Ngữ văn · Lớp 11

Bộ 15 đề thi giữa kì 1 Ngữ Văn lớp 11 Chân trời sáng tạo có đáp án - Đề 3

11 câu · 17 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Nội dung đề

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Đề dẫn chung

MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

Cơn gió mùa thu hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết. Các bạn ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu than lúa còn tươi, ngửi thấy cái mùi thơm mát của bông lúa non không? trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phản phất hương vị mùi hoa cỏ. Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúc càng ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời.

Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới định được,người ta gặt mang về. Rồi đến một loạt cách chế biến, những cách thức làm, truyền tự đời này sang đời khác, một sự bí mật trân trọng và khe khắt giữ gìn, các cô gái Vòng làm ra thứ cốm dẻo và thơm ấy. Tất nhiên là nhiều nơi cũng biết cách thức làm cốm, nhưng không có đâu làm được cốm dẻo, thơm và ngon được ở làng Vòng, gần Hà Nội. Tiếng cốm Vòng đã lan khắp tất cả ba kỳ, và đến mùa cốm, các người ở Hà Nội 36 phố phường vẫn thường ngóng trông cô hàng cốm xinh xinh, áo quần gọn ghẽ, với cái dấu hiệu đặc biệt là cái đòn gánh hai đầu cong vút lên như chiếc thuyền rồng ...

Cốm là thức quà đặc biệt riêng của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ Việt Nam. Ai nghĩ đầu tiên dùng cốm để làm quà siêu tết? Không có gì hợp hơn với sự vương vít của tơ hồng, thức quà trong sạch, trung thành như các việc lễ nghi. Hồng cốm tốt đôi ... Và không bao giờ có hai màu lại hòa hợp hơn nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già. Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc, hai vị nâng đỡ nhau để hạnh phúc được lâu bền. […]

Cốm không phải là thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái tươi mát của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc. Thêm vào cái mùi hơi ngát của lá sen già, ướp lấy từng hạt cốm một, còn giữ lại cái ấm áp của những ngày mùa hạ trên hồ. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không có mảy may chút bụi nào.

Hỡi các bà mua hàng! Chớ có thọc tay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve ... Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của người, và sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thần Lúa. Sự thưởng thức của các bà sẽ được trang nhã và đẹp đẽ hơn và cái vui cũng sẽ tươi sáng hơn nhiều lắm. […]

(Trích tùy bút “Một thứ quà của lúa non: Cốm, Thạch Lam, in trong “Hà Nội băm sáu phố phường”, Nxb Đời Nay, Hà Nội, 1943)

Câu 1

1 điểm

Đối tượng chính được nói tới trong văn bản là?

Đáp án A: Lúa non
Đáp án B: Lá sen
Đáp án C: Cốm
Đáp án D: Các cô gái làng Vòng

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

C. Cốm

Câu 2

1 điểm

Từ “Thanh nhã” được giải thích là “Thanh tao và nhã nhặn” đã sử dụng cách giải thích nào?

Đáp án A: Giải thích các thành tố cấu tạo nên từ
Đáp án B: Sử dụng từ đồng nghĩa
Đáp án C: Sử dụng từ trái nghĩa
Đáp án D: Phân tích nội dung nghĩa của từ

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

A. Giải thích các thành tố cấu tạo nên từ

Câu 3

1 điểm

Theo người viết, ăn cốm phải ăn như thế nào?

Đáp án A: Ăn nhanh, ăn lúc còn nóng.
Đáp án B: Ăn từ từ, mỗi lần ăn nhiều để cảm nhận được vị ngon
Đáp án C: Ăn nhanh, ăn nhiều, ngẫm nghĩ
Đáp án D: Ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

D. Ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ.

Câu 4

1 điểm

Chỉ ra câu văn nói rõ nhất giá trị đặc sắc chứa đựng trong hạt cốm?

Đáp án A: Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam.
Đáp án B: Không còn gì hợp hơn với sự vấn vít của tơ hồng, thức quà trong sạch, trung thành như các việc lễ nghi.
Đáp án C: Và không bao giờ có hai màu lại hòa hợp hơn được nữa: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già.
Đáp án D: Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen, chúng ta thấy hiện ra từng lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không có mảy may chút bụi nào.

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

A. Cốm là thức quà riêng biệt của đất nước, là thức dâng của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong hương vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam.

Câu 5

1 điểm

Cái tôi của tác giả được thể hiện như thế nào qua văn bản?

Đáp án A: Cái tôi tinh tế, nhạy cảm
Đáp án B: Cái tôi tài hoa, uyên bác
Đáp án C: Cái tôi đa cảm, trữ tình
Đáp án D: Cái tôi thông minh, sắc sảo

Xem đáp án và lời giải

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

A. Cái tôi tinh tế, nhạy cảm

Câu 6

1 điểm

Câu văn “Hỡi các bà mua hàng! Chớ có thọc tay mân mê thức quà thần tiên ấy, hãy nhẹ nhàng mà nâng đỡ, chút chiu mà vuốt ve. Phải nên kính trọng cái lộc của Trời, cái khéo léo của người, và sự cố sức tiềm tàng và nhẫn nại của thân Lúa” thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả?

Đáp án A: Thái độ khó chịu khi nhìn thấy những cô mua hàng không trân trọng hạt cốm.
Đáp án B: Tình cảm hạnh phúc của tác giả khi được vừa ngắm cảnh vừa thưởng thức cốm..
Đáp án C: Tình cảm yêu quý, trân trọng của tác giả đối với thức quà: Cốm.
Đáp án D: Cảm xúc vui vẻ khi được gánh cốm đi bán cho người Hà Nội

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 6

Câu 7

1 điểm

Văn bản “Một thứ quà của lúa non: Cốm” gửi gắm đến chúng ta thông điệp gì?

Đáp án A: Cần phê phán những người không biết thưởng thức cốm Vòng.
Đáp án B: Cần trân trọng, giữ gìn, nâng niu những nét đẹp văn hóa của dân tộc.
Đáp án C: Nên thưởng thức cốm theo phong cách của người Hà Nội.
Đáp án D: Nên mang cốm Vòng đi quảng bá để càng nhiều người biết đến đặc sản Hà Nội.

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 7

Phần II. Tự luận

Đề dẫn chung

MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

(Trích tùy bút “Một thứ quà của lúa non: Cốm, Thạch Lam, in trong “Hà Nội băm sáu phố phường”, Nxb Đời Nay, Hà Nội, 1943)

Câu 8

1 điểm

Giải thích nghĩa của từ in đậm trong câu sau, và cho biết bạn đã giải thích theo cách nào?

“Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái tươi mát của lá non, và trong chất ngọt của cốm, cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc.”

Xem đáp án và lời giải

Mở lời giải câu 8