Đề minh họa tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 82)

Đáp án A

Hướng dẫn: Cơ chế điều hòa hoạt động của gene đã được Jacop và Mono phát hiện ở vi khuẩn E. coli.

Đáp án D

Hướng dẫn: Cơ chế dẫn tới hoán vị gene trong giảm phân là sự tiếp hợp NST và sự trao đổi chéo của các chromatide ở kì đầu của giảm phân I.

Đáp án A

Hướng dẫn: Hô hấp là quá trình oxy hóa các hợp chất hữu cơ thành $C{O_2}$ và ${H_2}O$, đồng thời giải phóng năng lượng cần thiết cho các hoạt động sống của cơ thể.

Đáp án B

Hướng dẫn: Thực vật CAM là nhóm thực vật có khả năng thích nghi với môi trường khô hạn. Chúng thực hiện quá trình quang hợp vào ban đêm để giảm bớt sự thoát hơi nước, điều này giúp chúng sống sót trong điều kiện nhiệt độ cao và khô cằn, điển hình là các loài thực vật như xương rồng, dứa và thuốc bỏng.

Đáp án B

Hướng dẫn: Thực vật CAM là nhóm thực vật có khả năng thích nghi với môi trường khô hạn. Chúng thực hiện quá trình quang hợp vào ban đêm để giảm bớt sự thoát hơi nước, điều này giúp chúng sống sót trong điều kiện nhiệt độ cao và khô cằn, điển hình là các loài thực vật như xương rồng, dứa và thuốc bỏng.

Đáp án B

Hướng dẫn: Những sinh vật khác nguồn gốc có kiểu gene khác nhau nhưng trong quá trình sinh sống trong môi trường giống nhau được CLTN phân hóa kiểu hình giống nhau đây là hiện tượng tiến hóa đồng quy (đồng quy tính trạng). Ví dụ cơ quan tương tự.

Đáp án D

Hướng dẫn:

- Đột biến: Là những biến đổi trong vật chất di truyền, bao gồm đột biến gene và đột biến NST, trong đó, đột biến gene có vai trò quan trọng hơn trong quá trình tiến hóa → D không đúng.

- Đột biến gene → Tạo allele mới: Nguồn nguyên liệu sơ cấp cho quá trình tiến hóa.

- Đột biến gene → Tạo allele mới Làm thay đổi tần số allele dẫn đến thay đổi thành phần kiểu gene của quần thể.

- Phần lớn các đột biến có hại cho cơ thể sinh vật, tuy nhiên, tần số đột biến gene ở mỗi gene là rất thấp.

Đáp án B

Hướng dẫn:

- A sai vì chọn lọc tự nhiên sẽ loại bỏ những kiểu hình kém thích nghi, do đó sẽ không thể làm tăng đa dạng di truyền của quần thể được.

- C sai vì chọn lọc tự nhiên sẽ làm thay đổi tỉ lệ kiểu hình, dẫn tới làm thay đổi tỉ lệ kiểu gene và tần số allele.

- D sai vì ứng với mỗi hướng chọn lọc thì sẽ làm thay đổi tần số allele theo một hướng xác định.

Đáp án A

Hướng dẫn:

(1) và (2) có khả năng uốn cong lưỡi nhưng sinh ra (5) là con gái, không có khả năng uốn cong lưỡi => Khả năng uốn cong lưỡi do gene trội nằm trên NST thường quy định.

Quy ước: A - có khả năng uốn cong lưỡi; a - không có khả năng uốn cong lưỡi.

Quần thể có: $A = 0{,}64 \Rightarrow aa = 0{,}36 \Rightarrow a = 0{,}6;A = 0{,}4$.

Cấu trúc di truyền của quần thể ở trạng thái cân bằng là: $0{,}16AA + 0{,}48Aa + 0{,}36aa = 1$.

Mà người (3) và (4) đều là những người có khả năng uốn cong lưỡi, nên người (3) và (4) thuộc: $0{,}25AA:0{,}75Aa = 1$ => Tần số allele: $A = 0{,}625;a = 0{,}375$.

=> Người (8) thuộc: $\frac{5}{{11}}AA + \frac{6}{{11}}Aa$.

Người (7) có: $\frac{1}{3}AA + \frac{2}{3}Aa$.

Người (8) thuộc: $\frac{5}{{11}}AA + \frac{6}{{11}}Aa$ => giao tử: $\frac{8}{{11}}A:\frac{3}{{11}}a$.

Người (7) có: $\frac{1}{3}AA + \frac{2}{3}Aa$ => giao tử: $\frac{2}{3}A:\frac{1}{3}a$.

(10) có kiểu gene dị hợp = $(\frac{8}{{11}}.\frac{1}{3} + \frac{3}{{11}}.\frac{2}{3}):(1 - \frac{3}{{11}}.\frac{1}{3}) = \frac{7}{{15}}$.

Đáp án D

Hướng dẫn: Phát biểu A, B, C đúng.

Phát biểu D sai vì đột biến đa bội chắn thuộc đột biến số lượng NST mà đột biến số lượng NST không làm thay đổi số lượng gene có trên một nhiễm sắc thể.

Đáp án A

Hướng dẫn: Trong ao nuôi cá người ta thường thả ghép các loại cá với nhau; vì mỗi loại có các ổ sinh thái khác nhau, giúp tận dụng tối đa nguồn thức ăn trong nước và mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Các loài cá khác nhau thích nghi với việc sử dụng thức ăn ở những tầng nước khác nhau: Cá ăn tầng nước mặt: cá mè,..

Cá ăn tầng nước giữa như cá trôi, cá trắm...

Cá tăng tầng nước đấy, cá chép, cá trê, lươn, trạch....

Đáp án C

Hướng dẫn: Trong quần xã, nhóm loài trong quá trình hoạt động tạo ra nhiều sinh khối nhất là sinh vật tự dưỡng, vì:

Sinh vật tự dưỡng là các sinh vật có khả năng tổng hợp chất hữu cơ từ chất vô cơ của môi trường → Có khả năng tạo ra nhiều sinh khối.

Động vật ăn thịt, sinh vật dị dưỡng, động vật ăn cỏ là những sinh vật tiêu thụ → Khả năng tạo sinh khối không lớn bằng nhóm sinh vật tự dưỡng.

Đáp án B

Đáp án: B

Hướng dẫn: Lai tế bào sinh dưỡng hay dung hợp tế bào trần là kĩ thuật góp phần tạo nên giống lai khác loài, áp dụng với thực vật.

Loại bỏ thành tế bào thực vật → cho các tế bào vào môi trường đặc biệt để dung hợp với nhau → nuôi cấy, phân chia và tái sinh thành cây lai khác loài.

Giống mới sẽ mang đặc điểm của hai loài.

Đáp án A

Hướng dẫn:

Ta có sơ đồ phả hệ:

Bệnh hói đầu:

+ Ở nam: HH + Hh: hói; hh: không hói.

+ Ở nữ: HH: hói; Hh + hh: không hói.

+ ${p^2}HH + 2pqHh + {q^2}hh = 1$.

$\left\{ {\begin{array}{cccccccccccccccccccc}{{p^2} + pq = 0{,}2}\\{p + q = 1}\end{array}} \right. \Rightarrow q = 0{,}2;q = 0{,}8$.

+ CBDT: $0{,}04HH + 0{,}32Hh + 0{,}64hh = 1$.

- Bố (1) và mẹ (2) không mắc bệnh P để con gái (5) mắc bệnh P → bệnh P do gene lặn nằm trên NST thường quy định.

Cặp vợ chồng có kiểu gen:

$\left( {\frac{2}{5}AA:\frac{3}{5}Aa} \right)\left( {\frac{1}{3}HH:\frac{2}{3}Hh} \right) \times \left( {\frac{1}{3}AA:\frac{2}{3}Aa} \right)\left( {\frac{6}{{11}}Hh:\frac{5}{{11}}hh} \right)$

Giao tử:

$\left( {\frac{7}{{10}}A:\frac{3}{{10}}a} \right)\left( {\frac{2}{3}H:\frac{1}{3}h} \right) \times \left( {\frac{2}{3}A:\frac{1}{3}a} \right)\left( {\frac{3}{{11}}H:\frac{8}{{11}}h} \right)$

Con gái không hói đầu và không mang allele gây bệnh P

$\frac{1}{2}AA(Hh + hh) = \frac{1}{2} \times \frac{7}{{10}} \times \frac{2}{3} \times \left( {1 - \frac{3}{{11}} \times \frac{3}{{11}}} \right) = \frac{{21}}{{110}}$

Đáp án B

Hướng dẫn: Khối u trong cơ thể là do sự tăng sinh không kiểm soát của một số loại tế bào → hình thành khối u chèn ép các cơ quan trong cơ thể.

Có 2 loại:

Khối u lành tính: Nó không có khả năng di chuyển vào máu và đi tới các nơi khác trong cơ thể.

Khối u ác tính: khi các tế bào của nó có khả năng tách khỏi mô ban đầu di chuyển vào máu và đi đến nơi khác → nhiều khối u.

Đáp án D

Hướng dẫn: Dạng đột biến như chuyển đoạn trên 1 NST hoặc đảo đoạn thì không làm thay đổi số lượng gene trên NST.

Đột biến lặp đoạn làm tăng gene → chiều dài NST dài hơn.

Đột biến làm cho nhiễm sắc thể ngắn hơn bình thường có thể là dạng đột biến mất đoạn NST hoặc chuyển đoạn không tương hỗ giữa các NST.

Đáp án D

Hướng dẫn: Tài nguyên khí đốt thiên nhiên (như dầu mỏ, khí tự nhiên) là tài nguyên không tái sinh, vì chúng là các nguồn tài nguyên hữu hạn, hình thành trong hàng triệu năm và không thể tái tạo lại trong thời gian ngắn.

Đáp án D

Hướng dẫn:

Phát triển bền vững đòi hỏi việc sử dụng tài nguyên sao cho đáp ứng được nhu cầu của hiện tại mà không làm ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Sử dụng các nguồn năng lượng không tái sinh như than đá, dầu mỏ có thể gây ra ô nhiễm môi trường, cạn kiệt tài nguyên và thay đổi khí hậu, do đó không đảm bảo sự phát triển bền vững.

Các lựa chọn A, B, và C đều thể hiện những yếu tố quan trọng của phát triển bền vững, bao gồm việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, duy trì đa dạng sinh học và hạn chế ô nhiễm.

a) P: lá xẻ (dd) × lá xẻ (dd) → ${F_1}$ luôn cho kiểu hình lá xẻ. Ta chỉ xét 2 tính trạng còn lại.

${F_1}$ chứa 100% thân cao, hoa đỏ → ${F_1}$ dị hợp 2 cặp gene.

Gọi: A là gene quy định thân cao, a là gene quy định thân thấp (A >> a).

B là gene quy định hoa đỏ, b là gene quy định hoa trắng (B >> b).

${F_1}$ tự thụ phấn thu được ${F_2}$ có 4 loại kiểu hình, trong đó kiểu hình cây thân thấp, hoa trắng chiếm tỉ lệ là $\frac{{18}}{{200}} = 9\%$. Hoán vị gene ở cả 2 giới với tần số như nhau nên ta có:

$\frac{{\underline {ab} }}{{ab}} = 9\% = 0{,}09 = 0{,}3\underline {ab} \times \underline {ab} \Rightarrow \underline {ab}$ là giao tử liên kết.

a) Đúng. Vì: Tần số hoán vị = 1 - 2 × 0,3 = 0,4 = 40%.

b) Đúng. Vì: Thân cao, hoa trắng, lá xẻ $\left( {\frac{{\underline {Ab} }}{{ - b}}dd} \right)$$= 0{,}25 - 0{,}09 = 0{,}16$.

Số cây = 16% × 200 = 32 cây

c) Đúng. Vì: Thân cao, hoa đỏ, lá xẻ thuần chủng = thân thấp, hoa trắng, lá xẻ = 18 cây.

d) Đúng. Vì: Số cây mang kiểu hình thân thấp, hoa đỏ, lá xẻ = số cây mang kiểu hình thân cao, hoa trắng, lá xẻ = 32.

a) Đúng. Vì:

- Nhận xét: Tỉ lệ ruồi cộng sinh với vi khuẩn ở quần thể có giun kí sinh cao hơn so với không xuất hiện giun.

- Giải thích: Môi trường không có Howardula có vai trò đối chứng, cụ thể tỉ lệ này có thay đổi nhưng dao động một cách bất thường (không tăng/giảm liên tục theo thời gian). Ngược lại tỉ lệ Spiroplasma cộng sinh khi có Howardula tăng tương đối nhanh, từ giá trị ban đầu là 50% đến hơn 95% sau 4 thế hệ.

b) Đúng. Vì:

- Nhận xét: Sự có mặt của vi khuẩn cộng sinh Spiroplasma giúp bảo vệ ruồi giấm khỏi giun Howardula.

- Giải thích: Môi trường không có Spiroplasma đóng vai trò đối chứng, cụ thể quần thể ruồi ở thế hệ 3 đã có 95% cá thể bị nhiễm giun kí sinh và tất cả các quần thể đều tuyệt chủng ở thế hệ thứ 6 (vì nếu không có sự cộng sinh, Howardula sẽ triệt sản đối tượng mà nó lây nhiễm). Ngược lại, tỉ lệ ruồi bị nhiễm giun giảm tương đối đều khi có mặt Spiroplasma và không còn cá thể nào bị nhiễm vào thế hệ 6.

c) Đúng. Vì: Quần thể ruồi ở thế hệ 3 đã có 95% cá thể bị nhiễm giun kí sinh và tất cả các quần thể đều tuyệt chủng ở thế hệ thứ 6 (vì nếu không có sự cộng sinh, Howardula sẽ triệt sản đối tượng mà nó lây nhiễm).

d) Sai. Vì:

- Nếu chi phí phải trả cho việc nuôi dưỡng Spiroplasma tương đối lớn thì tỉ lệ ruồi cộng sinh với vi khuẩn phải giảm khi không có giun kí sinh.

- Dựa vào đồ thị ở câu a) ta thấy điều này không xảy ra, chứng tỏ ruồi chỉ phải trả một chi phí nhỏ năng lượng hoặc dinh dưỡng để chứa vi khuẩn cộng sinh.

a) Đúng. Vì: Khi bắt đầu tập thể dục, HATT tăng tối đa.

Trong khi bắt đầu tập thể dục, cơ thể cần nhiều oxy và năng lượng hơn so với khi nghỉ ngơi => hệ thống tim mạch phải hoạt động nhanh bằng cách tăng lưu thông máu vào cơ thông qua tăng lực co bóp của tim cũng như tốc độ bơm của tim (gọi là nhịp tim) => nhịp tim tăng => tăng lực tống máu trong thành động mạch => HATT tăng.

b) Sai. Vì: Nhịp tim cơ thể thay đổi theo trạng thái hoạt động của cơ thể.

c) Sai. Vì: Sau khi tập thể dục, trạng thái nghỉ ngơi cần thời gian dài 10 đến 20 phút cơ thể mới trở về trạng thái ban đầu khi nghỉ ngơi.

d) Đúng. Vì: Khi bắt đầu tập thể dục, nhu cầu oxy/năng lượng nhất định dẫn đến sự gia tăng rõ rệt của $C{O_2}$, do đó huyết áp tâm trương cũng tăng (tối đa 3 phút) trong một số khoảng thời gian nhất định. thời gian nhưng sau một thời gian (ở đây, sau 3 phút) $C{O_2}$ sẽ bị PVR chống lại (vì PVR giảm trong khi tập thể dục do giãn giường mao mạch ngoại cơ) do đó huyết áp tâm trương giảm đến một mức độ nhất định (76 mmHg).

a) Sai. Vì: gene X chỉ biểu hiện khi A được phosphoryl hóa nên mô nào đồng thời có yếu tố A và có hoạt tính phosphoryl hóa thì gene X sẽ biểu hiện.

Mô cơ có yếu tố A nhưng không có hoạt tính kinase, A không được phosphorin hóa → gene X không biểu hiện ở mô cơ.

Mô tim có yếu tố A, có hoạt tính kinase nên A được phosphorin hóa, không có hoạt tính phosphtase nên gene X được biểu hiện ở mô tim.

Mô Não không có hoạt tính kinase, trong khi có hoạt tính phosphtase nên A không được phosphorin hóa gene X không được biểu hiện ở mô não.

b) Đúng

c) Đúng

d) Đúng. Vì: Đột biến gene không truyền lại cho đời sau trong các trường hợp:

Đột biến gene xảy ra ở tế bào sinh dưỡng của loài sinh sản hữu tính.

+ ĐB đi vào giao tử nhưng giao tử đó không được thụ tinh. Giao tử không được thụ tinh do sức sống kém hoặc bị đảo thải bởi yếu tố ngẫu nhiên.

+ ĐB gây chết hoặc làm cho cơ thể mất khả năng sinh sản thì không được truyền cho đời sau

+ ĐB xảy ra ở TBC của cơ thể đực thì không được truyền lại cho đời sau bởi tế bào chất cyar đực không đi vào hợp tử

Đáp án

(1) Sự xuất hiện của sinh vật nhân thực đơn bào, đa bào đầu tiên là sự kiện đầu tiên trong lịch sử tiến hoá của sự sống, diễn ra trong đại cổ sinh.

(3) Động vật có dây sống đầu tiên xuất hiện, tảo đa dạng - Đây là sự kiện xuất hiện các sinh vật phức tạp hơn, bao gồm cá và tảo, thuộc đại sinh vật Cambri.

(2) Phân hoá côn trùng, bò sát. Phát sinh các nhóm thực vật hạt trần - Diễn ra trong đại Trung sinh (Mesozoic), nơi côn trùng, bò sát và thực vật hạt trần phát triển mạnh.

(4) Khủng long và các loài bò sát khác đa dạng. Xuất hiện chim - Cũng thuộc đại Trung sinh, khi khủng long phát triển và chim xuất hiện.

Theo bài ra ta thấy tính trạng di truyền theo quy luật tương tác cộng gộp 15:1.

Quy ước aabb quy định hạt dài, các kiểu gene còn lại quy định hạt tròn.

Gọi p, q lần lượt là tần số allele A và a.

Tần số allele b là: 1- 0,1 = 0,9.

Quần thể cân bằng di truyền nên tỉ lệ cây hạt dài aabb chiếm tỉ lệ là: ${q^2} \times 0,{9^2} = 0{,}25 = > {q^2} = 0{,}25$

$= > q = 0{,}5 = > p = 1 - 0{,}5 = 0{,}5$.

Tỉ lệ cá thể có kiểu gene dị hợp là: 1 - AABB - AAbb - aabb - aaBB. Tỉ lệ cá thể có kiểu gene AABB = aaBB = $0,{5^2} \times 0,{1^2} = 0{,}0025$.

Tỉ lệ cá thể có kiểu gene dị hợp là: 1 - 20,25% × 2 - 0,25% × 2 = 59%.

Sử dụng công thức : A-B- = 0,5 + aabb; A-bb/aaB = 0,25 - aabb

Hoán vị gene ở 2 bên cho 10 loại kiểu gene

Giao tử liên kết = (1-f)/2; giao tử hoán vị: f/2

Cách giải

Thân thấp hoa trắng = 0,01

Tỷ lệ giao tử P: Ab = aB = 0,4; AB = ab = 0,1

Số cây đồng hợp tử về một kiểu gene là: (0,4 × 0,1) × 2 × 2 + (0,1 × 0,8) × 2 = 0,32→ II đúng

Gọi x là kích thước quần thể chuột ở đồng ngô.

Ta có:

$\frac{{150}}{x} = \frac{{25}}{{200}} \Rightarrow x = 1200$ cá thể.