Đề ôn thi Tốt nghiệp THPT Sinh học năm 2026 có đáp án - Đề số 46

***Hướng dẫn giải:* **

Môi trường ưu trương: là môi trường có nồng độ chất tan cao hơn so với nồng độ chất tan trong tế bào. Môi trường đẳng trương: là môi trường có nồng độ chất tan bằng với nồng độ chất tan trong tế bào. Môi trường nhược trương: là môi trường có nồng độ chất tan thấp hơn so với nồng độ chất tan trong tế bào.

Đáp án: C.

Đáp án: A

Hướng dẫn giải: Ở giảm phân I, các nhiễm sắc thể kép xếp trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào thành 2 hàng. Chọn A

Đáp án: D

Hướng dẫn giải:

Xét người H, có bố mẹ nhóm máu A, tóc xoăn nhưng sinh con (9) nhóm máu O, tóc thẳng → Người 3, 4 có kiểu gene dị hợp về các cặp gene: I$^{A}$I$^{O}$Dd.

→ Người H có thể có kiểu gene: (1 I$^{A}$I$^{A}$ : 2 I$^{A}$I$^{O}$)(1 DD : 2 Dd).

Xét bên người T:

Người 1, 2 có kiểu hình giống nhau về cả 2 tính trạng (vì con 5,6 khác về cả dạng tóc nên bố, mẹ phải có kiểu hình tóc quăn) → 1, 2 có kiểu hình tóc quăn; 5, 6 có kiểu hình tóc thẳng.

Người T có nhóm máu A → người 1, 2 phải có nhóm máu A hoặc AB (mới sinh ra I$^{A}$), nhưng 2 người con gái có nhóm máu khác P → người 1, 2 phải có nhóm máu AB (vì nếu có nhóm máu A thì đời con có tối đa 2 loại nhóm máu, 2 người con gái sẽ có kiểu hình giống P).

→ (1) x (2): I$^{A}$I$^{B}$ x I$^{A}$I$^{B}$ → 1 I$^{A}$I$^{A}$ : 2 I$^{A}$I$^{B}$ : 1 I$^{B}$I$^{B}$

→ Người H: I$^{A}$I$^{A}$(1 DD : 2 Dd)

Xét cặp vợ chồng H - T: I$^{A}$I$^{A}$(1 DD : 2 Dd) x (1 I$^{A}$I$^{A}$ : 2 I$^{A}$I$^{O}$)(1 DD : 2 Dd)

Xác suất họ sinh con gái nhóm máu A, tóc thẳng

1/2 (con gái) x 1 (nhóm máu A) x (1/3 x 1/3 )dd =1/18.

Chọn D

Hướng dẫn giải

a) Đúng. Phần lá ngoài chai bắt màu xanh tím với iodine, do lá cây bên ngoài thực hiện quá trình quang hợp tạo ra tinh bột nên bắt màu với iodine.

b) Sai. Các tế bào ở phần lá trong chai không có CO$_{2}$ để thực hiện quang hợp không tạo tinh bột → không xuất hiện màu xanh tím với iodine.

c) Đúng.

d) Đúng. CO$_{2}$ trong chai phản ứng với Ca(OH)$_{2}$ tạo CaCO$_{3}$, hình thành kết tủa.

Hướng dẫn giải.

a) Sai. Vì D1 là kết quả của đột biến dẫn đến thay thế nucleotide thứ 2 của codon mã hóa Gly.

b) Sai. Vì đây là dạng đột biến thay thế cặp C-G thành cặp G- C trên

c) Đúng. Vì codon trên mRNA: 5’GGG3’ → 5’UGG3’

Do đó codon trên gene: 3’CCC5’ → 3’ACC3’ ( Thay thế C-G thành A-T)

d) Đúng. Vì codon trên mRNA mã hoá Gly có sự thay thế G bằng C hoặc G bằng A để tạo codon mã hoá Arg . Do vậy codon trên gene có sự thay thế C bằng G hoặc T.

=> Hướng dẫn giải:

Tỷ lệ thân cao/ thân thấp = 3:1 tính trạng do 1 gene có 2 allele quy định , trội hoàn toàn; tỷ lệ đỏ đậm/ đỏ

vừa/đỏ nhạt/ hồng/ trắng = 1:4:6:4:1 🡪 tương tác cộng gộp giữa 2 cặp gene không allele sự mỗi allele trội có mặt trong kiểu gene làm cho màu hoa đậm hơn. Quy ước gene

Giả sử màu sắc do 2 cặp gene Aa, Bb quy định; chiều cao do cặp gene Dd quy định. Cặp gene Bb và Dd cùng nằm trên 1 cặp NST tương đồngNếu các gene này PLĐL thì kiểu hình ở đời sau là: (3:1)(1:4:6:4:1) khác đề bài 🡪 1 trong 2 gene quy định màu sắc liên kết với gene quy định chiều cao

a) Sai. Đây là mối quan hệ cạnh tranh khác loài giữa hai loài mọt gạo.

b) Sai. Khi nuôi các cá thể của hai loài riêng biệt sống trong môi trường sống khác nhau thì ta chưa thể khẳng định số lượng cá thể của loài nào cao hơn loài nào.

c) Đúng. Vì đến tuần 100 thì quần thể loài T. castaneum đã gần chạm tới số lượng cá thể gần bằng 0.

d) Đúng.

Đáp án: 0,25

Chỉ báo: VD2

Thành phần năng lực: Vận dụng kiến thức kỹ năng

Kiến thức: Vận dụng về đột biến nhiễm sắc thể để đề xuất sự xuất hiện các hội chứng di truyền ở người.

Cấp độ tư duy: Vận dụng

Hướng dẫn giải:

Giả sử: Cặp NST số 18: ABC.DEFG, abc.defg

Cặp NST số 13: MNO.PQ, mno.pq

1. Người bình thường thì tế bào kí hiệu như sau:

18: ABC.DEFG, abc.defg 13: MNO.PQ, mno.pq

2. Một đoạn vai dài NST 18 chuyển sang đầu vai dài NST 13 thì tế bào ký hiệu:

18: ABC.DEF , abc.defg 13: GMNO.PQ , mno.pq

Þ Người này không bị hội chứng Edwards

3. Tế bào có 2 nhiễm sắc thể số 18 và một phần nhiễm sắc thể 18 gắn vào một nhiễm sắc thể khác thì tế bào kí hiệu như sau:

18: abc.defg và 13:GMNO.PQ mắc hội chứng Edwards

Vậy khả năng xuất hiện 1 đứa con mắc hội chứng Edwards = (100% giao tử bình thường từ bố ´ 1/4 giao tử (18.abc.defg 13.GMNO.PQ) từ mẹ ) = ¼ = 25%

Đáp án: 45,5

Hướng dẫn giải:

-Theo bản đồ di truyền gene b ở vị trí 48,5; gene cn ở vị trí 57,5 vậy 2 gene cách nhau 9 đơn vị bản đồ nên tần số hoán vị =9%.

- Kiểu hình thân xám, mắt đỏ = (100% - 9%): 2= 45,5%

Đáp án: 123

Nội dung kiến thức: Di truyền học quần thể

Thành phần năng lực: Nhận thức sinh học

Mức độ nhận thức: Vận dụng

Hướng dẫn giải

(1) Mức chênh lệch tần số allele M giữa 2 giới giảm dần qua các thế hệ: Thế hệ P: 0,3 à thế hệ F1: 0,15, thế hệ F2 0,075

(2) Tần số allele M của giới cái ở thế hệ sau bằng trung bình cộng tần số allele 2 giới ở thế hệ trước đó., còn với giới đực tần số allele M bằng tần số allele M ở giới cái liền kề trước đó.

(3) Tần số allele M giới đực ở thế hệ F3 bằng tần số allele M ở giới cái liền kề trước đó 0,525

(4) Do tần số allele 2 giới không bằng nhau nhưng gene nằm trên NST giới tính X nên quần thể đạt TT cân bằng sau 1 số thể hệ ( số thế hệ này nhiều hay ít tùy thuộc vào sự chênh lệch tần số allele 2 giới

Đáp án: 3

Hướng dẫn giải

(1) Đúng.

Sự thay đổi tỉ lệ kiểu hình của quần thể ban đầu chủ yếu là do chim bắt được số lượng bướm đen và bướm trắng khác nhau. Ở trong môi trường ô nhiễm thân cây có màu xám đen, những con bướm đen sẽ ít bị chim phát hiện hơn bướm trắng. Ngược lại, bướm trắng dễ bị chim phát hiện → Sự thay đổi tỉ lệ kiểu hình là do hoạt động săn mồi của chim hay những con bướm trắng kém thích nghi nên bị đào thải, bướm đen có kiểu hình thích nghi nên được giữ lại. Đây là đặc điểm của chọn lọc tự nhiên.

(2) Đúng.

Quá trình biến đổi thành phần kiểu hình của quần thể trên được gọi là quá trình hình thành quần thể thích nghi, kết quả tạo được quần thể có nhiều cá thể mang kiểu hình thích nghi.

(3) Đúng, vì trong môi trường không bị ô nhiễm, tỉ lệ bướm cánh trắng sẽ tăng lên do lợi thế ngụy trang tốt hơn.

(4) Sai, vì trong môi trường không bị ô nhiễm, tỉ lệ bướm cánh đen có thể giảm do không còn lợi thế về ngụy trang.

Đáp án: 10

* Hướng dẫn giải

Sinh vật sản xuất 10.000 kJ

Sinh vật tiêu thụ bậc 1: 10.000 kJ x 10% = 1000 kJ

Sinh vật tiêu thụ bậc 2: 1000 kJ x 10% = 100 kJ

Sinh vật tiêu thụ bậc 1: 100 kJ x 10% = 10 kJ

Đáp án: 2

Hướng dẫn giải:

Mối quan hệ sinh vật ăn sinh vật khác (Ốc ăn súng, rong)

Mối quan hệ hợp tác giữa ốc và cá bã trầu