Ngữ văn · Lớp 12
6 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Tuy là văn học viết, nhưng Truyện Phù Đổng Thiên Vương dựa trên cơ sở truyền thống tự sự dân gian – Truyền thuyết Thánh Gióng khai thác các mô-típ, nhân vật, cốt truyện.
- Truyện lấy yếu tố kì ảo làm phương thức thể hiện nội dung.
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Đề tài: lịch sử
- Các sự kiện chính: Nghe tin giặc xâm lược, Hùng Vương lập đàn cầu Long Vương giúp; Sự lớn lên kì lạ của Thánh Gióng; Long Vương dặn sai sứ đi khắp các nơi cầu hiền tài; gặp đứa trẻ ba tuổi chỉ nằm điềm nhiên bảo: “Mẹ gọi sứ giả tới đây!” và “tâu vua rèn ngựa, roi, mũ, giáp,…; Đứa trẻ lớn nhanh như thổi; thành tráng sĩ cưỡi ngựa sắt, mặc áo giáp sắt, cầm roi đi đánh giặc; giặc tan, Gióng lên núi, cởi bỏ giáp sắt bay về trời; lập đền ghi nhớ công ơn, người đời ngợi ca.”
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Việc ăn, mặc, lớn nhanh của cậu bé được miêu tả khá chi tiết:
+ Người con lớn lên rất nhanh, ăn uống tốn rất nhiều, người mẹ cung đốn không đủ. Hàng xóm sửa soạn trâu, rượu, bánh, quả rất nhiều mà người con ăn vẫn không no bụng.
+ Vải lụa gấm vóc rất nhiều mà mặc vẫn không kín thân, phải đi lấy hoa lau buộc thêm vào cho kín người.
- Sáng tạo các chi tiết của truyện truyền kì:
Sau hôm gặp sứ giả, chú bé lớn nhanh như thổi… vì ai cũng mong chú giết giặc, cứu nước.
(Ngữ văn 6, Tập 2, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, trang 6)
Người con lớn lên rất nhanh… buộc thêm vào cho kín người.
(Trần Thế Pháp, Lĩnh Nam chích quái)
à Tuy khác nhau ở một số chi tiết, tiểu tiết nhưng vẫn đảm bảo tinh thần, ý nghĩa của sự việc: Gióng lớn lên bằng cơm gạo của nhân dân nên mang sức mạnh của nhân dân.
(1,0 điểm) Đọc đoạn văn bản sau và trả lời câu hỏi a, b, c
Đứa trẻ nhỏm dậy bảo sứ giả rằng: “Mau về tâu với vua rèn một ngựa sắt cao mười tám thước, một thanh kiếm sắt dài bảy thước, một roi sắt và một nón sắt. Ta cưỡi ngựa đội nón ra đánh, giặc tất phải kinh bại, vua phải lo gì nữa?” Sứ giả mừng rỡ vội về tâu với vua. Vua vừa kinh vừa mừng nói rằng: “Ta không lo nữa”. Quần thần tâu: “Một người thì làm sao mà đánh bại được giặc?” Vua nổi giận nói: “Lời nói của Long Quân ngày trước không phải là ngoa, các quan chớ nghi ngờ gì nữa, kiếm, roi và nón.” Sứ giả tới gặp, người mẹ sợ hãi cho rằng tai họa đã đến, bèn bảo người con. Con cả cười bảo rằng: “Mẹ hãy đưa nhiều cơm rượu cho tôi ăn, việc đánh giặc mẹ chớ có lo”
a. Sự sáng tạo trong khắc họa nhân vật Thánh Gióng thể hiện ở điểm nào? Chúng có ý nghĩa như thế nào?
b. Đoạn văn là lời của nhân vật nào? Chúng có tác dụng gì?
c. Đoạn văn thể hiện quan điểm nào về việc cứu nước?
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a. Sáng tạo trong khắc họa nhân vật Thánh Gióng qua hành động, lời thoại với nhiều đối tượng:
+ Mau về tâu với vua rèn một ngựa sắt… vua phải lo gì nữa?.
+ Mẹ hãy đưa nhiều cơm rượu cho tôi ăn, việc đánh giặc mẹ chớ có lo.
- Ý nghĩa của sáng tạo:
+ Lời thoại thể hiện sự ý thức về sức mạnh và trách nhiệm của cá nhân đối với việc cứu nước.
+ Nhân vật chính được khắc họa rõ nét hơn, chân thực hơn.
b. Đoạn bao gồm lời của người kể chuyện: để dẫn chuyện, mô tả hành động của nhân vật; lời của các nhân vật: vua, Thánh Gióng, quần thần.
à Tác dụng: Sự việc được nhìn từ các góc độ khác nhau: hai nhân vật vua, Thánh Gióng thể hiện sự tự tin vào sức mạnh, sự quyết đoán của bản thân, trách nhiệm đối với đất nước; đoạn khắc họa được khung cảnh đặc biệt ở thời điểm quan trọng của lịch sử: hành động cứu nước.
c. Đoạn trên đã thể hiện quan điểm về việc cứu nước: cứu nước là nhiệm vụ lớn lao cần có sự chỉ đạo, đồng lòng nhất trí của người đứng đầu với nhân dân, cần phải sử dụng sức mạnh tổng hợp.
II. Viết (6,0 điểm)
(2,0 điểm) Xác định các yếu tố kì ảo tiêu biểu trong tác phẩm, phân tích ý nghĩa của chúng và đánh giá thái độ của tác giả đối với nhân vật, sự kiện lịch sử (đánh giặc giữ nước) (trả lời bằng đoạn văn khoảng 200 chữ).
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.
Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
- Yếu tố kì ảo tiêu biểu trong tác phẩm:
+ Vua lập đàn… Trời nổi mưa to gió lớn,… dự đoán thời gian giặc tới, cách tìm người tài… biến mất.
+ Việc lớn lên kì lạ của cậu bé chỉ biết nằm, nhận trách nhiệm đánh giặc.
+ Cưỡi ngựa mà lên trời.
- Ý nghĩa, tư tưởng của các yếu tố kì ảo:
+ Tác giả đã vận dụng thành công yếu tố thần kì để xây dựng và ca ngợi nhân vật anh hùng. Phù Đổng Thiên Vương đã hiện lên với vẻ đẹp kì vĩ, cùng sức mạnh phi thường và trở thành biểu tượng biểu trưng cho những nét đẹp hào hùng nhất về người anh hùng chống ngoại xâm à thể hiện lòng yêu nước, tự hào dân tộc.
+ Đánh giặc giữ nước cần phải sử dụng sức mạnh tổng hợp, sự đồng lòng nhất trí của toàn dân và sự chỉ đạo của người đứng đầu đất nước; đánh giặc giữ nước cần có sự ủng hộ, phù hợp của cha ông, đất trời,…
- Thái độ của tác giả đối với nhân vật, sự kiện lịch sử:
+ Đánh giặc giữ nước là sự kiện quan trọng, người dân, người đứng đầu đất nước luôn có ý phòng vệ và bảo vệ đất nước.
+ Đánh thắng giặc Ân là sự kiện lịch sử quan trọng, là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
+ Tác giả tôn vinh ngợi ca vua Hùng và Thánh Gióng – những bậc vĩ nhân, kì tài trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc.
Có sự sáng tạo trong cách viết
Tất cả đề Đề thi học kì 1 Ngữ văn 12 - Kết nối tri thức · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 12