Đáp án và lời giải
Giải SBT Toán 10 Bài tập cuối chương 4 có đáp án
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án đúng là: A

Các vectơ khác vectơ - không và cùng phương với là:
Vậy có 6 vectơ khác vectơ - không và cùng phương với
Vậy ta chọn phương án A.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C

Vì B nằm giữa A và C nên ta có:
• và ngược hướng. Do đó phương án A sai.
• và ngược hướng. Do đó phương án B sai.
• và cùng hướng. Do đó phương án C đúng.
• và ngược hướng. Do đó phương án D sai.
Vậy ta chọn phương án C.
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C

Vì ABCD là hình bình hành nên AB // CD và AB = CD.
Lại có K, L, M, N tương ứng là trung điểm các cạnh AB, BC, CD, DA
Nên AK = KB = DM = MC và NL // AB // CD
Do đó ABLN là hình bình hành (do AB // NL và AN // BL)
Suy ra AB = NL = CD
Mà O là tâm hình bình hành nên O là trung điểm của AC và BD
Do đó đường trung bình NL đi qua O
Và NO = OL =
Suy ra AK = KB = NO = OL = DM = MC.
Khi đó các vectơ bằng vectơ là:
Vậy có 4 vectơ bằng vectơ
Ta chọn phương án C.
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là: D

• Xét phương án A:
Vì ABCD là hình thoi nên AB // CD suy ra
Do đó phương án A là sai.
• Xét phương án B:
Vì ABCD là hình thoi nên hai đường chéo AC và BD vuông góc với nhau.
Khi đó nên
Do đó phương án B là sai.
• Xét phương án C:
Vì ABCD là hình thoi có cạnh bằng 1 nên AD = AB = 1.
Xét ABD có AB = AD = 1 và áp dụng định lí cosin ta có:
BD = AD + AB – 2.AD.AB.cos
BD = 1 + 1 – 2.1.1.cos120°
BD = 3
BD =
Khi đó
Do đó phương án C là sai.
• Xét phương án D:
Vì ABCD là hình thoi có cạnh bằng 1 nên AD = CD = 1 .
Mặt khác nên
Tam giác ADC có AD = DC nên là tam giác cân lại có
Suy ra ADC là tam giác đều
AC = AD = CD = 1.
Khi đó
Do đó phương án D là đúng.
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án đúng là: A

Tam giác ABC đều có cạnh bằng 3 nên AB = AC = 3 và
Gọi M là trung điểm của BC.
Khi đó ta có:
3 + 2.3.3.cos60° + 3 = 4.AM
4.AM = 27
AM =
AM =
Vì G là trọng tâm tam giác ABC nên AG = AM
AG =
Khi đó
Vậy ta chọn phương án A.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B

Gọi D là điểm thỏa mãn
Khi đó CD // AB và CD = AB(1)
Ta có:
Gọi E là điểm thỏa mãn BCDE là hình bình hành.
Khi đó CD // BE và CD = BE(2)
Từ (1) và (2) ta có: AB ≡ BE và AB = BE
Do đó B là trung điểm của AE
AE = 2AB = 2.3 = 6.
Xét tam giác ACE vuông tại A, theo định lí Pythagore ta có:
CE = AC + AE = 4 + 6 = 52
CE =
Vì ABCD là hình bình hành nên (quy tắc hình bình hành)
Vậy ta chọn phương án B.
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C

Xét ABC có AB = 2, BC = 4 và
Khi đó tam giác ABC là tam giác vuông tại A.
Ta có:
Gọi D là điểm thỏa mãn ABDC là hình bình hành
Khi đó
Hình bình hành ABDC có nên là hình chữ nhật.
Do đó AD = BC (hai đường chéo bằng nhau)
Vậy ta chọn phương án C.
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là: D
Ta có:
Khi đó và là hai vectơ cùng phương, ngược hướng và IB = 2IC.
Khi đó điểm I nằm giữa hai điểm B và C sao cho IB = 2IC.

Gọi M là trung điểm của BI.
Khi đó M là trung điểm của BI, I là trung điểm của MC.
Vì I là trung điểm của MC nên ta có:
(1)
Vì M là trung điểm của BI nên ta có:
(2)
Thay (2) vào (1) ta được:
Vậy ta chọn phương án D.
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B

• Xét phương án A:
Vì G là trọng tâm của tam giác ABC nên AG = 2GM và G nằm giữa A, M.
Khi đó là hai vectơ ngược hướng
Nên
Do đó phương án A là sai.
• Xét phương án B:
Vì M là trung điểm của BC nên
Mà G là trọng tâm của tam giác ABC nên AG = AM
Hai vectơ và cùng hướng nên
Khi đó
Do đó phương án B là đúng.
• Xét phương án C:
Vì G là trọng tâm của tam giác ABC nên AM = 3MG và G nằm giữa A, M.
Khi đó là hai vectơ ngược hướng
Nên
Do đó phương án C là sai.
• Xét phương án D:
Ta có (chứng minh khi xét phương án B)
Do đó phương án D là sai.
Vậy ta chọn phương án B.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án đúng là: A
G là trọng tâm của tam giác ABC nên ta có:
G(1; 2)
Vậy ta chọn phương án A.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B
Vì G là trọng tâm của tam giác ABC nên ta có:
C(4; 5)
Vậy ta chọn phương án B.
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C

Vì ABCD là hình vuông nên
ABC vuông cân tại B
Do đó:
•
• AC = (theo định lí Pythagore)
Ta có: = AB.AC.cos
= a.a..cos45°
= a.a.
= a.
Do đó = a.
Vậy ta chọn phương án C.
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C
Ta có:
Do đó để
và cùng hướng.
Vậy ta chọn phương án C.
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B
Ta có:
Do đó để
và ngược hướng.
Vậy ta chọn phương án B.
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là: D

Ta có: = BC.CA.cos
Kéo dài tia BC ta được tia Cx
Khi đó:
Tam giác ABC có AB = 1, BC = 2
Nên AB = BC
Lại có
Do đó ABC vuông tại A.
Suy ra:
• AC =
•
Mà (do hai góc và kề bù)
Do đó = BC.CA.cos
= 2..cos150°
= 2.
= –3.
Vậy ta chọn phương án D.
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B
Với A(2; −1), B(–1; 5) và C(3m; 2m –1) ta có:
và
Để AB ⊥ OC thì
−3.3m + 6.(2m – 1) = 0
−9m + 12m – 6 = 0
3m = 6
m = 2.
Vậy ta chọn phương án B.
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C

Ta có:
• 2BM = MC
• CN = 2NA
• AP = 2PB
MN // AB và PM // AC (định lí Talet đảo)
ANMP là hình bình hành
Mặt khác:
•
• MN // AB
MN = .AB = .1 =
•
CN = CA = .2 =
AN = CA – CN = 2 –
AN =
Do đó MN = AN =
Hình bình hành ANMP có MN = AN nên là hình thoi
Khi đó hai đường chéo AM và PN vuông góc với nhau
Vậy ta chọn phương án C.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án đúng là: A

Giả sử
(x > 0)
Ta có:
• Ta có: MB = 2MC nên M nằm giữa B và C
Hay
Do đó
Tương tự ta cũng có và
•
•
Mặt khác ta có: AM ⊥ NP
(1)
Tam giác ABC đều có độ dài cạnh bằng 1 nên AB = AC = BC = 1 và
Ta có:
= 1.1.cos60° =
Khi đó:
(1)
(thỏa mãn)
Vậy
Ta chọn phương án A.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B
Ta có: MB = 2MC nên M nằm giữa B và C
Hay
Do đó
Tương tự ta có
•
•
• Khi đó:
• Tam giác ABC đều có độ dài cạnh bằng 3a nên AB = AC = BC = 3a và
Ta có:
= 3a.3a.cos60° =
Do đó
= a – a = a.
Vậy a.
Ta chọn phương án B.
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án đúng là: A

Ta có:
•
•
Khi đó
BC = MA
Do đó tập hợp điểm M thỏa mãn yêu cầu đề bài là đường tròn tâm A bán kính BC (như hình vẽ trên).
Vậy ta chọn phương án A.
Câu 21
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

ABCD là hình bình hành có M, N lần lượt là trung điểm của BC, AD
Nên MN là đường trung bình của hình bình hành
MN // AB // DC và MN = AB = DC.
Vậy những vectơ bằng vectơ là:
Lại có O là tâm hình bình hành nên O là trung điểm của AC và BD
Do đó NO là đường trung bình của ADC
NO // DC
Chứng minh tương tự ta cũng có OM // DC
Do đó ba điểm M, O, N thẳng hàng.
Vậy những vectơ cùng hướng với là:
Câu 22
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Xét tam giác ABC có: AM, BO là hai đường trung tuyến của tam giác
Mà AM cắt BO tại I
Do đó I là trọng tâm của ABC.
và (tính chất trọng tâm)(1)
Tương tự ta cũng có J là trọng tâm của ADC.
và (tính chất trọng tâm)(2)
Mặt khác BO = DO (do O là trung điểm của BD)(3)
Từ (1), (2) và (3) ta có: BI = DJ và OI = OJ = BI = DJ
Mà IJ = IO + OJ = BI + BI = BI = DJ
Vậy BI = IJ = JD.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Giả sử G, G' lần lượt là trọng tâm của ABC, AMN.
Sử dụng kết quả của Ví dụ 3, Bài 9 (trang 53, Sách bài tập, Toán 10, Tập một) ta có:
Mặt khác: M, N lần lượt lấy theo thứ tự trên cạnh BC sao cho BM = MN = NC nên ta có:
Suy ra điểm G và G' trùng nhau.
Do đó hai tam giác ABC và AMN có cùng trọng tâm.
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

• Vì G là trọng tâm của tam giác ABC nên
• Từ BM = MN = NC suy ra
Theo Nhận xét ở Ví dụ 2, Bài 9 (trang 53, Sách bài tập, Toán 10, Tập một), với điểm G ta có:
Tương tự ta cũng có:
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Ta có:
• = AB. AC.cos = 4.5.cos60° = 10.
•
= – AB
= 10 – 4
= 10 – 16
= –6
Vậy
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Ta có
•
•
Do đó:
= (3 – x).10 – 4 + 3x.5
= 30 – 10x – 16 + 75x
= 65x + 14
Để AN ⊥ BM thì
(với x ≠ –1)
65x + 14 = 0
x =
Vậy với x = thì AN ⊥ BM.
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

• Vì P thuộc đoạn DM sao cho DP = 2PM
Nên
Theo Nhận xét ở Ví dụ 2, Bài 9 (trang 53, Sách bài tập, Toán 10, Tập một), với điểm A ta có:
(vì M là trung điểm của AB)
• Vì Q thuộc đoạn BN sao cho BQ = xQN
Theo Nhận xét ở Ví dụ 2, Bài 9 (trang 53, Sách bài tập, Toán 10, Tập một), với điểm A ta có:
(vì N là trung điểm của CD)
(vì )
(do x ≠ −1)
b) Với và
Để A, P, Q thẳng hàng thì hai vectơ và cùng phương
x + 2 = 2x
x = 2 (thỏa mãn x ≠ –1)
Vậy x = 2 thì ba điểm A, P, Q thẳng hàng.
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Theo kết quả của Ví dụ 3, Bài 9 (trang 53, Sách bài tập, Toán 10, Tập một) ta có:
Do đó cùng phương với
Suy ra GG' // AB (do G và G' không nằm trên đường thẳng AB)
Câu 29
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

• Vì E là trung điểm của AB nên
F là trung điểm của CD nên
• Vì K là trung điểm của AF, L là trung điểm của CE, theo kết quả của Bài tập 4.12, trang 58, Toán 10, Tập một, ta có:
Tương tự:
M là trung điểm của BF, N là trung điểm của DE, nên ta có:
Do đó
KL = NM và KL // NM
KLMN là một hình bình hành.
Câu 30
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Do KLMN là hình bình hành
Mà I là giao điểm của KM, LN nên I là trung điểm chung của KM, LN.
Khi đó ta có:
(do F là trung điểm của DC)
Do đó
Suy ra hai vectơ và cùng phương
Do đó E, I, F thẳng hàng.
Câu 31
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Vì M là trung điểm của AB nên
Gọi E là hình chiếu của C trên AD. Khi đó
Tứ giác ABCE có nên là hình chữ nhật
EA = CB = 1
Mà AD = 3 do đó AE = AD
Mà (do ABCE là hình chữ nhật)
• Ta có:
Mà (do ABCE là hình chữ nhật)
Và
Vậy và
Câu 32
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Vì G là trọng tâm của tam giác MCD nên ta có:
ABCD là hình chữ nhật nên cũng là hình bình hành
Do đó
(do )
Vì I thuộc cạnh CD nên hai vectơ và ngược hướng nhau
Lại có 9IC = 5ID nên hay
Theo Nhận xét ở Ví dụ 2, Bài 9 (trang 53, Sách bài tập, Toán 10, Tập một), với điểm A ta có:
(do )
Do đó hai vectơ và cùng phương
Suy ra ba điểm A, I, G thẳng hàng.
Câu 33
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

• Theo câu a ta có
Mà AB ⊥ AD nên
Do đó ta có: 196AI = 81AB + 64AD
196AI = 81.2 + 64.3 = 900
AI =
AI =
• Ta có:
(do )
BI =
Vậy AI = và BI =
Câu 34
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Ta có:
•
•
•
Suy ra:
= 0.
Vậy
Câu 35
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Với = (1; 2), = (3; –4) và = (–5; 3) ta có:
• = 1.3 + 2.(–4) = 3 – 8 = –5;
• = 3.(–5) + (–4).3 = –15 – 12 = –27;
• = (–5).1 + 3.2 = –5 + 6 = 1.
Câu 36
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải
Với = (1; 2), = (3; –4) và = (–5; 3) ta có:
•
• = (–2; –1)
• = 1.(–2) + 2.(–1) = –2 – 2 = –4.
Mà cos
Vậy góc giữa hai vectơ và khoảng 143°7'48''.
Câu 37
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Với A(–2; 1), B(1; 4) và C(5; −2) ta có:
= (3; 3) và = (7; –3)
Vì nên hai vectơ và không cùng phương
Do đó ba điểm A, B, C không thẳng hàng
Vậy A, B, C là ba đỉnh của một tam giác.
Vì G là trọng tâm của tam giác ABC nên ta có:
Vậy tọa độ trọng tâm của tam giác ABC là: .
Câu 38
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

*Tìm tọa độ trực tâm H của tam giác ABC:
Vì H là trực tâm của tam giác ABC nên AH ⊥ BC và BH ⊥ AC.
Hay và .
Giả sử H(x; y) là tọa độ trực tâm tam giác ABC.
Với A(–2; 1), B(1; 4), C(5; –2) và H(x; y), ta có:
⦁ và .
.
⇔ 4x – 6y = –14
⇔ 2x – 3y = –7 (1)
⦁ và .
.
⇔ 7x – 3y = –5 (2)
Trừ vế theo vế của (2) cho (1), ta có: 5x = 2.
.
Thay vào (1) ta được: .
.
Vậy tọa độ trực tâm của tam giác ABC là .
*Tìm tọa độ tâm I của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC:
Gọi M là trung điểm của BC.
Kẻ đường kính AD. Hai điểm B, C thuộc đường tròn đường kính AD nên .
Hay BD ⊥ AB, CD ⊥ AC.
Mà BH ⊥ AC, CH ⊥ AB (do H là trực tâm của tam giác ABC).
Suy ra BH // CD, CH // BD.
Khi đó tứ giác BHCD là hình bình hành (dấu hiệu nhận biết hình bình hành).
Vì vậy hai đường chéo BC và DH cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường (tính chất hình bình hành).
Mà M là trung điểm của BC.
Suy ra M cũng là trung điểm của DH.
Mà I là trung điểm của AD.
Do đó IM là đường trung bình của tam giác AHD.
Suy ra IM // AH và AH = 2.IM (tính chất đường trung bình của một tam giác).
Khi đó hai vectơ cùng phương, cùng hướng và có độ dài .
Vì vậy , với M là trung điểm của BC.
Giả sử I(a; b) là tọa độ tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC.
Với A(–2; 1), B(1; 4), C(5; –2), và I(a; b), ta có:
⦁ ;
⦁ Vì M là trung điểm BC nên
Suy ra tọa độ M(3; 1).
.
.
Ta có (chứng minh trên).
.
Vậy tọa độ tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC là .
Câu 39
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Giả sử D(a; 0) là điểm thuộc trục hoành.
Với B(5; 3), C(–2; 9) và D(a; 0) ta có:
• = (–7; 6)
• = (a – 5; –3)
Vì ba điểm B, C, D thẳng hàng nên ta có: và là hai vectơ cùng phương
2(a – 5) = 7
a – 5 =
a =
Vậy là điểm cần tìm.
Câu 40
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Ta
có: A(2; −1), B(5; 3) là hai điểm nằm về hai phía của trục hoành
Do đó với mỗi điểm E nằm trên trục hoành ta luôn có EA + EB ≥ AB
Suy ra EA + EB ngắn nhất là bằng AB
Điều này xảy ra khi và chỉ khi E là giao điểm của AB và trục hoành Ox
3 điểm A, E, B thẳng hàng
và là hai vectơ cùng phương
Giả sử E(b; 0) là điểm thuộc trục hoành.
Với A(2; −1), B(5; 3) và E(b; 0) ta có:
• = (3; 4)
• = (b – 2; 1)
Khi đó và là hai vectơ cùng phương
b – 2 =
b =
Vậy là điểm cần tìm.
Câu 41
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Gọi G là trọng tâm của tam giác ABC.
Khi đó với A(2; −1), B(5; 3) và C(–2; 9) ta có:
Với điểm F bất kì ta có:
Để vectơ có độ dài ngắn nhất thì FG có độ dài ngắn nhất
Mà F là điểm nằm trên trục tung
Do đó F là hình chiếu vuông góc của G lên Oy.
Hoành độ của F là x = 0 và tung độ của F bằng với tung độ của G là y =
Vậy
Câu 42
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Lời giải

Đổi 2,5 tấn = 2 500 kg.
Trọng lực của ô tô có độ lớn bằng = mg = 2 500 . 10 = 25 000 (N)
Trọng lực của ô tô hợp với hướng chuyển dời một góc là:
α = 90° + 15° = 105°.
Trọng lực được phân tích thành hai thành phần và nên ta có:
( có phương vuông góc với mặt dốc, có phương song song với mặt dốc)
Ta thấy không có tác dụng với chuyển dời của xe và ngược hướng với .
Do đó công của trọng lực tác động lên xe bằng:
A =
= 25 000 . 50 . cos105°
≈ –323 524 (J)
Vậy công của trọng lực tác động lên xe bằng khoảng –323 524 J.