Đáp án và lời giải
Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 112)
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Mã di truyền có các đặc điểm: phổ biến, đặc hiệu, thoái hóa và liên tục.
Tính đặc hiệu của mã di truyền là mỗi bộ ba chỉ mã hóa cho một acid amino.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Đột biến gene là những biến đổi liên quan đến 1 hoặc một vài cặp nucleotide dẫn đến có thể làm thay đổi trình tự nucleotide chứ không làm thay đổi trình tự sắp xếp các gene.
A, C, D đều làm thay đổi trình tự sắp xếp các gene trên NST.
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Nước và ion khoáng được di chuyển từ rễ lên lá nhờ mạch ống
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Trong hô hấp hiếu khí: ![]()
H trong sản phẩm có nguồn gốc từ
và ![]()
Oxi trong
có nguồn gốc từ ![]()
Oxi trong
có nguồn gốc từ
và ![]()
C trong
có nguồn gốc từ ![]()
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
• Theo Darwin, biến dị cá thể (biến dị cá biệt) là những sai khác nhỏ, riêng lẻ giữa các cá thể trong cùng một loài và xuất hiện ngẫu nhiên trong sinh sản hữu tính.
• Đây là nguồn nguyên liệu cho chọn lọc tự nhiên, vì từ sự khác biệt này, những cá thể thích nghi hơn sẽ được chọn lọc và truyền lại đặc điểm cho thế hệ sau, dẫn đến tiến hóa.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Không thể gọi cá thể là đơn vị tiến hóa cơ sở vì phần lớn các cá thể sinh sản theo lối giao phối ( không sinh con một mình mà phải có đực, có cái) và sự biến đổi đi truyền ở cá thể không được nhân lên do đó không đóng góp cho quá trình tiến hóa.*
Không thể gọi loài là đơn vị cơ sở tiến hóa vì loài gồm các cá thể có thành phần kiểu gene phức tạp. Loài có hệ thống di truyền kín dó đó khả năng cải biến thành phần kiểu gene bị hạn chế* Gọi quần thể giao phối là đơn vị tiến hóa cơ sở vì:
- mỗi quần thể có lịch sử phát sinh và phát triển.
- Quần thể có tính đa hình nên tiềm năng thích nghi cao
- Sự cách li sinh sản giữa các quần thể của loài là tương đối.
- Các cá thể/quần thể có quan hệ sinh sản với nhau.
Trong các đáp án trên, đáp án A là đúng và đầy đủ nhất
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Loài cỏ Spartina được hình thành bằng con đường lai xa và đa bội hóa có bộ NST của 2 loài họ hàng là:
(thể song nhị bội)
→ Bộ nhiễm sắc thể của loài cỏ này bằng tổng bộ lưỡng bội của 2 loài cỏ dại khác.
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Hướng dẫn:
Trong các phát biểu trên của đề bài:
Phát biểu A, B, D đúng.
Phát biểu C sai vì Di – nhập gene không phải là nhân tố duy nhất làm thay đổi tần số allele của quần thể ngay cả khi không xảy ra đột biến và không có chọn lọc tự nhiên. Ngoài di nhập gene còn có cả các yếu tố ngẫu nhiên cũng có thể làm thay đổi tần số allele của quần thể ngay cả khi không xảy ra đột biến và không có chọn lọc tự nhiên.
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Xét sự di truyền riêng rẽ của từng tính trạng:
* Bệnh bạch tạng:
- Phía vợ: Bà ngoại bị bạch tạng → Người mẹ vợ bình thường chắc chắn có kiểu gene Aa
Ông nội bị bạch tạng → Bố vợ bình thường chắc chắn có kiểu gene Aa.
→ Người vợ bình thường có kiểu gene:
→ Giảm phân cho
.
- Phía chồng: Bố chồng bị bạch tạng nên người chồng bình thường chắc chắn có kiểu gene Aa → Giảm phân cho
.
Ta có:
→ Sinh con bình thường = 1 - Bị bệnh =
.
* Bệnh máu khó đông:
- Phía vợ: Bố vợ bị máu khó đông → Vợ bình thường có kiểu gene
→ Giảm phân cho
.
- Chồng bình thường có kiểu gene
→ Giảm phân cho
.
Xác suất cặp vợ chồng này sinh con bình thường về máu khó đông là: 1 - Bị bệnh =
.
* Tính chung: Cặp vợ chồng này dự định sinh 1 đứa con, xác suất để đứa con này không bị cả 2 bệnh là:
.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
1 quần thể được coi là 1 loài mới khi chúng cách li sinh sản với quần thể ban đầu (không thể giao phối được với quần thể ban đầu hoặc có thể giao phối với quần thể ban đầu tạo ra hợp tử nhưng hợp tử bị chết hoặc sinh ra con lai nhưng con lai bất thụ).
Quần thể cây 4n có thể xem là một loài mới vì khi lai cây 4n với cây 2n tạo ra cây 3n, cây này thường bất thụ chứng tỏ quần thể cây 4n cách li sinh sản với quần thể 2n → quần thể cây 4n là loài mới
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Khi điều kiện sống phân bố đồng đều thì có thể có kiểu phân bố ngẫu nhiên và phân bố đồng đều.
Nếu các cá thể không có sự cạnh tranh gay gắt với nhau sẽ có kiểu phân bố ngẫu nhiên
Các cá thể có sự cạnh tranh gay gắt với nhau sẽ có kiểu phân bố đồng đều. Phân bố đồng đều làm giảm sự cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể.
VD: cây thông trong rừng; chim hải âu làm tổ...
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Chim hải âu ăn cá trích để bảo vệ tổ của mình. Các cá thể chim hải âu có sự cạnh tranh gay gắt với nhau về nguồn thức ăn
Sự phân bố nguồn sống của môi trường (cá) là đồng đều với nhau nên sự phân bố các cá thể hải âu sẽ là kiểu phân bố đồng đều.
Sự phân bố đồng đều sẽ làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể.
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án D
Hướng dẫn:
Quá trình tự thụ phấn ở các cây giao phấn và giao phối cận huyết liên tục qua nhiều thế hệ → tỉ lệ đồng hợp tăng và dị hợp giảm.
Đồng thời xuất hiện các tổ hợp gene lặn có hại → gây hiện tượng thoái hóa giống
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn

Quy ước gene:
A: bình thường, a: mù màu
B: bình thường, b: máu khó đông
Người 4, 9 bị bệnh mù màu, không bị máu khó đông có kiểu gene: ![]()
Người 6, 12 bị máu khó đông, không bị mù màu ![]()
Người 2, 10 bình thường có kiểu gene ![]()
Người 8 truyền NST
cho người 12, mà lại nhận được NST
từ người số 4 và có kiểu hình bình thường nên người này có kiểu gene ![]()
Người 8 có kiểu gene ![]()
Người 10 có kiểu gene
.
Người 11 nhận NST
từ bố.
Mẹ 8 tạo ra các loại giao tử với tỉ lệ là: ![]()
Vậy người 11 không bị cả 2 bệnh có kiểu gene là: ![]()
Cặp vợ chồng này sinh con đầu mắc cả 2 bệnh nên có kiểu gene là ![]()
Xác suất để cặp vợ chồng trên sinh thêm 1 con trai thứ 2 và 1 con gái thứ 3 bình thường là:
.
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án B
Hướng dẫn:
Tế bào thực vật bị loại bỏ thành xenlulozơ được coi là tế bào trần
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Hướng dẫn:
Nguyên phân giúp duy trì ổn định bộ NST của loài qua các thế hệ tế bào.
Nguyên phân, giảm phân và thụ tinh giúp duy trì ổn định bộ NST của loài qua các thế hệ.
Nhân đôi AND giúp truyền đạt thông tin di truyền ổn định qua các thế hệ.
Giảm phân làm giảm một nửa số NST của giao tử so với tế bào lưỡng bội.
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Đáp án A
Trong chu trình Carbon (hay còn gọi là chu trình Calvin), carbon dioxide (
) là nguồn carbon chính đi vào cây thông qua quá trình quang hợp. Cây sử dụng năng lượng ánh sáng để chuyển
từ không khí thành các hợp chất hữu cơ, như glucose, trong tế bào.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án C
Trong chu trình Carbon: Chỉ 1 phần nhỏ xác sinh vật sau khi phân giải chất hữu cơ thì được lắng đọng vật chất, còn phần lớn
đi vào chu trình dưới dạng
:
- Thực vật lấy
để tạo chất hữu cơ đầu tiên thông qua quang hợp.
- Khi sử dụng và phân huỷ các hợp chất chứa Carbon, sinh vật trả lại
và nước cho môi trường.
Chu trình carbon có một phần lắng đọng, một phần vật chất được tái sinh.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Sai
d) Đúng
Hoa đỏ : hoa trắng = 9 : 7. Þ Tính trạng di truyền theo quy luật tương tác bổ sung. Quy ước: A_B_ hoa đỏ; aaB_, A_bb, aabb hoa trắng.
Thân cao : thân thấp = 3 : 1. Þ Thân cao trội hoàn toàn so với thân thấp. Quy ước: D_ thân cao; dd thân thấp.
Tỉ lệ phân li kiểu hình
(9:7) x (3:1) => Một trong 2 gene quy định màu hoa liên kết không hoàn toàn với tính trạng chiều cao thân. Giả sử gene A liên kết không hoàn toàn với gene D.
Tỉ lệ hoa đỏ, thân cao A_B_D_ = 46,6875% Þ Tỉ lệ A_D_ = 46,6875% :
= 62,25%. Þ Tỉ lệ (aadd) = 62,25% - 50% = 12,25% = 0,35ad × 0,35ad = 0,5ad × 0,245ad
a) Đúng. Vì:
Trường hợp 1: Hoán vị gene xảy ra ở cả hai bên.
Tỉ lệ giao tử ad là 0,35 > 0,25 Þ Đây là giao tử liên kết, tần số hoán vị gene là 30%, kiểu gene của hai cây đem lai là:
.
b) Đúng.
c) Sai. Vì:
Trường hợp 2: Hoán vị gene xảy ra ở 1 bên.
Tỉ lệ giao tử ad là 24,5% < 25% Þ Đây là giao tử hoán vị, tần số hoán vị gene là 49%, kiểu gene của hai cây đem lai là:
.
Nếu kiểu gene này thì sẽ không tạo ra kiểu hình aadd Þ mâu thuẫn, loại. Nội dung 3 sai.
Tỉ lệ thân cao, hoa đỏ đồng hợp tử là:
.
Tỉ lệ thân cao, hoa đỏ dị hợp là: 46,6875% - 3,0625% = 43,625%.
d) Đúng. Vì: Tỉ lệ thân thấp, hoa trắng đồng hợp là: (AAddbb) + (aaddBB) + (aaddbb) =
.
Trong tổng số cây hoa trắng, thân thấp ở
, cây mang kiểu gene đồng hợp tử chiếm tỉ lệ: 6,6875% : 15,4375% = 43,3198%.
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Đúng
a) Đúng. Vì: Kiến 3 khoang ăn côn trùng A nên cả kiến 3 khoang và loài cây dừa đều được lợi.
b) Sai. Vì: Côn trùng A đã gián tiếp khai thác nhựa của cây dừa nên đây là sinh vật ăn sinh vật.
c) Đúng. Vì: Kiến 3 khoang ăn côn trùng A.
d) Đúng. Vì: Côn trùng A và côn trùng B cùng nhau phối hợp để ăn nhựa cây.
Câu 21
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Sai
c) Đúng
d) Sai
a) Sai. Vì: X là GH, Y là testosterol, Z là Tyrosine
Vì ở người bình thường khỏe mạnh:
Hormone Tyrosine có thụ thể tiếp nhận ở hầu hết mọi loại tế bào của cơ thể. Giai đoạn đầu đời, hệ thần kinh phát triển mạnh và mức ảnh hưởng của hormone này đối với cơ thể thể hiện mạnh ngay những năm đầu đời (1-4 tuổi) → Đường hormone Z
b) Sai. Vì: Mức ảnh hưởng của hormone testosterol đến sinh trưởng của cơ thể tăng từ thời kỳ tiền dạy thì và đạt đỉnh ở giai đoạn dậy thì (12-16 tuổi) → Đường hormone Y
c) Đúng. Vì: Hormone GH ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cơ xương, xương, các nội quan nên mức ảnh hưởng đến sinh trưởng mạnh từ 4 tuổi đến tuổi dậy thì → Đường hormone X
d) Sai. Vì nhược năng tuyến yên nên:
- Giảm tiết GH (hormone X);
- Giảm TSH → Giảm kích thích tuyến giáp tiết tyrosine (hormone Z);
- Giảm LH → Giảm kích thích tế bào Leydig tiết testosterol (hormone Y)
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Đúng
c) Đúng
d) Đúng
a) Sai. Vì: Loại protein A là tham gia cơ chế điều hòa sau phiên mã.
b) Đúng. Vì: Dựa vào biểu đồ hoạt tính enzyme ta thấy hàm lượng protein B giảm khi bổ sung chất ức chế enzyme kinase → B là cơ chế phosphoryl hóa vì protein kinase là protein chuyển vị nhóm phosphate (phosphoryl).
c) Đúng. Vi: Sự thay đổi protein C chỉ được thể hiện ở biểu đồ hoạt tính enzyme (3+4) → đây là cơ chế điều hòa sau dịch mã nhưng không phải cơ chế phosphoryl hóa vì khi bổ sung chất ức chế enzyme kinase hàm lượng protein C không đổi, việc cắt và hoàn thiện protein để thực hiện chức năng nhất định.
d) Đúng. Vì: Khi bổ sung chất ức chế tổng hợp protein (2), hàm lượng protien tổng số giảm ở D → D có vai trò điều tiết sự tổng hợp protein bằng việc điều hòa sau phiên mã hoặc điều hòa tổng hợp protein.
Câu 23
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Quá trình hình thành loài liền khu theo quan niệm hiện đại.
Các cá thể của quần thể ban đầu sống ở hai ổ sinh thái liền kề và bị ngăn cách nhau (1). Ở vùng tiếp giáp giữa hai ổ sinh thái, các thành viên của các cá thể cùng loài hiếm khi gặp nhau để giao phối và sinh sản (2). Điều kiện môi trường sống khác nhau dẫn đến sự khác biệt về cấu trúc di truyền giữa hai nhóm cá thể ở hai ổ sinh thái (3). Các cá thể ở hai ổ sung thái không còn giao phối và sinh con hữu thụ, loài mới hình thành (4).
Câu 24
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Vì có
loại giao tử đơn bội và
loại giao tử lệch bội (n + 1).
Vậy tổng số loại giao tử tạo ra là:
loại.
Câu 25
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Theo đề bài ta có: Cấu trúc di truyền của quần thể có dạng:
![]()
Cá thể trong quần thể có kiểu hình quả tròn thì trong kiểu gene có cả A và B. A-B- = ![]()
Câu 26
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Sử dụng sơ đồ hình chữ nhật: Cạnh và đường chéo của hình chữ nhật là giao tử luồng bội cần tìm.

Cách giải: AAaaBBbb tự thụ phấn.
![]()
![]()
Tỷ lệ kiểu gene AAAaBbbb =
.
Câu 27
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi x là kích thước quần thể chuột ở cánh đồng cỏ.
Ta có:
cá thể.
Câu 28
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý