Hình bên là loài dương xỉ lưỡi mèo tai chuột (Pyrrosia lanceolata) sống trên thân cây gỗ. Hãy cho biết loài dương xỉ này sống ở môi trường nào? Giải thích.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Phân tích đề:
Loài thực vật này lấy nước, ánh sáng, khí CO2 với O2 từ đâu?
Lời giải:
Loài dương xỉ lưỡi mèo tai chuột có nơi ở là trên thân cây gỗ. Chúng có thể lấy nước từ thân cây gỗ hoặc không (trong trường hợp rễ của cây dương xỉ không cắm vào mô xylem của cây gỗ). Tuy nhiên, chúng lấy ánh sáng, khí CO2 và O2 từ môi trường xung quanh, do đó chúng sống ở môi trường cạn.
Câu 2
1 điểm
Hình dưới mô tả giới hạn sinh thái của ba loài động vật sống trên đồng cỏ ôn đối.
Có thể tìm thấy cả ba loài tại cùng một thời gian trên đồng cỏ không? Giải thích.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Không, vì loài 1 và loài 3 có ổ sinh thái về nhiệt độ khác biệt và hoàn toàn không trùng nhau, do đó mỗi loài sống ở một thời gian khác nhau trong năm.
Câu 3
1 điểm
Hình dưới mô tả giới hạn sinh thái của ba loài động vật sống trên đồng cỏ ôn đối.
Loài nào có giới hạn nhiệt hẹp nhất? Giải thích.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Loài 1 có giới hạn nhiệt độ từ 4 °C đến 20 °C, loài 2 từ 10 °C đến 35 °C, loài 3 từ 32 °C đến 40 °C. Do đó, loài 3 có giới hạn nhiệt độ hẹp nhất vì loài 3 chỉ hoạt động sống trong khoảng 32 °C đến 40 °C, dao động 8 °C so với mức độ dao động 16 °C ở loài 1 và 25 °C ở loài 2.
Câu 4
1 điểm
Hình dưới mô tả giới hạn sinh thái của ba loài động vật sống trên đồng cỏ ôn đối.
Người ta có thể quan sát được sự có mặt của hai loài trong những thời điểm nào? Hãy xác định những loài có thể gặp trong cùng một thời điểm.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Có thể bắt gặp cùng lúc cả loài 1 và loài 2 ở thời điểm khi nhiệt độ môi trường dao động trong khoảng từ 10 °C đến 20 °C; bắt gặp cùng lúc loài 2 và loài 3 ở thời điểm khi nhiệt độ môi trường từ 32 °C đến 35 °C.
Câu 5
1 điểm
Hình dưới mô tả giới hạn sinh thái của ba loài động vật sống trên đồng cỏ ôn đối.
Sự cạnh tranh giữa loài 2 và loài 3 lớn hơn nhiều so với sự cạnh tranh giữa loài 1 và loài 2. Nhận định này đúng hay sai? Giải thích.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sai, vì ổ sinh thái của hai loài trùng nhau càng nhiều thì mức độ cạnh tranh giữa hai loài càng lớn. Vùng chồng lấn trong ổ sinh thái của loài 2 và loài 3 bằng 3 °C nhỏ hơn rất nhiều so với vùng chống lấn của loài 1 và loài 2 là 10 °C, do đó sự cạnh tranh giữa loài 2 và loài 3 nhỏ hơn sự cạnh tranh giữa loài 1 và loài 2.
Câu 6
1 điểm
Hình dưới mô tả giới hạn sinh thái của ba loài động vật sống trên đồng cỏ ôn đối.
Khí hậu ở vùng đồng cỏ nơi ba loài sinh sống có phân chia thành các mùa khác nhau không? Giải thích.
Đồ thị dưới đây là kết quả nghiên cứu sự ảnh hưởng của mât độ đến khối lượng trung bình của từng cây, diện tích lá trung bình và cường độ quang hợp của loài rau dền (Atriplex prostrata).
Dựa vào các đồ thị trên, hãy nhận xét ảnh hưởng của mật độ cây trong chậu tới khối lượng trung bình của từng cây (hình a), diện tích lá trung bình (hình b) và cường độ quang hợp (hình c). Từ các nhận xét trên, em hãy cho biết, tại sao không nên trồng cây với mật độ cao.
Trong điều kiện môi trường như thế nào thì quần thể tăng trưởng theo tiềm năng sinh học? Trong điều kiện nào thì quần thể trong thực tế có thể tăng trưởng tương tự như tăng trưởng theo tiềm năng sinh học?
Trong quá trình muối dưa chua, sự sinh trưởng của quần thể vi khuẩn lactic diễn ra theo 4 pha (tiềm phát, luỹ thừa, cân bằng và suy vong). Pha sinh trưởng nào của vi khuẩn lactic gần giống với kiểu tăng trưởng theo tiềm năng sinh học? Ở pha nào thể hiện sự giới hạn của môi trường lên mức tăng trưởng của quần thể?
Hình bên là sơ đồ về giới hạn sinh thái, các kí hiệu I, II, III, IV, V tương ứng với các khoảng giá trị của nhân tố sinh thái đang xét. Chú thích nào sau đây về các khoảng giá trị trên là đúng?
Giới hạn dưới của hai nhân tố sinh thái nhiệt độ và hàm lượng nước trong gạo (độ ẩm) của mọt gạo (Sitophylus oryzae) lần lượt là -6 °C và 10%. Điều kiện bảo quản gạo nào sau đây là tốt nhất (tính cả chi phí bảo quản)?
Phát biểu nào dưới đây về giới hạn sinh thái là đúng?
A. Loài có giới hạn các nhân tố sinh thái rộng thường có phạm vi phân bố rộng.
B. Những loài thích nghi với nhiệt độ cao là loài có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng.
C. Các nhân tố sinh thái chỉ gắn bó với nhau khi tác động lên sinh vật nên sự thay đổi của một nhân tố nào đó cũng không gây ảnh hưởng đến các nhân tố khác.
D. Những loài sống ở cửa sông có giới hạn chịu đựng về nồng độ muối thường hẹp hơn những loài sống ở vùng biển khơi.
Trong trường em có rất nhiều cây náng hoa trắng trồng dưới tán của những cây cảnh cỡ lớn như cọ, bàng Đài loan, muồng hoàng yến. Cây náng hoa trắng có những đặc điểm nào sau đây?
1. Tầng sáp dày hạn chế sự thoát hơi nước từ bề mặt lá.
2. Cây ưa bóng, lá xanh đậm.
3. Mô thông khí phát triển mạnh do sống dưới tán.
4. Mô giậu kém phát triển.
5. Khí khổng có khả năng phân bố ở cả mặt trên và mặt dưới của lá.
Khi các yếu tố của môi trường sống phân bố không đồng đều và các cá thể trong quần thể có tập tính sống thành bầy đàn thì kiểu phân bố của các cá thể trong quần thể này là
Một quần thể có 40% số cá thể trước tuổi sinh sản, 40% số cá thể đang trong thời kì sinh sản, 20% số cá thể ở độ tuổi sau sinh sản. Các số liệu trên phản ánh đặc trưng nào của quần thể?
Cho No là số lượng cá thể của quần thể ở thời điểm khảo sát lần đầu (to), Nt là số lượng cá thể ở thời điểm khảo sát tiếp theo (t); B là mức sinh sản; D là mức tử vong; I là mức nhập cư; E là mức xuất cư. Kích thước của quần thể sinh vật ở thời điểm t có thể được mô tả bằng phương trình nào sau đây?
Hình bên mô tả sự biến động số lượng cá thể của quần thể thỏ rừng Canada (Lepus americanus) và quần thể mèo rừng (Lynx canadensis). Đây là kiểu biến động số lượng cá thể
Sơ đồ bên mô tả sự thay đổi số lượng của chuột lemming và chồn trong một số năm ở một thảo nguyên, trong đó chuột lemming là thức ăn chính của chồn. Dựa vào sơ đồ, hãy cho biết có bao nhiêu nhận định sau đây là đúng.
1. Chu kì biến động số lượng của chuột lemming và chồn khoảng 4 năm.
2. Số lượng chuột lemming trên thảo nguyên luôn nhiều hơn số lượng chồn.
3. Khả năng tăng trưởng của quần thể chồn phụ thuộc vào số lượng chuột lemming.
4. Tốc độ sinh sản của chuột lemming cao hơn chồn.
Hình bên chụp một phần dưới tán rừng mưa ở Vườn Quốc gia Cát Bà. Phần lớn cây gỗ trong rừng đều có đặc điểm thân cây thon đều, thẳng, tán lá hẹp. Tầng cây thảo mọc dày trên mặt đất.
Nhân tố sinh thái nào được coi là nhân tố chủ đạo ảnh hưởng tới hình thái thân, tán lá của các loài thực vật thân gỗ? Giải thích.
Hình bên chụp một phần dưới tán rừng mưa ở Vườn Quốc gia Cát Bà. Phần lớn cây gỗ trong rừng đều có đặc điểm thân cây thon đều, thẳng, tán lá hẹp. Tầng cây thảo mọc dày trên mặt đất.
Hãy dự đoán độ dày trung bình của tầng mô giậu ở lá cây thân gỗ so với lá cây thân thảo. Giải thích.
Hình bên chụp một phần dưới tán rừng mưa ở Vườn Quốc gia Cát Bà. Phần lớn cây gỗ trong rừng đều có đặc điểm thân cây thon đều, thẳng, tán lá hẹp. Tầng cây thảo mọc dày trên mặt đất.
Nếu môi trường không có biến động mạnh thì trong quá trình phát triển của rừng, cây thân thảo có dần lớn lên tham gia vào tầng tán rừng không? Giải thích.
Hình bên chụp các cây đước (Rhizophora mucronata) mọc ở các vùng đầm lầy ven biển ở miền Nam Việt Nam.
Hãy dùng thế nước để giải thích vì sao những loài thực vật sống ở vùng đầm lầy ngập mặn ven biển như cây đước lấy nước rất khó khăn dù nước có rất nhiều trong môi trường sống của chúng.
Hình bên chụp các cây đước (Rhizophora mucronata) mọc ở các vùng đầm lầy ven biển ở miền Nam Việt Nam.
Cây đước nói riêng và các loài cây ngập mặn nói chung có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bờ biển. Hãy phân tích ít nhất hai đặc điểm của loài phù hợp với chức năng bảo vệ bờ biển.
Một nghiên cứu điều tra các yếu tố góp phần vào những thay đổi tiến hóa về kích thước của động vật đã được tiến hành. Kích thước trung bình của tất cả các động vật có vú ở khu vực Bắc Mỹ đã được tính toán (sử dụng dữ liệu từ hồ sơ hoá thạch) trong khoảng 10 triệu năm. Mức thay đổi nhiệt độ so với nhiệt độ trung bình trong khu vực cũng được tính toán và các kết quả được thể hiện trong hình sau:
So sánh kích thước của các loài động vật có vú hiện nay với các loài 3 triệu năm trước. Giải thích nguyên nhân dẫn đến sự biến động kích thước của nhóm động vật này.
Một nghiên cứu điều tra các yếu tố góp phần vào những thay đổi tiến hóa về kích thước của động vật đã được tiến hành. Kích thước trung bình của tất cả các động vật có vú ở khu vực Bắc Mỹ đã được tính toán (sử dụng dữ liệu từ hồ sơ hoá thạch) trong khoảng 10 triệu năm. Mức thay đổi nhiệt độ so với nhiệt độ trung bình trong khu vực cũng được tính toán và các kết quả được thể hiện trong hình sau:
Từ thông tin trong biểu đồ, em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa nhiệt độ và kích thước của các động vật có vú?
Một nghiên cứu điều tra các yếu tố góp phần vào những thay đổi tiến hóa về kích thước của động vật đã được tiến hành. Kích thước trung bình của tất cả các động vật có vú ở khu vực Bắc Mỹ đã được tính toán (sử dụng dữ liệu từ hồ sơ hoá thạch) trong khoảng 10 triệu năm. Mức thay đổi nhiệt độ so với nhiệt độ trung bình trong khu vực cũng được tính toán và các kết quả được thể hiện trong hình sau:
Em hãy dự đoán sự thay đổi kích thước của các loài động vật có vú trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay. Giải thích.
- Bò sữa Hà lan thích nghi với điều kiện khí hậu ôn đới, có ngưỡng nhiệt độ cực thuận cho sinh trưởng nhỏ hơn 23 °C. Tại sao cá thể bò sữa Hà lan nhập nội vào Việt Nam thường được nuôi tại các trang trại ở vùng núi (Ba Vì, Hà Nội) thay vì nuôi ở vùng đồng bằng?
- Tại sao khi trồng một số giống thanh long (miền Nam) ở miền Bắc thì năng suất và phẩm chất quả thu được thường kém hơn so với khi trồng ở miền Nam?
- Tại sao khi nuôi tôm thâm canh cần có hệ thống quạt nước cung cấp oxygen cho ao nuôi?
Tại sao nói nhịp sinh học của cơ thể sinh vật bị chi phối bởi thần kinh, hormone? Nêu và phân tích những ứng dụng thực tiễn liên quan đến điều chỉnh hormone làm thay đổi nhịp sinh học của vật nuôi và cây trồng.
Biểu đồ bên mô tả mô hình lí thuyết về khả năng chống chịu của các nhóm loài trong hệ sinh thái với mức ô nhiễm môi trường sống ngày càng tăng. Các loài trong hệ sinh thái được phân loại thành năm nhóm, từ nhóm I đến nhóm V.
Trong các nhóm trên, nhóm nào có giới hạn sinh thái rộng nhất? Có nên sử dụng loài có giới hạn sinh thái rộng này để đánh giá mức ô nhiễm của môi trường hay không? Tại sao?
Biểu đồ bên mô tả mô hình lí thuyết về khả năng chống chịu của các nhóm loài trong hệ sinh thái với mức ô nhiễm môi trường sống ngày càng tăng. Các loài trong hệ sinh thái được phân loại thành năm nhóm, từ nhóm I đến nhóm V.
Dựa vào đồ thị, em hãy đề xuất hai nhóm loài có thể sử dụng để nhận biết môi trường đang bị ô nhiễm và môi trường sạch. Giải thích.
Bảng sau thể hiện tỉ lệ các nhóm tuổi của bốn quần thể khác nhau ở cùng một loài cá. Dựa vào bảng trên, hãy cho biết quần thể nào bị khai thác quá mức. Giải thích.
Ở loài nhện nhà đen (Badumna insignis), các con non sau khi nở ra từ ổ trứng nhanh chóng tách ra sống biệt lập. Theo em, có tồn tại quần thể ở loài nhện này hay không? Tại sao?
Khi khai thác nguồn tài nguyên sinh vật (cua hoàng đế, tôm hùm, cá ngừ, cây thông,...), nhiều nước trên thế giới có những quy định rất chặt chẽ về số lượng, khối lượng, kích cỡ, độ tuổi, giới tính của các cá thể và khoảng thời gian khai thác. Dựa vào những đặc điểm nào của quần thể để đưa ra các quy định trên và ý nghĩa của các quy định đó là gì?
Thông tư 19/2018/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định kích thước mắt lưới của lưới rê dùng để đánh bắt cá trích là 28 mm; của lưới rê đánh bắt cá thu, cá ngừ là 90 mm. Dựa vào kiến thức về các đặc trưng cơ bản của quần thể, em hãy giải thích cơ sở khoa học của quy định này.
