ - 19\,\,543}}} \right) = \frac{{87}}{{19\,\,543}};

Số đối của 41,02 là −41,02;

Số đối của −791,8 là 791,8.

Vậy số đối của các số 37221\frac{{37}}{{221}}; −931171\frac{{ - 93}}{{1171}}; 87−19  543\frac{{87}}{{ - 19\,\,543}}; 41,02; −791,8 lần lượt là −37221- \frac{{37}}{{221}}; 931171\frac{{93}}{{1171}}; 8719  543\frac{{87}}{{19\,\,543}}; −41,02; 791,8.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Số đối của các số −94\frac{{ - 9}}{4}; −74\frac{{ - 7}}{4}; −1; −12\frac{{ - 1}}{2}; 0; 1; 54\frac{5}{4} lần lượt là 94\frac{9}{4}; 74\frac{7}{4}; 1; 12\frac{1}{2}; 0; −1; −54\frac{{ - 5}}{4}.

Ta có: 12=24\frac{1}{2} = \frac{2}{4}.

Chia đoạn thẳng đơn vị thành 4 đoạn thẳng bằng nhau, ta được đơn vị mới bằng 14\frac{1}{4} đơn vị cũ.

∙ Số hữu tỉ 94\frac{9}{4} nằm bên phải điểm 0 và cách điểm 0 một khoảng bằng 9 đơn vị mới.

∙ Số hữu tỉ 74\frac{7}{4} nằm bên phải điểm 0 và cách điểm 0 một khoảng bằng 7 đơn vị mới.

∙ Số hữu tỉ 12\frac{1}{2} hay số hữu tỉ 24\frac{2}{4} nằm bên phải điểm 0 và cách điểm 0 một khoảng bằng 2 đơn vị mới.

∙ Số hữu tỉ −54\frac{{ - 5}}{4} nằm bên trái điểm 0 và cách điểm 0 một khoảng bằng 5 đơn vị mới.

Vậy biểu diễn số đối của các số −94\frac{{ - 9}}{4}; −74\frac{{ - 7}}{4}; −1; −12\frac{{ - 1}}{2}; 0; 1; 54\frac{5}{4} trên trục số như sau:

Hình minh hoạ

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

32113\frac{2}{{11}} và 3,2

Ta có: 3211=3511=175553\frac{2}{{11}} = \frac{{35}}{{11}} = \frac{{175}}{{55}}; 3,2=165=176553{,}2 = \frac{{16}}{5} = \frac{{176}}{{55}}.

Vì 175 < 176 nên 17555<17655\frac{{175}}{{55}} < \frac{{176}}{{55}} hay 3211<3,23\frac{2}{{11}} < 3{,}2.

Vậy 3211<3,23\frac{2}{{11}} < 3{,}2.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

−5211\frac{{ - 5}}{{211}} và −0,01

Ta có −0,01=−1100=−5500- 0{,}01 = \frac{{ - 1}}{{100}} = \frac{{ - 5}}{{500}}.

Vì 211 < 500 nên 5211>5500\frac{5}{{211}} > \frac{5}{{500}}

Suy ra −5211<−5500\frac{{ - 5}}{{211}} < \frac{{ - 5}}{{500}} hay −5211<−0,01\frac{{ - 5}}{{211}} < - 0{,}01.

Vậy −5211<−0,01\frac{{ - 5}}{{211}} < - 0{,}01.

Câu 17

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

105−15\frac{{105}}{{ - 15}} và −7,112

Ta có: 105−15=−7\frac{{105}}{{ - 15}} = - 7.

Số đối của −7 và −7,112 lần lượt là 7 và 7,112.

Vì 7 < 7,112 nên −7 > −7,112.

Vậy −7 > −7,112.

Câu 18

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

−943,001 và 943,0001.

Ta có: −943,001 < 0 và 943,0001 > 0.

Vậy −943,001 < 943,0001.

Câu 19

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Ta có 3211>1;  2112>13\frac{2}{{11}} > 1;\,\,2\frac{1}{{12}} > 1; 1521<1;  1721<1\frac{{15}}{{21}} < 1;\,\,\frac{{17}}{{21}} < 1.

∙ Nhóm các số lớn hơn 1: 3211;  21123\frac{2}{{11}};\,\,2\frac{1}{{12}}.

Ta thấy hai hỗn số 3211;  21123\frac{2}{{11}};\,\,2\frac{1}{{12}} có phần nguyên 2 < 3 nên 2112<32112\frac{1}{{12}} < 3\frac{2}{{11}}.

∙ Nhóm các số nhỏ hơn 1: 1521;  1721\frac{{15}}{{21}};\,\,\frac{{17}}{{21}}.

Vì 15 < 17 nên 1521<1721\frac{{15}}{{21}} < \frac{{17}}{{21}}.

Do đó 1521<1721<2112<3211\frac{{15}}{{21}} < \frac{{17}}{{21}} < 2\frac{1}{{12}} < 3\frac{2}{{11}}.

Vậy các số sau theo thứ tự tăng dần là 1521;  1721;  2112;  3211\frac{{15}}{{21}};\,\,\frac{{17}}{{21}};\,\,2\frac{1}{{12}};\,\,3\frac{2}{{11}}.

Câu 20

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Nhóm các số dương: 0,534; 123; 0,543.

Ta có: 0,534 < 0,543 < 123.

∙ Nhóm các số âm: −5,12; −23.

Ta có: −23 < −5,12.

Do đó −23 < −5,12 < 0 < 0,534 < 0,543 < 123.

Vậy các số được sắp xếp theo thứ tự tăng dần: −23; −5,12; 0; 0,534; 0,543; 123.

Câu 21

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

∙ Nhóm các phân số dương: 215;  23;  56\frac{2}{{15}};\,\,\frac{2}{3};\,\,\frac{5}{6}.

Ta có: 215=430;  23=2030;  56=2530\frac{2}{{15}} = \frac{4}{{30}};\,\,\frac{2}{3} = \frac{{20}}{{30}};\,\,\frac{5}{6} = \frac{{25}}{{30}}.

Vì 25 > 20 > 4 nên 2530>2030>430\frac{{25}}{{30}} > \frac{{20}}{{30}} > \frac{4}{{30}}.

Suy ra 56>23>215\frac{5}{6} > \frac{2}{3} > \frac{2}{{15}}.

∙ Nhóm các phân số âm: −78;  −79- \frac{7}{8};\,\,\frac{{ - 7}}{9}.

Ta có: −78=−6372;  −79=−5672- \frac{7}{8} = \frac{{ - 63}}{{72}};\,\,\frac{{ - 7}}{9} = \frac{{ - 56}}{{72}}.

Vì −56 > −63 nên −5672>−6372\frac{{ - 56}}{{72}} > \frac{{ - 63}}{{72}} hay −79>−78\frac{{ - 7}}{9} > - \frac{7}{8}.

Do đó 56>23>215>−79>−78\frac{5}{6} > \frac{2}{3} > \frac{2}{{15}} > \frac{{ - 7}}{9} > - \frac{7}{8}.

Vậy các số được sắp xếp theo thứ tự giảm dần: 56;  23;  215;  −79;  −78\frac{5}{6};\,\,\frac{2}{3};\,\,\frac{2}{{15}};\,\,\frac{{ - 7}}{9};\,\, - \frac{7}{8}.

Câu 22

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Nhóm các số dương: 1922;  0,5;  216\frac{{19}}{{22}};\,\,0{,}5;\,\,2\frac{1}{6}.

Ta thấy: 216>12\frac{1}{6} > 1 (vì hỗn số 2162\frac{1}{6} có phần nguyên 2 > 1).

1922<1\frac{{19}}{{22}} < 1 (phân số có tử số bé hơn mẫu số); 0,5 < 1.

Ta có: 0,5=12=11220{,}5 = \frac{1}{2} = \frac{{11}}{{22}}.

Vì 19 < 11 nên 1922>1122\frac{{19}}{{22}} > \frac{{11}}{{22}} hay 1922>0,5\frac{{19}}{{22}} > 0{,}5.

Do đó 216>1922>0,52\frac{1}{6} > \frac{{19}}{{22}} > 0{,}5. (1)

∙ Nhóm các số âm: −14;  −0,05- \frac{1}{4};\,\, - 0{,}05.

Ta có: −14=−0,25- \frac{1}{4} = - 0{,}25.

Vì −0,05 > −0,25 nên −0,05>−14- 0{,}05 > - \frac{1}{4}. (2)

Từ (1) và (2) suy ra: 216>1922>0,5>−0,05>−142\frac{1}{6} > \frac{{19}}{{22}} > 0{,}5 > - 0{,}05 > - \frac{1}{4}.

Vậy các số được sắp xếp theo thứ tự giảm dần: 216;  1922;  0,5;  −0,05;  −142\frac{1}{6};\,\,\frac{{19}}{{22}};\,\,0{,}5;\,\, - 0{,}05;\,\, - \frac{1}{4}.

Câu 23

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Ta có: 2a – 4 = 2(a – 2).

Với y là số nguyên thì (2a – 4) ⋮ 3 hay 2(a – 2) ⋮ 3.

Vì ƯCLN(2, 3) = 1 nên (a – 2) ⋮ 3 hay a – 2 = 3k (k Î ℤ).

Suy ra a = 3k + 2.

Vậy a là số chia 3 dư 2.

Câu 24

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Lời giải:

Với y không là số hữu tỉ âm và cũng không là số hữu tỉ dương nên y = 0.

Suy ra 2a – 4 = 0 hay a = 2.

Vậy a = 2.