Đề minh hoạ tốt nghiệp THPT môn Sinh có đáp án năm 2025 (Đề 105)

Đáp án B

Bộ ba GUU chỉ mã hóa cho acid amino valin, đây là ví dụ chứng minh mã di truyền có tính đặc hiệu: mỗi bộ ba chỉ mã hóa cho một acid amino.

Đáp án A

Qúa trình giảm phân NST nhân đôi 1 lần ở kì trung gian trước lần phân bào I, lần phân bào II NST không nhân đôi kì trung gian xảy ra rất ngắn.

Đáp án D

Cột nước trong bó mạch ống (mạch gỗ) được vận chuyển liên tục từ rễ lên lá nhờ: Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau, lực bám giữa phân tử nước và thành mạch, lực hút do thoát hơi nước ở lá, lực đẩy rễ.

Cột nước liên tục được duy trì khi lực liên kết giữa các phân tử nước và lực bám vào thành mạch lớn hơn khối lượng cột nước, giúp nước không bị "đứt đoạn" dù có trọng lực cản trở.

Đáp án B

Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật:

- Năng lượng được thải ra ở dạng nhiệt cần thiết để duy trì nhiệt độ thuận lợi cho các hoạt động sống của cơ thể.

- Năng lượng được tích luỹ trong ATP được dùng để vận chuyển vật chất trong cây, sinh trưởng, tổng hợp chất hữu cơ, sửa chữa những hư hại của tế bào…

Đáp án B

Các yếu tố ngẫu nhiên (như dịch bệnh, cháy rừng, bão lũ) là những sự kiện môi trường xảy ra một cách bất thường và không dự đoán trước được, gây ra sự giảm kích thước quần thể đột ngột.

Đáp án C

Hiệu ứng thắt cổ chai là một hiện tượng xảy ra khi quần thể bị giảm đột ngột về số lượng, thường do các yếu tố ngẫu nhiên như dịch bệnh, thiên tai, hoặc sự kiện mất môi trường sống.

Sự giảm sút số lượng này làm cho thành phần kiểu gene của quần thể thay đổi đột ngột, không phản ánh chính xác sự phân bố gene trong quần thể ban đầu.

Sau hiệu ứng thắt cổ chai, tần số allele có thể thay đổi bất ngờ và ngẫu nhiên, không theo một hướng xác định, làm giảm sự đa dạng di truyền của quần thể.

Đáp án A

Cơ quan thoái hoá là những cơ quan mà trong quá trình tiến hoá, chức năng của chúng dần trở nên không còn quan trọng hoặc không được sử dụng, và vì vậy chúng giảm đi hoặc mất đi chức năng. Ví dụ như ruột thừa, xương cụt ở người, v.v.

Sự tồn tại của các cơ quan thoái hoá trên cơ thể người là bằng chứng cho giả thuyết rằng con người và các loài động vật có chung tổ tiên trong quá khứ và trải qua quá trình tiến hoá, từ đó các cơ quan này dần bị thoái hoá hoặc không còn cần thiết trong môi trường sống hiện tại.

Đáp án B

Miller đã tiến hành thí nghiệm chứng minh tiến hoá hoá học từ những chất vô cơ đơn giản là , , và hơi nước.

Thí nghiệm chứng minh của Miller: Cho phóng điện liên tục 1 tuần qua hỗn hợp: hơi nước, , , trong bình thủy tinh 5l → Thu được một số amino acid.

Đáp án B

Người nữ số 5 không bị bệnh, sinh con bị cả hai bệnh nên người số 5 phải có allele a và b. Mặt khác người số 5 là con của người số 2 có kiểu gene nên người số 5 phải có kiểu gene

Người số 7 sinh con bị cả hai bệnh nên người số 7 có thể có kiểu gene hoặc

Người số 5 có kiểu gene , người số 6 có kiểu gene nên người số 11 có kiểu gene hoặc hoặc hoặc với tỉ lệ =

Cặp vợ chồng số 11, 12 sinh con bị cả hai bệnh nếu người 11 có kiểu gene . Khi đó xác suất sinh con bị cả hai bệnh = .

Đáp án C

Cách li sinh thái là hiện tượng các quần thể của cùng một loài sống trong cùng một khu vực địa lý nhưng sử dụng các ổ sinh thái khác nhau (tức là có sự phân hóa về môi trường sống hoặc cách khai thác tài nguyên). Điều này làm giảm khả năng gặp gỡ và giao phối giữa các quần thể, lâu dần dẫn đến cách li sinh sản và hình thành loài mới.

A. Sai, vì cách li địa lí xảy ra khi hai quần thể bị ngăn cách bởi một rào cản vật lý (sông, núi, biển, v.v.), dẫn đến sự tách biệt hoàn toàn về mặt địa lý, không liên quan đến ổ sinh thái.

B. Sai, vì cách li tập tính liên quan đến sự khác biệt trong tập tính giao phối, như tiếng gọi bạn đời, điệu múa giao phối, v.v., không liên quan đến sự phân hóa ổ sinh thái.

D. Sai, vì cách li di truyền là kết quả của quá trình cách li sinh sản lâu dài và biến đổi di truyền, chứ không phải là con đường hình thành loài do ổ sinh thái.

Đáp án B

Trong 1 hệ sinh thái, năng lượng được truyền từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao, càng lên bậc dinh dưỡng cao thì năng lượng càng giảm do 1 phần năng lượng bị thất thoát dần qua nhiều cách.

Trong hệ sinh thái, năng lượng đi theo dòng trong chuỗi thức ăn được truyền theo 1 chiều từ sinh vật sản xuất qua các bậc dinh dưỡng tới môi trường, còn vật chất được trao đổi qua chu trình dinh dưỡng.

→ Vì năng lượng chỉ truyền 1 chiều, chỉ có vật chất mới tuần hoàn

Đáp án C

Trong các hệ sinh thái, khi chuyển từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao liền kề, trung bình năng lượng bị thất thoát tới 90% do:

+ Phần lớn qua hô hấp (năng lượng tạo nhiệt, vận động cơ thể,...): 70%

+ qua các chất thải (ở động vật qua phân và nước tiểu) và các bộ phận rơi rụng (rụng lá, rụng lông, lột xác ở động vật): 10%

+ Năng lượng tích luỹ: 10%

→ Năng lượng truyền lên bậc dinh dưỡng cao hơn : 10%

Đáp án D

Cừu Dolly là con vật đầu tiên được nhân bản vô tính thành công, trong đó nhân tế bào tuyến vú của một con cừu (con cho nhân) được cấy vào trứng đã bỏ nhân của một con cừu khác (con cho trứng). Sau đó, tế bào lai này được nuôi cấy trong môi trường đặc biệt để phát triển thành một con cừu hoàn chỉnh. Vì tế bào lai này có nhân từ con cừu cho nhân (tế bào tuyến vú), nên Dolly mang đặc điểm di truyền của con cừu cho nhân tế bào tuyến vú, không phải của con cừu cho trứng.

Đáp án D

- Tỉ lệ người da đen chiếm 36% → Suy ra Người da trắng chiếm tỉ lệ 64%

→ Tần số a = . Tần số A = .

- Thành phần kiểu gene của quần thể này là 0,04AA: 0,32Aa: 0,64aa.

→ Trong số những người da đen, người dị hợp Aa chiếm tỷ lệ

→ Xác suất để cả 2 vợ chồng có da đen đều có kiểu gene dị hợp là

Khi cả hai vợ chồng đều có kiểu gene Aa thì xác suất sinh con da trắng (aa) là . Vậy một cặp vợ chồng có da đen ở quần thể trên sẽ sinh 3 người con đều có da trắng với xác suất là

Vậy xác suất cặp vợ chồng trên sinh 3 người con trong đó có ít nhất 1 đứa da đen là

Đáp án C

Các nhóm xạ khuẩn thường có khả năng sản xuất chất kháng sinh nhờ có gene tổng hợp kháng sinh nhưng người ta lấy gene quy định tổng hợp chất kháng sinh cấy vào vi khuẩn vì xạ khuẩn sinh sản chậm, rất lâu tạo nên 1 lượng lớn kháng sinh, còn vi khuẩn sinh sản nhanh, sản xuất ra lượng kháng sinh cần thiết.

Đáp án B

Người ta dùng đột biến mất đoạn nhỏ để loại bỏ những gene không mong muốn ở một số giống cây trồng

Đáp án D

- Mối quan hệ giữa chim sáo và châu rừng; chìm mỏ đỏ và linh dương

Mối quan hệ giữa chim sáo và trâu rừng; chim mỏ đỏ và linh dương là mối quan hệ hợp tác: cả hai bên cùng có lợi nhưng không bắt buộc.

Đáp án A

Quan hệ cộng sinh, hội sinh, hợp tác là mối quan hệ hỗ trợ giữa các loài.

Cộng sinh là mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa các loài: cả hai loài cùng có lợi và cần có nhau.

Hợp tác là mối quan hệ cả hai loài cùng có lợi

Điểm giống nhau cơ bản là các loài trong các mối quan hệ này đều có lợi

a) Sai. Vì: Cây thân cao, hoa đỏ có tỉ lệ = 10% →A-B-D- = 0,1.

Vì đây là phép lai phân tích nên B- = 0,5 Suy ra A-D-= 0,2 Suy ra AD = 0,2

→Kiểu gene của cây P là hoặc

b) Đúng. Vì: Vì giao tử AD = 0,2 nên tần số hoán vị là .

c) Sai. Vì: Đây là phép lai phân tích nên kiểu hình thân cao, hoa trắng gồm 3 kiểu gene là A-bbD-; aaB-D-; aabbD-.

d) Sai. Vì: Cây tự thụ phấn (với tần số hoán vị 40%) thì ở đời con, kiểu hình A-B-dd có tỉ lệ là .

a) Đúng. Kích thước mỏ thể hiện ổ sinh thái về nguồn thức ăn. Kích thước mỏ của loài 1 là 1 - 2 cm; loài 3 là 2,2 – 3,8 cm --> không có sự canh tranh về thức ăn.

b) Sai. Có sự trùng lặp kích thước mỏ của loài 2 và loài 3 (2,6 cm - 3cm) => xảy ra sự cạnh tranh về nguồn thức ăn --> số lượng cá thể của hai loài bị ảnh hưởng lẫn nhau.

c) Sai. Sự trùng lặp về ổ sinh thái dinh dưỡng của loài 2 và 3 cao hơn so với loài 1 và 2 --> cạnh tranh ít gay gắt hơn giữa loài 1 và loài 2.

d) Sai. Loài 2 và loài 3 cạnh tranh gay gắt hơn => xu hướng mở rộng ổ sinh thái để hạn chế sự cạnh tranh.

a) Đúng. Virus SARS-CoV-2 sử dụng sợi RNA (+) (bộ hệ gene) của nó như một mRNA và Ribosome của tế bào chủ để tổng hợp enzyme replicaza (RdRP) ngay khi xâm nhập vào tế bào chủ.

b) Sai. Vì: RdRP xúc tác tổng hợp sợi RNA (-) sử dụng RNA (+) bộ gene của nó và tiếp theo thực hiện quá trình phiên mã nhiều lần để tổng hợp RNA của bản thân nó từ sợi RNA (-) trong tế bào chủ.

c) Đúng. Vì: Vật chất di truyền của SARS-CoV-2 là RNA và được nhân bản nhờ (replicase/RdRP) enzyme RNA polymerase, enzyme này không có khả năng tự sửa sai => dẫn đến dễ bị đột biến

d) Đúng. Vì:

+ RNA này khi xâm nhập vào tế bào là mRNA có thể dịch mã tạo ra protein bề mặt.

+ Tế bào nhận diện protein lạ →hệ miễn dịch sản sinh kháng thể chống lại protein bề mặt.

(HS có thể trình bày thêm ý: "vacxin này gây đáp án miễn dịch nhưng lại không gây hại tế bào/gây nhiễm vì thiếu các thành phần khác của Virus" --> không cho điểm vì không liên quan đến câu hỏi)

a) Sai. Vì: Không có amino acid tryptophan liên kết protein ức chế do gene điều hòa của operon tryp mã hóa nên protein ức chế không thể hiện hoạt tính và không liên kết vào Operater của operon lai. Điều này làm cho RNA polymerase có thể bám được vào vùng promoter của operon lai và tiến hành quá trình phiên mã và tổng hợp được phân tử mRNA mang thông tin của 2 operon. Vi khuẩn E.coli tổng hợp được enzyme tổng hợp Tryp.

+ Nguồn carbon cung cấp cho tế bào vi khuẩn E.coli sử dụng là glucose. → có khuẩn lạc xuất hiện.

b) Đúng. Vì: Tương tự môi trường nuôi cấy 1, ngoài tổng hợp được enzyme tổng hợp Tryp còn tổng hợp enzyme phân giải lactose → sử dụng được nguồn Carbon → môi trường nuôi cấy 2 có khuẩn lạc xuất hiện.

c) Sai. Vì: Có amino acid tryptophan liên kết protein ức chế do gene điều hòa của operon tryp mã hóa nên protein ức chế có thể thể hiện hoạt tính và liên kết vào Operater của operon lai. Điều này làm cho RNA polymerase không thể bám được vào vùng promoter của operon lai và tiến hành quá trình phiên mã nên không tổng hợp được phân tử mRNA mang thông tin của 2 operon.

Vì thế tế bào vi khuẩn E. coli không tổng hợp được cả 2 hệ enzyme.

+ Tuy nhiên, do đã có Tryp từ môi trường nuôi và nguồn carbon sử dụng là glucose. Nên môi trường nuôi cấy 3 vẫn có khuẩn lạc xuất hiện.

d) Đúng. Vì: Môi trường nuôi cấy 4 : Tương tự môi trường nuôi cấy 3, vi khuẩn E.coli không tổng hợp được cả hai hệ enzyme. Dù có Tryp từ môi trường thì vẫn không dùng được lactose => Nên môi trường nuôi cấy 4 không có khuẩn lạc xuất hiện.

Vi tiêm: Phương pháp chuyển gene trực tiếp ở động vật.

Lentivirus: Phương pháp chuyển gene gián tiếp ở động vật.

Súng bắn gene, xung điện, chuyển gene qua ống phấn: Phương pháp chuyển gene trực tiếp ở thực vật.

Vi khuẩn Agrobacterium: Phương pháp chuyển gene gián tiếp ở thực vật.

Cho 3 tế bào sinh trứng của một cá thể có kiểu gene AaBbddEe tiến hành giảm phân bình thường hình thành giao tử.

Mỗi tế bào sinh trứng hình thành 1 trứng.

Cơ thể có kiểu gene AaBbddEe có khả năng hình thành loại giao tử.

3 tế bào sinh trứng có khả năng tạo tối đa 3 loại trứng có kiểu gene khác nhau.

Khi quần thể cân bằng di truyền có cấu trúc: (♀+♂)p2DD + (♂)pqDd + (♀)pqDd + (♀+♂)q2dd.

Tỉ lệ có sừng là (♀+♂)p2DD + (♂)pqDd = 30% → Tần số d = 0,3 → Tần số D = 0,7.

Cừu đực không sừng có kiểu gene dd nên luôn cho giao tử d; Cừu cái không sừng có tỉ lệ kiểu gene 0,42Dd : 0,49dd → → Cừu cái cho 2 loại giao tử với tỉ lệ là và →F1 có tỉ lệ kiểu gene . Xác suất là .

Xét tính trạng màu mắt, P: mắt đỏ x mắt đỏ → F₁: mắt trắng. Mà tính trạng màu mắt nằm trên NST giới tính X (Y không allele).

→ P: → → mắt đỏ : mắt trắng

Ruồi thân đen, cánh cụt, mắt trắng chiếm 2,5% →Tỉ lệ ruồi thân đen, cánh cụt (aabb) =

10% aabb = 20%ab . 50%ab ((ở ruồi giấm hoán vị gene chỉ xảy ra ở con cái)

Giao tử ab = → Đây là giao tử sinh ra do hoán vị → P: ♀Ab8aB ×♂AB/ab (f hoán vị = 40%)

Phép lai: P: ♀Ab/aB × ♂AB/ab (f hoán vị = 40%) cho tỉ lệ kiểu hình: Xám, cụt = 25% - ab/ab = 25% - 10% = 15% = 0,15

Vậy tính theo lí thuyết, tỉ lệ kiểu hình thân xám, cánh cụt, mắt đỏ ở F₁ là: .

Gọi x là sản lượng của loài E; 2x là sản lượng của loài G.

Sản lượng của loài D = (kcal/m²/năm).

Sản lượng của loài M là = (kcal/m²/năm).

Sản lượng của loài K = (kcal/m²/năm).

Sản lượng của loài H là = (kcal/m²/năm).

Sản lượng của loài C là = (kcal/m²/năm).

Sản lượng của loài B là = (kcal/m²/năm) = 500 kcal/m²/năm.

Þ kcal/m²/năm = 14,24 nghìn kcal/m²/năm.

Vì loài G bằng 2 lần loài E.

Cho nên sản lượng của loài G =

(1) Tảo giáp nở hoa gây độc cho cá, tôm sống trong cùng môi trường là quan hệ ức chế cảm nhiễm

(2) Cây tầm gửi kí sinh trên thân cây gỗ sống trong rừng suy ra quan hệ kí sinh.

(3) Cây phong lan bám trên thân cây gỗ sống trong rừng suy ra quan hệ hội sinh.

(4) Nấm, vi khuẩn lam cộng sinh trong địa y suy ra quan hệ cộng sinh.