Câu hỏi ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học Sinh thái học quần xã có đáp án

Thành phần thuộc quần xã là tập hợp các sinh vật khác loài, còn sống

Xác sinh vật và chất hữu cơ thuộc thành phần vô sinh của hệ sinh thái, không phải là các sinh vật sống nên không phải là thành phần của quần xã sinh vật

Đáp án cần chọn là: D

Mối quan hệ đối kháng là mối quan hệ giữa hai loài trong đó ít nhất có 1 loài bị hại. Đó là kiểu quan hệ số 3, 4, 5.

Chọn C.

Nếu như loại bỏ nấm rễ, các cây thông không hút được nước vì rễ cây không có lông hút, điều này chứng minh các cây thông và nấm rễ có mối quan hệ hợp tác.

Chọn D.

Ve bét và sư tử là mối quan hệ kí sinh - vật chủ.

A sai vì D1 và D2 là quan hệ cạnh tranh, nhưng hổ và trâu rừng là quan hệ vật ăn thịt - con mồi.

C sai vì R có thể là thức ăn của 2 loài D1 và D2.

D sai vì D3 gây hại cho D4 nên không thể là quan hệ cộng sinh.

Chọn B.

Chọn B

I. đúng vì kích thước mỏ của loài 1 : 1,0cm – 2,0cm, còn kích thước mỏ của loài 3 là: 2,2cm – 3,8cm

nên nguồn thức ăn sẽ khác nhau

II. Đúng vì 2 loài có kích thước mỏ gần bằng nhau nên xảy ra sự cạnh tranh do đó số lượng cá thể 2 loài sẽ khống chế lẫn nhau.

III. Sai vì loài 1 và 2 có kích thước mỏ chỉ giống nhau ở khoảng 1,8 - 2,0 và tỉ lệ này rất ít.

IV. Sai vì khi trong 1 khu vực càng mở rộng ổ sinh thái thì sự cạnh tranh các mạnh.

Đáp án

Trong mối quan hệ này, cả 2 loài đều có lợi, nhưng mối quan hệ này không bắt buộc → Hợp tác.

Chọn D.

Loại trừ các loài ngoại lai xâm nhập sẽ làm giảm sự cạnh tranh đối với các loài bản địa.

Chọn D.

Cá cóc Tam Đảo là loài chỉ gặp ở quần xã rừng Tam Đảo → đây là loài đặc trưng.

Đáp án: C

Chọn B

Dựa vào hình quan sát, thấy ổ sinh thái của thực vật A và B có cùng độ ẩm và độ pH lần lượt là 15-30 và 4-6.

Loài Chthamalus không thể sống ở vùng thủy triều thấp do sự cạnh tranh của Balanus.

Đáp án: B

Sự phân tầng môi trường sống giữa hai loài giảm cạnh tranh trực tiếp và tăng khả năng cùng tồn tại, từ đó duy trì đa dạng sinh học.

Đáp án: D

Lúa và cỏ dại trong ruộng lúa → cạnh tranh khác loài.

Đáp án: D

Rệp sáp – thực vật: Mối quan hệ kí sinh.

Rệp sáp – bọ rùa: con mồi – vật ăn thịt.

Đáp án: B

Tảo hoặc vi khuẩn lam sẽ cộng sinh với nấm để hình thành địa y.

Đáp án: B

Trong mối quan hệ cá Vẹt và san hô thì cả 2 loài đều được lợi, mối quan hệ này không bắt buộc.

Đây là mối quan hệ hợp tác.

Đáp án: A

Đáp án: D

Sự phân tầng môi trường sống giữa hai loài giảm cạnh tranh trực tiếp và tăng khả năng cùng tồn tại, từ đó duy trì đa dạng sinh học.

Đáp án: C

Mối quan hệ giữa kiến và rầy nâu là hợp tác.

Nên khi có mặt cả 2 loài thì lượng rầy sẽ tăng lên sau về trạng thái cân bằng à (1) mô tả kết quả thí nghiệm khi trên cây có cả kiến và rầy cùng sinh sống. A đúng

Đường (2) mô tả thí nghiệm khi trên cây chỉ có rầy sinh sống. B đúng

Theo đồ thị thì khi có kiến thì rầy nhiều hơn, lớn hơn 40 cá thể; không có kiến (đường 2) thì số lượng rầy có số lượng từ 30 - 40 à thấy được vai trò của loài kiến trong quần xã à D đúng

Đáp án: C

Mối quan hệ hội sinh là mối quan hệ trong đó một trong 2 loài có lợi (+), loài còn lại không có lợi cũng không có hại (0)

- Khi mật độ thực vật thấp (năm 2, mùa đông), số lượng thỏ giảm mạnh (100).

- Số lượng cáo không biến động nhiều → không có mối tương quan rõ ràng.

- Số lượng thỏ tăng hoặc giảm tương ứng với sự tăng hoặc giảm mật độ thực vật trong cùng mùa và giữa các năm, cho thấy có mối liên hệ chặt chẽ giữa nguồn thức ăn và sự phát triển của quần thể thỏ. Các yếu tố khác như số lượng cáo, năm nghiên cứu hoặc mùa không có sự tương quan mạnh bằng.

- Giảm số lượng thỏ, không ảnh hưởng đến cáo: Không đúng, vì giảm số lượng thỏ số lượng cáo cũng giảm.

- Giảm số lượng thỏ, dẫn đến giảm số lượng cáo: Hợp lý, vì cáo ăn thỏ, nên khi số lượng thỏ giảm, cáo cũng sẽ giảm theo.

- Giảm số lượng thỏ, tăng số lượng cáo: Không hợp lý, vì cáo sẽ không tăng khi nguồn thức ăn giảm.

- Hạn hán làm tăng số lượng thỏ và cáo: Hoàn toàn sai, vì hạn hán sẽ làm giảm nguồn thức ăn của thỏ và do đó làm giảm số lượng thỏ --> giảm số lượng cáo.

Dựa vào đề ta thấy:

- Một phần thân của dây leo phồng lên tạo nhiều khoang trống làm thành tổ cho nhiều cá thể kiến sinh sống trong đó và đồng thời loài dây leo nhận chất dinh dưỡng là thức ăn của kiến đem về dự trữ trong tổ. Mối quan hệ này cả hai loài đều có lợi và không thể tách rời nhau được nên mối quan hệ giữa dây leo và kiến là quan hệ cộng sinh.

- Kiến sống trên cây gỗ góp phần diệt chết các loài sâu đục thân cây do đó kiến và cây đều có lợi không nên dùng thuốc diệt kiến gây ô nhiễm môi trường và mất cân bằng sinh thái.

- Loài cây dây leo họ thiên lí sống bám trên thân gỗ được lợi còn cây thân gỗ không có lợi cũng không có hại gì nên cây dây leo không gây tác động xấu đến sự sinh trưởng của cây gỗ.

- Cây gỗ không cung cấp chất dinh dưỡng cho cây dây leo.

Đáp án: D

Loài ngoại lai là loài sinh vật xuất hiện và phát triển ở khu vực vốn không phải là môi trường sống tự nhiên của chúng. Loài ngoại lai xâm hại là loài ngoại lai lấn chiếm nơi sinh sống hoặc gây hại đối với các loài sinh vật bản địa, làm mất cân bằng sinh thái tại nơi chúng xuất hiện và phát triển.

Vì vậy loại trừ các loài ngoại lai xâm nhập sẽ làm giảm sự cạnh tranh đối với các loài bản địa.

Đáp án: A

A. Sai - Loài 3 thực ra chỉ cạnh tranh với loài 2 và loài 4; loài 2 mới là loài cạnh tranh đồng thời với loài 1, loài 3 và loài 4 (2 cạnh tranh với nhiều loài nhất)

B. Đúng - Đồ thị phần giao nhau về kích thước thức ăn của loài 3 và loài 4 là lớn nhất

C. Đúng - Trục hoành phản ánh kích thức ăn từ loài 1 đến loài 4 tăng

D. Đúng (liên kết với kiến thức tiến hóa)

Mối quan hệ sinh thái giữa cây họ Đậu và vi khuẩn là quan hệ cộng sinh.

Chọn A.

Tác dụng phụ của ăn đậu khô có nhiều purine ở một số người nhạy cảm là nhắc tới tác động của nhân tố vô sinh.

Chọn A.

a, c (đúng); b, d (sai)

b. Sự biến động kích thước quần thể nai và bò rừng cho thấy những con sói chỉ ăn thịt nai sừng xám. → Sói ăn cả hai, nhưng chủ yếu nam hơn (do nai kích thước nhỏ hơn,…)

d. Trong những năm đầu tiên có sự xuất hiện của sói, sự săn mồi cao của những con sói tập trung vào quần thể nai, do đó làm giảm áp lực săn mồi lên quần thể bò và làm tăng tỷ lệ sống sót của con non.

+ Tỉ lệ sống sót của nai và bò giảm cả.

+ TL sống sót của nai và bò thì bò khả năng cao hơn.

a) Đúng:

Ta thấy tại nhiệt độ bằng 27°C, tốc độ sinh trưởng của tảo thấp hơn so với nhiệt độ bằng 18°C và 21°C. Nên nhiệt độ 27°C đã vượt quá nhiệt độ tối ưu cho sự sinh trưởng của rong X.

b) Đúng:

Ta thấy tại nhiệt độ bằng 18°C, ở chậu C và chậu G, tốc độ sinh trưởng của tảo là như nhau (1,3-1,4 đơn vị tương đối) => Lượng tảo G cao hầu như không ảnh hưởng đến sự phát triển của rong X.

c) Đúng:

Ta thấy tại nhiệt độ bằng 27°C, tốc độ sinh trưởng của chậu H$<$L$<$C và tỉ lệ nghịch với số lượng tảo G, nhiều khả năng tảo G trong điều kiện thuận lợi đã xảy ra cạnh tranh nguồn sống với rong X => Làm giảm tốc độ sinh trưởng rong X.

d) Sai:

Rong biển X sinh sống ở vùng biển Z hiếm khi có nhiệt độ cao hơn 18°C. Nhưng tại nhiệt độ 21°C, ta thấy tốc độ sinh trưởng của rong biển X khi không có tảo G là lớn hơn so với 18°C => 21°C là nhiệt độ thuận lợi nhất đối với sự sinh trưởng của rong biển X.

a. Khi sống riêng, loài (K) có khả năng sinh trưởng kém hơn loài (A) và loài (F).

(Đúng: A = 50%; F = 66,66%; K = 40%)

b. Mối quan hệ sinh thái giữa loài (C) với ba loài (A), (F) và (K) là quan hệ cạnh tranh.

(Sai: ức chế cảm nhiễm)

c. Khi sống chung với loài (C), tỉ lệ phần trăm lượng sinh khối giảm của loài (F) lớn hơn so với của loài (A), loài (K).

(Sai: A giảm 50%; F giảm 33,34%; K giảm 60%)

d. Sự thay đổi sinh khối của các loài chứng tỏ loài (F) chịu ảnh hưởng của loài (C) là nhỏ nhất.

(Sai: F giảm nhỏ nhất)

a) Sai. Khi sống riêng loài A sinh trưởng tốt hơn

b) Đúng. Loài C có khả năng tiết chất ức chế mà khi sống chung với C thì A, K, F có sinh khối giảm hơn so với khi sống riêng

c) Sai. Khi sống chung với C, loài A giảm 50% sinh khối nhưng loài K giảm 60% sinh khối

d) Sai. Loài K giảm 60% sinh khối chịu ảnh hưởng lớn nhất.

a - Đúng. Ở quần xã A, môi trường có mức nhiễu động thấp tạo điều kiện cho loài thích nghi phát triển thành loài ưu thế, cạnh tranh loại trừ các loài khác làm giảm đa dạng loài.

b - Đúng. Ở quần xã B, môi trường có mức nhiễu động trung bình vừa hạn chế khả năng phát triển của loài ưu thế, vừa tạo chỗ ở cho những loài khác, làm tăng đa dạng loài.

c - Sai. Quần xã C, mực nước biến động mạnh, những loài có chu kỳ sống ngắn (thích nghi nhanh) chiếm ưu thế.

d - Sai. Mực nước biến động ở mức 48 cm sẽ vượt quá sức chịu đựng của hầu hết các loài trong quần xã A (vì các loài trong quần xã A vốn thích nghi với mức biến động mực nước trong khoảng 10,11-15,85 cm) → quần xã A không thể là quần xã phục hồi nhanh nhất.

a đúng, khi có mặt sao biển thì số lượng loài giảm xuống rất thấp và ngược lại; Sao biển làm rạn san hô dần biến mất.

b sai. Thức ăn chính là các loài san hô.

c đúng. Vì loài chủ chốt là loài sinh vật có ảnh hưởng lớn đến môi trường tự nhiên của mình ở mức độ không cân xứng với số lượng cá thể của loài đó. Các loài chủ chốt có vai trò quyết định trong việc duy trì tính đa dạng sinh học và sự ổn định của một quần xã trong hệ sinh thái.

d đúng.

a sai. Mối quan hệ giữa kiến và rầy là hợp tác.

b đúng. Do kiến và rầy hợp tác nên khi có mặt cả 2 loài thì lượng rầy sẽ tăng lên sau về trạng thái cân bằng → (1) mô tả kết quả thí nghiệm khi trên cây có cả kiến và rầy cùng sinh sống. Đường (2) mô tả thí nghiệm khi trên cây chỉ có rầy sinh sống.

c sai. Mối quan hệ giữa kiến và rầy là hợp tác → Con rầy có thể mọc cánh và bay đi, kiến sẽ kém có lợi hơn.

d đúng. Theo đồ thị, khi có kiến thì rầy nhiều hơn, lớn hơn 40 cá thể; không có kiến thì số lượng rầy có từ 30 - 40 → thấy được vai trò của loài kiến trong quần xã.

a đúng, loài 1 và loài 3 có ổ sinh thái không trùng nhau nên không cạnh tranh nhau về thức ăn.

b sai, vì loài 2 và loài 3 trùng nhau 1 phần ổ sinh thái nên có cạnh tranh và làm ảnh hưởng đến số lượng cá thể lẫn nhau nhưng không phải cạnh tranh gay gắt.

c sai vì loài 1 và loài 2 có trùng nhau 1 phần nhỏ ổ sinh thái, cạnh tranh không gay gắt.

d sai vì các loài sẽ thu hẹp ổ sinh thái để giảm bớt sự cạnh tranh.

a) Đúng. Vì sói là kẻ thù của nai, dùng nai làm thức ăn.

b) Sai. Từ năm 1995 đến năm 2005 sự tăng trưởng của 2 quần thể chó sói và nai tỉ lệ nghịch với nhau.

c) Đúng.

d) Đúng. Sau năm 2015, nếu môi trường sống trên đảo ổn định, ít thay đổi thì kích thước quần thể nai sẽ ổn định bởi vì: Kích thước của quần thể cân bằng với sức chứa của môi trường. Nếu kích thước quần thể tăng lên quá cao, tới sức chứa của môi trường, quần thể sẽ tự điều chỉnh để giảm số lượng và ngược lại.

Khi loài Phytophthora không có mặt, tỉ lệ % số lá cây chết/cây bằng 0 → Loài Phytophthora ảnh hưởng xấu, làm chết lá cây.

a đúng. Vì khi có nấm E, loài Phytophthora ít ảnh hưởng tới lá cây ca cao hơn.

b đúng.

c đúng.

d đúng.

a) Đúng

Vì thức ăn của sao biển là loài trai nên khi không có sao biển, loài trai sẽ phát triển và chúng loại bỏ hết các loài động vật không xương sống và tảo ở khu vực này, làm giảm đa dạng loài trong quần xã.

→ Đường b là đồ thị mô tả biến động số lượng loài của quần xã khi không có sao biển.

c) Đúng

Vì thức ăn của sao biển là loài trai.

b) Sai

Mối quan hệ giữa sao biển và trai là quan hệ sinh vật này ăn sinh vật khác

d) Sai

- Sao biển có vai trò kiểm soát mạnh mẽ quần xã không phải do có số lượng lớn nhất mà bằng vai trò sinh thái, khi loại bỏ một loài chủ chốt khỏi quần xã sẽ làm giảm đáng kể sự phong phú của loài → do đó sao biển là loài chủ chốt của quần xã này, sao biển không phải loài ưu thế.

a. đúng. Theo đồ thị thì số lượng bọ cánh cứng tăng thì số lượng cá thể quần thể H giảm.

b. đúng.

c. sai. Do ở dưới tán thì thực vật H không phát triển do bị bọ cánh cứng ăn vì khi đó H không ức chế được các loài khác hay H bị ức chế.

d. sai. H cạnh tranh loại trừ với cây con của các cây thân gỗ → không còn cây con tái sinh.

a) Đúng. Vì theo đồ thị hình 6, đảo A sau 240 ngày số lượng đã phục hồi số lượng về mức ban đầu và đạt trạng thái cân bằng, còn đảo B phục hồi số lượng nhưng chưa hoàn toàn.

b) Đúng. Vì đảo A có số lượng loài nhiều hơn đảo B

c) Sai. Vì yếu tố giới hạn số lượng loài trên đảo thường gặp là loài chủ chốt trong quần xã, vật săn mồi và kẻ thù nói chung, tổng nguồn năng lượng cung cấp cho quần xã sinh vật, không gian sống và nguồn thức ăncó thể cung cấp ...--> số lượng loài đa dạng hay kém đa dạng.

d) Sai. Vì mỗi quần xã có thành phần loài khác nhau, nên khi loại bỏ một loài nào đó --> gây mất cân bằng quần xã khác nhau --> sự điều chỉnh, phục hồi quần xã sẽ khác nhau.

a) Đúng. Vì có mặt loài sao biển thì tại quần xã có mặt khoảng 18-20 loài sinh vật đơn bào, tuy nhiên nếu không có mặt loài sao biển thì chỉ còn khoảng 5-6 loài sinh vật đơn bào.

b) Sai. Vì loài sao biển sử dụng các loài sinh vật ăn sinh vật đơn bào làm thức ăn, nên khi không có mặt sao biển các loài sinh vật ăn sinh vật đơn bào sinh trưởng mạnh nên đã làm giảm số lượng các loài sinh vật đơn bào.

c) Đúng. Vì loài sao biển có vai trò quyết định trong việc duy trì tính đa dạng sinh học và sự ổn định của một quần xã trong hệ sinh thái.

d) Đúng. Vì sao biển gai chúng có tập tính ăn ưa thích nhất là các mầm (polyp) san hô sống, các mô mềm của các loài san hô tạo rạn và các nhóm san hô khác.

a đúng.

Khi không chịu áp lực bởi con người cũng như vắng mặt sói xám, số lượng cá thể nai tăng rất nhanh đồng thời số lượng thực vật giảm mạnh (% cây con tái sinh thấp).

b sai.

Nai sừng tấm là loài ưu thế vì chúng có số lượng lớn và ảnh hưởng mạnh đến sự phát triển của thực vật (làm giảm đa dạng quần xã).

c đúng.

- Sau khi du nhập sói xám, do điều kiện thuận lợi từ môi trường (con mồi dồi dào) → quần thể sói tăng nhanh làm giảm mạnh số lượng nai sừng tấm.

- Trong tương lai, ban đầu quần thể sói cũng sẽ giảm mạnh số lượng do thiếu thức ăn vì trước đó khai thác mạnh con mồi.

- Ở giai đoạn tiếp theo, quần thể thể nai sẽ phục hồi số lượng và dao động quanh mức cân bằng với quần thể sói xám (cân bằng vật ăn thịt – con mồi và sức chức môi trường).

d sai. Số lượng nai lớn nhất thì số loài thực vật nhỏ nhất.

a) sai. Không vì sau khi nhập số lượng khoai và lúa nước ngay lập tức giảm mạnh ® khoai và lúa nước là thức ăn của ốc bươu vàng, chỉ khi ăn hết chúng mới chuyển sang ăn bèo và tảo ngọt.

b) sai. Vì hàm lượng dinh dưỡng trong nước tăng dần sau khi có mặt ốc ® thực vật phù du phát triển mạnh ® tăng sinh khối.

c) đúng. Loài ưu thế vì ốc bươu vàng có số lượng càng lớn thì độ giàu loài càng thấp, khả năng hoạt động và cạnh tranh mạnh lấn áp các loài khác ® giảm đa dạng loài.

d) đúng. Bổ sung loài ăn thịt cho hiệu quả hơn vì chúng kiểm soát con mồi luôn dao động ở mức thấp ® hạn chế tác động gây hại.

Đánh bắt và giết ốc chỉ làm giảm kích thước quần thể tạm thời chứ không thay đổi nguồn sống ® quần thể tự điều chỉnh tỉ lệ sinh, nhanh chóng phục hồi về số lượng ban đầu.

- a sai và b đúng vì: Ở thí nghiệm 1, khi loại bỏ cả loài A và loài B thì sự phục hồi của quần thể C tăng với tốc độ lớn nhất. Đồng thời, ở thí nghiệm đối chứng, sự phục hồi của quần thể C không diễn ra. Kết quả này chứng tỏ sự có mặt của loài A và B đã ức chế sự sinh trưởng và phát triển của loài C.

- c đúng vì: Ở thí nghiệm 2, khi loại bỏ 1 mình loài A, quần thể C vẫn phát triển nhưng không mạnh như khi loại bỏ cả 2 loài. Mặt khác, ở thí nghiệm 3, khi loại bỏ loài B thì sự sinh trưởng và phát triển của loài C bị ảnh hưởng rất lớn, sự phục hồi của quần thể loài C gần như không diễn ra. Điều này có thể khẳng định, loài A là yếu tố sinh học ức chế sự sinh trưởng và phát triển của loài C (loài A ức chế cảm nhiễm loài C).

- Từ kết quả thí nghiệm 1 và 2, có thể nhận thấy loài B không phải là yếu tố ức chế mạnh lên loài C, tuy nhiên khi loại bỏ loài A, loài B có thêm điều kiện thuận lợi để phát triển số lượng cá thể tăng lên tạo nên sự ức chế nhỏ lên sự sinh trưởng và phát triển của quần thể loài C.

- d. sai vì A và C có thể là mối quan hệ ức chế cảm nhiễm.

a) Đúng.

Vì theo bảng 3 tỉ lệ sống ở mỗi vùng của 2 loài M, N tỉ lệ nghịch với nhau.

b) Sai.

Vì loài M có tỉ lệ sống sót 70% khi chúng sống ở vùng I, mà khoảng thuận lợi về nhiệt độ và độ ẩm ở vùng I cao hơn vùng II, vùng III --> Nhiệt độ và độ ẩm càng cao thì tỷ lệ sống sót của loài (M) càng tăng

c) Đúng.

Vì khoảng thuận lợi ở vùng I rộng hơn vùng III, loài M có tỉ lệ sống sót 70% ở vùng I, loài N có tỉ lệ sống sót 80% ở vùng III

d) Đúng.

Vì khoảng nhiệt độ từ 10℃ đến 12,5℃ và độ ẩm từ 17,5% đến 20% thuộc vùng III, loài N có tỉ lệ sống sót 80%, còn loài M tỉ lệ sống sót 20% --> Cạnh tranh của loài N cao hơn loài M

a) Đúng.

Vì dựa vào đồ thị hình 8 ta thấy loài X kiếm ăn ban ngày, loài Z kiếm ăn vào ban đêm, loài Y kiểm ăn thời điểm giao thời.

b) Đúng.

Vì loài Z kiếm ăn vào ban đêm, loài Y kiểm ăn thời điểm giao thời --> có ổ sinh thái trùng nhau một phần; loài Y và Z có nguồn thức ăn chung là côn trùng, ngoài ra chúng cũng có thức ăn khác nhau --> ít xảy ra cạnh tranh.

c) Đúng.

Vì loài Z kiếm ăn vào ban đêm có thể là kết quả của tiến hóa nhằm tối ưu hóa điều kiện kiếm ăn hoặc phù hợp với tập tính sinh hoạt của loài (như tránh kẻ thù, điều kiện ánh sáng).

d) Đúng.

Vì khoảng thời gian tương ứng với đỉnh cao trên đồ thị thể hiện số lượng cá thể kiếm ăn nhiều nhất.

a) Đúng.

Ta thấy trên đồ thị: tốc độ sinh trưởng của loài X nhỏ hơn loài Y.

b) Đúng.

Qua giai đoạn 1 thì tốc độ sinh trưởng của loài Y giảm nhanh hơn loài X.

c) Sai.

Khi nguồn thức ăn suy giảm tốc độ sinh trưởng của loài Y giảm nhanh hơn loài X.

d) Đúng.

Vì khi nguồn thức ăn suy giảm tốc độ sinh trưởng của loài Y giảm nhanh hơn loài X.

a) Đúng. Trong ba loài trên, loài P. bursaria có tốc độ sinh trưởng chậm nhất.

b) Đúng. Hai loài P. aurelia và loài P. caudatum có mối quan hệ cạnh tranh khốc liệt.

c) Sai. Loài Paramecium bursaria và loài Paramecium caudatum có mối quan hệ cạnh tranh dù cùng số được trong một môi trường nhưng chúng kìm hãm sự sinh trưởng của nhau.

d) Sai. Trùng cỏ được nuôi làm thức ăn cho cá bột. Để đạt năng suất cao nhất không thể nuôi kết hợp các loài với nhau mà phải nuôi riêng rẽ. vì 3 loài cạnh tranh với nhau.

a) Đúng.

b) Sai. Biện pháp quan trọng để bảo vệ đa dạng sinh học là: Kiểm soát sự xâm nhập của sinh vật ngoại lai.

c) Sai. Không phải tất cả loài ngoại lai đều thích nghi tốt với môi trường mới, nhưng một số loài có thể trở thành loài xâm lấn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái bản địa.

d) Đúng.

a) Đúng

Quan sát đồ thị bên phải, S. patens có sinh khối trung bình cao hơn T. angustifolia khi độ mặn tăng, chứng tỏ nó chịu mặn tốt hơn.

b) Đúng

Biểu đồ cột bên trái cho thấy ở đầm lầy nước ngọt, sinh khối của T. angustifolia cao hơn S. patens, chứng tỏ nó có ưu thế cạnh tranh ở môi trường này.

c) Đúng

Đồ thị đường cong cho thấy khi độ mặn tăng, sinh khối của S. patens vẫn duy trì cao hơn so với T. angustifolia, chứng tỏ nó chiếm ưu thế hơn khi nước biển dâng.

d) Sai

S. patens có thể sống cả ở đầm lầy nước ngọt và nước mặn, nhưng nó không có ưu thế cạnh tranh ở đầm lầy nước ngọt, vì ở đó T. angustifolia có sinh khối cao hơn.

a) Đúng.

Biểu đồ bên trái cho thấy khi không có mặt san hô, số lượng cua bị tiêu thụ nhiều hơn so với khi có mặt san hô.

b) Đúng.

Biểu đồ thứ hai từ trái sang cho thấy tảo phát triển mạnh hơn khi không có mặt của cua, chứng tỏ cua có vai trò kiểm soát sự phát triển của tảo.

c) Sai.

Biểu đồ cho thấy không có mặt loài cua thì san hô bị tiêu diệt nhiều, khi có mặt cua thì tảo phát triển mạnh.

d) Sai.

Biểu đồ về tỷ lệ tử vong của san hô chỉ ra rằng san hô vẫn có thể tồn tại dù không có cua, nhưng tỷ lệ tử vong cao hơn. Cua M. forceps giúp hạn chế sự phát triển của tảo, điều này có thể cải thiện sức khỏe của san hô nhưng không phải là điều kiện duy nhất quyết định sự sống còn của O. arbuscula.

a) Sai.

Giống A có giới hạn nhiệt độ: 12–32°C. Nhiệt độ tháng 6,7 có thời điểm cao hơn giới hạn trên về nhiệt độ của giống A → giống A không thể có thể sinh trưởng liên tục ít nhất 160 ngày trong khoảng tháng 5 đến tháng 11 → không phù hợp để chăn thả giống A.

b) Sai.

Giống D có giới hạn: 5–25°C, Tháng 2: Nhiệt độ thấp nhất là 10°C, cao nhất là 20°C → phù hợpTuy nhiên, nếu nuôi 160 ngày từ tháng 2 → kéo dài đến tháng 7. Tháng 6–7: nhiệt độ cao nhất > 30°C → vượt ngưỡng 25°C, giống D sẽ chết → không thể nuôi liên tục 160 ngày từ tháng 2

c) Đúng.

Giống C chịu được nhiệt độ từ 14–40°C

- Nhiệt độ vùng này luôn nằm trong khoảng 14–35°C từ tháng 5 đến tháng 11. Trong khoảng này, nhiệt độ luôn phù hợp với giống C, đủ thời gian 160 ngày → phù hợp nhất

d) Đúng.

Giống B chịu nhiệt từ 8–26°C; Từ tháng 5 đến tháng 9, nhiệt độ cao nhất vượt 30°C → vượt giới hạn 26°C. Còn lại các tháng mát hơn nhưng không đủ kéo dài liên tục 160 ngày (VD: tháng 1–4 hoặc tháng 10–12)

→ Không thể đảm bảo 160 ngày liên tục phù hợp → không thể nuôi giống B ở vùng này.

a) Đúng

độ mặn tăng từ 0-100‰ cả hai loài đều giảm sinh khối, ở độ mặn 80‰ trở lên, loài S. patens mới bị kìm hãm hoàn toàn, loài T. angustifolia bị kìm hãm hoàn toàn ở độ mặn 60‰ trở lên.

b) Sai

Điều kiện môi trường vượt giới hạn về độ mặn nên thực vật sẽ sinh trưởng kém, thế nước môi trường thấp hơn thế nước trong cây.

c) Sai

S. patens phân bố ở cả đầm lầy nước ngọt và nước mặn nhưng chiếm ưu thế ở đầm lầy nước mặn do có khả năng chịu mặn tốt (đúng)

T. angustifolia chủ yếu phân bố ở đầm lầy nước ngọt do T. angustifolia có ưu thế cạnh tranh tốt ở khu vực này và khả năng chịu mặn kém hơn S. patens.

d) Sai

Loài này mang đặc điểm của cả cây thủy sinh và cây chịu hạn:

- Cây thủy sinh: Ở những phần cơ thể ngập trong nước (rễ biến dạng-rễ thở, phát hiện hệ thống mô chứa khí)

- Cây chịu hạn: Thích nghi với môi trường có thế nước thấp (ASTT rễ tăng nhờ không bào dự trữ chất tan, cutin lá dày hạn chế thoát hơi nước, mô xốp ít phát triển chủ yếu là mô giậu, đường kính mạch gỗ nhỏ).

a) Sai.

Không có dữ liệu trực tiếp về mật độ vật săn mỗi không được cung cấp đến nên không thể khẳng định được mật độ vật săn mồi cao nhất ở khu vực 1.

b) Đúng.

Biểu đồ cho thấy mật độ sóc ở khu vực 2 (loại trừ động vật săn mồi) và khu vực đối chứng (khu vực 4) không khác biệt lớn, điều này cho thấy loại trừ động vật săn mỗi không ảnh hưởng lớn đến mật độ sóc. Thức ăn là yếu tố giới hạn chính.

c) Sai.

Phát biểu này giả định rằng mật độ vật săn mồi tăng lên sau khi bỏ rào chắn là nguyên nhân chính khiến mật độ sóc giảm. Tuy nhiên, biểu đồ không cung cấp dữ liệu trực tiếp về sự tăng lên của vật săn mỗi, và nguyên nhân giảm mật độ sóc có thể là do nhiều yếu tố khác ví dụ như không bổ sung nguồn thức ăn.

d) Đúng.

Biểu đồ cho thấy mật độ sóc ở cả 4 khu vực vào mùa xuân 1998 đều ở mức thấp và gần như bằng nhau.

a. Đúng.

Đồ thị 1 cho thấy độ che phủ của loài A đạt đỉnh vào tháng 7 khi không có cá săn mồi.

- Môi trường không có cá săn mồi giúp loài A phát triển mạnh mẽ do giảm thiểu nguy cơ bị ăn thịt.

- Tháng 7 thường có điều kiện môi trường thuận lợi (nhiệt độ, nguồn thức ăn) cho sự phát triển của loài A.

b. Đúng.

Cuối tháng 9 khi nhiệt độ nước giảm xuống ở đồ thị 1 cho thấy loài B có sự phát triển về số lượng/kích thước quần thể trong khi đó loài A giảm dần.

c. Sai.

Cá săn mồi khai thác mạnh loài A hơn loài B. Khi có cá săn mồi, độ che phủ của loài A luôn ở mức thấp, gần bằng 0%. Điều này cho thấy, cá săn mồi khai thác mạnh đối với loài A, nên A không tăng trưởng được.

- Ngược lại, độ che phủ của loài B tăng và duy trì ở mức cao (hơn 90% từ tháng 6 trở đi), trong khi loài B không chịu áp lực cạnh tranh mạnh với loài A và ít bị cá khai thác nên có thể tăng trưởng mạnh.

d. Đúng.

Mối quan hệ sinh thái giữa hai loài động vật không xương sống A, B là cạnh tranh, biểu hiện rõ trong khoảng tháng 5-8, sau khi hai loài cùng tăng trưởng đến 20-50% từ độ che phủ thấp ban đầu (~0%), ưu thế cạnh tranh mạnh của loài A làm cho loài B suy giảm. Ngược lại, khi loài A suy giảm (mức cạnh tranh giảm) do nhiệt độ giảm từ tháng 9 thì loài B có thể tăng trưởng.

a) Sai. Mối quan hệ giữa loài X và loài Y khi loài M chưa xuất hiện có thể là quan hệ cạnh tranh vì chúng cùng ăn cỏ ( ổ sinh thái dinh dưỡng trùng nhau).

b) Sai. Sự xuất hiện của loài M không làm ảnh hưởng đến quần thể loài Y là sai vì loài M ăn chủ yếu loài X mà loài X cạnh tranh với loài Y nên quần thể loài X giảm tạo điều kiện cho quần thể loài Y tăng.

c) Đúng. Trước khi loài M xuất hiện thì kích thước quần thể loài X luôn lớn hơn kích thước quần thể loài Y.

d) Sai. Sự giảm kích thước của quần thể loài X một phần là do sự săn mồi của loài M và một phần do sự gia tăng số lượng loài Y dẫn đến sự cạnh tranh thức ăn với loài X.

a. đúng M. aeuginosa chỉ tăng trưởng ở nhiệt độ khoảng từ 16 – 33$^{O}$C, sau đó giảm dần.

b. Sai vì giới hạn sinh thái của loài tảo Q từ 10$^{O}$C – 30$^{O}$C, nếu biến đổi khí hậu làm nhiệt độ tăng loài này không thể phát triển.

c. Đúng vì sự nở hoa của loài M. aeruginosa có thể cạnh tranh về thức ăn với các loài tảo khác.

d. Đúng vì vi khuẩn M. aeruginosa có thể sản xuất chất độc có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe con người nếu ăn phải cá bị nhiễm độc.

Đáp án: 1,50

D = D$_{1}$ + D$_{2}$

D: Sự đa dạng về thành phần loài

D$_{1}$: Là chỉ số đa dạng = đánh giá bằng số loài trong quần xã.

D$_{2}$: độ phong phú tương đối của loài = tỉ lệ số cá thể của mỗi loài trên tổng số cá thể có trong quần xã.

Tổng số cá thể trong QX: 150; Tổng số loài = 4

Loài E này là có số lượng = 60 → độ phong phú loài E: = 60/150 = 40%

Loài D này là có số lượng = 40 → độ phong phú loài E: = 40/150 = 26,67%

Vậy độ phong phú của loài E gấp so với giá trị trung bình của độ phong phú của D = 40:26,67 = 1,50

Đáp án: 4

Các hình thể hiện loài A và B có mối quan hệ cạnh tranh là 1,2,5,6

Các ý đúng là I, III, IV.

I đúng vì loài A chịu mặn tốt hơn loài B. Trong giới hạn 60 - 80%, loài vẫn còn mặc dù sinh khối thấp hơn, khi đó loài Bb bị chết.

II sai vì trong cùng một độ mặn, loài A có sinh khối cao hơn loài B.

III đúng. Trong tương lai nước biển dâng, độ mặn tăng thì loài A sẽ trở nên phổ biến hơn nhờ khả năng chịu mặn.

IV đúng. Cả 2 loài sinh trưởng tốt hơn trong điều kiện nước ngọt.

Đáp án: 3.

Đáp án:

1

3

4

1. Đúng. Điều này được chứng minh bởi sự phát triển mạnh mẽ của rong biển khi cả hai loài này bị loại bỏ.

2. Đúng. Quan sát thấy biểu đồ phục hồi khi chỉ có ốc nóng và rong biển.

3. Sai. Cầu gai ức chế sự phát triển của rong biển mạnh hơn ốc nón. Bằng chứng là khi chỉ loại bỏ cầu gai, rong biển phục hồi tốt hơn nhiều so với việc chỉ loại bỏ ốc nón.

4. Sai. Như đã phân tích ở trên, kết quả của hai thí nghiệm này khác nhau rõ rệt.

Đáp án: 21

Đáp án: 1

Thả cá rô vì cá rô ăn bọ gậy

Đáp án:

5

Đáp án:

2

,

6

0

Loài ưu thế là loài E với số cá thể là 2138.

Giá trị trung bình= tổng số cá thể/Số loài= (350+254+650+2138+900)/6 =4932/6= 822

Độ phong phú của loài ưu thế so với giá trị trung bình = 2138/822= 2,600793

Đáp án là: 2,60

Đáp án:

1

4

5

1. Cây phong lan sống bám trên thân cây gỗ lớn. (hỗ trợ)

2. Tảo giáp nở hoa tiết chất độc hại cho sinh vật thủy sinh. (Đối kháng)

3. Linh cẩu và sư tử tranh giành xác động vật chết. (Cạnh tranh)

4. Vi khuẩn Rhizobium sống trong nốt sần rễ cây họ Đậu. (Cộng sinh)

5. Vi khuẩn phân giải cellulose sống trong dạ cỏ của bò. (Cộng sinh)

6. Lúa và cỏ lồng vực cạnh tranh chất dinh dưỡng. (Cạnh tranh)

7. Cây nắp ấm bắt và tiêu hóa côn trùng. (sinh vật ăn sinh vật)

8. Tỏi tiết chất ức chế một số loài vi sinh vật có hại trong đất. (Ức chế-cảm nhiễm)

Đáp án:

1

,

2

0

Bảng tính chi tiết chỉ số Shannon-Wiener H':

Chỉ số đa dạng Shannon-Wiener H’ = - ≈ 1.20

Đáp án:

1

3

4

1. Đúng, loài tảo tiên phong trong quá trình nghiên cứu trên là Ulva lactuca vì xuất hiện đầu tiên.

2. Sai, trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 12, loài ưu thế là loài Ulva lactuca chứ không phải là loài Gigartina canaliculata.

3. Đúng, trình tự quá trình diễn thế xảy ra trên đá nhân tạo là: Ulva lactuca → Gigartina canaliculata → Gigartina leptorhynchos → Gelidium coulteri.

4. Đúng, ở giai đoạn cuối quá trình nghiên cứu, loài Gelidium coulteri đang là loài ưu thế chiếm tỉ lệ cao nhất (35%).