Khác hoàn toàn với bể cá thông thường chỉ bao gồm 2 thành phần chủ yếu là cá và nước, bể thủy sinh là một hệ môi trường sống toàn diện cho các loài thủy sinh vật dưới nước bao gồm: cá, tôm, tép, ốc, cây thủy sinh,… Bể thủy sinh chính là một hệ sinh thái thu nhỏ, có màu xanh tươi mát đặc trưng, các sinh vật tác động qua lại để cùng sinh sống và phát triển. Trong các nhận định dưới đây nhận định nào là ĐÚNG ?
AĐáp án A: Bể thủy sinh có chứa các loài sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải.
BĐáp án B: Bể thủy sinh là một hệ sinh thái tự nhiên, được tạo ra và quản lí bởi con người
CĐáp án C: Nguồn năng lượng chủ yếu cho bể thủy sinh thường là ánh sáng tự nhiên.
DĐáp án D: Cân bằng sinh học trong bể thủy sinh không cần sự can thiệp của con người.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:A
Đáp án: A
Câu 2
0,25 điểm
Việt Nam cũng đã nhập và nhân nuôi thành công nhiều giống vật nuôi F1 như nhập giống bò BBB có nguồn gốc từ Bỉ, là giống bò thịt có nhiều đặc tính tốt nổi tiếng thế giới nhưng song cũng có những hạn chế của việc nhân, nuôi các giống nhập nội bởi lí do là
AĐáp án A: giống bò cho năng suất và chất lượng cao nổi tiếng thế giới.
BĐáp án B: thường phải mất thời gian để thích nghi với điều kiện khí hậu ở Việt Nam, dễ mắc bệnh.
CĐáp án C: giống bò có năng suất thấp, sản lượng sữa cao nổi tiếng thế giới.
DĐáp án D: dễ nuôi, thích nghi tốt với điều kiện khí hậu ở Việt Nam.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:B
Đáp án: B
B. Đúng: Do điều kiện môi trường khác biệt dẫn đến các giống nhập nội chưa thể thích nghi với môi trường => Khả năng sinh trưởng, sinh sản kém hơn so với các giống bản địa.
A, C, D. Sai.
Câu 3
0,25 điểm
Hệ sinh thái nào sau đây có khả năng tự điều chỉnh tốt nhất?
AĐáp án A: Ao nuôi cá.
BĐáp án B: Cánh đồng lúa.
CĐáp án C: Đầm nuôi tôm.
DĐáp án D: Rừng mưa nhiệt đới.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:D
Đáp án: D
Câu 4
0,25 điểm
Sơ đồ sau mô tả quá trình diễn thế thứ sinh dẫn đến quần xã bị suy thoải đã xảy ra ở rừng lim Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn do hoạt động chặt phá rừng của con người. Quá trình này gồm các giai đoạn sau:
Trong đó, mỗi kí hiệu (2), (3), (5) ứng với một trong các giai đoạn sau: (a) Trảng cỏ; (b) Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng; (c) Cây gỗ nhỏ và cây bụi. Phát biểu nào sau đây đúng?
AĐáp án A: Kí hiệu (2) tương ứng với giai đoạn (c), kí hiệu (3) tương ứng với giai đoạn (b).
BĐáp án B: Lưới thức ăn của quần xã ở giai đoạn (3) phức tạp hơn so với giai đoạn (1).
CĐáp án C: Quá trình diễn thế được mô tả ở sơ đồ này là diễn thế sinh thái nguyên sinh.
DĐáp án D: Nếu ở giai đoạn (5), rừng được trồng lại và bảo vệ thì độ đa dạng của quần xã này có thể tăng dần.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:D
Đáp án: D
Quần xã này đang bị suy kiệt theo chiều hướng: Rừng lim nguyên sinh -> Rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng -> Cây gỗ nhỏ và cây bụi -> Cây bụi và cỏ chiếm ưu thế -> Tràng cỏ
Ta thấy (2) = (b); (3) = (c); (5) = (a)
A. Sai - Vì kí hiệu (2) tương ứng với giai đoạn (b), kí hiệu (3) tương ứng với giai đoạn (c)
B. Sai - Do ở giai đoạn (3) cây gỗ nhỏ và cây bụi, quần xã đã giảm mức độ đa dạng các loài so với giai đoạn (1)
C. Sai. Diễn thế thứ sinh.
D. Đúng. Giai đoạn (5) - Tràng cỏ: Đây là giai đoạn cuối cùng của quá trình suy thoái, nơi mà hệ sinh thái đã mất đi phần lớn các loài cây gỗ và chỉ còn lại các loài cỏ tận dụng ưu thế. Độ đa dạng của sinh học ở giai đoạn này thường rất thấp. Khi rừng được trồng lại và bảo vệ, các loài cây gỗ sẽ tăng dần hồi phục. Quá trình này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự quay trở lại của các loài động vật, thực vật khác, từ đó tăng dần độ đa dạng sinh học của quần xã.
Câu 5
0,25 điểm
Có bao nhiêu biện pháp sau đây góp phần phát triển bền vững tài nguyên thiên nhiên?
I. Duy trì đa dạng sinh học.
II. Khai thác và sử dụng hợp lí tài nguyên tái sinh.
III. Kiểm soát sự gia tăng dân số, tăng cường công tác giáo dục về bảo vệ môi trường.
IV. Sử dụng các loại phân bón vi sinh trong sản xuất nông nghiệp.
AĐáp án A: 1.
BĐáp án B: 2.
CĐáp án C: 3.
DĐáp án D: 4.
Xem đáp án và lời giải
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án:D
Cả 4 biện pháp đều góp phần phát triển bền vững tài nguyên thiên nhiên.
Chọn D.
Câu 6
0,25 điểm
Vườn chim tự nhiên có 15 loài với hơn 10 nghìn cá thể. Trong đó có 3 loài chủ yếu là: Cò trắng, cỏ bợ, vạc, nhạn là thể hiện rõ đặc trưng nào sau đây của quần xã sinh vật?
Nhằm góp phần tạo môi trường sống an toàn cho đàn chim, biện pháp nào sau đây không phù hợp?
AĐáp án A: Cải tạo môi trường cư trú bằng việc trồng bổ sung các loại cây như: Tre, tràm, keo.
BĐáp án B: Triển khai dự án lắp đặt tường rào thép gai, hệ thống giám sát cảnh báo cháy rừng, thiết bị phòng cháy, chữa cháy tại khu vực vườn chim.
CĐáp án C: Nghiên cứu một số biện pháp dẫn dụ nhằm mở rộng khu vực cư trú của các loài chim nước.
DĐáp án D: Có biện pháp săn bắn, bẫy chim, nhân giống nhân tạo, khai thác và tận dụng tối đa mô hình du lịch sinh thái đem lại lợi ích kinh tế cho địa phương.
Theo Liên hợp quốc (1987), “phát triển bền vững là sự phát triển có thể … (1) … được những nhu cầu hiện tại mà không … (2) … đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai”.
AĐáp án A: (1) thỏa mãn; (2) cần để ý.
BĐáp án B: (1) đáp ứng; (2) phải lưu tâm.
CĐáp án C: (1) sử dụng; (2) ảnh hưởng.
DĐáp án D: (1) đáp ứng; (2) ảnh hưởng hay tồn tại.
Loài voọc Cát Bà (Trachypithecus poliocephalus) thuộc danh mục loài cực kì nguy cấp theo Danh lục đỏ IUCN, đang được bảo tồn trong môi trường sống tự nhiên của chúng. Để bảo tồn loài voọc tốt, chúng ta không nên thực hiện nội dung nào dưới đây?
AĐáp án A: Xây dựng khu bảo tồn voọc trong tự nhiên.
BĐáp án B: Tuần tra, giám sát và bảo vệ voọc.
CĐáp án C: Nghiên cứu phục hồi số lượng cá thể của quần.
DĐáp án D: Khai thác voọc dưới sự kiểm soát của các cơ quan chức năng.
Sơ đồ bên biểu diễn chu trình carbon của một hệ sinh thái có 4 thành phần chính là khí quyển, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải và sinh vật sản xuất. Mũi tên chỉ dòng vật chất (carbon) trong sơ đồ. Các thành phần A, B, C và D trong sơ đồ lần lượt là
AĐáp án A: sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải, sinh vật sản xuất, khí quyển.
BĐáp án B: sinh vật phân giải, khí quyển, sinh vật tiêu thụ, sinh vật sản xuất.
CĐáp án C: sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, khí quyển, sinh vật phân giải.
DĐáp án D: sinh vật tiêu thụ, khí quyển, sinh vật phân giải, sinh vật sản xuất.
Hình tháp sau mô tả mối liên hệ về sinh khối của động vật phù du (zooplankton) và thực vật phù du (phytoplankton) trong một hệ sinh thái dưới nước. Sinh khối của động vật phù du cao hơn so với thực vật phù du là do
AĐáp án A: thực vật phù du có tốc độ chuyển hóa cao, chu kì tái sinh nhanh hơn so với động vật phù du.
BĐáp án B: kích thước cơ thể thực vật phù du nhỏ hơn động vật phù du.
CĐáp án C: động vật phù du chuyển đổi năng lượng hiệu quả hơn thực vật phù du.
DĐáp án D: động vật phù du có chu kỳ sống ngắn hơn thực vật phù du.
Trong nông nghiệp, đất đai bạc màu và thiếu dinh dưỡng là một vấn đề lớn đối với năng suất cây trồng. Để cải thiện chất lượng đất mà không sử dụng quá nhiều phân bón hóa học, người nông dân có thể áp dụng mối quan hệ cộng sinh để cải thiện môi trường đất bằng cách nào?
AĐáp án A: Trồng cây họ đậu để tăng lượng nitrogen trong đất nhờ vi khuẩn Rhizobium.
BĐáp án B: Trồng cây lúa xen canh với cây ngô để giảm cạnh tranh giữa hai loài này.
CĐáp án C: Nuôi tôm và cá trong cùng một ao để tăng năng suất của cả hai loài này.
DĐáp án D: Trồng cỏ để ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh trong đất.
Trong thời gian gần đây, tình trạng cháy rừng tại Việt Nam và nhiều nơi trên thế giới gia tăng do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, khiến thời tiết khô hạn kéo dài và nhiệt độ tăng cao. Theo thống kê, từ đầu năm đến giữa năm 2024, Việt Nam đã xảy ra hơn 100 vụ cháy rừng, ảnh hưởng đến khoảng 500 ha rừng. Nguyên nhân chủ yếu là do khí hậu cực đoan và hành vi bất cẩn của con người, như đốt nương làm rẫy, vứt tàn thuốc bừa bãi hoặc không tuân thủ các quy định phòng cháy chữa cháy. Biện pháp nào hiệu quả nhất để giảm thiểu nguy cơ cháy rừng trong điều kiện thời tiết khô hạn?
AĐáp án A: Tăng cường công tác tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy rừng.
BĐáp án B: Cho phép người dân tự do sử dụng và khai thác gỗ quý trong rừng.
CĐáp án C: Phát triển đa dạng các dịch vụ khu du lịch về hệ sinh thái rừng.
DĐáp án D: Xây dựng thêm nhiều khu dân cư xung quanh các bìa rừng.
Nếu khu rừng mưa nhiệt đới bị chặt phá khiến tầng tán bị mất đi, dẫn đến ánh sáng chiếu trực tiếp xuống tầng dưới nhiều hơn. Điều này có thể gây ra hậu quả nào sau đây?
AĐáp án A: Tất cả các loài thực vật tầng dưới sẽ phát triển mạnh hơn vì có thêm ánh sáng và nước.
BĐáp án B: Động vật sống ở tầng tán có thể mất nơi ở, làm thay đổi cấu trúc quần xã.
CĐáp án C: Hệ sinh thái nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu mà không có sự xáo trộn.
DĐáp án D: Động vật sống dưới mặt đất sẽ di chuyển lên tầng trên để tận dụng nguồn sống mới.
Nếu rừng ngập mặn ven biển bị suy giảm mạnh do hoạt động khai thác và chuyển đổi mục đích sử dụng thì quần thể tôm he trong khu vực có thể bị ảnh hưởng như thế nào?
AĐáp án A: Tôm he trưởng thành bị mất môi trường sinh sản nên số lượng cá thể bị suy giảm qua các thế hệ.
BĐáp án B: Giai đoạn sau ấu trùng của tôm he bị giảm tỷ lệ sống sót nên số lượng cá thể bị suy giảm qua các thế hệ.
CĐáp án C: Tôm he thích nghi với điều kiện mới bằng cách sinh trưởng ngay tại biển mà không cần rừng ngập mặn.
DĐáp án D: Quần thể tôm he không bị ảnh hưởng đáng kể vì chúng có thể thích nghi với nhiều môi trường khác nhau.
Giả sử lưới thức ăn của một quần xã sinh vật gồm các loài sinh vật được kí hiệu là: A, B, C, D, E, F, G và H. Cho biết loài A và loài C là sinh vật sản xuất, các loài còn lại đều là sinh vật tiêu thụ. Trong lưới thức ăn này, nếu loại bỏ loài C ra khỏi quần xã thì chỉ loài D và loài F mất đi. Sơ đồ lưới thức ăn nào sau đây đúng với các thông tin đã cho?
Sau trận lũ quét ở làng Nủ, để phục hồi hệ sinh thái, hạn chế sạt lở và giảm thiểu thiệt hại do các trận lũ quét tương tự xảy ra tại vùng núi như Lào Cai trong tương lai, biện pháp nào sau đây là hiệu quả nhất?
AĐáp án A: Phát triển rừng phòng hộ, duy trì đa dạng sinh học và quy hoạch khu dân cư.
BĐáp án B: Khuyến khích mở rộng diện tích canh tác trên các sườn đồi để phát triển kinh tế.
CĐáp án C: Xây dựng kè chắn đất bê tông trên toàn bộ sườn đồi để tránh sạt lở.
DĐáp án D: Loại bỏ toàn bộ cây cối trên các sườn núi để giảm nguy cơ gãy đổ khi mưa lớn.
Khi nghiên cứu về lưới thức ăn ở một quần xã sinh vật, một nhóm học sinh ghi nhận bảng số liệu như bên dưới, dấu (+) thể hiện là có ăn loại thức ăn tương ứng. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
Động vật
Thức ăn
Thức ăn
Thức ăn
Thức ăn
Thức ăn
Thức ăn
Động vật
Chuột chù
Cào cào
Chim ưng
Rắn
Nhện
Thực vật
Chuột chù
+
+
Chim ưng
+
+
Cào cào
+
Nhện
+
Rắn
+
I. Rắn có thể được xếp vào bậc dinh dưỡng cấp 3.
II. Nếu sử dụng bảng để lập lưới thức ăn, thì lưới này có tối đa 6 chuỗi thức ăn.
III. Mối quan hệ giữa chuột chù và nhện giống mối quan hệ giữa rắn và chim ưng.
IV. Nếu thực vật suy giảm sinh khối mạnh, các loài trong quần xã đều có nguy cơ suy giảm số lượng.
Giả sử chuỗi thức ăn sau đây thuộc 4 hệ sinh thái và cả 4 hệ sinh thái đều bị ô nhiễm thủy ngân với mức độ ngang nhau. Con người ở hệ sinh thái nào trong 4 hệ sinh thái đó bị nhiễm độc nhiều nhất?
AĐáp án A: Tảo đơn bào → cá → người.
BĐáp án B: Tảo đơn bào → động vật phù du → giáp xác → cá → người.
CĐáp án C: Tảo đơn bào → động vật phù du → cá → người.
Hình 4 mô tả chuỗi thức ăn trong một hệ sinh thái trên cạn. Nếu dịch bệnh tấn công quần thể rắn, điều này ảnh hưởng như thế nào đến các loài khác trong chuỗi thức ăn?
Nếu tảo hấp thụ được 100.000 kcal năng lượng từ ánh sáng mặt trời và hiệu suất sinh thái trung bình là 10% cho mỗi bậc dinh dưỡng. Theo lý thuyết, năng lượng cua nhận được từ chuỗi thức ăn này là bao nhiêu kcal?
Trên tro tàn núi lửa xuất hiện quần xã tiên phong. Quần xã này sinh sống và phát triển làm tăng độ ẩm và làm giàu thêm nguồn dinh dưỡng hữu cơ, tạo thuận lợi cho cỏ thay thế. Theo thời gian, sau cỏ là trảng cây thân thảo, thân gỗ và cuối cùng là rừng nguyên sinh. Khi nói về quá trình này, phát biểu nào sau đây đúng?
AĐáp án A: Đây là quá trình diễn thế nguyên sinh, độ đa dạng sinh học có xu hướng tăng dần trong quá trình biến đổi này.
BĐáp án B: Đây là quá trình diễn thế thứ sinh, độ đa dạng sinh học có xu hướng tăng dần trong quá trình biến đổi này.
CĐáp án C: Đây là quá trình diễn thế nguyên sinh, độ đa dạng sinh học có xu hướng giảm dần trong quá trình biến đổi này.
DĐáp án D: Đây là quá trình diễn thế thứ sinh, độ đa dạng sinh học có xu hướng giảm dần trong quá trình biến đổi này.
Trên tro tàn núi lửa xuất hiện quần xã tiên phong. Quần xã này sinh sống và phát triển làm tăng độ ẩm và làm giàu thêm nguồn dinh dưỡng hữu cơ, tạo thuận lợi cho cỏ thay thế. Theo thời gian, sau cỏ là trảng cây thân thảo, thân gỗ và cuối cùng là rừng nguyên sinh. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây đúng về quá trình này?
AĐáp án A: Độ đa dạng sinh học có xu hướng giảm dần trong quá trình biến đổi này.
BĐáp án B: Rừng nguyên sinh là quần xã đỉnh cực của quá trình biến đổi này.
CĐáp án C: Trong quá trình này không có sự biến đổi của môi trường sống.
DĐáp án D: Đây là quá trình diễn thế sinh thái thứ sinh.
Các đồ thị ở Hình 7 mô tả các loại diễn thế sinh thái, đồ thị nào ở Hình 7 mô tả đúng kết quả của diễn thế nguyên sinh, từ khi khởi đầu diễn thế cho đến khi hình thành quần xã đỉnh cực?
Khi một bãi cát ven biển mới được hình thành do quá trình bồi tụ, ban đầu nơi này không có đất và thực vật. Các loài thực vật chịu hạn như cỏ biển, phi lao và xương rồng mọc lên trước, giúp giữ cát và tạo lớp đất mỏng. Sau một thời gian, các loài cây bụi và cây gỗ bắt đầu xuất hiện, kéo theo động vật như chim, côn trùng đến sinh sống. Cuối cùng, cồn cát có thể phát triển thành một hệ sinh thái ổn định như rừng ngập mặn hoặc rừng ven biển. Quá trình biến đổi trên được gọi là
Sau chiến tranh chống Mỹ, khu vực rừng ngập mặn Cần Giờ (thành phố Hồ Chí Minh) bị tàn phá nghiêm trọng. Ngày nay, khu vườn ngập mặn Cần Giờ đã được khôi phục lại và được công nhận là Khu dự trữ Sinh quyển thế giới của Việt Nam. Quá trình khôi phục rừng ngập mặn Cần Giờ là ví dụ của quá trình:
Phát biểu nào dưới đây đúng về quá trình diễn thế này?
AĐáp án A: Diễn thế xảy ra ở cồn cát này là diễn thế sinh thái thứ sinh.
BĐáp án B: Ở giai đoạn II, thực vật thân thảo chiếm ưu thế trên cồn cát và quần xã chưa phân bố theo kiểu thẳng đứng.
CĐáp án C: Sinh vật bậc dinh dưỡng cấp I có thể bị loại bỏ khỏi chuỗi thức ăn nếu số lượng sinh vật bậc dinh dưỡng cấp II trong tháp sinh thái giảm đi.
DĐáp án D: Quần xã trên cồn cát ở giai đoạn III có khả năng chống chịu tốt nhất trước sự can thiệp từ bên ngoài.
Phát biểu nào dưới đây sai về các chu trình sinh – địa – hóa ?
AĐáp án A: Vỏ calcium carbonate (CaCO3) của một số loại động vật và một phần xác sinh vật trong chu trình carbon phân giải không hoàn toàn hình thành (Q).
BĐáp án B: Trong chu trình nitrogen, (M) là vi khuẩn, nấm và thực vật có khả năng tổng hợp NH4+ từ N2.
CĐáp án C: Trong chu trình nước, (M) hấp thụ nước từ đất và bốc hơi qua quá trình thoát hơi nước.
DĐáp án D: Chu trình sinh – địa – hóa mô tả sự luân chuyển của các nguyên tố liên quan đến sự sống.
Dùng thông tin sau để trả lời 2 câu tiếp theo: **Hình 4 mô tả một phần của hai chu trình sinh – địa – hóa (nitrogen và carbon). Trong đó, mỗi kí hiệu (a), (b), (c) và (d) thể hiện một trong các chất sau: NH4+, NO3–, N2 và CO2; mỗi kí hiệu (I) và (II) mô tả một trong hai loài: động vật ăn thực vật và thực vật; (*), (**) là phản ứng và quá trình chuyển hóa vật chất.
Hình 4
Thứ tự các kí hiệu (a), (b), (c) và (d) lần lượt là
*Dùng thông tin sau để trả lời 2 câu hỏi tiếp theo**:* Nghiên cứu chuỗi thức ăn của một hồ nước thấy có bốn bậc dinh dưỡng sau đây. Vi khuẩn lam và tảo (bậc 1); động vật phù du (bậc 2) ăn vi khuẩn lam và tảo; tôm, cá nhỏ (bậc 3) ăn động vật phù du; cá dữ (bậc 4) ăn tôm và cá nhỏ. Do nguồn chất khoáng tích tụ nhiều năm từ các chất ô nhiễm ở đáy đầm tạo điều kiện cho vi khuẩn lam và tảo bùng phát.
Trong hệ sinh thái hồ nước trên, loài nào đóng vai trò là sinh vật sản xuất?
Dùng thông tin sau để trả lời 2 cau hỏi tiếp theo: Các nhà nghiên cứu khảo sát hiện trạng xâm lấn của loài cây A tại một khu vực, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng: ở vùng bị xâm lấn, loài A mọc thành từng mảng, từng cụm hoặc từng khóm, che phủ các loài thực vật khác, khiến chúng chết và hình thành nên một quần xã B trong đó loài A là loài ưu thế duy nhất. Loài A có thể tác động đến hệ sinh thái địa phương theo hai con đường tương tự như được thể hiện trong Hình 9.
Chuỗi thức ăn nào sau đây xuất hiện trong quần xã B?
AĐáp án A: Loài xâm lấn A → Sinh vật tiêu thụ bậc 1 → Sinh vật tiêu thụ bậc 2.
BĐáp án B: Loài xâm lấn A → Sinh vật tiêu thụ bậc 1 (A) → Sinh vật tiêu thụ bậc 2.
CĐáp án C: Sinh vật sản xuất → Sinh vật tiêu thụ bậc 1 → Sinh vật tiêu thụ bậc 2.
DĐáp án D: Sinh vật sản xuất → Sinh vật tiêu thụ bậc 1 (A) → Sinh vật tiêu thụ bậc 2 (A).
Hai loài cá hồi sinh sống trong các suối ở một vùng núi. Kết quả nghiên cứu hoạt tính của một loại enzyme ở hai loài dưới tác động của nhiệt độ được trình bày ở hình bên. Khi nói về hai loài cá này, phát biểu nào đúng, phát biểu nào sai?
aÝ a: Loài 1 có khả năng chịu lạnh tốt hơn loài 2.
bÝ b: Nếu nuôi chung 2 loài với số lượng tương đương ở nhiệt độ 12 độ C thì loài 1 có khả năng sống sót tốt hơn.
cÝ c: Ở môi trường tự nhiên, tần suất 2 loài này sống tách biệt thấp hơn sống chung trong một khu vực suối.
dÝ d: Do biến đổi khí hậu, nhiệt độ ở vùng núi đã tăng lên. Trong một số thập niên tới, loài 2 có thể di chuyển lên vùng cao hơn.
Nghiên cứu biến động quần thể cá dảnh (Puntioplites proctozystron) ở Búng Bình Thiên (tỉnh An Giang) nhằm xác định sự biến động kích cỡ và số lượng, xác định các tham số tăng trưởng làm cơ sở cho việc khai thác và quản lí nguồn lợi thuỷ sản. Nghiên cứu tại Búng Bình Thiên từ tháng 7/2018 − 6/2019 với 12 đợt thu mẫu tương ứng 12 tháng. Dụng cụ thu mẫu có mắt lưới từ 0,5 cm đến 4,5 cm, nhằm thu cá ở các kích cỡ và các tầng nước khác nhau. Mẫu cá được cân (g/cá thể) và đo chiều dài tổng (cm). Kết quả thu được 1975 cá thể với nhiều kích cỡ khác nhau trong cùng 1 thời điểm, trong đó cá cỡ nhỏ chiếm tỉ lệ cao trong mùa mưa và mùa lũ, trong khi cá kích cỡ lớn chiếm tỉ lệ cao trong mùa khô tháng 3 − 7. Kết quả cho thấy có 2 đợt bổ sung cá thể trong quần thể là tháng 1−2 và tháng 9 do cá đẻ và kết hợp cá từ nước lũ thượng nguồn. Cá thể thu được có chiều dài tổng lớn nhất là 23 cm vào tháng 5, trong khi chiều dài tối đa của loài cá này có thể đạt được là 30 cm, số lượng cá thể có kích cỡ lớn (18 – 23 cm) có rất ít, không bắt gặp cá dài hơn 23,5 cm.
(Nguồn: Nguyễn Hoàng Huy, Trần Văn Việt, Âu Văn Hoá và Phạm Thanh Liêm, 2021. Biến động quần thể cá dảnh (Puntioplites proctozystron BLEEKER, 1865) ở Búng Bình Thiên, tỉnh An Giang, Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ Tập 57, Số 1B (2021): 170−176).
Mỗi nhận định sau đúng hay sai?
aÝ a: Nghiên cứu biến động của quần thể cá dảnh là cơ sở để phát triển nguồn thuỷ sản trong mùa mưa lũ và đánh bắt trong mùa khô.
bÝ b: Cá cỡ nhỏ chiếm tỉ lệ cao trong mùa mưa và mùa lũ nên cần bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản.
cÝ c: Nên khai thác, đánh bắt cá dảnh vào tháng 1 − 2.
dÝ d: Quần thể cá dảnh có sự biến động về số lượng cá thể theo chu kì.
Một nhóm học sinh đã kiểm tra chất lượng nước của một con suối. Các em lo ngại về khả năng ô nhiễm nguồn nước này, do con suối chảy qua một trang trại nuôi lợn. Hình 11 thể hiện các điểm thu mẫu nước (được đánh dấu từ A đến D, theo thứ tự từ thượng nguồn đến hạ nguồn) cùng bảng kết quả các chỉ số đo được.
Hình 11
aÝ a: Nitrate tăng đột biến ở điểm B (ngay sau trang trại), giảm dần về sau cho thấy dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ từ phân động vật.
bÝ b: Oxygen hòa tan giảm mạnh tại điểm C, sau đó phục hồi tại điểm B.
cÝ c: Phân động vật làm tăng nitrate và phosphate, môi trường nước phú dưỡng và có thể bùng phát tảo. Tảo chết bị phân hủy làm giảm oxy hòa tan, khiến sinh vật thủy sinh chết và mất cân bằng sinh thái.
dÝ d: Người dân nên trồng cây ven suối hoặc xây dựng vùng đệm sinh học để hấp thụ dinh dưỡng dư thừa, ngăn dòng chảy mặt mang theo phân và chất ô nhiễm vào nguồn nước.
Trong một nghiên cứu về sự đa dạng sinh học trong hệ sinh thái rừng, một nhóm học sinh đã tiến hành khảo sát số lượng loài thực vật tại ba vị trí khác nhau: mép rừng, dưới tán cây thưa và rừng sâu. Hình 8 mô tả dữ liệu về số lượng loài thực vật tại mỗi vị trí.
Ngoài việc khảo sát số lượng loài thực vật, nhóm học sinh còn ghi nhận sự hiện diện của một số động vật tương ứng tại các vị trí trong rừng và được thống kê lại như sau:
- Mép rừng: nhiều dấu vết của hươu và thỏ rừng.
- Dưới tán cây thưa: sự xuất hiện đa dạng của cả động vật nhỏ ăn thực vật và côn trùng.
- Rừng sâu: sự xuất hiện đa dạng động vật ăn thịt.
Biết rằng, động vật và thực vật được nghiên cứu chỉ chịu tác động lẫn nhau tại cùng một khu vực (vị trí).
aÝ a: Vị trí có số lượng loài thực vật cao nhất là nơi có điều kiện ánh sáng thích hợp nhất cho nhiều loài.
bÝ b: Số lượng loài thực vật ít nhất ở vị trí rừng sâu cho thấy ánh sáng mạnh giúp tăng đa dạng loài.
cÝ c: Sự chênh lệch số lượng loài giữa các vị trí có thể do ảnh hưởng của nhiều yếu tố ngoài ánh sáng, chẳng hạn như độ ẩm và mức độ cạnh tranh.
dÝ d: Nếu số lượng hươu và thỏ ở mép rừng tăng, có thể sẽ làm số lượng loài thực vật thay đổi theo hướng giảm; còn động vật ở hai vị trí còn lại tăng ít làm ảnh hưởng đến số lượng loài thực vật.
Trong một nghiên cứu đánh giá tính đa dạng sinh học tại khu bảo tồn biển Trà Cổ, các nhà sinh thái học khảo sát hai vùng rạn san hô (Vùng I và Vùng II) và ghi nhận số lượng cá thể của 6 loài cá rạn khác nhau như Bảng 4:
Bảng 4
Loài
Số lượng cá thể ở Vùng I
Số lượng cá thể ở Vùng II
A
50
16
B
20
17
C
10
17
D
8
16
E
7
17
F
5
17
Tổng
100
100
aÝ a: Vùng I có đa dạng sinh học cao hơn Vùng II do loài A chiếm ưu thế rõ rệt.
bÝ b: Vùng I dễ bị mất cân bằng sinh thái hơn nếu loài A suy giảm mạnh về số lượng.
cÝ c: Dù có cùng độ phong phú, Vùng II vẫn có chỉ số đa dạng sinh học cao hơn nhờ sự phân bố đều.
dÝ d: Để duy trì ổn định hệ sinh thái Vùng I, cần ưu tiên bảo tồn các loài chiếm tỷ lệ thấp.
Giả sử lưới thức ăn trong 1 hệ sinh thái được mô tả ở hình bên. Nếu trâu rừng bị loại bỏ hoàn toàn khỏi hệ sinh thái này thì theo lí thuyết, các phát biểu sau là đúng hay sai?
aÝ a: Rận trâu sẽ bị loại bỏ khỏi hệ sinh thái này nếu chúng không lấy thức ăn từ mắt xích khác.
bÝ b: Số lượng cá thể sâu ăn lá có thể tăng lên vì có nguồn dinh dưỡng dồi dào hơn.
cÝ c: Số lượng cá thể nai không bị ảnh hưởng vì không liên quan đến cỏ 1.
dÝ d: Mức độ cạnh tranh giữa hổ và báo có thể tăng lên.
Hình dưới đây minh họa một hệ sinh thái tự nhiên bao gồm: Cấu trúc lưới thức ăn (Hình a): Cho thấy sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các sinh vật trong hệ sinh thái, sự biến động số lượng cá thể của 2 quần thể (Hình b), tháp năng lượng của hệ sinh thái (Hình c).
aÝ a: Cóc là sinh vật tiêu thụ bậc 1 và thuộc bậc dinh dưỡng Z.
bÝ b: Quần thể B có thể là cóc, sói, diều hâu.
cÝ c: Năng lượng giảm dần ở các bậc dinh dưỡng theo thứ tự Z>Y>X.
dÝ d: Nếu sói biến mất, thỏ và nai có thể tăng mạnh nên dẫn đến sự điều chỉnh năng lượng từ thực vật để duy trì sự ổn định trong hệ sinh thái.
Một nghiên cứu được thực hiện ở một dòng sông với lưới thức ăn được minh họa ở Hình 7. Hai lô thí nghiệm được thiết lập, trong đó một lô có nhốt cá lớn trong lồng (gồm cá R trưởng thành và cá S, với mật độ tương tự ở bên ngoài lồng) và một lô khác không nhốt cá lớn trong lồng. Các lồng có mắt lưới với kích thước sao cho cá lớn không bơi qua được, nhưng cá con của loài R, côn trùng P và ấu trùng H có thể qua lại tự do. Các điều kiện thí nghiệm khác ở hai lô thí nghiệm là như nhau.
Kết quả nghiên cứu (số liệu trung bình về sinh khối tươi của sợi tảo đa bào C và N, mật độ ấu trùng H và số lượng cá con R trong lồng ) được trình bày ở bảng sau.
Điều kiện thí nghiệm
Tảo C(g/m2)
Tảo N(g/m2)
Ấu trùng H(cá thể/100cm2)
Cá con R(cá thể/lồng)
Nhốt cá lớn
405
12
42
0
Không nhốt cá lớn
1684
153
4
30
Phân tích bảng số liệu người ta đưa ra một số nhận định sau :
aÝ a: Sinh khối tổng số tảo trong điều kiện thí nghiệm không nhốt cá lớn so với có nhốt cá lớn trong lồng là 4,31.
bÝ b: Mật độ cá con R trong lồng có sự khác biệt giữa hai điều kiện thí nghiệm.
cÝ c: Khi nhốt cá lớn trong lồng, cá S tiêu thụ và làm giảm mạnh mật độ (không còn) cá con R, cá lớn S và R tiêu thụ và làm giảm mật độ côn trùng P.
dÝ d: Sản lượng sơ cấp của hệ sinh thái này tăng nếu quần thể cá S tăng sinh sản.
Sơ đồ sau mô tả quá trình diễn thế thứ sinh dẫn đến quần xã bị suy thoái đã xảy ra ở rừng lim Hữu Lũng tỉnh Lạng Sơn do hoạt động chặt phá rừng của con người. Quá trình này gồm các giai đoạn sau:
Trong đó mỗi kí hiệu (2), (3), (4) ứng với một trong các giai đoạn sau: (a) cây bụi và cỏ chiếm ưu tế; (b) cây gỗ nhỏ và cây bụi; (c) rừng thưa cây gỗ nhỏ ưa sáng.
aÝ a: Kí hiệu (2) tương ứng với giai đoạn (b), kí hiệu (3) tương ứng với giai đoạn (c).
bÝ b: Lưới thức ăn của quần xã ở giai đoạn (3) phức tạp hơn so với giai đoạn (1).
cÝ c: Quá trình diễn thế này phản ánh sự khai thác tài nguyên quá mức của con người.
dÝ d: Ở giai đoạn (4), độ đa dạng loài là cao nhất.
Hoạt động của con người đã có tác động sâu sắc đến thảm thực vật vùng đầm lầy nước mặn ở New England làm cho nhiều loài mất đi và đất đai bị thoái hóa (các loài trong quần xã được kí hiệu từ A đến N). Tiếp theo, loài cỏ Juncus geradi (kí hiệu J) xuất hiện làm cho thảm thực vật bị thay đổi. Một nghiên cứu để đánh giá những thay đổi của vùng đầm lầy này ở các thời điểm khác nhau. Kết quả được thể hiện ở bảng số liệu dưới đây:
Thời điểm
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Số cá thể trung bình của mỗi loài trong ô thu mẫu
Hàm lượng oxygen trong đất (ppm)
Độ mặn đất (ppm)
Thời điểm
A
B
C
D
E
F
G
H
L
M
N
J
Hàm lượng oxygen trong đất (ppm)
Độ mặn đất (ppm)
Trước khi bị tác động
28
35
24
64
10
125
4
7
12
78
15
0
18,2
22,4
Đất bị thoái hóa
0
0
0
3
0
0
0
2
0
5
1
300
4,5
35,7
Sau khi có J phát triển
2
0
18
47
15
1
36
180
0
4
6
115
17,9
24,1
Dựa vào nghiên cứu trên hãy cho biết, mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai?
aÝ a: Trước khi bị con người tác động, hàm lượng oxygen trong đất cao và độ mặn đất thấp.
bÝ b: Quần xã có dấu hiệu phục hồi sau khi có sự xuất hiện của loài cỏ J.
cÝ c: Loài cỏ J có khả năng làm giảm độ mặn của đất và tăng nồng độ oxygen trong đất.
dÝ d: Những biến đổi của quần xã sau khi có sự xuất hiện của loài J là diễn thế thứ sinh.
Dãy núi Adirondack nằm ở phía bắc tiểu bang New York, Hoa Kỳ là một khu vực có hệ sinh thái đa dạng với các rừng lá kim, rừng lá rộng và đồng cỏ. Khu vực này thường chịu ảnh hưởng của các hiện tượng tự nhiên như cháy rừng, bão lớn hoặc sự khai thác của con người, dẫn đến các thay đổi lớn trong hệ sinh thái. Biểu đồ bên dưới thể hiện sinh khối của các loại thực vật khác nhau được tìm thấy sau khi xảy ra cháy rừng.
aÝ a: Biến đổi khí hậu làm tăng lượng CO2 trong khí quyển thì quần xã sẽ tăng đa dạng loài do tăng năng suất quang hợp của nhóm sinh vật sản xuất.
bÝ b: Cây bụi và cây cây Vân sam là nhóm sinh vật tiên phong sau khi diễn ra cháy rừng.
cÝ c: Khi hình thành quần xã ổn định, cây Phong là loài ưu thế và ảnh hưởng lớn nhất đến quần xã.
dÝ d: Quá trình đang diễn ra là diễn thế sinh thái.
Để nghiên cứu ảnh hưởng của chặt phá rừng đến sự thất thoát lượng khoáng trong đất, người ta chọn hai lô trong một khu rừng với điều kiện ban đầu như nhau.
Lô X: Không có chặt phá rừng và không sử dụng thuốc diệt cỏ trong thời gian nghiên cứu.
Lô Y: Trải qua ba giai đoạn:
Giai đoạn I (rừng chưa bị chặt phá).
Giai đoạn II (rừng bị chặt hoàn toàn và sử dụng thuốc diệt có để ngăn chặn sự phát triển của thảm thực vật nhưng không tiêu diệt hết động vật).
Giai đoạn III (thuốc diệt cỏ không còn được sử dụng nên thảm thực vật bắt đầu phát triển tự nhiên).
Kết quả nghiên cứu được thể hiện ở Bảng 2:
Bảng 2.
Giai đoạn
Giai đoạn
I
I
I
II
II
II
III
III
III
III
Năm
Năm
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Sinh khối thực vật (g/m2)
Lô X
780
782
780
779
778
780
782
781
780
779
Sinh khối thực vật (g/m2)
Lô Y
779
781
780
0
0
0
50
120
250
400
Lượng khoáng thất thoát hàng năm (kg/ha)
Lô X
13
9
13
13
14
13
12
13
12
13
Lượng khoáng thất thoát hàng năm (kg/ha)
Lô Y
14
10
13
65
72
76
55
35
20
18
Hãy cho biết, mỗi phát biểu dưới đây là Đúng hay Sai?
aÝ a: Ở lô Y, giai đoạn I có sinh khối thực vật lớn nhất và lượng khoáng thất thoát hằng năm là nhỏ nhất.
bÝ b: Ở lô Y, giai đoạn II có lượng khoáng thất thoát hằng năm tăng làm lượng khoáng trong đất giảm dần.
cÝ c: Ở lô Y, giai đoạn III xảy ra diễn thế nguyên sinh với sinh khối thực vật tăng dần.
dÝ d: Nghiên cứu này cho thấy chặt phá rừng là có thể làm giảm sự thất thoát lượng khoáng trong đất.
Hình 10 mô tả các giai đoạn phát triển và biến đổi của một khu rừng theo thời gian
Hình 10
aÝ a: Quá trình biến đổi trên được gọi là diễn thế nguyên sinh.
bÝ b: Giai đoạn cho thấy hệ sinh thái đã đạt trạng thái ổn định nhất là Hình 10F.
cÝ c: Nếu muốn hệ sinh thái phục hồi nhanh hơn sau cháy rừng, con người có thể thực hiện biện pháp phun thuốc diệt cỏ để tiêu diệt các loài mọc lại.
dÝ d: Các biện pháp đề xuất để hạn chế nguy cơ cháy rừng có thể là: tăng cường trồng rừng và bảo vệ cây non, hạn chế đốt rừng làm nương rẫy, tuyên truyền ý thức bảo vệ rừng đến cộng đồng.
Rừng là "lá phổi xanh" của Trái Đất, do vậy cần được bảo vệ. Chiến lược khôi phục và bảo vệ rừng cần tập trung vào mấy giải pháp trong các giải pháp dưới đây?
(1) Xây dựng hệ thống các khu bảo vệ thiên nhiên, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học.
(2) Khai thác triệt để các nguồn tài nguyên rừng để phát triển kinh tế.
(3) Ngăn chặn nạn phá rừng, nhất là rừng nguyên sinh và rừng đầu nguồn.
(4) Khai thác và sử dụng triệt để các loài sinh vật đang sinh sống trong rừng.
(5) Tích cực trồng rừng để cung cấp nguyên liệu, vật liệu, dược liệu... cho đời sống và phát triển kinh tế.
Biểu đồ dưới đây mô tả sự thay đổi về sinh khối trong suốt một năm của một hệ sinh thái dưới nước. Hình tháp sinh khối sau đây phù hợp để mô tả sự thay đổi sinh khối vào tháng nào trong năm
Trong lúc đang đi đánh bẫy chim trên đồng lúa, bác Nam thấy sâu bệnh bắt đầu hại lúa nhà mình, bác Nam liền có ý định đi mua rất nhiều loại thuốc hóa học để phun diệt trừ nhanh sâu hại. Trên đường đi mua thuốc, bác Nam có gặp bạn Ly và kể lại câu chuyện cho Ly nghe. Sau khi nghe xong. Ly đã đưa ra cho bác một số lời khuyên:
1. Sử dụng nhiều loại thuốc hóa học, càng nhiều càng tốt giúp diệt nhanh sâu hại.
2. Bảo vệ các sinh vật có ích: không nên đánh bắt chim, cá … có thể trồng hoa bờ ruộng thu hút thiên địch của sâu hại.
3. Khai thác sử dụng triệt để các nguồn tài nguyên.
Nếu em là bác Nam, để việc làm của mình vừa tiêu diệt được sâu hại, vừa bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe giúp phát triển bền vững thì em sẽ làm theo lời khuyên số mấy?
Cho bảng số liệu sau về sự biến động thành phần loài và diện tích rừng ở nước ta:
Số lượng loài
Thực vật
Thú
Chim
Số lượng loài đã biết
14500
300
830
Số lượng loài bị mất dần
500
96
57
Năm
1943
1983
2005
Diện tích rừng (triệu ha)
14,3
7,2
12,7
Từ bảng số liệu trên, có một số nhận xét sau đây:
(1) Nước ta có thành phần loài đa dạng phong phú nhưng đang bị suy giảm.
(2) Diện tích rừng từ năm 1943 - 1983 bị thiệt hại nghiêm trọng nhưng sang đến năm 2005 lại có dấu hiệu phục hồi nguyên nhân chính là do điều kiện thiên nhiên nước ta thuận lợi, rừng tái sinh lại nhanh chóng.
(3) Sự suy giảm diện tích rừng đã kéo theo sự suy giảm đa dạng sinh học.
(4) Nguyên nhân chính của sự suy giảm rừng và thành phần loài là do con người tác động.
(5) Để khắc phục tình trạng diện tích rừng bị thu hẹp, Nhà nước ta đã tiến hành xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên và các vườn quốc gia.
Một trong những sự cố nghiêm trọng nhất cho hệ sinh thái biển là các tai nạn hàng hải, khai mỏ làm tràn dầu trên bề mặt biển. Ngày 20/4/2010 dàn khoan dầu của hãng BP- Anh bất ngờ bị phát nổ làm hơn 11 công nhân bị thương và 750000 tấn dầu loang ra hơn 9000 km2 trên biển. Sự cố này đã gây ra bao nhiêu ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển?
(1) Tràn dầu thường gây ra tử vong cho các sinh vật biển như cá, cua, hải cẩu, chim cánh cụt,... làm ô nhiễm môi trường nước biển và không khí.
(2) Gây ảnh hưởng lớn đến doanh thu du lịch biển ở các vùng bị tràn dầu.
(3) Gây thất thoát tài nguyên dầu.
(4) Gây xói mòn bờ biển.
(5) Ảnh hưởng đến sức khỏe con người khi ăn phải các động vật biến nhiễm dầu.
Trong một hệ sinh thái, sinh khối của mỗi loài được kí hiệu bằng các chữ số từ 1 đến 4, trong đó: loài 1 = 4 kg; loài 2 = 500 kg; loài 3 = 4000 kg; loài 4 = 40 kg.
Hãy viết liền các số tương ứng với bốn 4 loài theo trình tự của một chuỗi thức ăn bền vững nhất?
Một hệ sinh thái vườn quốc gia Sierra Nevada (Tây Ban Nha), các nhà khoa học nghiên cứu sinh khối của các nhóm sinh vật ở Bắc bán cầu gồm các nhóm sinh vật: Sinh vật sản xuất (SVSX), sinh vật tiêu thụ bậc 1 (SVTTB1), sinh vật tiêu thụ bậc 2 (SVTTB2) như bảng 1. Cho biết, khu vực này chịu ảnh hưởng sâu sắc của yếu tố mùa.
Bảng 1
Tháng
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Sinh khối SVSX (g/m2)
3
3,5
8
9,5
4
2,5
2,5
2,5
4,5
4,8
4
3
Sinh khối SVTTB1 (g/m2)
0,8
1
2,5
5
7
4
3
3
3
4,5
5
2
Sinh khối SVTTB2 (g/m2)
0,3
0,5
1,5
2
2,5
3,5
2
1,5
1,5
1
2,5
2
Cho các nhận định sau:
(1) Tháp sinh thái của các nhóm sinh vật trên thuộc dạng đảo ngược.
(2) Hệ sinh thái trên có thể là hệ sinh thái dưới nước.
(3) Vào mùa xuân, sinh khối sinh vật sản xuất cao hơn các mùa khác.
(4) Sinh vật tiêu thụ bậc 2 ở hệ sinh thái này có thể là sinh vật có xương sống cỡ lớn.
Sắp xếp các nhận định đúng theo thứ tự từ nhỏ đến lớn.
Trong chiến tranh Việt Nam, rừng ngập mặn Cần Giờ (TP. Hồ Chí Minh ngày nay) đã bị hủy diệt nghiêm trọng do chất độc hóa học, gần như toàn bộ hệ sinh thái bị phá hủy, đất bị nhiễm mặn, trơ trọi, không còn thảm thực vật. Sau năm 1975, địa phương đã thực hiện nhiều chương trình phục hồi rừng bằng cách trồng lại các loài cây ngập mặn chủ đạo như đước, mắm… Quá trình phục hồi này đã trải qua nhiều giai đoạn, với sự xuất hiện dần dần của các nhóm sinh vật khác nhau như tảo, cỏ biển, cua – cá – chim, và các loài cây rừng ngập mặn đặc trưng.
Dưới đây là đặc điểm của bốn nhóm sinh vật đã lần lượt đóng vai trò trong phục hồi hệ sinh thái:
Nhóm 1: Cây mắm và đước non: rễ chống phát triển, cải tạo độ mặn đất, giữ phù sa.
Nhóm 2: Các loài cỏ biển và cây thân thảo chịu mặn: giúp cố định đất, giảm xói mòn.
Nhóm 3: Tảo và vi sinh vật: sinh sôi nhanh, tạo lớp mùn hữu cơ trên đất nhiễm mặn
Nhóm 4: Các loài động vật như cua, cá, chim: quay lại sống sau khi hệ thực vật đã phục hồi phần lớn.
Hãy sắp xếp các nhóm sinh vật theo thứ tự lần lượt đóng vai trò trong quá trình phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ.
Cho sơ đồ hình tháp năng lượng được ghi nhận từ 4 nhóm sinh vật (Đơn vị tính: Kcal/m2/năm). Các nhóm sinh vật trong tháp với năng lượng tích lũy được ghi nhận là
Sinh vật
Năng lượng tích lũy
Thực vật phù du
17420
Ấu trùng ăn thịt
240
Động vật phù du
2560
Cá vược tai to
3
Tính hiệu suất sinh thái từ bậc dinh dưỡng cấp II đến cấp IV. (Kết quả ghi nhận đến %: Ví dụ: 8% điền đáp án là 8).
Hình vẽ dưới đây là lưới thức ăn đơn giản ở cánh đồng. Biết cá lóc tích lũy được 1620 kcal, tương đương với 9% năng lượng tích lũy ở bậc dinh dưỡng liên kết với nó. Giả sử hiệu suất sinh thái giữa diều hâu và cá rô, diều hâu với cá lóc đều là 10%. Hỏi năng lượng của diều hâu là bao nhiêu kcal?
Trong một hệ sinh thái ruộng lúa, xét 4 loài với mức năng lượng như sau: Loài A có 1620kcal, loài B có 18.103kcal, loài C có 15.105kcal và loài D có 16.104kcal. Hãy tính hiệu suất sinh thái giữa bậc dinh dưỡng cấp 3 so với bậc dinh dưỡng cấp 2. (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)
Năng lượng bức xạ chiếu xuống mặt nước đạt 3 triệu kcal/m2/ngày. Tảo đồng hóa được 0,3% tổng năng lượng đó. Giáp xác khai thác 40% năng lượng tích lũy trong tảo. Cá khai thác được 0,0015 năng lượng của giáp xác. Năng lượng mà cá khai thác được từ giáp xác là bao nhiêu kcal/m2/ngày (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)?
Trong một quần xã sinh vật gồm các loài: A, B, C, D, E, F, G, H, I. Nếu bỏ loài thì toàn bộ các loài sẽ chết. Bỏ loài B thì loài E, F sẽ chết, loài C tăng nhanh số lượng. Bỏ loài G và loài B thì E, F, I sẽ chết, loài H sẽ tăng nhanh số lượng. Có bao nhiêu kết luận sau đây đúng trong các kết luận được đưa ra dưới đây?
I. Lưới thức ăn này có 5 chuỗi thức ăn khác nhau.
II. E, F cùng sử dụng chung một loài thức ăn.
III. Nếu loại bỏ loài G ra khỏi quần xã thì có ít nhất 3 loài bị mất đi.
IV. Loài C chỉ đóng vai trò là sinh vật tiêu thụ bậc I.
Lưới thức ăn trong hệ sinh thái ruộng lúa được mô tả bằng sơ đồ ở hình bên. Biết sản lượng của cây cỏ là 250 kcal/m2/năm. Của lúa là 200 kcal/m2/năm. Hiệu suất sinh thái là 8% qua các bậc dinh dưỡng thì sản lượng của rắn là bao nhiêu? (Làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)
Các dẫn liệu sau đây mô tả dòng năng lượng đi qua một chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái gồm các loài ngô, châu chấu và gà. Các thông số liên quan đến dòng năng lượng (biểu thị qua tỉ lệ %) gồm: I là năng lượng tiêu thụ, A là năng lượng hấp thụ, F là năng lượng thải bỏ (phân, nước tiểu, vỏ cây...), R là năng lượng mất đi do hô hấp và P là năng lượng sản xuất được.
Hiệu suất sinh thái về năng lượng của gà là bao nhiêu? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).
Hình ảnh minh họa một hệ sinh thái trên cạn, đây là hệ sinh thái rừng, nơi thể hiện mối quan hệ giữa các sinh vật tự dưỡng và các nhóm sinh vật tiêu thụ. Các sinh vật trong hình bao gồm thực vật (như cây ngô), động vật ăn thực vật (như sóc, côn trùng), động vật ăn thịt (như chim săn côn trùng, chồn) và động vật ăn tạp (như gấu trúc Mỹ).
Có bao nhiêu loài thuộc nhóm sinh vật tiêu thụ bậc 2?
Cú ăn chuột nhắt, chuột chù và các loài chim nhỏ. Giả sử rằng trong một khoảng thời gian, một con cú tiêu thụ 5000J nguyên liệu động vật. Con cú mất 2300J trong phân và sử dụng 2500J cho quá trình hô hấp tế bào. Hiệu suất sinh thái của con cú này là bao nhiêu phần trăm (%)?
Ở một vùng biển, năng lượng bức xạ chiếu xuống mặt nước đạt đến 5 triệu kcal/m2/ngày. Tảo silic chỉ đồng hóa được 0,4% tổng năng lượng đó. Giáp xác trong hồ khai thác được 50% năng lượng tích lũy trong tảo, còn cá ăn giáp xác khai thác được 0,5% năng lượng của giáp xác. Hiệu suất chuyển hóa năng lượng của cá so với tảo silic là bao nhiêu %?
Hình 5 minh họa hiệu suất chuyển hoá năng lượng qua các bậc dinh dưỡng một của hệ sinh thái rừng. Nếu hệ sinh thái này nhận được 10.000.000 Joule (J) từ ánh sáng mặt trời, năng lượng khả dụng cho sinh vật thuộc bậc dinh dưỡng cấp 3 là bao nhiêu Joule?
Trong lưới thức ăn được mô tả ở hình 5 Nếu bậc dinh dưỡng đầu tiên bị nhiễm kim loại nặng thì sinh vật nào sẽ tích tụ hàm lượng kim loại nặng lớn nhất?
Ở một vùng biển, năng lượng bức xạ chiếu xuống mặt nước đạt đến 3.106 kcal/m2/ngày. Tảo silic chỉ đồng hóa được 0,3% tổng năng lượng đó, giáp xác khai thác 40% năng lượng tích luỹ trong tảo. Số năng lượng tích tụ trong giáp xác là bao nhiêu?
Hình 12 thể hiện một phần của lưới thức ăn ở hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới. Có bao nhiêu chuỗi thức ăn khác nhau có thể hình thành từ lưới thức ăn này?
Ở một vùng biển, năng lượng bức xạ chiếu xuống mặt nước đạt đến 3 triệu kcal/m2/ngày. Tảo silic chỉ đồng hóa được 13% tổng năng lượng đó. Giáp xác trong hồ khai thác được 40% năng lượng tích lũy trong tảo; cá ăn giáp xác khai thác được 17,5% năng lượng cua giáp xác. Hiệu suất sử dụng năng lượng của bậc dinh dưỡng cuối cùng so với tổng năng lượng ban đầu là bao nhiêu? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).
Cú ăn chuột nhắt, chuột chù và các loài chim nhỏ. Giả sử rằng trong một khoảng thời gian, một con cú tiêu thụ 5000J nguyên liệu động vật. Con cú mất 1300J trong phân và sử dụng 3500J cho quá trình hô hấp tế bào. Hiệu suất sinh thái của con cú này là bao nhiêu phần trăm (%)?
Hình 4 mô tả một lưới thức ăn thể hiện mối quan hệ dinh dưỡng trong một hệ sinh thái rừng. Trong lưới thức ăn này, có bao nhiêu loài thuộc nhóm sinh vật tiêu thụ bậc 2?
Hình 8 minh họa lưới thức ăn trong một hệ sinh thái bao gồm các loài sinh vật A, B, C, D, E, F, H. Chuỗi thức ăn dài nhất trong lưới thức ăn này có bao nhiêu mắt xích?
Hình 16 mô tả một phần dòng chảy năng lượng trong một hệ sinh thái nào đó; mỗi kí hiệu (A), (B), (C) và (D) biểu thị cho một trong các thành phần trong chuỗi thức ăn theo một trong hai trường hợp sau:
- Trường hợp 1: cỏ (1), sư tử (2), cáo (3) và thỏ (4).
- Trường hợp 2: mùn bã hữu cơ (5), giun đất (6), rắn (7) và gà (8)
Hình 16
Hãy sắp xếp lần lượt theo thứ tự các thành phần trong trường hợp chuỗi thức ăn thỏa mãn dòng chảy năng lượng tương ứng với lần lượt theo thứ tự các kí hiệu (A), (B), (C) và (D) trong dòng chảy năng lượng.
Các dẫn liệu sau đây mô tả dòng năng lượng đi qua một chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái gồm các loài ngô, châu chấu và gà. Các thông số liên quan đến dòng năng lượng (biểu thị qua tỉ lệ %) thể hiện ở Bảng 7 gồm: I là năng lượng tiêu thụ, A là năng lượng hấp thụ, F là năng lượng thải bỏ (phân, nước tiểu, vỏ cây...), R là năng lượng mất đi do hô hấp và P là năng lượng sản xuất được.
Bảng 7
Các loài
I
A
F
R
P
Ngô
100
40
60
35
5
Châu chấu
100
34
60
24
10
Gà
100
90
10
88
2
Hiệu suất sinh thái về năng lượng của gà là bao nhiêu phần trăm? (tính làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy).
Tại một hồ nước có rất nhiều muỗi, người ta quan sát được thức ăn của một số loài như ở bảng sau:
Loài
Cá rô
Bọ nước
Thủy tức
Bọ gậy
Ốc
Thức ăn
Bọ gậy, bọ nước
Ốc
Bọ nước
Rận nước
Rong đuôi chó
Biết rằng bọ gậy là một trong các giai đoạn trong vòng đời của muỗi. Để tiêu diệt hiệu quả muỗi mà không làm ảnh hưởng mạnh đến môi trường sinh thái, cần thả thêm bao nhiêu loài trong các loài trong bảng trên vào hồ là hợp lý?
Núi lửa St Helens nằm ở phía Tây Nam bang Washington (Mỹ) phun trào ngày 18 tháng 5 năm 1990. Sự phun trào này đã tạo ra vùng đất có hàm lượng dinh dưỡng thấp, khô hạn và di chuyển bề mặt. Các ô thí nghiệm cố định được thiết lập ở một vài vị trí phía trước vành đai cây bao quanh núi lửa để theo dõi sự phục hồi sau khi núi lửa phun trào. Hình bên thể hiện số loài và tỉ lệ phần trăm che phủ tại một trong số các điểm từ năm 1981 đến năm 1998. Quan sát hình bên và cho biết trong các phát biểu dưới đây, có bao nhiêu phát biểu đúng?
I. Đây là quá trình diễn thế nguyên sinh.
II. Từ năm 1980 - 1982 có nhiều loài xâm nhập hơn so với những năm về sau.
III. Năm 1996 quần xã có số lượng loài và độ che phủ tương đương với quần xã trước năm 1980.
IV. Sự che phủ bởi thực vật trên vùng này tăng lên tương đối chậm do điều kiện khắc nghiệt của môi trường.
Quá trình hình thành rừng từ các cồn (đồi) cát trong tự nhiên gồm 3 giai đoạn với các loài thực vật phổ biến gồm loài cỏ Ab, loài cây gỗ Pr và loài có Ss. Giai đoạn sớm (S1) chỉ có các loài thực vật thân thảo, trong đó loài Ab có sinh khối lớn, chiếm hầu hết diện tích cồn cát. Ở giai đoạn trung gian (S2), loài Ss thay thế hầu hết loài Ab, trong khi loài Pr bắt đầu xuất hiện rải rác ở cuối giai đoạn này. Ở giai đoạn muộn (S3), loài Pr chiếm lĩnh phần lớn diện tích cồn cát và rừng hình thành. Sự phát tán hạt và khả năng sinh trưởng được (mọc được) có thể là những nguyên nhân dẫn đến sự xuất hiện hay không xuất hiện của các loài thực vật ở các giai đoạn diễn thế sinh thái.
Một thí nghiệm được tiến hành trong tự nhiên và thu được Giai kết quả về tỉ lệ tạo cây con khi gieo hạt của mỗi loài (số đoạn lượng như nhau) đồng thời trên đất ở hai giai đoạn S1 và S3 được trình bày trong hình bên dưới.
Sắp xếp các nhận định sau đây thành các nhận định đúng (theo thứ tự từ nhỏ đến lớn) về quá trình diễn thế sinh thái được mô tả ở trên?
1. Trong giai đoạn S1, loài Ab là loài chiếm ưu thế hơn hẳn so với các loài khác.
2. Giai đoạn S2, loài Pr bắt đầu xuất hiện và có sự cạnh tranh cao hơn so với loài Ss.
3. Loài Pr không xuất hiện ở giai đoạn S1 do không thể sinh trưởng trong điều kiện cồn cát.
3. Trong giai đoạn S3, loài Pr trở thành loài chiếm ưu thế và Ss giảm dần ảnh hưởng.
Tại một khu rừng mưa nhiệt đới, sau một trận cháy rừng lớn, thảm thực vật bị thiêu rụi gần như hoàn toàn, chỉ còn lại một số cây lớn rải rác và lớp đất màu mỡ bị tro phủ. Theo thời gian, hệ sinh thái dần phục hồi với sự xuất hiện của các nhóm sinh vật khác nhau. Các nhà sinh thái học quan sát và ghi nhận các sự kiện sau trong quá trình diễn thế trên:
1. Các loài cây gỗ lớn phát triển mạnh, tạo thành quần xã đỉnh cực ổn định.
2. Các loài thực vật thân thảo nhanh chóng mọc lên, giúp giữ đất và tạo điều kiện cho cây bụi phát triển.
3. Các loài cây bụi và cây gỗ nhỏ dần thay thế cây thân thảo, thu hút động vật đến sinh sống.
4. Sau trận cháy, hạt giống từ ngân hàng hạt trong đất và từ các khu vực lân cận nảy mầm, hình thành lớp thực vật tiên phong.
Hãy sắp xếp các số tương ứng với bốn sự kiện trên theo đúng trình tự của quá trình diễn thế trên.