Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 107)

Đáp án C

Bằng chứng sinh học phân tử : sự thống nhất và cấu tạo và chức năng của AND, protein, mã di truyền của các loài sinh vật, các loài có quan hệ họ hang càng gần nhau thì trình tự, tỷ lệ các acidamino và các nucleotide càng giống nhau và ngược lại. Các tế bào của tất cả các loài sinh vật hiện nay đều sử dụng chung 1 loại mã di truyền, đều dung cùng 20 acid amino để cấu tạo nên protein. Đây là bằng chứng chứng tỏ các loài sinh vật hiện nay đã được tiến hóa từ một nguồn gốc.

Đáp án D

Trong giảm phân, hai chromatide của nhiễm sắc thể kép tách nhau ra thành hai nhiễm sắc thể đơn xảy ra ở kì sau của giảm phân II.

Kì I của giảm phân NST vẫn tồn tại trạng thái kép, kết thúc giảm phân I (n-kép) → giảm phân II → kì sau NST kép tách thành NST đơn phân li về hai cực của tế bào.

→ Đáp án D đúng.

Đáp án B

Rễ thực vật ở cạn có khả năng sinh trưởng nhanh và đâm sâu vào đất để tìm kiếm nguồn nước. Đồng thời, rễ còn lan tỏa rộng và phát triển nhiều lông hút để tối ưu hóa quá trình hấp thụ nước và ion khoáng. Những đặc điểm này giúp cây thích nghi với môi trường cạn, nơi nước có thể khan hiếm.

Đáp án C

1 phân tử glucose bị phân giải trong quá trình lên men tạo ra 2 phân tử ATP.

Đáp án B

Cơ quan tương đồng là cơ quan được tiến hóa từ 1 cơ quan ở cùng loài tổ tiên, có thể có chức năng khác nhau, phản ánh tiến hóa đồng quy. Ví dụ: tay người, cánh dơi, vây cá voi và chi trước của thú.

Đáp án B

- Chọn lọc tự nhiên là nhân tố tiến hóa có định hướng.

- Trong các nhân tố trên, chỉ có chọn lọc tự nhiên là nhân tố tiến hóa có hướng, chọn lọc tự nhiên làm biến đổi tần số tương đối của các allele theo một hướng xác định.

Đáp án C

Sinh vật không ngừng phát sinh biến dị theo nhiều hướng không xác định. Con người loại bỏ các cá thể mang biến dị không phù hợp, đồng thời giữ lại và ưu tiên cho sinh sản những cá thể nào mang biến dị có lợi.

Quá trình này tiến hành qua nhiều thế hệ nên làm vật nuôi, cây trồng biến đổi sâu sắc. Sự chọn lọc theo những mục đích khác nhau làm vật nuôi, cây trồng đã biến đổi theo những hướng khác nhau.

→ Kết quả, từ một vài loài hoang dại, đã tạo nhiều giống vật nuôi, cây trồng thích nghi với nhu cầu nhất định của con người.

Các giống vật nuôi, cây trồng trong phạm vi một loài đều có chung một hoặc vài dạng tổ tiên hoang dại.

Vì vậy thực chất của chọn lọc nhân tạo là: Do con người tiến hành, vì lợi ích của người.

Gồm hai quá trình đồng thời:

+ Là đào thải những biến dị không có lợi cho con người, bằng cách hạn chế sinh sản hoặc loại bỏ

+ Tích luỹ những biến dị có lợi cho con người bằng cách chọn để riêng, ưu tiên cho sinh sản.

Tính biến dị của sinh vật cung cấp nguyên liệu vô tận cho quá trình chọn lọc.

Tính di truyền là cơ sở đảm bảo cho quá trình chọn lọc có thể dẫn tới kết quả bảo tồn và tích luỹ các biến dị có lợi, đáp ứng nhu cầu của con người.

- Động lực thúc đẩy chọn lọc nhân tạo là nhu cầu kinh tế, thị hiếu, thẩm mỹ của con người.

- Kết quả của chọn lọc nhân tạo là tạo ra nhiều giống vật nuôi, cây trồng trong phạm vi một loài từ một hoặc vài dạng tổ tiên hoang dại (Hình thành nòi mới, thứ mới)

- Vai trò sáng tạo của chọn lọc nhân tạo là tích luỹ những biến dị nhỏ xuất hiện riêng rẽ thành những biến đổi lớn sâu sắc, phổ biến cho cả một giống.

→ Động lực tiến hoá của vật nuôi và cây trồng.

Từ những phát hiện trên con người đã ứng dụng chọn lọc nhân tạo trong việc chọn giống vật nuôi, cây trồng.

Đáp án D

Để chọn lọc tự nhiên diễn ra, các điều kiện quan trọng là sự xuất hiện của biến dị di truyền (A), biến dị giúp cá thể sinh sản tốt hơn và sống sót (B), và biến dị phải biểu hiện ra kiểu hình rõ ràng (C). Tuy nhiên, khả năng di chuyển giữa các quần thể (D) không phải là yếu tố cần thiết cho quá trình chọn lọc tự nhiên diễn ra. Chọn lọc tự nhiên có thể xảy ra trong một quần thể ngay cả khi các cá thể không di chuyển giữa các quần thể khác.

Đáp án A

Gọi bệnh 1 do cặp gene A, a quy định, bệnh 2 do cặp gene B, b quy định.

Những người nam trong phả hệ đều có kiểu gene xác định là: , , , , , , .

Do , , người chắc chắn nhận từ bố, nên sẽ nhận từ mẹ giao tử .

→ Người 3 có kiểu gene hoặc , lúc này 8 có thể là hoặc .

+ Người sẽ nhận từ mẹ, vì người 1 có mang gene bệnh 1→ người 1 có kiểu gene hoặc .

+ Người 12 mang nhận từ mẹ (10), mà người 10 có bố 5 mang → 10 sẽ có kiểu gene .

+ Người 11 có kiểu gene , người này nhận từ mẹ (6) → (6) có kiểu gene hoặc hoặc .

Lúc này:

Người số 10 mang kiểu gene nên cho giao tử với tỉ lệ 10%, nên tỉ lệ sinh con trai bình thường là . → Tỉ lệ con không bệnh là 5% nam + 50% nữ = 55%.

Đáp án A

Cách li tập tính và cách li sinh thái là các yếu tố có thể ngăn cản sự giao phối giữa các cá thể trong một quần thể, từ đó tạo điều kiện cho quá trình hình thành loài mới. Cách li tập tính liên quan đến sự khác biệt trong hành vi sinh sản, còn cách li sinh thái liên quan đến sự khác biệt trong môi trường sống và thời gian sinh sản.

Đáp án B

Trong 1 hệ sinh thái, năng lượng được truyền từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao, càng lên bậc dinh dưỡng cao thì năng lượng càng giảm do 1 phần năng lượng bị thất thoát dần qua nhiều cách.

Trong hệ sinh thái, năng lượng đi theo dòng trong chuỗi thức ăn được truyền theo 1 chiều từ sinh vật sản xuất qua các bậc dinh dưỡng tới môi trường, còn vật chất được trao đổi qua chu trình dinh dưỡng.

→ Vì năng lượng chỉ truyền 1 chiều, chỉ có vật chất mới tuần hoàn

Đáp án A

Trong hệ sinh thái là một hệ thống hoàn chỉnh, thực hiện đầy đủ các chức năng sống nư trao đổi năng lượng và vật chất giữa hệ với môi trường.

Dòng năng lượng bởi vì năng lượng chỉ truyền 1 chiều (theo dòng) trong chuỗi thứa ăn từ SVSX tới sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải. Năng lượng truyền 1 chiều và không tái sử dụng.

Chu trình sinh địa hóa - chu trình vật chất; vật chất thông qua lưới thức ăn được tái sử dụng lại 1 phần hoặc hoàn toàn.

Đáp án D

Ưu thế chọn giống bằng công nghệ gene là:

+ tạo giống nhanh, hiệu quả

+ giống mới có vật chất di truyền biến đổi, có năng suất và chất lượng cao

+ chuyển gene tổng hợp các kháng sinh hoặc các loại hoorrmone để sản xuất thuốc chữa bệnh cho con người

D. Sai. Việc tạo dòng thuần nhanh chóng là ứng dụng nuôi cấy hạt phấn của công nghệ tế bào.

Đáp án C

Người chồng bình thường có mẹ bị điếc bẩm sinh aa nên sẽ luôn được nhận 1 allele a từ mẹ. Người chồng sẽ có kiểu gene dị hợp là Aa.

Người chồng không bị bệnh mù màu thì có kiểu gene về bệnh này là .

Người vợ có em gái bị điếc bẩm sinh aa nhưng bố mẹ bình thường Bố mẹ người vợ có kiểu gene dị hợp Aa.

Người vợ có kiểu hình bình thường nên có kiểu gene là: .

Xác suất cặp vợ chồng này sinh con đầu lòng không bị bệnh điếc bẩm sinh là: .

Do người chồng luôn cho con gái allele nên nếu cặp vợ chồng này sinh con gái con gái sẽ luôn không bị mù màu.

Vậy xác suất cặp vợ chồng trên sinh con đầu lòng là gái và không mắc cả 2 bệnh trên là: .

Đáp án A

Sinh vật chuyển gene là các cá thể được bổ sung vào bộ gene của mình những gene đã được tái tổ hợp hoặc những gene đã được sửa chữa.

A. Sai vì Cừu Doli là sinh vật tạo ra do nhân bản vô tính.

Đáp án D

Đột biến nhiễm sắc thể là đột biến liên quan tới NST, gồm các dạng là: đột biến cấu trúc NST và đột biến số lượng NST.

+ Đột biến cấu trúc NST: những biến đổi trong cấu trúc của NST, gồm các dạng như: mất đoạn, đảo đoạn, lặp đoạn và chuyển đoạn.

+ Đột biến số lượng NST gồm các dạng là: đột biến lệch bội (chỉ liên quan tới một hoặc một số cặp NST) và đột biến đa bội (liên quan tới toàn bộ bộ NST).

Đáp án B

Tháp sinh thái gồm nhiều hình chữ nhật xếp chồng lên nhau, chiều cao bằng nhau còn chiều dài biểu hiện độ lớn của các bậc dinh dưỡng.

B. Sai, tháp số lượng không phải bao giờ cũng có dạng đáy lớn, đỉnh nhỏ.

VD: mối quan hệ kí sinh vật chủ: vật kí sinh có số lượng nhiều, kích thước nhỏ - còn vật chủ có số lượng ít, kích thước lớn vì thế trong tháp sinh thái biểu thị mối quan hệ này thì bậc dinh dưỡng phía dưới có ít số lượng hơn bậc dinh dưỡng phía trên.

Đáp án A

Trong 3 dạng tháp sinh thái thì tháp năng lượng luôn có dạng chuẩn, vì năng lượng vật làm mồi bao giờ cũng đủ đến dư thừa để nuôi vật tiêu thụ mình.

- Tháp số lượng hay tháp sinh khối đôi khi bị biến dạng, không có dạng chuẩn:

+ Tháp số lượng: Giữa vật chủ và vật kí sinh: Vật chủ có số lượng ít còn vật kí sinh có số lượng đông → đáy tháp nhỏ còn đỉnh lại lớn → không phải dạng chuẩn

+ Tháp sinh khối: Trong các quần xã sinh vật nổi trong nước: Sinh khối của vi khuẩn, tảo phù du rất thấp trong khi sinh khối của vật tiêu thụ lại lớn → Tháp mất cân đối.

a) Đúng. Vì: P đều có kiểu hình trội về 3 tính trạng mà đời con có 24 kiểu gene = 8 × 3

→ Ở con cái dị hợp 3 cặp gene (XABXabDd hoặc ); con đực có kiểu gene .

→ Ở giới cái của luôn có 2 loại kiểu hình là A-B-D- hoặc A-B-dd

b) Đúng. Vì: Tỉ lệ kiểu hình ở đực .

→ Cặp Dd có tỉ lệ kiểu hình 3:1; Hai cặp Aa và Bb có tỉ lệ kiểu hình 4:4:1:1.

→ Tần số hoán vị là .

c) Sai. Vì: Lấy ngẫu nhiên 1 cá thể cái ở , xác suất thuần chủng là .

Cá thể cái thuần chủng có kiểu gene có tỉ lệ luôn bằng tỉ lệ của cá thể đực . Ở bài toán này, đực có tỉ lệ là ; Dd × Dd thì ở có thuần chủng (DD và dd) chiếm tỉ lệ .

d) Đúng. Vì: Con cái P có kiểu gene dị hợp 3 cặp gene lai phân tích thì sẽ thu được đời con có tỉ lệ là

a) Đúng. Vì: Loài (I) không có giai đoạn tốc độ sinh trưởng bằng 0 (cây không thể sống được ở các dải độ mặn có tốc độ sinh trưởng bằng 0).

b) Sai. Vì: Tốc độ sinh trưởng của loài (II) tỉ lệ thuận với độ mặn của cả ba bãi lầy (đều giảm dần).

c) Sai. Vì: Bãi lầy B và C trồng xen được ba loài (I), (II) và (III), bãi lầy A chỉ trồng xen được hai loài (I) và (II).

d) Sai. Vi: Loài (III) có tốc độ sinh trưởng lớn hơn loài (I) và loài (II) ở độ mặn từ 0% đến 15%.

a) Sai. Vì: Chức năng chính của mật trong tiêu hóa chất béo là Nhũ tương hóa lipid tăng diện tích tiếp xúc của lipid với các enzyme lipase.

b) Đúng. Vì: Trong 30 phút đầu tiên ngay sau bữa ăn, nồng độ muối mật ở 2 nhóm trẻ đều giảm đáng kể.

c) Sai. Vì: Nồng độ muối mật của trẻ bú sữa mẹ thường ít hơn so với trẻ bú sữa bò.

d) Sai. Vì: Qua phân tích số liệu từ biểu đồ cho thấy nồng độ muối mật cần để tiêu hoá sữa bò nhiều hơn so với tiêu hoá sữa mẹ nhưng hiệu suất hấp thu lại kém hơn. Vì vậy sữa mẹ giúp trẻ hấp thu tốt hơn sữa bò.

a) Đúng. Vì: Các loại protein khác nhau nên chúng có tính chất, chức năng khác nhau. Một số protein tương tác với DNA theo các cách khác nhau.

b) Đúng. Vì: Các protein điều hòa như protein điều hòa (chất ức chế) Lacl trong operon Lac của vi khuẩn E. coli thì có khả năng nhận biết và bám vào các trình tự nucleotide đặc thù trên phân tử DNA (vùng chỉ huy) thông qua tính chất đối xứng xuôi ngược của vùng này.

c) Đúng. Vì: Trong khi các protein cấu trúc nhiễm sắc thể như các histone (H1, H2A, H2B, H3 và H4) chỉ tham gia đóng gói tạo thành các nucleosome trong các nhiễm sắc thể sinh vật nhân chuẩn.

d) Sai. Vì: Các tương tác giữa các histone và DNA nhiễm sắc thể sinh vật nhân chuẩn không phải là kiểu tương tác đặc thù về trình tự, mà đúng hơn là kiểu tương tác dựa trên các protein histone có tính kiềm, tích điện dương tương tác với bộ khung đường-phosphat có tính acid, tích điện âm.

Quá trình hình thành loài khác khu theo quan niệm hiện đại gồm các bước sau:

(1) Quần thể bị chia cắt bởi các yếu tố địa lý hoặc di cư, khiến các nhóm cá thể bị tách biệt.

(3) Các nhóm cá thể phát triển khác biệt do các điều kiện môi trường khác nhau và chịu tác động khác nhau của các yếu tố tiến hóa.

(4) Cấu trúc di truyền của các nhóm cá thể thay đổi theo các hướng khác nhau do chọn lọc tự nhiên và các yếu tố tiến hóa khác.

(2) Cách li sinh sản xuất hiện khi sự khác biệt di truyền đủ lớn, khiến các nhóm cá thể không thể giao phối và hình thành loài mới.

Kiểu gene giảm phân có thể xảy ra trao đổi chéo giữa B, D hoặc giữa D, E. Nếu giảm phân có trao đổi chéo giữa B, D thì tạo ra 4 loại giao tử là BDE, bde, bDE, Bde. Nếu giảm phân có trao đổi chéo giữa D, E thì tạo ra 4 loại giao tử là BDE, bde, BDe, bdE. Aa giảm phân tạo ra 2 loại giao tử là A, a.

Có 3 tế bào giảm phân thì muốn tạo số giao tử tối đa phải xảy ra trao đổi chéo ở cả 3 tế bào.

Có 2 tế bào sẽ xảy ra TĐC giữa B, D và 1 tế bào xảy ra TĐC giữa D, E hoặc ngược lại. 2 TH này đều tạo ra số loại giao tử như nhau.

2 tế bào xảy ra TĐC giữa B, D tạo ra 4 loại giao tử hoán vị là: AbDE, aBde, abDE, ABde.

1 tế bào xảy ra TĐC giữa D, E tạo ra 2 loại giao tử hoán vị là: ABDe, abdE.

Và có 4 loại giao tử liên kết nữa.

Vậy số loại giao tử tối đa là .

Quần thể đạt trạng thái cân bằng

Trong tổng số người bị bệnh hói đầu, tỉ lệ người có kiểu gene đồng hợp là 0,1

Þp2/p2 + pq = 0,1

Þ p = 1/9q

Þ Tần số allele pH = 0,1, tần số allele qh = 0,9

Vậy cấu trúc di truyền của quần thể trên là : 0,01 HH; 0,18 Hh; 0,81 hh

Kiểu gene đồng hợp trong quần thể là:

P dị hợp về hai cặp gene thu được có kiểu gene aabb = 0,04

Vì nếu có tần số hoán vị 20% thì kiểu hình aabb =

→ Kiểu gene của P là , tần số hoán vị 20%.

Gọi x là kích thước quần thể ban đầu.

Sau 3 năm, kích thước quần thể là:

Þ cá thể.

Hình ảnh trên là kiểu phân bố ngẫu nhiên. Đối với kiểu phân bố này, ta có :

- Điều kiện môi trường phân bố đồng đều.

- Các cá thể không cạnh tranh nhau.

Xét các phát biểu, ta có :

(1) Đây là kiểu phân bố phổ biến nhất: sai, kiểu phân bố theo nhóm là kiểu phân bố phổ biến nhất.

(2) Thường gặp khi điều kiện sống phân bố không đồng đều: sai.

(3) Kiểu phân bố này giúp chúng hỗ trợ nhau tốt hơn để chống lại các điều kiện bất lợi của môi trường: sai, đây là ý nghĩa của kiểu phân bố theo nhóm.

(4) Kiểu phân bố này xảy ra khi giữa các cá thể trong quần thể không có sự cạnh tranh gay gắt: đúng.

Vậy chỉ có ý (4) đúng.