Đề minh họa tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 66)

Đáp án A

Nhiệm vụ của enzim RNA- polymerase trong quá trình phiên mã là: xúc tác, lắp ráp các nu để tạo RNA theo chiều 5’-3’ bổ sung với mạch mã gốc của gene.

Đáp án D

Nguyên phân và giảm phân giống nhau ở đặc điểm là trong cả 2 quá trình này NST chỉ nhân đôi 1 lần.

Đáp án C

Hướng dẫn:

- Tế bào mạch ống gồm 2 loại TB là quản bào và mạch ống

- Các tế bào cùng loại (quản bào - quản bào, mạch ống - mạch ống) nối với nhau theo cách: đầu tế bào này gắn vào đầu tế bào kia thành những ống dài từ rễ lên lá để dòng mạch ống di truyển bên trong → Các ống Quản bào - quản bào, mạch ống - mạch ống, quản bào- mạch ống xếp sát với nhau theo các lỗ bên, lỗ bên của tế bào ống này sít khớp với lỗ bên của tế bào ống bên cạnh => dòng mạch ống có thể vận chuyển ngang từ ốngnày sang ống khác, đảm bảo dòng vận chuyển bên trong được liên tục (kêt cả khi một ống nào đó bị tắc).

- Là các tế bào chết tạo các ống rỗng => lực cản thấp => dòng mạch có thể di chuyển nhanh

- Thành mạch ống được lignin (hoá gỗ) hoá tạo cho mạch ống có độ bền chắc và chịu nước

Vậy trong các đáp án trên, đáp án A sai, các đáp án B, C, D đúng.

Đáp án A

Hướng dẫn:

Hô hấp hiếu khí tạo ra 36 - 38 ATP, lên men tạo ra 2 ATP → Năng lượng ATP được giải phóng trong quá trình hô hấp hiếu khí gấp 18 - 19 lần so với quá trình lên men.

Đáp án A

Hướng dẫn: Sự sống trên Trái Đất được phát sinh và phát triển lần lượt qua các giai đoạn tiến hóa hóa học → tiến hóa tiền sinh học → tiến hóa sinh học

- Tiến hóa hóa học là giai đoạn tiến hóa hình thành nên các hợp chất hữu cơ từ các hợp chất vô cơ.

- Tiến hóa tiền sinh học là giai đoạn tiến hóa hình thành nên các tế bào sơ khai (protobion).

- Tiến hóa sinh học là giai đoạn tiến hóa từ những tế bào đầu tiên hình thành nên các loài sinh vật như ngày nay dưới tác động của các nhân tố tiến hóa.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Sự thay đổi điều kiện địa chất, khí hậu thường dẫn tới sự biến đổi trước hết ở thực vật và qua đó ảnh hưởng tới động vật. Ví dụ: Ở kỉ Thứ ba đầu kỉ khí hậu ẩm, giữa kỉ khí hậu khô và ôn hòa → cây hạt kín phát triển → tăng nguồn thức ăn → chim, thú, sâu bọ phát triển → ý B sai

Sự biến đổi điều kiện khí hậu, địa chất thường dẫn đến sự biến đổi trước hết là ở thực vật, qua đó ảnh hưởng đến động vật. Để trả lời đúng câu này chỉ cần nhớ các yếu tố tự nhiên quyết định sự phân bố thực vật, từ đó quyết định sự phân bố động vật. Cho dù có yếu tố tác động của con người thì vẫn phải dựa trên điều kiện tự nhiên.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Quần thể giao phối là 1 kho biến dị vì tạo ra rất nhiều biến dị tổ hợp (tổ hợp lại tính trạng bố mẹ tạo nên các tính trạng mới ở đời con)

Biến dị tổ hợp chính là nguồn nguyên liệu thứ cấp

Nhiều cặp gene dị hợp thì sẽ tạo ra nhiều biến dị tổ hợp

Đáp án C

Sau quá trình lai xa, cơ thể lai bất thụ (do các NST khác loài không tương đồng, không tiếp hợp và trao đổi chéo được).

Tuy nhiên, nếu xảy ra hiện tượng đa bội hóa (tăng gấp đôi số lượng NST), các NST của từng loài sẽ có cặp tương đồng, cho phép chúng giảm phân bình thường → cơ thể hữu thụ và có khả năng sinh sản, dẫn đến hình thành loài mới.

Đáp án D

Hướng dẫn:

Từ sơ đồ phả hệ trên ta thấy cặp I.1 × I.2 bình thường sinh con bị bệnh → tính trạng bị bệnh do gene lặn quy định.

Mặt khác tính trạng phân bố không đồng đều ở 2 giới → tính trạng do gene trên NST thường quy định.

Quy ước: A: bình thường, a: bị bệnh.

Cơ thể người chồng sẽ nhận 1 a từ cơ thể III.1 → người chồng ở thế hệ IV chắc chắn có kiểu gene Aa.

Cơ thể III.4 chắc chắn có kiểu gene Aa

Cơ thể II.2 có kiểu gene $\left( {\frac{1}{3}AA:\frac{2}{3}Aa} \right) \to \left( {\frac{1}{2}A:\frac{1}{2}a} \right)$

Cơ thể II.3 có kiểu gene $\left( {\frac{1}{3}AA:\frac{2}{3}Aa} \right) \to \left( {\frac{2}{3}A:\frac{1}{3}a} \right)$

Cơ thể III.4 sinh ra có kiểu gene $\left( {\frac{4}{9}AA:\frac{4}{9}Aa} \right) \to \left( {\frac{1}{2}AA:\frac{1}{2}Aa} \right) \to \left( {\frac{3}{4}A:\frac{1}{4}a} \right)$

Cơ thể III.5 chắc chắn có kiểu gene Aa, giảm phân hình thành giao tử tạo $\frac{1}{2}A:\frac{1}{2}a$

Phép lai: III.4 × III.5 → $\left( {\frac{3}{4}A:\frac{1}{4}a} \right) \times \left( {\frac{1}{2}A:\frac{1}{2}a} \right) \to \left( {\frac{3}{8}AA:\frac{4}{8}Aa:\frac{1}{8}aa} \right)$

Cơ thể IV.2 bình thường có kiểu gene $(3AA:4Aa) \to \left( {\frac{5}{7}A:\frac{2}{7}a} \right)$

Cơ thể IV.1 có kiểu gene Aa → $\frac{1}{2}A:\frac{1}{2}a$

Xác suất sinh con đầu lòng không mang gene gây bệnh của cặp IV.1 và IV.2 là: $\frac{5}{7} \times \frac{1}{2} = \frac{5}{{14}}$

Xác suất sinh con đầu lòng mang gene gây bệnh là: $1 - \frac{5}{{14}} = \frac{9}{{14}}$

Đáp án C

Phương pháp:

A, B và D đúng.

C sai. Mỗi loài có bộ NST đặc trưng bởi hình thái, cấu trúc và số lượng NST.

Đáp án

A. Đúng. Vì dựa trên biểu đồ, có xu hướng khi khối lượng cơ thể tăng theo bội số 10 (log scale), mật độ quần thể giảm khoảng 10 lần, thể hiện mối quan hệ tỷ lệ nghịch giữa khối lượng cơ thể và mật độ quần thể.

B. Sai. Khối lượng cơ thể sinh vật của các loài thú ăn cỏ tỉ lệ nghịch với mật độ cá thể.

C. Đúng.

D. Đúng. Khối lượng cơ thể sinh vật của các loài thú ăn cỏ tỉ lệ nghịch với mật độ cơ thể

Đáp án A

Hướng dẫn:

A. Đúng. Vì theo biểu đồ, quần thể có mật độ cao nhất (trên 10,000 cá thể/$k{m^2}$) là quần thể của loài có khối lượng cơ thể nhỏ nhất (dưới 100 gram), cho thấy mối liên hệ giữa kích thước cơ thể nhỏ và mật độ cao.

B. Sai. Vì trên trục hoành, khối lượng cơ thể dao động từ khoảng ${10^1}$ gram (10gram) đến khoảng ${10^6}$ gram (1,000,000 gram), tức là loài thú lớn nhất có khối lượng gấp hàng 100.000 lần loài nhỏ nhất.

C. Sai. Vì mật độ quần thể dao động từ khoảng 1 cá thể/$k{m^2}$ đến khoảng 10,000 cá thể/$k{m^2}$, tức là chênh lệch mật độ tối đa là khoảng 10,000 lần, không phải hàng triệu lần.

D. Sai. Vì khi khối lượng cơ thể nhỏ, mật độ cá thể vào khoảng 10.000 cá thể/$k{m^2}$.

Đáp án A

Hướng dẫn:

Người ta có thể tạo giống cà chua vận chuyển đi xa hoặc bảo quản lâu không hỏng do làm bất hoạt gene làm chín quả.

Giống cà chua có gene sản sinh etilen làm bất hoạt → quá trình chín của quả chậm lại → thuận tiện cho việc vận chuyển đi xa và bảo quản.

Đây là ứng dụng của công nghệ gene (làm bất hoạt 1 gene có trong hệ gene)

Đáp án C

Hướng dẫn:

Tỉ lệ người không có khả năng nhận biết chất hóa học này là aa = 1 – 91% = 9% → Tần số alen a = $\sqrt {0{,}09} = 0{,}3$.

Tần số alen A = 1 – 0,3 = 0,7.

Cấu trúc di truyền của quần thể là: ${(0{,}7)^2}AA + 2 \times 0{,}7 \times 0{,}3Aa + {(0{,}3)^2}aa = 1 \Leftrightarrow 0{,}49AA + 0{,}42Aa + 0{,}09aa = 1$.

Người đàn ông và người phụ nữ đều có khả năng nhận biết mùi vị trên thì có kiểu gen là: $\frac{{0{,}49}}{{0{,}91}}AA:\frac{{0{,}42}}{{0{,}91}}Aa = \frac{7}{{13}}AA:\frac{6}{{13}}Aa$.

Xác suất cặp vợ chồng này sinh con trai đầu lòng không có khả năng nhận biết chất phenyltiocarbamide là:

$\frac{6}{{13}} \times \frac{6}{{13}} \times \frac{1}{4} \times \frac{1}{2} = 2{,}66\%$.

Đáp án B

Hướng dẫn:

Phương pháp phả hệ là việc theo dõi sự di truyền của một bệnh nào đó qua nhiều thế hệ ở những người có quan hệ họ hàng.

Phương pháp nghiên cứu phả hệ có thể xác định được tính trạng do gene lặn hay gene trội quy định, các quy luật di truyền chi phối tính trạng.

Việc nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường thì phương pháp nghiên cứu phả hệ không nghiên cứu được, mà phải sử dụng phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh.

Đáp án C

Hướng dẫn:

Chỉ có đột biến cấu trúc NST mới làm thay đổi số lượng gene trên NST (trừ đột biến đảo đoạn NST). Do vậy, chỉ có phương án C thoả mãn.

Đáp án C

Giải thích:

A. Sai. Khi cùng khu phân bố và nhiệt độ cao thì tỉ lệ sống sót của quần thể S. leucomaenis đều cao hơn tỉ lệ sống sót của quần thể S. malma.

B. Sai. Vì: Khi nuôi trong điều kiện nhiệt độ thấp, thì tỷ lệ sống sót của quần thể S. leucomaenis khi phân bố tách biệt thấp hơn khi cùng khu phân bố.

C. Đúng.

D. Sai. Vì: Khi nuôi trong điều kiện nhiệt độ thấp thì tỷ lệ sống sót của quần thể S. malma luôn cao hơn S. leucomaenis.

Đáp án C

Giải thích:

A sai. Vì ta thấy trong 3 đồ thị (1, 2, 4) thì tỉ lệ loài S. malma có số lượng cá thể lớn hơn loài S. leucomaenis → ổ sinh thái của loài S. malma rộng hơn.

B sai. Vì biểu đồ không cho thấy sự tăng kích thước quần thể của loài S. leucomaenis khi sống chung với S. malma, mà chỉ hiển thị tỉ lệ sống sót của hai loài. Không có bằng chứng trực tiếp về sự thay đổi kích thước quần thể.

C đúng. Vì trong điều kiện phân bố tách biệt, đặc biệt ở nhiệt độ thấp, loài S. malma có tỉ lệ sống sót cao hơn so với S. leucomaenis. Điều này được thể hiện qua biểu đồ tỉ lệ sống sót của loài S. malma cao hơn loài S. leucomaenis trong điều kiện tách biệt.

D sai. Vì quan hệ giữa hai loài này thuộc loại cạnh tranh, vì khi chúng cùng tồn tại trong cùng một khu phân bố, tỉ lệ sống sót của loài S. malma giảm đáng kể, cho thấy cạnh tranh về tài nguyên và không gian sinh sống.

a) Đúng. Vì: Cá thể 1 ở cặp số 3 và số 4 đều có 3 chiếc → Cá thể 1 bị đột biến dạng thể ba (2n+1).

b) Đúng. Vì: Cá thể 2 cặp số 1 có 1 chiếc → Cá thể 2 là dạng đột biến thể một (2n-1).

c) Đúng. Vì: Cá thể 3 ở tất cả các cặp đều có 2 chiếc → Cá thể 2 là dạng lưỡng bội bình thường.

d) Đúng. Vì: Cá thể 4 ở tất cả các cặp đều có 3 chiếc → Cá thể 3 là dạng tam bội.

a) Sai. Vì: Quan hệ giữa rệp cây và cây có múi là quan hệ kí sinh vì rệp hút nhựa cây có múi.

b) Đúng. Vì: Quan hệ giữa rệp cây và kiến hôi: quan hệ hợp tác vì rệp thải đường cho kiến hôi ăn, kiến hôi chuyên đưa những con rệp cây lên chồi non, và quan hệ này không phải là quan hệ nhất thiết, thiếu 1 trong 2 loài chúng vẫn tồn tại.

c) Sai. Vì: Quan hệ giữa kiến đỏ và kiến hôi là quan hệ cạnh tranh vì kiến đỏ đuổi được loài kiến hôi.

d) Sai. Vì: Quan hệ giữa kiến đỏ và rệp cây là quan hệ vật ăn thịt, con mồi vì kiến hôi tiêu diệt sâu và rệp cây.

a) Sai. Vì: Đường (1) thể hiện áp suất phổi; đường (2) thể hiện thể tích phổi; đường (3) thể hiện áp suất khoang màng phổi.

+ Khi hít vào, thể tích lồng ngực tăng → áp suất khoang màng phổi giảm → kéo phổi giãn ra → áp suất phổi giảm thấp hơn áp suất không khí → không khí từ ngoài vào phế nang → tăng thể tích phổi → tăng áp suất phổi. Khi thở ra, quá trình trên diễn ra ngược lại. → Đường (2) thể hiện thể tích phổi vì sự thay đổi giá trị thể tích phổi ngược lại với sự thay đổi giá trị áp suất khoang màng phổi. Đường (1) thể hiện giá trị áp suất phổi.

b) Đúng. Vì: Giá trị áp suất khoang màng phổi luôn nhỏ hơn áp suất khí quyển → giá trị này được thể hiện ở đường.

c) Sai. Vi:

- Thể tích khí lưu thông = 2,8 – 2,4 = 0,4 L

- Nhịp thở = 60 $\div$ thời gian 1 lần hít vào, thở ra = 60 $\div$ 4 = 15 nhịp/phút

- Thể tích thông khí phút = thể tích khí lưu thông × nhịp thở = 0,4 × 15 = 6 L/phút

d) Đúng. Vì:

- Lượng ${O_2}$ tiêu thụ trong 1 phút = 4000 / 16 = 250 mL ${O_2}$/phút.

- Lượng ${O_2}$ máu cung cấp cho mô = lượng ${O_2}$ trong máu động mạch - lượng ${O_2}$ trong máu tĩnh mạch = 20 – 15 = 5 mL ${O_2}$/dL máu.

- Cung lượng tim = Lượng ${O_2}$ tiêu thụ trong 1 phút $\div$ Lượng ${O_2}$ máu cung cấp cho mô = 250 $\div$ 5 = 50 dL/phút = 5 L/phút.

a) Sai. Vì: Trình tự C là gene điều hòa. Gene điều hòa mang thông tin mã hóa protein chi phối điều hòa hoạt động các gene khác; nên gene C mang thông tin là gene điều hòa chứ không phải promotor.

b) Sai. Vì: Khi không có chất X thì gene A không biểu hiện.

c) Đúng. Vì: X là chất cảm ứng nên đây là một operon điều hòa theo cơ chế cảm ứng.

d) Đúng. Vì: ${C^C}{A^ - }/{C^ - }{A^ + }$ có hay không có X đều được biểu hiện, nên ${C^C}$ là một đột biến làm cho kiểu gene luôn luôn kích hoạt gọi là đột biến cơ định → Tạo protein không bám được vào operator.

Đáp án

4 (Phát sinh đột biến): Trong quần thể bướm Biston betularia, xuất hiện đột biến làm hình thành gene quy định màu sắc đen (hoặc trắng), tạo ra sự đa dạng di truyền ban đầu.

2 (Gene phát tán trong quần thể): Các gene liên quan đến màu sắc (đen hoặc trắng) được phát tán qua quá trình sinh sản trong quần thể, làm xuất hiện các cá thể có màu sắc phù hợp và không phù hợp với môi trường.

3 (Chọn lọc tự nhiên): Chọn lọc tự nhiên tác động lên quần thể: Những con bướm có màu sắc nổi bật trên nền môi trường dễ bị chim bắt, dẫn đến bị đào thải. Những con có màu sắc ngụy trang phù hợp môi trường sống có lợi thế sinh tồn, làm tăng tần số gene của chúng trong quần thể.

1 (Hình thành sự thích nghi): Qua thời gian, sự thay đổi tần số gene dẫn đến hình thành màu sắc ngụy trang, giúp quần thể thích nghi tốt với môi trường thực tế.

Nếu trong giảm phân, ở một số tế bào cặp NST giới tính XY không phân ly ở 1 lần phân bào (có thể là phân bào 1 hoặc 2) thì số giao tử đột biến tạo ra có thể là: XY, O, XX, YY. Cặp $\frac{{AB}}{{ab}}$ giảm phân tối đa cho 4 loại giao tử (trong trường hợp có hoán vị gene)

Vậy số giao tử đột biến tạo ra nhiều nhất là: 4.4 = 16 loại.

Con đực XY trắng lai con cái đỏ

${F_1}$ đồng loạt đỏ

${F_1}$ giao phối với nhau ${F_2}$: 8,75% con đực mắt đỏ : 25% con đực mắt vàng : 6,25% con đực mắt trắng : 37,5% con cái mắt đỏ : 12,5% con cái mắt vàng.

Xét tính trạng phân ly: 9 đỏ : 6 vàng : 1 trắng.

Trong khi sự phân ly tính trạng ở đực khác ở cái.

=> Quy luật chi phối gene trên là 1 gene trên 1 NST thường PLDL với gene còn lại trên NST giới tính.

Kiểu gene của P đực mắt trắng x cái mắt đỏ: $aa{X^b}Y \times AA{X^B}{X^B}$

=> Kiểu gene ${F_1}$: $Aa{X^B}{X^b} \times Aa{X^B}Y$

Cho con cái và đực mắt vàng

Xét G từng giới:

Ở giới cái mắt vàng gồm: $\frac{1}{2}aa{X^B}{X^b}:\frac{1}{2}aa{X^B}{X^B} = >$tỉ lệ giao tử: $\frac{3}{4}a{X^B}:\frac{1}{4}a{X^b}$

Ở giới đực mắt vàng gồm: $\frac{1}{4}aa{X^B}Y::\frac{1}{4}Aa{X^b}Y:\frac{2}{4}Aa{X^b}Y \Rightarrow$Tỉ lệ giao tử: $\frac{1}{4}aY:\frac{1}{4}AY$

Con đực mắt đỏ (A-B-) $= a{X^B} \times AY = \frac{3}{4} \times \frac{1}{4} = \frac{3}{{16}} = 0{,}19$

Phương pháp: sử dụng công thức tính hiệu suất sinh thái $H = \frac{{{Q_n}}}{{{Q_{n - 1}}}}1$

Năng lượng tích lũy ở mỗi bậc dinh dưỡng là:

- Cá lóc: 1620 kcal

- Cá rô : $\frac{{1620}}{{9\% }} = 18000$ kcal

- Cào cào : $\frac{{18000}}{{10\% }} = 180000$ kcal

- Thực vật tích lũy 1500000 kcal

Hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 2 và cấp 1 là: $H = \frac{{180000}}{{1500000}} = 0{,}12$