Đề cương ôn tập giữa kì 2 KTPL 10 (có đáp án) - Bài tập tự luyện

1. CÂU TRẮC NGHIỆM NHIỀU PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN(Thí sinh lựa chọn đáp án đúng duy nhất trong 4 đáp án A, B, C, D)

Những quy tắc xử sự chung được áp dụng nhiều lần, ở nhiều nơi đối với tất cả mọi người là thể hiện đặc điểm nào dưới đây của pháp luật?

Tại xã X, chính quyền địa phương triển khai dự án phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa. Anh P thành lập cơ sở sản xuất nông sản sạch theo đúng quy định của pháp luật và tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương. Chị K tổ chức các lớp truyền dạy dân ca miễn phí cho học sinh nhằm bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống. Trong quá trình hoạt động, anh M vì muốn giảm chi phí đã bí mật xả nước thải chưa qua xử lí ra con sông gần khu dân cư. Chị N nghiên cứu thành công chế phẩm sinh học xử lí rác thải hữu cơ và được cơ quan chức năng hỗ trợ đăng ký quyền sở hữu trí tuệ. Sau đó, một số hộ dân đề nghị dừng toàn bộ hoạt động nghiên cứu khoa học vì cho rằng chỉ cần tập trung phát triển kinh tế.

Theo quy định của Hiến pháp, những chủ thể nào dưới đây đã thực hiện đúng quyền và trách nhiệm của công dân?

2. CÂU TRẮC NGHIỆM ĐÚNG - SAI

Đọc đoạn thông tin sau:

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực pháp lý cao nhất. Mọi văn bản quy phạm pháp luật khác đều phải phù hợp với Hiến pháp; mọi hành vi vi phạm Hiến pháp đều bị xử lý. Hiến pháp quy định những vấn đề cốt lõi, quan trọng nhất của quốc gia như: chế độ chính trị; quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và môi trường; bộ máy nhà nước. Hiến pháp do Quốc hội – cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất – ban hành và sửa đổi với một quy trình đặc biệt. Trong hệ thống pháp luật, Hiến pháp giữ vị trí tối thượng, là nền tảng để xây dựng và phát triển toàn bộ hệ thống pháp luật của đất nước.

Đọc đoạn thông tin sau:

Anh A và chị B cùng nộp hồ sơ lên Ủy ban nhân dân xã X để đăng ký kết hôn. Sau khi kiểm tra đầy đủ các điều kiện theo quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã X đã ký và trao Giấy chứng nhận kết hôn cho hai người. Sau khi lập gia đình, anh A mở một cửa hàng sửa chữa xe máy và chủ động đến cơ quan thuế kê khai, nộp thuế đầy đủ theo đúng kỳ hạn. Trong suốt quá trình kinh doanh, anh A luôn nhắc nhở nhân viên của mình tuyệt đối không được đổ dầu thải, hóa chất độc hại trực tiếp ra hệ thống mương nước của khu dân cư để tránh làm ô nhiễm môi trường.

Đọc đoạn thông tin sau:

Hệ thống pháp luật Việt Nam là một chỉnh thể thống nhất, được cấu thành từ hai phương diện: cấu trúc bên trong và hình thức biểu hiện bên ngoài. Về cấu trúc bên trong, hệ thống pháp luật được tổ chức chặt chẽ theo thứ bậc từ nhỏ đến lớn: Quy phạm pháp luật (đơn vị cơ bản, quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung); Chế định pháp luật (nhóm các quy phạm điều chỉnh một nhóm quan hệ xã hội cùng bản chất như chế định thừa kế, chế định hợp đồng); và Ngành luật (tập hợp các quy phạm và chế định điều chỉnh một lĩnh vực lớn của đời sống như Luật Hình sự, Luật Dân sự). Về hình thức biểu hiện, hệ thống pháp luật cấu thành từ một hệ thống thứ bậc các Văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Đọc đoạn thông tin sau:

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định những chính sách cơ bản, mang tính định hướng của quốc gia về các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, khoa học và công nghệ. Về kinh tế, Hiến pháp khẳng định nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; các thành phần kinh tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân, bình đẳng trước pháp luật. Về văn hóa, xã hội, Nhà nước chăm lo, phát triển văn hóa, giáo dục, y tế; bảo đảm an sinh xã hội cho mọi người dân. Về giáo dục, khoa học và công nghệ, Hiến pháp xác định đây là quốc sách hàng đầu; mục tiêu phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; phát triển khoa học và công nghệ nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

3. CÂU TỰ LUẬN

(3,0 điểm) Hãy nêu khái niệm pháp luật. Phân tích đặc điểm "Tính quyền lực, bắt buộc chung" của pháp luật để làm rõ điểm khác biệt lớn nhất giữa pháp luật với các quy phạm đạo đức trong xã hội.

Tình huống: Do mâu thuẫn cá nhân trên mạng xã hội, bạn X đã bị một nhóm bạn cùng khối chặn đường sau giờ học để lăng mạ, dọa nạt và định dùng vũ lực. Chứng kiến sự việc, bạn H (là bạn thân của X) định lao vào đánh nhau với nhóm kia để cứu bạn, nhưng sau đó H đã kiềm chế và chọn cách gọi điện báo ngay cho cơ quan Công an phường và các thầy cô giáo trường để kịp thời can thiệp.

Dựa vào kiến thức về vai trò của pháp luật đối với công dân, em hãy nhận xét hành vi của bạn H và chỉ ra việc lựa chọn hành xử theo pháp luật trong tình huống này mang lại lợi ích gì cho các bên?

(3,0 điểm) Em hãy nêu khái niệm thực hiện pháp luật. Phân biệt điểm khác nhau cốt lõi giữa hai hình thức "Sử dụng pháp luật" và "Thi hành pháp luật".

Tình huống:

Sau khi tốt nghiệp, anh K quyết định thành lập một công ty chuyên lập trình ứng dụng trên điện thoại di động. Anh K đã chủ động nộp hồ sơ xin cấp giấy phép đăng ký kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ khai báo, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đầy đủ, đúng hạn. Đồng thời, anh K luôn nhắc nhở đội ngũ lập trình của mình tuyệt đối không được sao chép mã nguồn hay ăn cắp bản quyền trí tuệ từ các ứng dụng khác để tránh bị xử phạt.

Dựa vào kiến thức đã học, em hãy chỉ ra hành vi nào của anh K thuộc hình thức "Sử dụng pháp luật" và hành vi nào thuộc hình thức "Tuân thủ pháp luật"? Việc thực hiện đúng các hình thức này mang lại lợi ích gì cho hoạt động kinh doanh của anh K?