Chuyên đề Hóa học 11 CTST Chuyển hoá chất béo thành xà phòng có đáp án

- Em đã từng rửa tay dính dầu, mỡ với nước nhưng không rửa sạch được vết dầu, mỡ.

- Xà phòng hoặc các chất giặt rửa khác có khả năng thâm nhập vào các vết bẩn dầu, mỡ và kéo các vết bẩn này vào nước, kết quả là các vết dầu, mỡ này bị rửa trôi. Do đó phải dùng xà phòng hoặc các chất giặt rửa khác để làm sạch dầu mỡ.

- Để sản xuất xà phòng, người ta thường thuỷ phân chất béo bằng dung dịch kiềm (NaOH, KOH).

Xà phòng là muối sodium hoặc potassium của các acid béo.

Vậy công thức các loại xà phòng thu được từ lauric acid là: C$_{11}$H$_{23}$COONa; C$_{11}$H$_{23}$COOK.

Trong sản xuất xà phòng, không thể thay dầu ăn bằng dầu nhớt bôi trơn máy vì bản chất của dầu ăn và dầu nhớt bôi trơn máy là khác nhau.

+ Dầu ăn là triester của glycerol với các acid béo.

+ Dầu nhớt bôi trơn máy là hỗn hợp các hydrocarbon.

Chỉ số xà phòng hóa của một chất béo là số mg KOH cần dùng để xà phòng hóa hoàn toàn 1 gam chất béo (bao gồm cả trung hòa acid béo tự do có trong chất béo).

Từ Bảng 5.1. Chỉ số xà phòng hóa của một số chất béo:

+ Chỉ số xà phòng hóa của dầu dừa là 257.

+ Chỉ số xà phòng hóa của dầu phộng là 192.