Đọc hiểu văn bản: Nguyên Hồng – nhà văn của những người cùng khổ

b) Khi đọc văn bản nghị luận, các em cần chú ý:

+ Văn bản viết về vấn đề gì?

+ Ở văn bản này, người viết định thuyết phục điều gì?

+ Để thuyết phục, người viết đã nêu lên các lí lẽ và bằng chứng cụ thể nào?

- Ý chính của phần 1 là Nguyên Hồng rất dễ xúc động, rất dễ khóc:

+ Câu mở đầu: Ai từng tiếp xúc với Nguyên Hồng đều thấy rõ điều này: ông rất dễ xúc động, rất dễ khóc.

+ Câu triển khai: Khóc khi nhớ đến bạn bè… Nguyên Hồng đã khóc bao nhiêu lần!

+ Câu kết: Có thể nói mỗi dòng chữ ông viết ra… trái tim vô cùng nhạy cảm của mình.

- Câu 2, 3 và 4 dùng để triển khai ý chính ở phần (1).

- Câu cuối phần (1) dùng để tổng kết lại nội dung của phần (1)

- Phần (2) tập trung phân tích lí do bồi đắp nên tính nhạy cảm của Nguyên Hồng: Thiếu tình thương từ nhỏ nên luôn khao khát tình thương và dễ cảm thông.

- Các câu nêu lí lẽ:

+ Có thể xem đây là một trong nhiều lí do đã bồi đắp nên tính nhạy cảm nói trên của Nguyên Hồng.

+ Con người ấy thiếu tình thương từ nhỏ nên luôn khao khát tình thương và dễ thông cảm với những người bất hạnh.

- Các câu nêu dẫn chứng:

+ Mồ côi cha, mẹ đi bước nữa và sống xa nhà.

+ Hai mẹ con Nguyên Hồng một thời gian dài không được gần nhau.

+ Tác giả phán ảnh lại trong truyện Mợ Du **và hồi kí *Những ngày thơ ấu***.

- Các câu trong hồi kí của Nguyên Hồng là bằng chứng cho ý kiến Nguyên Hồng thiếu tình thương từ nhỏ nên luôn khao khát tình thương.

- Đoạn này làm rõ thêm ở nhà văn của Nguyên Hồng rằng ông sống trong môi trường sống của những người cùng khổ nhất trong xã hội cũ.

- Điều làm nên sự khác biệt ở tác phẩm của Nguyên Hồng đó chính là “chất dân nghèo, chất lao động”.

- Câu nói của bà Nguyên Hồng làm sáng tỏ cho chất dân nghèo, chất lao động thể hiện rất rõ trong cung cách sinh hoạt vô cùng giản dị của ông.

- Hư cấu: tưởng tượng ra, không có thật.

- Đi bước nữa: kết hôn lần nữa.

- Bóng quần: quả bóng quần vợt (bóng tennis).

- Văn bản viết về vấn đề Nguyên Hồng chính là nhà văn của những con người cùng khổ.

- Nội dung của bài viết chính là nhan đề Nguyên Hồng – nhà văn của những người cùng khổ.

- Nếu được đặt nhan đề khác cho văn bản, em sẽ đặt là Nhà văn của những người cùng khổ.

Để thuyết phục người đọc rằng: Nguyên Hồng “rất dễ xúc động, rất dễ khóc”, tác giả đã nêu lên những bằng chứng:

- Khóc khi nhớ đến bạn bè, đồng chí từng chia bùi sẻ ngọt;

- Khóc khi nghĩ đến đời sống khổ cực của nhân dân mình ngày trước;

- Khóc khi nói đến công ơn của Tổ quốc, quê hương đã sinh ra mình, đến công ơn của Đảng, của Bác Hồ đã đem đến cho mình lí tưởng cao đẹp của thời đại.

- Khóc cả khi kể lại những khổ đau, oan trái của những nhân vật là những đứa con tinh thần do chính mình “hư cấu” nên.

Theo em, ý chính của:

- Phần (2): Lí do bồi đắp nên tính nhạy cảm của Nguyên Hồng – con người thiếu tình thương từ nhỏ nên luôn luôn khát khao tinh thương và dễ thông cảm với người bất hạnh.

- Phần (3): Hoàn cảnh tạo nên ở Nguyên Hồng “chất dân nghèo, chất lao động”.

Văn bản trên cho em hiểu thêm về nội dung đoạn trích ***Trong lòng mẹ* **đã học ở Bài 3:

- Mồ côi cha từ năm 12 tuổi, mẹ đi bước nữa và phải đi làm ăn xa. Vì những định kiến khiến mẹ không thể được ở gần Nguyên Hồng.

→ Hoàn cảnh sống đã khiến tác giả Nguyên Hồng thiếu thốn tình thương trầm trọng được thể hiện trong đoạn trích.

- Ông dễ thông cảm với những người bất hạnh.

→ Thấu hiểu rõ hơn sự cảm thông, tình yêu lớn lao của Nguyên Hồng dành cho người mẹ đáng thương.

- Tất cả những hình ảnh, chi tiết được thuật lại trong đoạn trích đều xuất phát từ thực tế cuộc sống của Nguyên Hồng, từ cảm xúc chân thật.