Đề cương ôn tập cuối kì 2 Công nghệ 11 Công nghệ cơ khí (có đáp án) - Bài tập tự luyện

Một chiếc ô tô thông thường có cấu tạo chung bao gồm các bộ phận chính sau:

- Động cơ: Là trái tim của ô tô, động cơ chuyển đổi năng lượng hóa học từ nhiên liệu thành năng lượng cơ học để tạo ra lực đẩy, giúp ô tô di chuyển.

- Hệ thống truyền lực: Bao gồm hộp số, cầu truyền động, và bánh xe, hệ thống này truyền lực từ động cơ đến bánh xe.

- Hệ thống treo: Gồm các lò xo, giảm xóc, và liên kết, hệ thống treo giúp giảm thiểu tác động từ mặt đường, tăng cường sự thoải mái và ổn định khi lái.

- Hệ thống phanh: Bao gồm má phanh và đĩa phanh, hệ thống này giúp giảm tốc hoặc dừng xe một cách an toàn.

- Hệ thống lái: Cho phép người lái điều khiển hướng di chuyển của ô tô thông qua vô-lăng và các bộ phận liên kết.

- Hệ thống điện: Bao gồm ắc quy, đèn pha, đèn hậu, và các thiết bị điện khác, hệ thống điện cung cấp năng lượng cho đèn, máy phát điện, và các thiết bị điện tử.

- Khung gầm: Là bộ khung cơ bản của ô tô, nơi tất cả các bộ phận khác được gắn vào.

- Thân xe: Là phần vỏ bên ngoài, bảo vệ các bộ phận bên trong và hành khách.

- Hệ thống nhiên liệu: Bao gồm bình nhiên liệu, bơm nhiên liệu, và bộ phận phun nhiên liệu, hệ thống này cung cấp nhiên liệu cho động cơ.

- Hệ thống làm mát: Giúp duy trì nhiệt độ hoạt động ổn định của động cơ, ngăn chặn quá nhiệt.

Các loại động cơ ô tô hiện nay có thể được phân loại thành đông cơ xăng, động cơ diesel, đông cơ hybrid và động cơ điện.

* Động cơ xăng

- Ưu điểm:

+ Khởi động dễ dàng: Động cơ xăng khởi động nhanh chóng, kể cả trong thời tiết lạnh.

+ Vận hành êm ái: Chạy mượt mà và ít ồn hơn so với động cơ diesel.

+ Chi phí ban đầu thấp hơn: Thường rẻ hơn động cơ diesel khi mua mới.

- Nhược điểm:

+ Hiệu suất nhiên liệu thấp hơn: Tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn so với động cơ diesel.

+ Phát thải cao hơn: Phát thải khí CO2 nhiều hơn, không thân thiện với môi trường.

* Động cơ diesel

- Ưu điểm:

+ Hiệu suất nhiên liệu cao: Tiết kiệm nhiên liệu hơn động cơ xăng.

+ Mô-men xoắn lớn: Cung cấp mô-men xoắn lớn, phù hợp cho xe tải và ô tô chở hàng.

- Nhược điểm:

+ Chi phí bảo dưỡng cao: Bảo dưỡng định kỳ và sửa chữa đắt đỏ hơn.

+ Tiếng ồn và động: Vận hành ồn ào và gây rung động nhiều hơn.

* Động cơ hybrid (kết hợp xăng và điện)

- Ưu điểm:

+ Tiết kiệm nhiên liệu: Sử dụng hiệu quả năng lượng và giảm tiêu thụ nhiên liệu.

+ Thân thiện môi trường: Phát thải thấp hơn so với động cơ truyền thống.

- Nhược điểm:

+ Chi phí cao: Giá thành và chi phí bảo dưỡng cao hơn do công nghệ phức tạp.

+ Trọng lượng xe tăng: Do phải chứa cả động cơ xăng và bộ pin điện.

* Động cơ điện

- Ưu điểm:

+ Không phát thải: Không có khí thải độc hại, rất thân thiện với môi trường.

+ Tiết kiệm nhiên liệu: Không sử dụng nhiên liệu hóa thạch, giảm chi phí nhiên liệu.

- Nhược điểm:

+ Phạm vi hoạt động hạn chế: Quãng đường di chuyển giới hạn bởi dung lượng pin.

+ Thời gian sạc lâu: Cần thời gian đáng kể để sạc đầy pin.

Hệ thống truyền lực trong ô tô có nhiệm ụ chuyển đổi và truyền tải năng lượng từ động cơ đến các bánh xe, giúp xe di chuyển. Dưới đây là nguyên lí hoạt động cơ bản của hệ thống truyền lực:

- Động cơ: Tạo ra năng lượng cơ học thông qua quá trình đốt cháy nhiên liệu. Năng lượng này được biểu hiện dưới dạng mô-men xoắn tại trục khuỷu của động cơ.

- Hộp số: Nhận mô-men xoắn từ động cơ và điều chỉnh nó thông qua các cấp số khác nhau. Khi cần tăng tốc, hộp số sẽ chuyển xuống số thấp hơn để tăng mô-men xoắn đến bánh xe; khi di chuyển ổn định, hộp số sẽ chuyển lên số cao hơn để giảm mô-men xoắn và tiết kiệm nhiên liệu.

- Cầu truyền động: Là bộ phận truyền mô-men xoắn từ hộp số đến bánh xe. Trong ô tô có cầu truyền động cố định và cầu truyền động di động, phù hợp với các loại xe dẫn động cầu trước, cầu sau hoặc cả hai.

- Bánh răng cuối cùng và trục cầu: Bánh răng cuối cùng giúp giảm tốc độ quay từ trục cầu và tăng mô-men xoắn trước khi truyền đến bánh xe.

- Bánh xe và lốp: Là phần cuối cùng trong hệ thống truyền lực, nơi mô-men xoắn được chuyển thành lực kéo trên mặt đường, giúp xe di chuyển.

Hệ thống truyền lực của ô tô bao gồm các bộ phận chính sau, mỗi bộ phận đều có chức năng riêng biệt và quan trọng:

- Hộp số: Điều chỉnh mô-men xoắn và tốc độ quay từ động cơ trước khi truyền đến các bánh xe. Hộp số có thể là hộp số sàn hoặc tự động.

- Cầu truyền động: Phân bổ mô-men xoắn đến các bánh xe và cho phép chúng quay với tốc độ khác nhau khi ô tô vào cua, giúp duy trì lực kéo và ổn định xe.

- Trục cầu: Truyền mô-men xoắn từ cầu truyền động đến bánh xe. Trong ô tô có dẫn động cầu trước, trục cầu sẽ nằm ở phía trước và ngược lại với ô tô dẫn động cầu sau.

- Bánh răng cuối cùng: Điều chỉnh tỷ số truyền cuối cùng từ trục cầu đến bánh xe, giúp tối ưu hóa mô-men xoắn và tốc độ xe.

- Ổ ly hợp: Trong ô tô sử dụng hộp số sàn, ổ ly hợp giúp ngắt và kết nối trục động cơ với hộp số, cho phép thay đổi cấp số mà không làm tắt máy.

- Bộ biến mô: Trong ô tô hộp số tự động, bộ biến mô thay thế ổ ly hợp, chuyển đổi và điều chỉnh mô-men xoắn từ động cơ đến hộp số tự động.

- Bánh xe và lốp: Là phần cuối cùng trong hệ thống truyền lực, chịu trách nhiệm chuyển đổi mô-men xoắn thành lực kéo trên mặt đường, giúp xe di chuyển.

* Cách thức hoạt động của cầu truyền động:

- Nhận mô-men xoắn: Cầu truyền động nhận mô-men xoắn từ hộp số thông qua trục cầu.

- Phân phối mô-men xoắn: Nó sau đó phân phối mô-men xoắn đều đặn đến hai bánh xe trên cùng một trục.

- Cho phép quay với tốc độ khác nhau: Khi ô tô vào cua, bánh xe bên trong cua cần quay chậm hơn bánh xe bên ngoài cua để duy trì lực kéo và tránh trượt. Cầu truyền động cho phép điều này xảy ra mà không làm giảm mô-men xoắn.

* Tầm quan trọng:

- Ổn định khi vào cua: Cầu truyền động giúp xe ổn định khi vào cua bằng cách cho phép bánh xe quay với tốc độ khác nhau mà không mất lực kéo.

- Tối ưu hóa hiệu suất: Nó giúp tối ưu hóa hiệu suất của xe bằng cách đảm bảo rằng mô-men xoắn được phân phối đều đặn đến bánh xe, giúp xe di chuyển mượt mà và tiết kiệm nhiên liệu.

- Tăng cường an toàn: Cầu truyền động đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường an toàn khi lái xe, nhất là trong các tình huống đòi hỏi sự chính xác cao như vào cua hay thay đổi làn đường.