Đề thi giữa kì 1 GDCD 9 năm 2025-2026 THCS Ngô Gia Tự (Hà Nội) có đáp án

Đáp án: C. Xác định mục tiêu sống tốt đẹp và kiên trì theo đuổi.

Giải thích: Theo định nghĩa khoa học trong chương trình GDCD 9, lý tưởng sống không chỉ đơn thuần là ước mơ (A, B) hay sở thích cá nhân (D), mà cốt lõi là việc xác định cho mình một mục tiêu sống cao đẹp, đúng đắn và có ý chí kiên trì hành động để đạt được mục tiêu đó.

Đáp án: B. Góp phần xây dựng đất nước giàu đẹp, văn minh và hội nhập.

Giải thích: Lý tưởng sống của thế hệ trẻ Việt Nam thời đại mới luôn gắn liền với vận mệnh quốc gia, đó là phấn đấu thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và đưa đất nước hội nhập thế giới.

Đáp án: A. Có tinh thần trách nhiệm, luôn hướng tới điều tốt đẹp.

Giải thích: Người sống có lý tưởng luôn có động lực nội tại mạnh mẽ, sống trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng. Lý tưởng sống không đảm bảo 100% "luôn đạt thành công" (D) hay nhiều thành tích (B), nhưng nó định hình phẩm chất đạo đức tốt đẹp cho con người.

Đáp án: B. Biết tôn trọng sự khác biệt và thông cảm với hạn chế của người khác.

Giải thích: Bản chất của lòng khoan dung là sự rộng lượng, biết tôn trọng sở thích, thói quen, cá tính khác biệt của người khác, đồng thời thấu hiểu, cảm thông với khuyết điểm của họ. Tha thứ để ích kỷ né tránh (D) hoặc dung túng cho cái sai (C) không phải là khoan dung.

Đáp án: A. Tha thứ cho bạn khi bạn vô tình làm sai.

Giải thích: Khi người khác vô tình mắc lỗi và có thái độ chân thành, việc chúng ta mở lòng tha thứ, không chấp nhặt, định kiến chính là biểu hiện rõ nét nhất của lòng khoan dung.

Đáp án: D. Khoan dung là tha thứ, dễ dãi là không cần quan tâm đến lỗi lầm.

Giải thích: Khoan dung là sự tha thứ dựa trên nhận thức đúng - sai, giúp người khác tiến bộ. Còn dễ dãi là sự hời hợt, bao che, dung túng hoặc bỏ qua mọi chuyện một cách vô nguyên tắc mà vô tình làm đối phương ỷ lại, không nhận ra lỗi lầm.

Đáp án: B. Họ biết lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng người khác.

Giải thích: Nhờ thái độ biết lắng nghe chân thành, thấu hiểu hoàn cảnh và tôn trọng sự khác biệt của đối phương, người khoan dung luôn tạo dựng được niềm tin, tình cảm và sự gắn kết bền chặt với những người xung quanh.

Đáp án: C. Chủ động, nhiệt tình góp sức vào các hoạt động chung vì lợi ích cộng đồng.

Giải thích: Sự "tích cực" đòi hỏi tính tự giác, chủ động và nhiệt tình, cống hiến năng lực cá nhân vì cái chung; khác hoàn toàn với việc đi theo phong trào thụ động (A), đi cho vui (B) hay tham gia mang tính thực dụng hội nhóm (D).

Đáp án: B. Góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển.

Giải thích: Đề bài hỏi ý nghĩa cho cộng đồng. Các phương án A, C, D đều là ý nghĩa, lợi ích mang tính cá nhân đối với người tham gia (nâng cao kinh nghiệm, có bạn, được quý trọng). Phương án B thể hiện giá trị to lớn đối với sự phát triển chung của cả xã hội.

Đáp án: A. Rèn luyện sự tự tin, kĩ năng làm việc nhóm, tinh thần trách nhiệm.

Giải thích: Hoạt động mang tính tập thể giúp học sinh trau dồi các kỹ năng mềm thiết thực trong cuộc sống và nâng cao ý thức trách nhiệm của một công dân nhỏ tuổi. Hoạt động này phi lợi nhuận, không hướng tới điểm số (B) hay thành tích thể thao (C).

Đáp án: B. Hoạt động cộng đồng giúp hình thành nhân cách, gắn kết với cộng đồng.

Giải thích: Đây là môi trường thực tiễn giúp học sinh học cách yêu thương, sẻ chia, rèn luyện đạo đức để hình thành một nhân cách tốt đẹp. Tham gia vì sợ bị trách phạt (C) hay vụ lợi điểm thi đua (D) là sai lệch bản chất giáo dục.

Chọn B Hiến máu nhân đạo, tăng cường lưu trữ máu để cứu sống bệnh nhân.

Giải thích: "Giọt hồng" là hình ảnh hoán dụ của những giọt máu đào. Đây là phong trào hiến máu nhân đạo cứu người, mang tính nhân văn sâu sắc, phi thương mại.

Đáp án: C. Khoan dung.

Giải thích: Tôn trọng cá tính riêng, lắng nghe đa chiều và loại bỏ các định kiến hẹp hòi đối với người xung quanh là biểu hiện cốt lõi của lòng khoan dung.

Đáp án: B. Khi hành vi của người khác gây tổn hại lớn đến xã hội mà không nhận ra lỗi lầm.

Giải thích: Khoan dung không phải là nhu nhược, dung túng. Nếu hành vi gây hại nghiêm trọng cho xã hội mà người vi phạm không ăn hận, hối lỗi thì cần phải áp dụng các biện pháp giáo dục, xử lý nghiêm khắc của pháp luật chứ không thể bỏ qua bừa bãi.

Đáp án: D. Phù hợp với sức khỏe, năng lực và thời gian của bản thân.

Giải thích: Khi làm việc công ích, học sinh cần biết tự đánh giá bản thân để lựa chọn hoạt động vừa tầm, giúp đóng góp đạt hiệu quả tốt nhất và không làm ảnh hưởng tiêu cực tới thể trạng hay quỹ thời gian học tập chính khóa.

a) Đúng. Việc xả thân cứu người trong tình huống nguy cấp bất chấp nguy hiểm bủa vây thể hiện lý tưởng sống cống hiến, đặt sự an toàn của người khác lên trên hết.

b) Đúng. Mệnh đề phản ánh hoàn toàn chính xác sự thật khách quan diễn ra trong ngữ liệu.

c) Đúng. Lý tưởng sống không xa vời; việc học tập chăm chỉ, tự rèn luyện kỹ năng và giúp đỡ mọi người hàng ngày chính là cách hiện thực hóa lý tưởng.

d) Sai. Mỗi người có một năng lực, vị trí khác nhau. Học sinh không bắt buộc phải làm việc phi thường "anh hùng" mới là có lý tưởng. Làm tốt bổn phận học sinh phù hợp lứa tuổi đã là có lý tưởng sống tốt đẹp.

a) Đúng. Sự thành công vang dội toàn cầu của Nick chứng minh lý tưởng sống đúng đắn sẽ tiếp thêm sức mạnh tinh thần mãnh liệt giúp con người vượt lên trên mọi khiếm khuyết thể xác.

b) Sai. Ý chí, ước mơ và lý tưởng sống không phân biệt thể trạng lành lặn hay khuyết tật. Câu chuyện của Nick đã trực tiếp chứng minh nhận định này là sai.

c) Sai. Sống có lý tưởng không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải trở thành người nổi tiếng. Làm một công dân tốt, sống có ích cho gia đình và xã hội là đủ.

d) Đúng. Tấm gương của anh nhắc nhở học sinh phải biết trân trọng những điều kiện thuận lợi mình đang có, không nản chí trước khó khăn để nỗ lực vươn lên.

a) Đúng. Ngữ liệu ghi rõ Mai "sơ ý" xóa mất file, chứng tỏ hành vi mang tính vô tình, sơ xuất kỹ thuật chứ không phải hành vi cố tình phá hoại.

b) Đúng. Lan kiềm chế cơn giận, lắng nghe lời xin lỗi chân thành để tha thứ. Sự bao dung này giúp giữ vững tình bạn, giải tỏa áp lực giúp cả nhóm hoàn thành xuất sắc bài thuyết trình.

c) Đúng. Tha thứ để tạo cơ hội sửa sai và giữ hòa khí, nhưng nhắc nhở nhẹ nhàng là cần thiết để bạn rút kinh nghiệm sâu sắc, làm việc cẩn thận hơn lần sau.

d) Sai. Nhận định này mang tính cố chấp, cực đoan. Nếu bạn bè vô tình mắc lỗi mà không thể tha thứ thì các mối quan hệ xã hội sẽ rất dễ đổ vỡ và rạn nứt.

a) Sai. Việc Nam tức giận lúc đầu là phản ứng tâm lý hoàn toàn tự nhiên vì quyển vở chuẩn bị nộp cho thầy giáo bị làm hỏng. Khoan dung không có nghĩa là biến con người thành một cỗ máy vô cảm "không được tức giận", mà là khả năng kiềm chế cơn giận, bình tĩnh lại để thấu hiểu và tha thứ sau đó.

b) Sai. Khoan dung là rộng lòng tha thứ nhưng không đồng nghĩa với việc "bỏ qua mọi lỗi lầm" một cách vô điều kiện. Nếu lỗi lầm mang tính cố ý phá hoại nghiêm trọng thì cần phải giáo dục, nhắc nhở hoặc xử lý nghiêm khắc, chứ không được dung túng, bao che bừa bãi.

c) Đúng. Đây là một cách ứng xử rất nhân văn, tích cực và có tính giáo dục cao. Việc chép lại bài giúp giải quyết hậu quả trước mắt, còn việc trò chuyện nhẹ nhàng sẽ giúp em gái 5 tuổi nhận thức được hành vi của mình là sai để không tái phạm lần sau.

d) Đúng. Khoan dung là một phẩm chất đạo đức phổ quát, cần được áp dụng rộng rãi với mọi người xung quanh (bạn bè, thầy cô, cha mẹ..) trong cuộc sống hàng ngày khi họ vô ý mắc lỗi nhỏ, giúp hóa giải mâu thuẫn và giữ gìn các mối quan hệ xã hội tốt đẹp.