TopStudy

Toán · Lớp 9

Bộ 5 đề thi giữa kì 2 Toán 9 Kết nối tri thức (Tự luận) có đáp án - Đề 4

5 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

1. Xét các phương trình sau:

3x2−(1−3)x−1=0;\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0; x2−6x−8=0;{x^2} - 6x - 8 = 0; −2x2−5x−3=0;- 2{x^2} - 5x - 3 = 0; −2x2−5x+7=0.- 2{x^2} - 5x + 7 = 0.

a) Trong các phương trình trên, phương trình nào có nghiệm x=−1.x = - 1.

b) Với các phương trình nhận x=−1x = - 1 là nghiệm, hãy tìm nghiệm còn lại của phương trình đó.

2. Giải bài toán sau bằng cách lập phương trình:

Sau dịp Tết Nguyên đán, hai anh em Hoàng có được số tiền mừng tuổi là 3,5 triệu đồng, hai anh em nhờ mẹ gửi số tiền đó vào ngân hàng. Mẹ nói với hai anh em: “Sau hai năm nữa, các con sẽ nhận được số tiền cả gốc lẫn lãi là 3,8753{,}875 triệu đồng”. Hỏi thời điểm mẹ Hoàng gửi tiền, lãi suất ngân hàng là bao nhiêu phần trăm một năm, biết rằng số tiền lãi sau năm thứ nhất sẽ được tính vào tiền gốc của năm thứ hai.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. a) Thực hiện thay x=−1x = - 1 vào các phương trình, ta có:

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0 ta được:

3.(−1)2−(1−3).(−1)−1=0\sqrt 3 .{\left( { - 1} \right)^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right).\left( { - 1} \right) - 1 = 0.

Do đó, x=−1x = - 1 là nghiệm của phương trình 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0.

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình x2−6x−8=0{x^2} - 6x - 8 = 0, ta được:

(−1)2−6.(−1)−8=−1≠0{\left( { - 1} \right)^2} - 6.\left( { - 1} \right) - 8 = - 1 \ne 0.

Do đó, x=−1x = - 1 không là nghiệm của phương trình x2−6x−8=0{x^2} - 6x - 8 = 0.

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0, ta được:

−2.(−1)2−5.(−1)−3=0.- 2.{\left( { - 1} \right)^2} - 5.\left( { - 1} \right) - 3 = 0.

Do đó, x=−1x = - 1 là nghiệm của phương trình −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0.

• Thay x=−1x = - 1 vào phương trình −2x2−5x+7=0,- 2{x^2} - 5x + 7 = 0, ta được:

−2.(−1)2−5.(−1)+7=10≠0- 2.{\left( { - 1} \right)^2} - 5.\left( { - 1} \right) + 7 = 10 \ne 0.

Do đó, x=−1x = - 1 là nghiệm của phương trình −2x2−5x+7=0- 2{x^2} - 5x + 7 = 0.

Vậy phương trình có x=−1x = - 1 là nghiệm là −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0 và 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0.

b) • Giải phương trình −2x2−5x−3=0- 2{x^2} - 5x - 3 = 0 có a+b+c=−2−(−5)+(−3)=0a + b + c = - 2 - \left( { - 5} \right) + \left( { - 3} \right) = 0.

Do đó nghiệm của phương trình là x=−1x = - 1 và x=−32x = - \frac{3}{2}.

Vậy phương trình có nghiệm {−1;−32}\left\{ { - 1; - \frac{3}{2}} \right\}.

• Giải phương trình 3x2−(1−3)x−1=0\sqrt 3 {x^2} - \left( {1 - \sqrt 3 } \right)x - 1 = 0, ta thấy: a−b+c=3+1−3−1=0a - b + c = \sqrt 3 + 1 - \sqrt 3 - 1 = 0.

Do đó nghiệm của phương trình là x=−1x = - 1 và x=33x = \frac{{\sqrt 3 }}{3}.

Vậy nghiệm của phương trình là {−1;33}\left\{ { - 1;\frac{{\sqrt 3 }}{3}} \right\}.

2. Gọi lãi suất của ngân hàng tại thời điểm mẹ Hoàng gửi tiền là a%a\% một năm (0<a<100).\left( {0 < a < 100} \right).

Số tiền lãi sau năm thứ nhất gửi là 3,5a%=0,035a3{,}5a\% = 0{,}035a (triệu đồng).

Tổng số tiền đem gửi năm thứ hai là: 3,5+0,035a3{,}5 + 0{,}035a (triệu đồng).

Số tiền lãi sau năm thứ hai gửi là: (3,5+0,035a)⋅a%=0,035a+0,00035a2\left( {3{,}5 + 0{,}035a} \right) \cdot a\% = 0{,}035a + 0{,}00035{a^2} (triệu đồng).

Theo đề bài, sau hai năm tổng số tiền cả gốc lẫn lãi mà anh em Hoàng nhận được là 3,8753{,}875 triệu đồng nên ta có phương trình:

3,5+0,035a+0,035a+0,00035a2=3,8753{,}5 + 0{,}035a + 0{,}035a + 0{,}00035{a^2} = 3{,}875

0,00035a2+0,07a−0,375=00{,}00035{a^2} + 0{,}07a - 0{,}375 = 0

7a2+1400a−7500=07{a^2} + 1400a - 7500 = 0

Giải phương trình trên ta được hai nghiệm a1≈5,2{a_1} \approx 5{,}2 (thỏa mãn); a2=−205,2{a_2} = - 205{,}2 (loại).

Vậy lãi suất của ngân hàng tại thời điểm mẹ Hoàng gửi tiền là khoảng 5,2%5{,}2\% mỗi năm.

Câu 2

1 điểm

Cho hàm số y=(m−1)x2(m≠1)y = \left( {m - 1} \right){x^2}{\rm{ }}\left( {m \ne 1} \right) có đồ thị (P).\left( P \right).

a) Xác định mm để đồ thị hàm số đi qua điểm A(−3;1).A\left( { - \sqrt 3 ;1} \right).

Với giá trị mm vừa tìm được ở trên, hãy:

b) Hãy vẽ đồ thị (P).\left( P \right).

c) Tìm các điểm trên (P)\left( P \right) có hoành độ bằng 3.3.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Thay x=−3,y=1x = - \sqrt 3 ,y = 1 vào hàm số, ta được: (m−1).(3)2=1\left( {m - 1} \right).{\left( {\sqrt 3 } \right)^2} = 1 hay m−1=13m - 1 = \frac{1}{3},

suy ra m=43m = \frac{4}{3}.

Vậy m=43m = \frac{4}{3} thì được đồ thị hàm số (P):y=43x2\left( P \right):y = \frac{4}{3}{x^2} đi qua điểm A(−3;1).A\left( { - \sqrt 3 ;1} \right).

b) Ta có bảng giá trị của hàm số (P):y=43x2\left( P \right):y = \frac{4}{3}{x^2} là

xx−2- 2−1- 1001122
y=43x2y = \frac{4}{3}{x^2}163\frac{{16}}{3}43\frac{4}{3}0043\frac{4}{3}163\frac{{16}}{3}

Do đó, đồ thị hàm số (P):y=43x2\left( P \right):y = \frac{4}{3}{x^2} đi qua các điểm (−2;163);(−1;43);(0;0);(2;163);\left( { - 2;\frac{{16}}{3}} \right);\left( { - 1;\frac{4}{3}} \right);\left( {0;0} \right);\left( {2;\frac{{16}}{3}} \right);(1;43).\left( {1;\frac{4}{3}} \right).

Từ đây, ta có đồ thị như sau:

Hình minh hoạ

c) Thay x=3x = 3 vào hàm số (P):y=43x2\left( P \right):y = \frac{4}{3}{x^2}, ta được: y=43.32=12y = \frac{4}{3}{.3^2} = 12.

Vậy điểm trên (P)\left( P \right) có hoành độ bằng 33 là (3;12)\left( {3;12} \right).

Câu 3

1 điểm

Cho phương trình x2−2(m+1)x+m2+3m−2=0{x^2} - 2\left( {m + 1} \right)x + {m^2} + 3m - 2 = 0 (1) với mm là tham số.

a) Giải phương trình (1) khi m=3.m = 3.

b) Tìm giá trị của mm để phương trình có nghiệm.

c) Tìm giá trị của mm để phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt x1;x2{x_1};{x_2} sao cho:

A=2018+3x1x2−x12−x22A = 2018 + 3{x_1}{x_2} - x_1^2 - x_2^2 đạt giá trị nhỏ nhất.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Với m=3,m = 3, ta có phương trình: x2−8x+16=0{x^2} - 8x + 16 = 0 hay (x−4)2=0{\left( {x - 4} \right)^2} = 0, suy ra x−4=0x - 4 = 0.

Do đó, x=4x = 4.

Vậy phương trình có nghiệm x=4x = 4 khi m=3.m = 3.

b) Xét phương trình x2−2(m+1)x+m2+3m−2=0{x^2} - 2\left( {m + 1} \right)x + {m^2} + 3m - 2 = 0 có:

Δ′=[−(m+1)]2−m2−3m+2=−m+3\Delta ' = {\left[ { - \left( {m + 1} \right)} \right]^2} - {m^2} - 3m + 2 = - m + 3

Để phương trình có nghiệm thì Δ′≥0\Delta ' \ge 0 hay −m+3≥0- m + 3 \ge 0, suy ra m≤3m \le 3.

Vậy m≤3m \le 3 thì phương trình có nghiệm.

c) Để phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt thì Δ′>0\Delta ' > 0 hay −m+3>0- m + 3 > 0 suy ra m<3.m < 3.

Theo hệ thức Viète, ta có: {x1+x2=2(m+1)x1x2=m2+3m−2\left\{ \begin{array}{l}{x_1} + {x_2} = 2\left( {m + 1} \right)\\{x_1}{x_2} = {m^2} + 3m - 2\end{array} \right..

Lại có, A=2018+3x1x2−x12−x22A = 2018 + 3{x_1}{x_2} - x_1^2 - x_2^2

A=2018+5x1x2−(2x1x2+x12+x22)A = 2018 + 5{x_1}{x_2} - \left( {2{x_1}{x_2} + x_1^2 + x_2^2} \right)

A=2018+5x1x2−(x1+x2)2A = 2018 + 5{x_1}{x_2} - {\left( {{x_1} + {x_2}} \right)^2}

A=2018+5(m2+3m−2)−[2(m+1)]2A = 2018 + 5\left( {{m^2} + 3m - 2} \right) - {\left[ {2\left( {m + 1} \right)} \right]^2}

A=2018+5m2+15m−10−4m2−8m−4A = 2018 + 5{m^2} + 15m - 10 - 4{m^2} - 8m - 4

A=m2+7m+2004A = {m^2} + 7m + 2004

A=(m+72)2+79674A = {\left( {m + \frac{7}{2}} \right)^2} + \frac{{7967}}{4}

Ta có: (m+72)2≥0{\left( {m + \frac{7}{2}} \right)^2} \ge 0 với mọi mm, do đó (m+72)2+79674≥79674{\left( {m + \frac{7}{2}} \right)^2} + \frac{{7967}}{4} \ge \frac{{7967}}{4} hay A≥79674A \ge \frac{{7967}}{4}.

Vậy GTNN của A=79674A = \frac{{7967}}{4} khi m=−72.m = - \frac{7}{2}.

Câu 4

1 điểm

1. Cho hình lục giác đều ABCDEGABCDEG (các đỉnh của lục giác theo thứ tự cùng chiều kim đồng hồ) có tâm O.O.

Hình minh hoạ

Phép quay ngược chiều tâm OO biến điểm AA thành điểm EE có góc quay là bao nhiêu độ?

2. Cho đường tròn (O;R).\left( {O;R} \right). Từ điểm MM nằm ngoài đường tròn (O;R),\left( {O;R} \right), kẻ các tiếp tuyến MAMA và MBMB với đường tròn đó (A,B(A,{\rm{ }}B là các tiếp điểm) sao cho MA=R3.MA = R\sqrt 3 .

a) Chứng minh rằng tứ giác AMBOAMBO nội tiếp đường tròn.

b) Tính bán kính đường tròn nội tiếp tam giác MAB.MAB.

c) Vẽ đường thẳng dd đi qua MM cắt đường tròn (O)\left( O \right) tại hai điểm P,QP,{\rm{ }}Q sao cho PP nằm giữa MM và Q.Q. Xác định vị trí của đường thẳng dd sao cho MP+MQMP + MQ đạt giá trị nhỏ nhất.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1.

Hình minh hoạ

Vì ABCDEGABCDEG là lục giác đều nên AB=BC=CD=DE=EG=GAAB = BC = CD = DE = EG = GA

và OA=OB=OC=OD=OE=OGOA = OB = OC = OD = OE = OG.

Xét ΔOAB\Delta OAB và ΔOBC\Delta OBC có:

OA=OB,  OB=OC,  AB=BCOA = OB,\,\,OB = OC,\,\,AB = BC

Do đó ΔOAB=ΔOBC\Delta OAB = \Delta OBC (c.c.c)

Suy ra AOB^=BOC^\widehat {AOB} = \widehat {BOC} (hai góc tương ứng).

Tương tự, ta sẽ chứng minh được

AOB^=BOC^=COD^=DOE^=EOG^=GOA^.\widehat {AOB} = \widehat {BOC} = \widehat {COD} = \widehat {DOE} = \widehat {EOG} = \widehat {GOA}.

Lại có

AOB^+BOC^+COD^+DOE^+EOG^+GOA^=360∘\widehat {AOB} + \widehat {BOC} + \widehat {COD} + \widehat {DOE} + \widehat {EOG} + \widehat {GOA} = 360^\circ

Suy ra 6GOA^=360∘6\widehat {GOA} = 360^\circ nên AOB^=BOC^=COD^=DOE^=EOG^=GOA^=60∘.\widehat {AOB} = \widehat {BOC} = \widehat {COD} = \widehat {DOE} = \widehat {EOG} = \widehat {GOA} = 60^\circ .

Do đó, AOE^=GOA^+EOG^=60∘+60∘=120∘.\widehat {AOE} = \widehat {GOA} + \widehat {EOG} = 60^\circ + 60^\circ = 120^\circ .

Lại có OA=OE.OA = OE. Như vậy, phép quay ngược chiều 120∘120^\circ tâm OO biến điểm AA thành điểmE.E.

2.

Hình minh hoạ

a) Ta có MA,MBMA,{\rm{ }}MB là các tiếp tuyến của đường tròn (O)\left( O \right) lần lượt tại AA và BB nên MA⊥OA,MB⊥OB.MA \bot OA,{\rm{ }}MB \bot OB.

Xét ΔOAM\Delta OAM vuông tại A,A, theo định lí Pythagore, ta có:

OM2=MA2+OA2=(R3)2+R2=4R2O{M^2} = M{A^2} + O{A^2} = {\left( {R\sqrt 3 } \right)^2} + {R^2} = 4{R^2}

Suy ra OM=2R.OM = 2R.

Gọi II là giao điểm của (O)\left( O \right) với tia OM,OM, ta có OI=ROI = R nên IM=OM−−OI=2R−−R=R.IM = OM--OI = 2R--R = R.

Do đó, IM=IO=RIM = IO = R nên II là trung điểm của OM.OM.

Do ΔOAM\Delta OAM vuông tại AA nên trung điểm II của cạnh huyền OMOM là tâm đường tròn ngoại tiếp ΔOAM.\Delta OAM.

Do ΔOBM\Delta OBM vuông tại BB nên trung điểm II của cạnh huyền OMOM là tâm đường tròn ngoại tiếp ΔOBM.\Delta OBM.

Do đó bốn điểm A,M,B,OA,{\rm{ }}M,{\rm{ }}B,{\rm{ }}O cùng nằm trên đường tròn (I)\left( I \right) đường kính OM.OM.

Vậy tứ giác AMBOAMBO nội tiếp đường tròn (I)\left( I \right) đường kính OM.OM.

b) Xét ΔOAM\Delta OAM vuông tại A,A, ta có: sin⁡AMO^=OAOM=12\sin \widehat {AMO} = \frac{{OA}}{{OM}} = \frac{1}{2}. Suy ra AMO^=30∘.\widehat {AMO} = 30^\circ .

Do MA,MBMA,{\rm{ }}MB là hai tiếp tuyến của đường tròn (O)\left( O \right) cắt nhau tại MM nên MA=MBMA = MB và MOMO là tia phân giác của góc AMB,AMB, suy ra AMB^=2AMO^=2⋅30∘=60∘.\widehat {AMB} = 2\widehat {AMO} = 2 \cdot 30^\circ = 60^\circ .

Vì vậy tam giác AMBAMB là tam giác đều có MA=MB=AB=R3MA = MB = AB = R\sqrt 3 (1)

Theo câu 1, ta có II là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác AMB.AMB. Tam giác đều MABMAB có II là tâm đường tròn ngoại tiếp nên cũng đồng thời là tâm đường tròn nội tiếp tam giác. (2)

Từ (1), (2) suy ra đường tròn nội tiếp tam giác đều MABMAB cạnh R3R\sqrt 3 có tâm là II và bán kính là R3⋅36=R2.\frac{{R\sqrt 3 \cdot \sqrt 3 }}{6} = \frac{R}{2}.

c) Ta có MBO^=MBP^+PBO^=90∘\widehat {MBO} = \widehat {MBP} + \widehat {PBO} = 90^\circ suy ra MBP^=90∘−PBO^.\widehat {MBP} = 90^\circ - \widehat {PBO}. (3)

Do ΔOBP\Delta OBP cân tại OO (vì OB=OP)OB = OP) nên ta có:

PBO^=BPO^=180∘−BOP^2=90∘−12BOP^.\widehat {PBO} = \widehat {BPO} = \frac{{180^\circ - \widehat {BOP}}}{2} = 90^\circ - \frac{1}{2}\widehat {BOP}.

Xét đường tròn (O)\left( O \right) có BQP^,  BOP^\widehat {BQP},\,\,\widehat {BOP} lần lượt là góc nội tiếp và góc ở tâm cùng chắn cung BPBP nên BQP^=12BOP^.\widehat {BQP} = \frac{1}{2}\widehat {BOP}.

Do đó PBO^=90∘−BQP^.\widehat {PBO} = 90^\circ - \widehat {BQP}. Hay BQP^=90∘−PBO^.\widehat {BQP} = 90^\circ - \widehat {PBO}. (4)

Từ (3) và (4) suy ra MBP^=BQP^.\widehat {MBP} = \widehat {BQP}.

Xét ΔMPB\Delta MPB và ΔMBQ\Delta MBQ có:

BMQ^\widehat {BMQ} là góc chung, MBP^=MQB^\widehat {MBP} = \widehat {MQB}

Do đó ΔMPB∽ΔMBQΔMPB∽ΔMBQ (g.g).

Suy ra MBMQ=MPMB\frac{{MB}}{{MQ}} = \frac{{MP}}{{MB}} hay MP⋅MQ=MB2=(R3)2=3R2.MP \cdot MQ = M{B^2} = {\left( {R\sqrt 3 } \right)^2} = 3{R^2}.

Lại có (MQ−−MP)2≥0{\left( {MQ--MP} \right)^2} \ge 0 hay (MQ+MP)2≥4MQ⋅MP{\left( {MQ + MP} \right)^2} \ge 4MQ \cdot MP

Suy ra (MQ+MP)2≥4⋅3R2=12R2{\left( {MQ + MP} \right)^2} \ge 4 \cdot 3{R^2} = 12{R^2}

Do đó MQ+MP≥12R2=2R3MQ + MP \ge \sqrt {12{R^2}} = 2R\sqrt 3 (dấu “=” xảy ra khi MQ=MP).MQ = MP).

Vậy MP+MQMP + MQ đạt giá trị nhỏ nhất bằng 2R3,2R\sqrt 3 , khi đó MQ=MPMQ = MP hay đường thẳng dd đi qua MM và AA hoặc dd đi qua MM và B.B.

Câu 5

1 điểm
Giải phương trình x2−6x+10=25−2x−2x2−4{x^2} - 6x + 10 = 2\sqrt {5 - 2x} - 2\sqrt {{x^2} - 4}.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Điều kiện xác định: x≤−2;2≤x≤52.x \le - 2;{\rm{ }}2 \le x \le \frac{5}{2}.

Ta có: x2−6x+10=25−2x−2x2−4{x^2} - 6x + 10 = 2\sqrt {5 - 2x} - 2\sqrt {{x^2} - 4}

x2−6x+10−25−2x+2x2−4=0{x^2} - 6x + 10 - 2\sqrt {5 - 2x} + 2\sqrt {{x^2} - 4} = 0

5−2x−25−2x+x2−4x+4+2x2−4=05 - 2x - 2\sqrt {5 - 2x} + {x^2} - 4x + 4 + 2\sqrt {{x^2} - 4} = 0

(5−2x−1)2+(x−2)2+2x2−4=0{\left( {\sqrt {5 - 2x} - 1} \right)^2} + {\left( {x - 2} \right)^2} + 2\sqrt {{x^2} - 4} = 0

Nhận thấy đồng thời (5−2x−1)2≥0{\left( {\sqrt {5 - 2x} - 1} \right)^2} \ge 0, (x−2)2≥0{\left( {x - 2} \right)^2} \ge 0 và 2x2−4≥02\sqrt {{x^2} - 4} \ge 0 với mọi x≤−2;2≤x≤52.x \le - 2;{\rm{ }}2 \le x \le \frac{5}{2}.

Do đó, để (5−2x−1)2+(x−2)2+2x2−4=0{\left( {\sqrt {5 - 2x} - 1} \right)^2} + {\left( {x - 2} \right)^2} + 2\sqrt {{x^2} - 4} = 0 thì đồng thời (5−2x−1)2=0{\left( {\sqrt {5 - 2x} - 1} \right)^2} = 0, (x−2)2=0{\left( {x - 2} \right)^2} = 0 và 2x2−4=02\sqrt {{x^2} - 4} = 0.

Suy ra x=2x = 2 (thỏa mãn).

Vậy nghiệm của phương trình là x=2x = 2.

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi giữa kì 2 Toán 9 - Kết nối tri thức · Các bộ sách Toán Lớp 9