TopStudy

Đáp án và lời giải

Đề KSCL Toán 9 tháng 9 năm 2026-2027 Trường THCS Ngô Sĩ Liên (Hà Nội) có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. {3x−2y=11  (1)4x+y=11  (2)\left\{ {\begin{array}{cccccccccccccccccccc}{3x - 2y = 11\,\,\left( 1 \right)}\\{4x + y = 11\,\,\left( 2 \right)}\end{array}} \right.

Từ phương trình (2)\left( 2 \right), ta có: y=11−4xy = 11 - 4x

Thay y=11−4xy = 11 - 4x vào phương trình (1)\left( 1 \right), ta có:

3x−2(11−4x)=113x - 2\left( {11 - 4x} \right) = 11

3x−22+8x=113x - 22 + 8x = 11

11x−22=1111x - 22 = 11

11x=3311x = 33

x=3x = 3.

Thay x=3x = 3 vào y=11−4xy = 11 - 4x ta được: y=11−4⋅3=11−12=−1y = 11 - 4 \cdot 3 = 11 - 12 = - 1.

Hệ phương trình đã cho có nghiệm duy nhất là (x;  y)=(3;  −1)\left( {x;\,\,y} \right) = \left( {3;\,\, - 1} \right).

b) Ta có: {(x−2)(y+5)=xy+4  (1)(2x+1)(y−4)=2xy−33  (2)\left\{ {\begin{array}{cccccccccccccccccccc}{\left( {x - 2} \right)\left( {y + 5} \right) = xy + 4\,\,\left( 1 \right)}\\{\left( {2x + 1} \right)\left( {y - 4} \right) = 2xy - 33\,\,\left( 2 \right)}\end{array}} \right.

Từ phương trình thứ nhất:

(x+2)(y−1)=xy\left( {x + 2} \right)\left( {y - 1} \right) = xy suy ra xy−x+2y−2=xyxy - x + 2y - 2 = xy suy ra x−2y=−2x - 2y = - 2.

Từ phương trình thứ hai:

(x−1)(y+2)=xy+3\left( {x - 1} \right)\left( {y + 2} \right) = xy + 3 suy ra xy+2x−y−2=xy+3xy + 2x - y - 2 = xy + 3 suy ra 2x−y=52x - y = 5.

Ta có hệ: {x−2y=−22x−y=5\left\{ {\begin{array}{cccccccccccccccccccc}{x - 2y = - 2}\\{2x - y = 5}\end{array}} \right..

Từ phương trình thứ nhất suy ra x=2y−2x = 2y - 2, thay vào phương trình thứ hai, ta được:

2(2y−2)−y=52\left( {2y - 2} \right) - y = 5 suy ra 3y=93y = 9 suy ra y=3y = 3.

Suy ra x=2⋅3−2=4x = 2 \cdot 3 - 2 = 4.

Vậy hệ có nghiệm duy nhất (x;  y)=(4;  3)\left( {x;\,\,y} \right) = \left( {4;\,\,3} \right).

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Với x≠0;  x≠1;  x≠−1x \ne 0;\,\,x \ne 1;\,\,x \ne - 1.

1. Thay x=3x = 3 (thỏa mãn) vào biểu thức AA ta được: A=2⋅3+53=113A = \frac{{2 \cdot 3 + 5}}{3} = \frac{{11}}{3}.

Vậy khi x=3x = 3 thì A=113A = \frac{{11}}{3}.

2. Ta có:

B=xx−1−2x+1−2x2−1B = \frac{x}{{x - 1}} - \frac{2}{{x + 1}} - \frac{2}{{{x^2} - 1}}

B=x(x+1)−2(x−1)−2(x−1)(x+1)B = \frac{{x\left( {x + 1} \right) - 2\left( {x - 1} \right) - 2}}{{\left( {x - 1} \right)\left( {x + 1} \right)}}

B=x2+x−2x+2−2(x−1)(x+1)B = \frac{{{x^2} + x - 2x + 2 - 2}}{{\left( {x - 1} \right)\left( {x + 1} \right)}}

B=x2−x(x−1)(x+1)B = \frac{{{x^2} - x}}{{\left( {x - 1} \right)\left( {x + 1} \right)}}

B=x(x−1)(x−1)(x+1)B = \frac{{x\left( {x - 1} \right)}}{{\left( {x - 1} \right)\left( {x + 1} \right)}}

B=xx+1B = \frac{x}{{x + 1}}.

3. Ta có: P=A⋅B=2x+5x⋅xx+1=2x+5x+1=2(x+1)+3x+1=2+3x+1P = A \cdot B = \frac{{2x + 5}}{x} \cdot \frac{x}{{x + 1}} = \frac{{2x + 5}}{{x + 1}} = \frac{{2\left( {x + 1} \right) + 3}}{{x + 1}} = 2 + \frac{3}{{x + 1}}.

Với x∈Zx \in \mathbb{Z}, để biểu thức PP nhận giá trị nguyên thì x+1x + 1 phải là ước của 33.

Do đó x+1∈{−3;  −1;  1;  3}x + 1 \in \left\{ { - 3;\,\, - 1;\,\,1;\,\,3} \right\}, suy ra x∈{−4;  −2;  0;  2}x \in \left\{ { - 4;\,\, - 2;\,\,0;\,\,2} \right\}.

Kết hợp điều kiện xác định x≠0x \ne 0 và x≠±1x \ne \pm 1, ta loại x=0x = 0 và nhận x∈{−4;  −2;  2}x \in \left\{ { - 4;\,\, - 2;\,\,2} \right\}.

Vậy tất cả các giá trị nguyên của xx thỏa mãn là x∈{−4;  −2;  2}x \in \left\{ { - 4;\,\, - 2;\,\,2} \right\}.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi chiều dài quãng đường ABAB lúc đi là ss với điều kiện s>0s > 0 và đơn vị tính là km{\rm{km}}.

Thời gian ô tô đi từ điểm AA đến điểm BB là s40\frac{s}{{40}} (giờ).

Chiều dài quãng đường lúc về là s+10  kms + 10{\rm{\;km}}, thời gian ô tô đi từ điểm BB về điểm AA là:

s+1050\frac{{s + 10}}{{50}} (giờ).

Đổi 3030 phút =12= \frac{1}{2} giờ.

Vì thời gian về ít hơn thời gian đi là 30  phuˊt30{\rm{\;ph\'u t}} nên ta có phương trình:

s40−s+1050=12\frac{s}{{40}} - \frac{{s + 10}}{{50}} = \frac{1}{2}

5s−4(s+10)=1005s - 4\left( {s + 10} \right) = 100

s−40=100s - 40 = 100

s=140s = 140 (thỏa mãn).

Vậy chiều dài quãng đường ABAB lúc đi là 140  km140{\rm{\;km}}.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi số chi tiết máy theo kế hoạch tổ I và tổ II sản xuất lần lượt là xx và yy (chi tiết máy).

Điều kiện: x,  y∈N∗x,\,\,y \in {\mathbb{N}^ * } và x,  y<800x,\,\,y < 800.

Theo kế hoạch hai tổ sản xuất tổng cộng 800800 chi tiết máy nên ta có phương trình:

x+y=800x + y = 800.

Thực tế tổ I vượt mức 20%20\% nên sản xuất được (1+20%)x=1,2x\left( {1 + 20\% } \right)x = 1{,}2x (chi tiết máy).

Thực tế tổ II vượt mức 10%10\% nên sản xuất được (1+10%)y=1,1y\left( {1 + 10\% } \right)y = 1{,}1y (chi tiết máy).

Cả hai tổ sản xuất được tổng cộng 923923 chi tiết máy nên ta có phương trình:

1,2x+1,1y=9231{,}2x + 1{,}1y = 923.

Ta có hệ phương trình: {x+y=800  (1)1,2x+1,1y=923  (2)\left\{ {\begin{array}{cccccccccccccccccccc}{x + y = 800\,\,\left( 1 \right)}\\{1{,}2x + 1{,}1y = 923\,\,\left( 2 \right)}\end{array}} \right.

Từ phương trình (1) ta có: y=800−xy = 800 - x.

Thế y=800−xy = 800 - x vào phương trình (2):

1,2x+1,1(800−x)=9231{,}2x + 1{,}1\left( {800 - x} \right) = 923

1,2x+880−1,1x=9231{,}2x + 880 - 1{,}1x = 923

0,1x+880=9230{,}1x + 880 = 923

0,1x=923−8800{,}1x = 923 - 880

0,1x=430{,}1x = 43

x=430x = 430 (thỏa mãn).

Suy ra: y=800−430=370y = 800 - 430 = 370 (thỏa mãn).

Vậy theo kế hoạch tổ I phải sản xuất 430430 chi tiết máy, tổ II phải sản xuất 370370 chi tiết máy.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi ABAB là chiếc thang, ACAC là khoảng cách từ chân thang đến chân tường. Khi đó, tam giác ABCABC vuông tại CC, AB=3,5AB = 3{,}5 m và BAC^=65∘\widehat {BAC} = 65^\circ

Hình minh hoạ

Áp dụng tỉ số lượng giác góc nhọn vào ΔABC\Delta ABC vuông tại CC ta có:

AC=AB⋅cos⁡(BAC^)=3,5⋅cos⁡(65∘)≈1,48AC = AB \cdot \cos \left( {\widehat {BAC}} \right) = 3{,}5 \cdot \cos \left( {65^\circ } \right) \approx 1{,}48 (m).

Vậy khoảng cách từ chân thang AA đến chân tường CC khoảng 1,481{,}48 m.

b) Áp dụng tỉ số lượng giác góc nhọn vào ΔABC\Delta ABC vuông tại CC ta có:

cos⁡(BAC^)=ACAB=1,23,5=1235\cos \left( {\widehat {BAC}} \right) = \frac{{AC}}{{AB}} = \frac{{1{,}2}}{{3{,}5}} = \frac{{12}}{{35}} suy ra BAC^≈70∘\widehat {BAC} \approx 70^\circ.

Vậy góc tạo bởi thang và mặt đất lúc này xấp xỉ 70∘70^\circ.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

a) Xét ΔABC\Delta ABC và ΔHBA\Delta HBA có:

BAC^=BHA^=90∘\widehat {BAC} = \widehat {BHA} = 90^\circ;

ABC^\widehat {ABC} là góc chung.

Do đó ΔABC∽ΔHBA\text{Δ}ABC∽\text{Δ}HBA.

b) Xét ΔABC\Delta ABC có MM là trung điểm của đoạn thẳng BCBC và NN là trung điểm của đoạn thẳng ABAB nên đoạn thẳng MNMN là đường trung bình của ΔABC\Delta ABC.

Suy ra đường thẳng MN // ACMN\,{\rm{//}}\,AC.

Lại có AC⊥ABAC \bot AB nên MN⊥ABMN \bot AB, do đó IN⊥ABIN \bot AB tại điểm NN.

Xét ΔINB{\rm{\Delta }}INB và ΔIBM{\rm{\Delta }}IBM có:

INB^=IBM^=90∘\widehat {INB} = \widehat {IBM} = 90^\circ;

NIB^\widehat {NIB} là góc chung.

Do đó ΔINB∽ΔIBM\text{Δ}INB∽\text{Δ}IBM (g.g)

Suy ra INIB=IBIM\frac{{IN}}{{IB}} = \frac{{IB}}{{IM}} suy ra IB2=IM⋅INI{B^2} = IM \cdot IN.

c)

Hình minh hoạ

Gọi điểm KK là giao điểm của đường thẳng CACA và đường thẳng BIBI.

Vì IN // ACIN\,{\rm{//}}\,AC và ba điểm A,  K,  CA,\,\,K,\,\,C thẳng hàng nên đường thẳng IN // AKIN\,{\rm{//}}\,AK.

Trong tam giác ABKABK, NN là trung điểm của đoạn thẳng ABAB, II thuộc đoạn thẳng BKBK và đường thẳng NI // AKNI\,{\rm{//}}\,AK, suy ra điểm II là trung điểm của đoạn thẳng BKBK.

Do đó IB=IKIB = IK.

Mặt khác, vì AH⊥BCAH \bot BC và BK⊥BCBK \bot BC nên AH // BKAH\,{\rm{//}}\,BK.

Do điểm OO là giao điểm của đường thẳng ICIC và đoạn thẳng AHAH nên ta có:

OA // KIOA\,{\rm{//}}\,KI suy ra ΔCOA∽ΔCIKΔCOA∽ΔCIK suy ra OAIK=COCI\frac{{OA}}{{IK}} = \frac{{CO}}{{CI}} (1).

OH // BIOH\,{\rm{//}}\,BI suy ra ΔCHO∽ΔCBIΔCHO∽ΔCBI suy ra OHIB=COCI\frac{{OH}}{{IB}} = \frac{{CO}}{{CI}} (2).

Từ (1) và (2) suy ra OAIK=OHIB\frac{{OA}}{{IK}} = \frac{{OH}}{{IB}}.

Vì IK=IBIK = IB nên OA=OHOA = OH, do đó điểm OO là trung điểm của đoạn thẳng AHAH.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Thể tích chiếc hộp hình hộp chữ nhật không nắp là:

V=x2h=4000V = {x^2}h = 4000 suy ra h=4000x2h = \frac{{4000}}{{{x^2}}} (với   x>0,  h>0{\rm{\;}}x > 0,\,\,h > 0).

Diện tích tấm bìa các-tông dùng để làm hộp là tổng diện tích một đáy hình vuông và bốn mặt bên:

S=x2+4xh=x2+4x⋅4000x2=x2+16000x=x2+8000x+8000xS = {x^2} + 4xh = {x^2} + 4x \cdot \frac{{4000}}{{{x^2}}} = {x^2} + \frac{{16000}}{x} = {x^2} + \frac{{8000}}{x} + \frac{{8000}}{x}.

Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho ba số dương x2,  8000x,  8000x{x^2},\,\,\frac{{8000}}{x},\,\,\frac{{8000}}{x}:

S≥3⋅x2⋅8000x⋅8000x3=3⋅640000003=3⋅400=1200S \ge 3 \cdot \sqrt[3]{{{x^2} \cdot \frac{{8000}}{x} \cdot \frac{{8000}}{x}}} = 3 \cdot \sqrt[3]{{64000000}} = 3 \cdot 400 = 1200 (cm2^{2}).

Dấu đẳng thức xảy ra khi:

x2=8000x{x^2} = \frac{{8000}}{x} suy ra x3=8000{x^3} = 8000 suy ra x=20x = 20 (cm) (thỏa mãn).

Khi đó chiều cao h=4000202=10h = \frac{{4000}}{{{{20}^2}}} = 10 (cm) (thỏa mãn).

Vậy độ dài cạnh đáy xx để diện tích tấm bìa nhỏ nhất là x=20x = 20 cm.

*Bất đẳng thức Cauchy cho 3 số thực dương a,b,c>0a,b,c > 0:

a+b+c3≥abc3\frac{{a + b + c}}{3} \ge \sqrt[3]{{abc}} suy ra a+b+c≥3abc3a + b + c \ge 3\sqrt[3]{{abc}}.

Dấu “==” xảy ra khi và chỉ khi a=b=ca = b = c.

Chứng minh:

Đặt x=a3x = \sqrt[3]{a}, y=b3y = \sqrt[3]{b}, z=c3z = \sqrt[3]{c}. Vì a,  b,  c>0a,\,\,b,\,\,c > 0 nên x,  y,  z>0x,\,\,y,\,\,z > 0.

Bất đẳng thức cần chứng minh trở thành:

x3+y3+z3≥3xyz{x^3} + {y^3} + {z^3} \ge 3xyz

Xét biểu thức P=x3+y3+z3−3xyzP = {x^3} + {y^3} + {z^3} - 3xyz:

P=(x+y)3−3xy(x+y)+z3−3xyzP = {\left( {x + y} \right)^3} - 3xy\left( {x + y} \right) + {z^3} - 3xyz

P=[(x+y)3+z3]−3xy(x+y+z)P = \left[ {{{\left( {x + y} \right)}^3} + {z^3}} \right] - 3xy\left( {x + y + z} \right)

P=(x+y+z)[(x+y)2−(x+y)z+z2]−3xy(x+y+z)P = \left( {x + y + z} \right)\left[ {{{\left( {x + y} \right)}^2} - \left( {x + y} \right)z + {z^2}} \right] - 3xy\left( {x + y + z} \right)

P=(x+y+z)(x2+2xy+y2−xz−yz+z2−3xy)P = \left( {x + y + z} \right)\left( {{x^2} + 2xy + {y^2} - xz - yz + {z^2} - 3xy} \right)

P=(x+y+z)(x2+y2+z2−xy−yz−zx)P = \left( {x + y + z} \right)\left( {{x^2} + {y^2} + {z^2} - xy - yz - zx} \right)

Nhân thêm 2 vào trong ngoặc để tạo thành tổng các bình phương:

P=12(x+y+z)[(x2−2xy+y2)+(y2−2yz+z2)+(z2−2zx+x2)]P = \frac{1}{2}\left( {x + y + z} \right)\left[ {\left( {{x^2} - 2xy + {y^2}} \right) + \left( {{y^2} - 2yz + {z^2}} \right) + \left( {{z^2} - 2zx + {x^2}} \right)} \right]

P=12(x+y+z)[(x−y)2+(y−z)2+(z−x)2]P = \frac{1}{2}\left( {x + y + z} \right)\left[ {{{\left( {x - y} \right)}^2} + {{\left( {y - z} \right)}^2} + {{\left( {z - x} \right)}^2}} \right]

Vì x,  y,  z>0x,\,\,y,\,\,z > 0 nên x+y+z>0x + y + z > 0.

Các bình phương (x−y)2≥0{\left( {x - y} \right)^2} \ge 0, (y−z)2≥0{\left( {y - z} \right)^2} \ge 0, (z−x)2≥0{\left( {z - x} \right)^2} \ge 0 với mọi x,  y,  zx,\,\,y,\,\,z.

Do đó:

P=12(x+y+z)[(x−y)2+(y−z)2+(z−x)2]≥0P = \frac{1}{2}\left( {x + y + z} \right)\left[ {{{\left( {x - y} \right)}^2} + {{\left( {y - z} \right)}^2} + {{\left( {z - x} \right)}^2}} \right] \ge 0

Suy ra x3+y3+z3−3xyz≥0{x^3} + {y^3} + {z^3} - 3xyz \ge 0 suy ra x3+y3+z3≥3xyz{x^3} + {y^3} + {z^3} \ge 3xyz.

Thay lại x=a3x = \sqrt[3]{a}, y=b3y = \sqrt[3]{b}, z=c3z = \sqrt[3]{c}, ta được:

a+b+c≥3abc3a + b + c \ge 3\sqrt[3]{{abc}} suy ra a+b+c3≥abc3\frac{{a + b + c}}{3} \ge \sqrt[3]{{abc}}.

Dấu “==” xảy ra khi x−y=y−z=z−x=0x - y = y - z = z - x = 0 suy ra x=y=zx = y = z hay a=b=ca = b = c.