TopStudy

Đáp án và lời giải

Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 môn Toán Sở GD&ĐT Bắc Ninh năm học 2025-2026 có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Câu 2

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Xét phương trình hoành độ giao điểm của y=x−2my = x - 2m và y=x2y = {x^2} ta có

x2=x−2m⇒x2−x+2m=0    (1){x^2} = x - 2m \Rightarrow {x^2} - x + 2m = 0\,\,\,\,(1)

Để đồ thị hàm số y=x−2my = x - 2m và y=x2y = {x^2}cắt nhau tại hai điểm phân biệt nằm về hai phía trục tung thì phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt trái dấu ⇒a.c<0⇒1.2m<0⇒m<0\Rightarrow a.c < 0 \Rightarrow 1.2m < 0 \Rightarrow m < 0

Câu 3

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Câu 4

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Xét bất phương trình:

x−8<0x<8\begin{array}{l}x - 8 < 0\\x < 8\end{array}

Trong 4 đáp án có: x=6x = 6 là một nghiệm của bất phương trình đã cho.

Câu 5

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Tỉ lệ phần trăm số bạn đạt điểm dưới 77 là: 15%+20%=35%15\% + 20\% = 35\%

Số học sinh đạt điểm dưới 77 là: 60.35%=2160.35\% = 21 (học sinh)

Câu 6

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Thể tích của hình nón là: V=13.π.R2.h=13.π.32.5=15π(cm3)V = \frac{1}{3}.\pi .{R^2}.h = \frac{1}{3}.\pi {.3^2}.5 = 15\pi \left( {c{m^3}} \right).

Câu 7

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Số học sinh có cân nặng không dưới 4545kg (tức là bằng 4545kg trở lên) là:

16 + 8 = 24

Câu 8

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Hàm số cần tìm có dạng: y=ax2    (a≠0)y = a{x^2}\,\,\,\,(a \ne 0)

Nhìn đồ thị ta thấy, hàm số đi qua hai điểm (1;2)\left( {1;2} \right)nên thay toạ độ vào hàm số ta được:

2=a.12+0   ⇒a=22 = a{.1^2} + 0\,\,\, \Rightarrow a = 2

Vậy hàm số cần tìm y=2x2y = 2{x^2}.

Câu 9

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Không gian mẫu của phép thử là:

{(1;S); (2;S);(3;S);(4;S);(5;S);(6;S);(1;N); (2;N)(3;N)(4;N)(5;N)(6;N)}\left\{ {\left( {1;S} \right);\,\left( {2;S} \right);\left( {3;S} \right);\left( {4;S} \right);\left( {5;S} \right);\left( {6;S} \right);\left( {1;N} \right);\,\left( {2;N} \right)\left( {3;N} \right)\left( {4;N} \right)\left( {5;N} \right)\left( {6;N} \right)} \right\}.

Không gian mẫu có 1212 phần tử.

Câu 10

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Xét ΔABC\Delta ABC vuông tại AA, ta có:

SinC=ABBC{\mathop{\rm Sin}\nolimits} C = \frac{{AB}}{{BC}}

Mà SinC=35{\mathop{\rm Sin}\nolimits} C = \frac{3}{5}, BC=10(cm)BC = 10(cm) nên:

AB10=35⇒AB=6(cm).\frac{{AB}}{{10}} = \frac{3}{5} \Rightarrow AB = 6(cm).

Câu 11

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Hình minh hoạ

Chọn A

Gọi OHOHlà khoảng cách từ OO đến dây ABAB

Ta có: OA=OB=ROA = OB = R

cân tại AA

Mà OH⊥AB(gt)OH \bot AB(gt)

⇒OH\Rightarrow OHlà đường trung tuyến của .

Áp dụng định lí Pythagore vào vuông tại HH, ta có:

OA2=OH2+AH2O{A^2} = O{H^2} + A{H^2}

102=82+AH2{10^2} = {8^2} + A{H^2}

⇒AH2=36\Rightarrow A{H^2} = 36

⇒AH=6(cm)\Rightarrow AH = 6(cm)

⇒AB=2.6=12(cm)\Rightarrow AB = 2.6 = 12(cm)

Câu 12

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Câu 13

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Các kết quả có thể xảy ra khi gieo một con xúc xắc hai lần là:

(1;1),(1;2),(1;3),(1;4),(1;5);(1;6);(2;1),(2;2),(2;3),(2;4),(2;5),(2;6);(3;1),(3;2),(3;3),(3;4),(3;5),(3;6);(4;1),(4;2),(4;3),(4;4),(4;5),(4;6);(5;1),(5;2),(5;3),(5;4),(5;5),(5;6);(6;1),(6;2),(6;3),(6;4),(6;5),(6;6);\begin{array}{l}\left( {1;1} \right),\left( {1;2} \right),\left( {1;3} \right),\left( {1;4} \right),\left( {1;5} \right);\left( {1;6} \right);\\\left( {2;1} \right),\left( {2;2} \right),\left( {2;3} \right),\left( {2;4} \right),\left( {2;5} \right),\left( {2;6} \right);\\\left( {3;1} \right),\left( {3;2} \right),\left( {3;3} \right),\left( {3;4} \right),\left( {3;5} \right),\left( {3;6} \right);\\\left( {4;1} \right),\left( {4;2} \right),\left( {4;3} \right),\left( {4;4} \right),\left( {4;5} \right),\left( {4;6} \right);\\\left( {5;1} \right),\left( {5;2} \right),\left( {5;3} \right),\left( {5;4} \right),\left( {5;5} \right),\left( {5;6} \right);\\\left( {6;1} \right),\left( {6;2} \right),\left( {6;3} \right),\left( {6;4} \right),\left( {6;5} \right),\left( {6;6} \right);\end{array}

Tất cả các kết quả thuận lợi cho biến cố “Tổng số chấm trong hai lần gieo bằng 5 là”: (1;4),(2;3),(3;2),(4;1)\left( {1;4} \right),\left( {2;3} \right),\left( {3;2} \right),\left( {4;1} \right)

Câu 14

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Dùng định lý Pythagore trong tam giác vuông ACOACO vuông tại CC, ta tính được độ dài AC=4cmAC = 4{\rm{ }}cm.Hình minh hoạ

Chọn D

Câu 15

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Chọn D

Phương trình hoành độ giao điểm của hai đồ thị hàm số y=x2y = {x^2} và y=3x+2y = 3x + 2là x2−3x−2=0{x^2} - 3x - 2 = 0. Vì x1{x_1} và x2{x_2}là hoành độ giao điểm của hai đồ thị hàm số trên nên phương trình x2−3x−2=0{x^2} - 3x - 2 = 0 luôn có nghiệm phân biệt, nên theo Vi-et thì S=x1+x2=3S = {x_1} + {x_2} = 3

Câu 16

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Xác suất của biến cố “ Lấy được một học sinh lớp 99” là 255+15+10+25=2555=511\frac{{25}}{{5 + 15 + 10 + 25}} = \frac{{25}}{{55}} = \frac{5}{{11}}

Câu 17

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Đường thẳng 2x−y=42x - y = 4hay y=2x−4y = 2x - 4, hệ số góc của đường thẳng y=2x−4y = 2x - 4 là 22

Câu 18

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Ta có a+(a−2)2=a+∣a−2∣=a+a−2=2a−2a + \sqrt {{{\left( {a - 2} \right)}^2}} = a + \left| {a - 2} \right| = a + a - 2 = 2a - 2vì a>2⇒∣a−2∣=a−2a > 2 \Rightarrow \left| {a - 2} \right| = a - 2

Câu 19

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Theo công thức tính diện tích mặt cầu: S= 4πR24\pi {R^2} với R=3 cmR = 3\,cm thay vào ta được S=36  π cm2S = 36{\rm{\;}}\pi \,c{m^2}

Câu 20

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Câu 21

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Các số chia hết cho 33 trong tập 2020 số từ từ 11 đến 2020 bao gồm {3,6,9,12,15,18}\left\{ {3{,}6{,}9{,}12{,}15{,}18} \right\} có 66 số chia hết cho 33. Do đó xác suất để rút được thẻ ghi số chia hết cho 33 trong tập 2020 số là 620\frac{6}{{20}} tương đương 310\frac{3}{{10}}

Câu 22

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Bán kính của đường tròn nội tiếp là 10:2=5 cm10:2 = 5\,cm.

Câu 23

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Diện tích một tấm bìa là S=π.R2.n360=π.302.120360=300πS = \frac{{\pi .{R^2}.n}}{{360}} = \frac{{\pi {{.30}^2}.120}}{{360}} = 300\pi.

Tổng diện tích 44 miếng bìa bạn Lan đã dùng là 4.300π=1200π4.300\pi = 1200\pi.

Câu 24

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Biểu thức 1−x\sqrt {1 - x}có nghĩa khi 1−x≥01 - x \ge 0 do đó x≤1x \le 1.

Câu 25

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Hình minh hoạ

Chọn B

Xét tam giác ABCABC vuông tại AAcó

+)AC2+AB2=BC2A{C^2} + A{B^2} = B{C^2} ( Định lý pythagore)

AC2+32=62A{C^2} + {3^2} = {6^2}

⇒AC=33 \Rightarrow AC = 3\sqrt 3 \,

+) tan⁡B=ACAB=333=3\tan B = \frac{{AC}}{{AB}} = \frac{{3\sqrt 3 }}{3} = \sqrt 3

Câu 26

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Chọn A

Tỉ lệ phần trăm tổng diện tích trồng nhãn và vải thiều là

27,5%+20%=47,5%27{,}5\% + 20\% = 47{,}5\%

Câu 27

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Để phương trình x−72x+3−12=x\frac{{x - 7}}{{2x + 3}} - \frac{1}{2} = x xác định khi

2x+3≠02x + 3 \ne 0

2x≠−32x \ne - 3

x≠−32x \ne \frac{{ - 3}}{2}

Vậy x≠−32x \ne \frac{{ - 3}}{2} thì phương trình được xác định.

Câu 28

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Xét trong (O)\left( O \right)có BAC^=130∘\widehat {BAC} = 130^\circnên số đo cung lớn

Số đó cung nhỏ

Câu 29

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Hình minh hoạ

Vì MMlà trung điểm của OAOAnên OM=R2 OM = \frac{R}{2}\,

Xét tam giác AMO vuông tại M ta có: cosBOM^=OMOB=12cos\widehat {BOM} = \frac{{OM}}{{OB}} = \frac{1}{2}⇒BOM^=60∘\Rightarrow \widehat {BOM} = 60^\circ

Xét vuông tại BBta có: tan⁡BOM^=BEOB⇒\tan \widehat {BOM} = \frac{{BE}}{{OB}} \RightarrowBER=tan⁡60∘\frac{{BE}}{R} = \tan 60^\circ

BER=3\frac{{BE}}{R} = \sqrt 3 nên BE=R3BE = R\sqrt 3

Câu 30

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Gọi xx là số km hành hách di chuyển được tối đa với số tiền 150 nghìn đồng.

Theo bài ra ta có bất phương trình

15+(x−1).12≤15015 + \left( {x - 1} \right).12 \le 150

15+12x−12≤15015 + 12x - 12 \le 150

12x≤150−15+1212x \le 150 - 15 + 12

12x≤14712x \le 147

x≤12,25x \le 12{,}25

Vậy với số tiền đó họ có thể di chuyển tối đa là 12 km12\,km.

Câu 31

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Chọn C

Gọi AH=x(m)(0<x<100)⇒CH=100−x(m)AH = x{\rm{ }}\left( m \right)\left( {0 < x < 100} \right) \Rightarrow CH = 100 - x{\rm{ }}\left( m \right)

Xét tam giác ABH vuông tại H có: BH=AH.tan⁡A=x.tan⁡65∘(1)BH = AH.\tan A = x.\tan {65^ \circ }{\rm{ }}\left( 1 \right)

Xét tam giác ACH vuông tại H có: BH=CH.tan⁡C=(100−x).tan⁡30∘(2)BH = CH.\tan C = \left( {100 - x} \right).\tan {30^ \circ }{\rm{ }}\left( 2 \right)

Từ (1) và (2) ⇒x.tan⁡65∘=(100−x).tan⁡30∘⇒x=100.tan⁡30∘tan⁡65∘+tan⁡30∘\Rightarrow x.\tan {65^ \circ } = \left( {100 - x} \right).\tan {30^ \circ } \Rightarrow x = \frac{{100.\tan {{30}^ \circ }}}{{\tan {{65}^ \circ } + \tan {{30}^ \circ }}}{\rm{ }}

Ta có BH=x.tan⁡65∘=100.tan⁡30∘tan⁡65∘+tan⁡30∘.tan⁡65∘≈45,49BH = x.\tan {65^ \circ } = \frac{{100.\tan {{30}^ \circ }}}{{\tan {{65}^ \circ } + \tan {{30}^ \circ }}}.\tan {65^ \circ } \approx 45{,}49

Vậy chiều cao của tháp là BP=BH+HP≈45,49+1,62≈47,11mBP = BH + HP \approx 45{,}49 + 1{,}62 \approx 47{,}11{\rm{ m}}

Câu 32

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Chọn B

Xét tam giác ABC vuông tại A có

BC2=AB2+AC2B{C^2} = A{B^2} + A{C^2} (Định lý Pythagore)

BC2=32+42BC2=25BC=5\begin{array}{l}B{C^2} = {3^2} + {4^2}\\B{C^2} = 25\\BC = 5\end{array}

Lại có AH là đường cao của tam giác ABC nên

AH.BC=AB.ACAH=AB.ACBCAH=3.45AH=125.\begin{array}{l}AH.BC = AB.AC\\AH = \frac{{AB.AC}}{{BC}}\\AH = \frac{{3.4}}{5}\\AH = \frac{{12}}{5}.\end{array}

Vậy AH=125.AH = \frac{{12}}{5}.

Câu 33

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Giải bất phương trình 6+2x<06 + 2x < 0.

6+2x<06 + 2x < 0

2x<−62x < - 6

x<−3x < - 3

Vậy bất phương trình có nghiệm x<−3x < - 3.

b) Rút gọn biểu thức A=xx+x−1x−1A = \frac{{\sqrt x }}{{x + \sqrt x }} - \frac{1}{{\sqrt x - 1}} với x>0x > 0, x≠1x \ne 1.

A=xx+x−1x−1A = \frac{{\sqrt x }}{{x + \sqrt x }} - \frac{1}{{\sqrt x - 1}} với x>0,x≠1x > 0,x \ne 1.

A=xx(x+1)−1x−1A = \frac{{\sqrt x }}{{\sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)}} - \frac{1}{{\sqrt x - 1}}

A=x−x−x−xx(x+1)(x−1)A = \frac{{x - \sqrt x - x - \sqrt x }}{{\sqrt x \left( {\sqrt x + 1} \right)\left( {\sqrt x - 1} \right)}}

A=−2xx(x−1)A = \frac{{ - 2\sqrt x }}{{\sqrt x \left( {x - 1} \right)}}

A=−2x−1A = \frac{{ - 2}}{{x - 1}}

A=21−xA = \frac{2}{{1 - x}}

Vậy A=21−xA = \frac{2}{{1 - x}} với x>0,x≠1x > 0,x \ne 1.

Câu 34

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Giải phương trình x2−4x+3=0{x^2} - 4x + 3 = 0.

Có a+b+c=1+(−4)+3=0a + b + c = 1 + \left( { - 4} \right) + 3 = 0

Suy ra phương trình có hai nghiệm x1=1, x2=3{x_1} = 1,\,{x_2} = 3.

b) Tìm mm để phương trình x2−4x+2m−1=0{x^2} - 4x + 2m - 1 = 0 có hai nghiệm phân biệt x1,x2{x_1},{x_2} thỏa mãn 3x12+3x22=10x1x23x_1^2 + 3x_2^2 = 10{x_1}{x_2}.

x2−4x+2m−1=0Δ′=4−1(2m−1)=5−2m\begin{array}{l}{x^2} - 4x + 2m - 1 = 0\\\Delta ' = 4 - 1(2m - 1) = 5 - 2m\end{array}

Để phương trình có hai nghiệm phân biệt Δ′>0⇔5−2m>0⇔m<52\Delta ' > 0 \Leftrightarrow 5 - 2m > 0 \Leftrightarrow m < \frac{5}{2}

Áp dụng ĐL Vi-ét ta có:

{x1+x2=4x1.x2=2m−1\left\{ \begin{array}{l}{x_1} + {x_2} = 4\\{x_1}.{x_2} = 2m - 1\end{array} \right.

Theo bài ra ta có:

3x12+3x22=10x1x23x_1^2 + 3x_2^2 = 10{x_1}{x_2}

3x12+3x22+6x1x2−16x1x2=03x_1^2 + 3x_2^2 + 6{x_1}{x_2} - 16{x_1}{x_2} = 0

3(x1+x2)2−16x1x2=03{\left( {{x_1} + {x_2}} \right)^2} - 16{x_1}{x_2} = 0

3.42−16(2m−1)=0{3.4^2} - 16(2m - 1) = 0

16(2m−1)=4816(2m - 1) = 48

2m−1=32m - 1 = 3

m=2m = 2 (thỏa mãn)

Vậy m=2m = 2 thỏa mãn yêu cầu bài toán.

Câu 35

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi số học sinh lớp 9A; 9B lần lượt là x;yx;y (ĐK: x;y∈N∗x;y \in {\mathbb{N}^*})

Vì lớp 9B nhiều hơn lớp 9A là 55 học sinh nên ta có phương trình y−x=5   (1)y - x = 5\,\,\,\left( 1 \right)

Mỗi học sinh lớp 9A tặng 33 quyển sách, mỗi học sinh lớp 9B tặng 22 quyển sách mà tổng số sách 2 lớp tặng là 210210 nên ta có phương trình 3x+2y=210   (2)3x + 2y = 210\,\,\,\left( 2 \right)

Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình {y−x=53x+2y=210\left\{ \begin{array}{l}y - x = 5\\3x + 2y = 210\end{array} \right.

{−2x+2y=103x+2y=210\left\{ \begin{array}{l} - 2x + 2y = 10\\3x + 2y = 210\end{array} \right.

{5x=2003x+2y=210\left\{ \begin{array}{l}5x = 200\\3x + 2y = 210\end{array} \right.

{x=40y=45\left\{ \begin{array}{l}x = 40\\y = 45\end{array} \right. (Thỏa mãn ĐK)

Vậy số học sinh lớp 9A; 9B lần lượt là 40;4540;45.

Câu 36

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Chứng minh rằng tứ giác DHECDHEC nội tiếp.

Xét tam giác ABCABC có

+) BEBE là đường cao ứng với ACAC ⇒BE⊥AC\Rightarrow BE \bot ACtại EE

⇒HEC^=90∘⇒ΔHEC\Rightarrow \widehat {HEC} = 90^\circ \Rightarrow \Delta HECvuông tại EE. Suy ra điểm H;E;CH;E;Cthuộc đường tròn đường kính HCHC (1)

+) ADAD là đường cao ứng với BCBC ⇒AD⊥BC\Rightarrow AD \bot BC tại DD

⇒HDC^=90∘⇒ΔHDC\Rightarrow \widehat {HDC} = 90^\circ \Rightarrow \Delta HDC vuông tại DD. Suy ra điểm H;D;CH;D;Cthuộc tròn đường kính HCHC (2)

Từ (1) và (2) ta có H;D;C;EH;D;C;E nằm trên đường tròn đường kính HCHC.

Khi đó tứ giác DHECDHEC nội tiếp.

b) Kẻ đường kính AMAM của đường tròn (O)\left( O \right) và OIOI vuông góc với BCBC tại II. Chứng minh rằng II là trung điểm của HMHM.

Xét tam giác ABCABC có hai đường cao ADAD và BEBE cắt nhau tại HH, suy ra HH là trực tâm ⇒CH⊥AB\Rightarrow CH \bot AB

Xét đường tròn (O)\left( O \right) có ACM^=90∘\widehat {ACM} = 90^\circ( góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) ⇒CM⊥AC\Rightarrow CM \bot AC

Có BE⊥AC⇒BE//CM⇒BH//CMBE \bot AC \Rightarrow BE{\rm{//}}CM \Rightarrow BH{\rm{//}}CM.

Tương tự ABM^=90∘\widehat {ABM} = 90^\circ(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) ⇒BM⊥AB\Rightarrow BM \bot AB

Có CH⊥AB(cmt)⇒BM//CHCH \bot AB(cmt) \Rightarrow BM{\rm{//}}CH.

Xét tứ giác BHCMBHCM có BH//CMBH{\rm{//}}CM;BM//CHBM{\rm{//}}CH nên tứ giác BHCMBHCMlà hình bình hành.

*) Chứng minh II là trung điểm BC

Xét tam giác OBC có OB=OC=ROB = OC = R, suy ra tam giác OBCOBC cân tại OO.

Mà OI⊥BC OI \bot BC\, (gt)

Nên OIOI là đường cao đồng thời là trung tuyến của tam giác OBCOBC.

Suy ra IB=ICIB = IC

Hình bình hành BHCMBHCM có II là trung điểm của đường chéo BCBC

Suy ra II là trung điểm của HMHM.

c) Khi DH⋅DADH \cdot DA lớn nhất, hãy tính diện tích tam giác ABCABC theo RR.

*) Xét ΔBHD  vaˋ  ΔACD\Delta BHD\,\,v\`a \,\,\Delta ACDcó

BDH^=ADC^=90∘\widehat {BDH} = \widehat {ADC} = 90^\circ

HBD^=DAC^\widehat {HBD} = \widehat {DAC}( cùng phụ với ACB^\widehat {ACB})

⇒DH.AD=BD.CD≤(BD+CD)24=BC24=3R24\Rightarrow DH.AD = BD.CD \le \frac{{{{(BD + CD)}^2}}}{4} = \frac{{B{C^2}}}{4} = \frac{{3{R^2}}}{4}

Dấu “=” xảy ra khi DB=DCDB = DC. Mà AD⊥BCAD \bot BCtại DD

Suy ra, Tam giác ABCABC cân tại AA và DD trùng với II (3)

*) II là trung điểm của BCBC ⇒BI=IC=BC2=R32\Rightarrow BI = IC = \frac{{BC}}{2} = \frac{{R\sqrt 3 }}{2}

ΔOBI\Delta OBIvuông tại II có

sin⁡BOI^=BIOB=R32R=32⇒BOI^=60∘⇒BOC^=2BOI^=2.60∘=120∘Xeˊt  (O):  BAC^=12BOC^=60∘       (4) \begin{array}{l}\sin \widehat {BOI} = \frac{{BI}}{{OB}} = \frac{{\frac{{R\sqrt 3 }}{2}}}{R} = \frac{{\sqrt 3 }}{2} \Rightarrow \widehat {BOI} = 60^\circ \\ \Rightarrow \widehat {BOC} = 2\widehat {BOI} = 2.60^\circ = 120^\circ \\X\'e t\,\,(O):\,\,\widehat {BAC} = \frac{1}{2}\widehat {BOC} = 60^\circ \,\,\,\,\,\,\,(4)\,\end{array}

Từ (3) và (4) ta suy ra Tam giác ABCABC đều

AD2+BD2=AB2⇒AD2=AB2−BD2=3R2−3R24=9R24⇒AD=3R2(AD>0)A{D^2} + B{D^2} = A{B^2} \Rightarrow A{D^2} = A{B^2} - B{D^2} = 3{R^2} - \frac{{3{R^2}}}{4} = \frac{{9{R^2}}}{4} \Rightarrow AD = \frac{{3R}}{2}(AD > 0)

SΔABC=12AD.BC=12.3R2.R2=334R2{S_{\Delta ABC}} = \frac{1}{2}AD.BC = \frac{1}{2}.\frac{{3R}}{2}.R\sqrt 2 = \frac{{3\sqrt 3 }}{4}{R^2}

⇒ΔABD \Rightarrow \Delta ABD\,vuông tại D: Theo định lí Pythagore có

AD2+BD2=AB2⇒AD2=AB2−BD2=3R2−3R24=9R24⇒AD=3R2(AD>0)A{D^2} + B{D^2} = A{B^2} \Rightarrow A{D^2} = A{B^2} - B{D^2} = 3{R^2} - \frac{{3{R^2}}}{4} = \frac{{9{R^2}}}{4} \Rightarrow AD = \frac{{3R}}{2}(AD > 0)

SΔABC=12AD.BC=12.3R2.R2=334R2{S_{\Delta ABC}} = \frac{1}{2}AD.BC = \frac{1}{2}.\frac{{3R}}{2}.R\sqrt 2 = \frac{{3\sqrt 3 }}{4}{R^2}

Câu 37

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Cho các số thực x,y,zx,y,z thay đổi và thoả mãn x2+y2+z2−xyz=4{x^2} + {y^2} + {z^2} - xyz = 4. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức F=3x2+y2+z2F = 3{x^2} + {y^2} + {z^2}.

F=3x2+y2+z2F = 3{x^2} + {y^2} + {z^2}=2x2+x2+y2+z2= 2{x^2} + {x^2} + {y^2} + {z^2}

Từ giả thiết, nếu tồn tại bộ số (x0;y0;z0)\left( {{x_0};{y_0};{z_0}} \right) thoả mãn bài toán.

Thì bộ số (−x0;y0;z0)\left( { - {x_0};{y_0};{z_0}} \right) cũng thoả mãn bài toán.

Không giảm tính tổng quát, ta giả sử x≥0x \ge 0.

Ta có x2+y2+z2−xyz=4{x^2} + {y^2} + {z^2} - xyz = 4, nên x2+(y+z)2=4+(2+x)yz{x^2} + {\left( {y + z} \right)^2} = 4 + \left( {2 + x} \right)yz

Do đó x2+(y+z)2=4+(2+x)yz≥x2{x^2} + {\left( {y + z} \right)^2} = 4 + \left( {2 + x} \right)yz \ge {x^2} nên (2+x)yz≥x2−4\left( {2 + x} \right)yz \ge {x^2} - 4 suy ra yz≥x−2yz \ge x - 2.

Ta biến đổi F=2x2+xyz+4F = 2{x^2} + xyz + 4.

Ta có F=2x2+xyz+4≥2x2+x.(x−2)+4F = 2{x^2} + xyz + 4 \ge 2{x^2} + x.\left( {x - 2} \right) + 4=3x2−2x+4=3(x−13)2+1133{x^2} - 2x + 4 = 3{\left( {x - \frac{1}{3}} \right)^2} + \frac{{11}}{3}.

Vì (x−13)2≥0{\left( {x - \frac{1}{3}} \right)^2} \ge 0 với mọi xx, do đó F≥113F \ge \frac{{11}}{3}.

Vậy, biểu thức FFcó giá trị nhỏ nhất bằng 113\frac{{11}}{3} khi x=13x = \frac{1}{3} và y=−153y = - \frac{{\sqrt {15} }}{3}; z=153z = \frac{{\sqrt {15} }}{3}

b) Từ một tấm bìa hình vuông có cạnh dài 21 cm21\,cm, bạn Nga cắt ra một hình có dạng như trong hình vẽ (phần được tô đậm, giới hạn bởi các đoạn thẳng và một cung tròn). Biết rằng hình tròn có diện tích 113,04cm2113{,}04c{m^2} và có tâm trùng với tâm của hình vuông. Các điểm E;FE;F là giao điểm của hai đường chéo hình vuông với đường tròn. Tính độ dài đường viền của hình thu được (lấy π≈3,14\pi \approx 3{,}14 và kết quả làm tròn đến hàng phần trăm).

Hình minh hoạ

Bán kính đường tròn tâm OO là: S=πR2⇒R=113,043,14=6  cmS = \pi {R^2} \Rightarrow R = \sqrt {\frac{{113{,}04}}{{3{,}14}}} = 6\,\,cm

Vì ACAC và BDBD là 2 đường chéo của hình vuông nên ACAC vuông góc với BDBD do đó EOF^=90∘\widehat {EOF} = 90^\circ

Độ dài cung EFEF lớn là: 2.3,14.6−3,14.6.90∘180∘=28,26  cm2.3{,}14.6 - \frac{{3{,}14.6.90^\circ }}{{180^\circ }} = 28{,}26\,\,cm

Dễ thấy AO=BO=AC2=2122AO = BO = \frac{{AC}}{2} = \frac{{21\sqrt 2 }}{2}

Lại có: BF=AE=OA−OE=2122−6BF = AE = OA - OE = \frac{{21\sqrt 2 }}{2} - 6

Độ dài đường viền của hình thu được là: \(28,26 + 2.\left( {\frac