TopStudy

Đáp án và lời giải

Giải SBT Toán 11 Cánh Diều Bài 4: Phương trình, bất phương trình mũ và lôgarit có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: B

Ta có: 2x–1^{x – 1} = 8 ⇔ 2x–1^{x – 1} = 23^{3} ⇔ x – 1 = 3 ⇔ x = 4.

Vậy phương trình có nghiệm là x = 4.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: C

Ta có: 2x^{x} = 5 ⇔ x = log2_{2}5.

Vậy phương trình có nghiệm là x = log2_{2}5.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: D

Ta có: 92x+1^{2x + 1} = 27x–3^{x – 3}

⇔ 32(2x+1)^{2(2x + 1)} = 33(x–3)^{3(x – 3)}

⇔ 2(2x + 1) = 3(x – 3)

⇔ x = – 11.

Vậy phương trình có nghiệm là x = –11.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: A

Ta có: log2_{2}(x – 5) = 4 ⇔ x – 5 = 24^{4} ⇔ x – 5 = 16 ⇔ x = 21.

Vậy phương trình có nghiệm là x = 21.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: B

log⁡12(x−1)=−2⇔x−1=(12)−2{\log }_{\frac{1}{2}}(x-1)=-2\Leftrightarrow x-1={(\frac{1}{2})}^{-2}

⇔ x – 1 = 4 ⇔ x = 5.

Vậy phương trình có nghiệm là x = 5.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: B

log(x2^{2} – 7x + 12) = log(2x – 8)

⇔{x2−7x+12=2x−82x−8>0⇔{x2−9x+20=0x>4\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}^{2}-7x+12=2x-8 \\ 2x-8>0\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}^{2}-9x+20=0 \\ x>4\end{matrix}
⇔{[x=4x=5x>4⇔x=5.\Leftrightarrow \{\begin{matrix}[\begin{matrix}x=4 \\ x=5\end{matrix} \\ x>4\end{matrix}\Leftrightarrow x=5.
Vậy phương trình có nghiệm x = 5.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: C

Ta có: 2x^{x} < 5 ⇔ x < log2_{2}5 (do 2 > 1)

Vậy tập nghiệm của bất phương trình là (–∞; log2_{2}5).

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đáp án đúng là: A

Do 0 < 0,2 < 1 nên ta có:

log0,2_{0{,}2} (x + 1) > –3

⇔ 0 < x + 1 < 0,2–3^{–3}

⇔ 0 < x + 1 < 125

⇔ –1 < x < 124.

Vậy tập nghiệm của bất phương trình (–1; 124).

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) 3x–1^{x – 1} = 5 ⇔ x – 1 = log3_{3}5 ⇔ x = log3_{3}5 + 1.

Vậy phương trình có nghiệm x = log3_{3}5 + 1.

b) 3x2−4x+5=9⇔3x2−4x+5=32⇔x2−4x+5=2{3}^{{x}^{2}-4x+5}=9\Leftrightarrow {3}^{{x}^{2}-4x+5}={3}^{2}\Leftrightarrow {x}^{2}-4x+5=2

⇔x2−4x+3=0⇔[x=1x=3.\Leftrightarrow {x}^{2}-4x+3=0\Leftrightarrow [\begin{matrix}x=1 \\ x=3\end{matrix}.

Vậy phương trình có nghiệm x ∈ {1; 3}.

c) 22x+3=82⇔22x+3=23.212⇔22x+3=272{2}^{2x+3}=8\sqrt{2}\Leftrightarrow {2}^{2x+3}={2}^{3}{.2}^{\frac{1}{2}}\Leftrightarrow {2}^{2x+3}={2}^{\frac{7}{2}}

⇔2x+3=72⇔x=14.\Leftrightarrow 2x+3=\frac{7}{2}\Leftrightarrow x=\frac{1}{4}.

Vậy phương trình có nghiệm x=14.x=\frac{1}{4}.

d) 8x–2^{x – 2} = 41–2x^{1 – 2x} ⇔ 23(x–2)^{3(x – 2)} = 22(1–2x)^{2(1 – 2x)}

⇔ 3(x – 2) = 2(1 – 2x) ⇔ 7x = 8

⇔x=87.\Leftrightarrow x=\frac{8}{7}.

Vậy phương trình có nghiệm x=87.x=\frac{8}{7}.

e) 2x2−3x−2=0,25⋅16x−3{2}^{{x}^{2}-3x-2}=0{,}25\cdot {16}^{x-3}

⇔2x2−3x−2=2−2.24(x−3)\Leftrightarrow {2}^{{x}^{2}-3x-2}={2}^{-2}{.2}^{4(x-3)}

⇔2x2−3x−2=2−2+4(x−3)\Leftrightarrow {2}^{{x}^{2}-3x-2}={2}^{-2+4(x-3)}

⇔2x2−3x−2=24x−14\Leftrightarrow {2}^{{x}^{2}-3x-2}={2}^{4x-14}

⇔x2−3x−2=4x−14\Leftrightarrow {x}^{2}-3x-2=4x-14

⇔x2−7x+12=0⇔[x=3x=4.\Leftrightarrow {x}^{2}-7x+12=0\Leftrightarrow [\begin{matrix}x=3 \\ x=4\end{matrix}.

Vậy phương trình có nghiệm x ∈ {3; 4}.

g) 2x2−4x+4=3⇔x2−4x+4=log⁡23{2}^{{x}^{2}-4x+4}=3\Leftrightarrow {x}^{2}-4x+4={\log }_{2}3

⇔(x−2)2=log⁡23\Leftrightarrow {(x-2)}^{2}={\log }_{2}3

⇔[x−2=log23x−2=−log23\Leftrightarrow [\begin{matrix}x-2=\sqrt{lo{g}_{2}3} \\ x-2=-\sqrt{lo{g}_{2}3}\end{matrix}

⇔[x=2+log23x=2−log23.\Leftrightarrow [\begin{matrix}x=2+\sqrt{lo{g}_{2}3} \\ x=2-\sqrt{lo{g}_{2}3}\end{matrix}.

Vậy phương trình có nghiệm x∈{2+log23;2−log23}.x\in \{2+\sqrt{lo{g}_{2}3};2-\sqrt{lo{g}_{2}3}\}.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) log4_{4}(x – 4) = –2 ⇔ x – 4 = 4–2^{–2}

⇔x−4=116⇔x=6516.^{\Leftrightarrow x-4=\frac{1}{16}\Leftrightarrow x=\frac{65}{16}.}

Vậy phương trình có nghiệm x=6516.x=\frac{65}{16}.

b) log3_{3}(x2^{2} + 2x) = 1 ⇔ x2^{2} + 2x = 31^{1}

⇔x2+2x−3=0⇔[x=−3x=1.\Leftrightarrow {x}^{2}+2x-3=0\Leftrightarrow [\begin{matrix}x=-3 \\ x=1\end{matrix}.

Vậy phương trình có nghiệm x ∈ {– 3; 1}.

c) log⁡25(x2−4)=12⇔x2−4=2512{\log }_{25}({x}^{2}-4)=\frac{1}{2}\Leftrightarrow {x}^{2}-4={25}^{\frac{1}{2}}

⇔x2−4=5⇔x2=9⇔[x=3x=−3.\Leftrightarrow {x}^{2}-4=5\Leftrightarrow {x}^{2}=9\Leftrightarrow [\begin{matrix}x=3 \\ x=-3\end{matrix}.

Vậy phương trình có nghiệm x ∈ {– 3; 3}.

d) log⁡9[(2x−1)2]=2⇔(2x−1)2=92{\log }_{9}[{(2x-1)}^{2}]=2\Leftrightarrow {(2x-1)}^{2}={9}^{2}

⇔4x2−4x−80=0⇔[x=−4x=5.\Leftrightarrow 4{x}^{2}-4x-80=0\Leftrightarrow [\begin{matrix}x=-4 \\ x=5\end{matrix}.

Vậy phương trình có nghiệm x ∈ {– 4; 5}.

e) Ta có: log⁡(x2−2x)=log⁡(2x−3)\log ({x}^{2}-2x)=\log (2x-3)

⇔{x2−2x=2x−32x−3>0⇔{x2−4x+3=0x>32\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}^{2}-2x=2x-3 \\ 2x-3>0\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}^{2}-4x+3=0 \\ x>\frac{3}{2}\end{matrix}

⇔{[x=1x=3x>32⇔x=3.\Leftrightarrow \{\begin{matrix}[\begin{matrix}x=1 \\ x=3\end{matrix} \\ x>\frac{3}{2}\end{matrix}\Leftrightarrow x=3.

Vậy phương trình có nghiệm x = 3.

g) log⁡2(x2)+log⁡12(2x+8)=0.{\log }_{2}({x}^{2})+{\log }_{\frac{1}{2}}(2x+8)=0.

⇔log⁡2(x2)+log⁡2−1(2x+8)=0\Leftrightarrow {\log }_{2}({x}^{2})+{\log }_{{2}^{-1}}(2x+8)=0

⇔ log2_{2} (x2^{2}) – log2_{2} (2x + 8) = 0

⇔ log2_{2} (x2^{2}) = log2_{2} (2x + 8)

⇔{x2=2x+82x+8>0⇔{x2−2x−8=0x>−4\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}^{2}=2x+8 \\ 2x+8>0\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}^{2}-2x-8=0 \\ x>-4\end{matrix}

⇔{[x=−2x=4x>−4⇔[x=−2x=4\Leftrightarrow \{\begin{matrix}[\begin{matrix}x=-2 \\ x=4\end{matrix} \\ x>-4\end{matrix}\Leftrightarrow [\begin{matrix}x=-2 \\ x=4\end{matrix}

Vậy phương trình có nghiệm x ∈ {– 2; 4}.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

(0,2)2x+1^{2x + 1} > 1 ⇔ (0,2)2x+1^{2x + 1} > 0,20^{0}

⇔ 2x + 1 < 0 (do 0 < 0,2 < 1)

⇔ x<−12x<-\frac{1}{2}
Vậy bất phương trình có tập nghiệm (−∞;−12)(-\infty ;-\frac{1}{2})
b) 272x≤19⇔(33)2x≤9−1{27}^{2x}\le \frac{1}{9}\Leftrightarrow {({3}^{3})}^{2x}\le {9}^{-1}

⇔33..2x≤(32)−1⇔36x≤3−2\Leftrightarrow {3}^{3..2x}\le {({3}^{2})}^{-1}\Leftrightarrow {3}^{6x}\le {3}^{-2}
⇔6x≤−2\Leftrightarrow 6x\le -2 (do 3 > 1)

⇔x≤−13.\Leftrightarrow x\le -\frac{1}{3}.
Vậy bất phương trình có tập nghiệm (−∞;−13](-\infty ;-\frac{1}{3}].

c) (12)x2−5x+4≥4⇔(2−1)x2−5x+4≥22{(\frac{1}{2})}^{{x}^{2}-5x+4}\ge 4\Leftrightarrow {({2}^{-1})}^{{x}^{2}-5x+4}\ge {2}^{2}
⇔2−x2+5x−4≥22\Leftrightarrow {2}^{-{x}^{2}+5x-4}\ge {2}^{2}
⇔ –x2 + 5x – 4 ≥ 2 (vì 2 > 0)
⇔ –x2 + 5x – 6 ≥ 0
⇔ 2 ≤ x ≤ 3.
Vậy bất phương trình có tập nghiệm [2; 3].
d) (125)x+1<1252x⇔(5−2)x+1<(53)2x{(\frac{1}{25})}^{x+1}<{125}^{2x}\Leftrightarrow {({5}^{-2})}^{x+1}<{({5}^{3})}^{2x}
⇔ 5–2x – 2 < 56x ⇔ –2x – 2 < 6x (do 5 > 1)
⇔−8x<2⇔x>−14\Leftrightarrow -8x<2\Leftrightarrow x>-\frac{1}{4}
Vậy bất phương trình có tập nghiệm (−14;+∞)(-\frac{1}{4};+\infty )
e) (2−1)3x−2<(2+1)4−x{(\sqrt{2}-1)}^{3x-2}<{(\sqrt{2}+1)}^{4-x}
⇔[(2−1)(2+1)2+1]3x−2<(2+1)4−x\Leftrightarrow {[\frac{(\sqrt{2}-1)(\sqrt{2}+1)}{\sqrt{2}+1}]}^{3x-2}<{(\sqrt{2}+1)}^{4-x}
⇔(12+1)3x−2<(2+1)4−x\Leftrightarrow {(\frac{1}{\sqrt{2}+1})}^{3x-2}<{(\sqrt{2}+1)}^{4-x}
⇔[(2+1)−1]3x−2<(2+1)4−x\Leftrightarrow {[{(\sqrt{2}+1)}^{-1}]}^{3x-2}<{(\sqrt{2}+1)}^{4-x}
⇔(2+1)2−3x<(2+1)4−x\Leftrightarrow {(\sqrt{2}+1)}^{2-3x}<{(\sqrt{2}+1)}^{4-x}
⇔ 2 – 3x < 4 – x
⇔ –2x < 2 ⇔ x > –1.
Vậy bất phương trình có tập nghiệm (–1; +∞).
g) (0,5)2x2−x>(2)4x−12{(0{,}5)}^{2{x}^{2}-x}>{(\sqrt{2})}^{4x-12}
⇔(2−1)2x2−x>(212)4x−12\Leftrightarrow {({2}^{-1})}^{2{x}^{2}-x}>{({2}^{\frac{1}{2}})}^{4x-12}
⇔2x−2x2>22x−6\Leftrightarrow {2}^{x-2{x}^{2}}>{2}^{2x-6}
⇔ x – 2x2 > 2x – 6
⇔ – 2x2 – x + 6 > 0
⇔−2<x<32.\Leftrightarrow -2<x<\frac{3}{2}.
Vậy bất phương trình có tập nghiệm (−2;32).(-2;\frac{3}{2}).

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) log⁡12(2x−6)<−3⇔2x−6>(12)−3{\log }_{\frac{1}{2}}(2x-6)<-3\Leftrightarrow 2x-6>{(\frac{1}{2})}^{-3} (do 0<12<1)0<\frac{1}{2}<1)

⇔ 2x – 6 > 8 ⇔ x > 7.

Vậy tập nghiệm của bất phương trình là (7; +∞).

b) log3_{3} (x2^{2} – 2x + 2) > 0

⇔ x2^{2} – 2x + 2 > 30^{0} ⇔ x2^{2} – 2x + 2 > 1

⇔ x2^{2} – 2x + 1 > 0 ⇔ (x – 1)2^{2} > 0 ⇔ x ≠ 1.

Vậy tập nghiệm của bất phương trình là ℝ \ {1}.

c) log⁡4(2x2+3x)≥12⇔2x2+3x≥412{\log }_{4}(2{x}^{2}+3x)\ge \frac{1}{2}\Leftrightarrow 2{x}^{2}+3x\ge {4}^{\frac{1}{2}}

⇔2x2+3x−2≥0⇔[x≤−2x≥12.\Leftrightarrow 2{x}^{2}+3x-2\ge 0\Leftrightarrow [\begin{matrix}x\le -2 \\ x\ge \frac{1}{2}\end{matrix}.

Vậy tập nghiệm của bất phương trình là (−∞;−2]∪[12;+∞).(-\infty ;-2]\cup [\frac{1}{2};+\infty ).

d) log0,5_{0{,}5} (x – 1) ≥ log0,5_{0{,}5} (5 – 2x)

⇔ 0 < x – 1 ≤ 5 – 2x (Vì 0 < 0,5 < 1)

⇔{x−1>0x−1≤5−2x⇔{x>13x≤6⇔{x>1x≤2⇔1<x≤2\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x-1>0 \\ x-1\le 5-2x\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x>1 \\ 3x\le 6\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}x>1 \\ x\le 2\end{matrix}\Leftrightarrow 1<x\le 2

Vậy tập nghiệm của bất phương trình là (1 ; 2].

e) log(x2^{2} + 1) ≤ log(x + 3)

⇔ 0 < x2^{2} + 1 ≤ x + 3

⇔ x2^{2} – x – 2 ≤ 0 (do x2^{2} + 1 > 0 với mọi x)

⇔ –1 ≤ x ≤ 2.

Vậy tập nghiệm của bất phương trình là [–1; 2].

g) log⁡15(x2−6x+8)+log⁡5(x−4)>0{\log }_{\frac{1}{5}}({x}^{2}-6x+8)+{\log }_{5}(x-4)>0

⇔log⁡5−1(x2−6x+8)+log⁡5(x−4)>0\Leftrightarrow {\log }_{{5}^{-1}}({x}^{2}-6x+8)+{\log }_{5}(x-4)>0

⇔ – log5_{5} (x2^{2} – 6x + 8) + log5_{5} (x – 4) > 0

⇔ log5_{5} (x2^{2} – 6x + 8) < log5_{5} (x – 4)

⇔ 0 < x2^{2} – 6x + 8 < x – 4

⇔{x2−6x+8>0x2−6x+8<x−4⇔{[x>4x<2x2−7x+12<0⇔{[x>4x<23<x<4⇔x∈∅.\Leftrightarrow \{\begin{matrix}{x}^{2}-6x+8>0 \\ {x}^{2}-6x+8<x-4\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}[\begin{matrix}x>4 \\ x<2\end{matrix} \\ {x}^{2}-7x+12<0\end{matrix}\Leftrightarrow \{\begin{matrix}[\begin{matrix}x>4 \\ x<2\end{matrix} \\ 3<x<4\end{matrix}\Leftrightarrow x\in \emptyset .

Vậy bất phương trình vô nghiệm.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đổi 13 giờ = 780 phút.

Gọi T (phút) là thời gian để vi khuẩn Bacillus subtilis tự nhân đôi một lần.

Gọi M0_{0} là số tế bào/1 ml dịch nuôi của vi khuẩn Bacillus subtilis tại thời điểm ban đầu (t = 0). Theo bài ra ta có: M0_{0}= 2.102^{2}.

Gọi Mt_{t} là số tế bào/1 ml dịch nuôi của vi khuẩn Bacillus subtilis tại thời điểm t.

Sau 13 giờ, số tế bào/1 ml dịch nuôi là 3,33.109^{9} nên ta có: M780_{780}= 3,33 . 109^{9}.

Do vi khuẩn Bacillus subtilis sinh trưởng trong điều kiện tối ưu và sinh sản theo hình thức tự nhân đôi nên ta có:

Suy ra: M780=M0.2780T⇒3,33.109=2.102.2780T{M}_{780}={M}_{0}{.2}^{\frac{780}{T}}\Rightarrow 3,{33.10}^{9}={2.10}^{2}{.2}^{\frac{780}{T}}

⇒2780T=1,665.107.\Rightarrow {2}^{\frac{780}{T}}=1,{665.10}^{7}.

⇒780T=log⁡2(1,665.107)⇒T≈33.\Rightarrow \frac{780}{T}={\log }_{2}(1,{665.10}^{7})\Rightarrow T\approx 33.

Vậy sau gần 33 phút vi khuẩn Bacillus subtilis tự nhân đôi một lần.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Ta có: S = 93logd + 65, trong đó d (dặm) là quãng đường cơn lốc xoáy đó di chuyển được.

Với S = 140 (dặm/giờ) suy ra: 93logd + 65 = 140

⇒log⁡d=7593⇒d=107593≈6,4\Rightarrow \log d=\frac{75}{93}\Rightarrow d={10}^{\frac{75}{93}}\approx 6{,}4 (dặm).

Vậy khi tốc độ của gió ở gần tâm bằng 140 dặm/giờ thì cơn lốc xoáy di chuyển được quãng đường gần bằng 6,4 dặm.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Vì sau t năm dân số Hà Nội (tính từ mốc năm 2022) ước tính theo công thức:
S = A . ert^{rt}, trong đó A là dân số năm lấy làm mốc.
Suy ra: A = 8,4 (triệu người).
Theo bài ra ta có: 8,4⋅e1,04100.t>108{,}4\cdot {e}^{\frac{1{,}04}{100}.t}>10
⇒e1,04100.t>2521⇒1,04100.t>ln⁡2521\Rightarrow {e}^{\frac{1{,}04}{100}.t}>\frac{25}{21}\Rightarrow \frac{1{,}04}{100}.t>\ln \frac{25}{21}
⇒t>125013⋅ln⁡2521\Rightarrow t>\frac{1250}{13}\cdot \ln \frac{25}{21}
Suy ra t > 16,765.
Vậy sau khoảng 17 năm tính từ mốc năm 2022, tức là từ năm 2039 thì dân số Hà Nội vượt quá 10 triệu người.

Câu 16

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Vì mức cường độ âm trong một nhà máy phải giữ sao cho không vượt quá 85 dB nên ta có: L≤85⇔10log⁡I10−12≤85L\le 85\Leftrightarrow 10\log \frac{I}{{10}^{-12}}\le 85

⇔log⁡I10−12≤8,5⇔log⁡I−log⁡10−12<8,5\Leftrightarrow \log \frac{I}{{10}^{-12}}\le 8{,}5\Leftrightarrow \log I-\log {10}^{-12}<8{,}5

⇔log⁡I+12≤8,5⇔log⁡I≤−3,5⇔I≤10−3,5\Leftrightarrow \log I+12\le 8{,}5\Leftrightarrow \log I\le -3{,}5\Leftrightarrow I\le {10}^{-3{,}5}

Vậy cường độ âm của nhà máy đó không vượt quá 10–3,5^{–3{,}5} (W/m2^{2}).