TopStudy

Ngữ văn · Ôn vào lớp 10

Bộ 15 Đề tham khảo thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm 2025 có đáp án - Đề 15

7 câu · 11 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Xác định vấn đề nghị luận (luận đề) của văn bản.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Vấn đề nghị luận của văn bản được nêu trong câu văn: ““Câu cá mùa thu” là bài thơ tả cảnh để tả tình, mượn cảnh nói tình theo lối đề vịnh.”.

Câu 2

1 điểm

Chỉ ra sự kết hợp giữa nhận xét, đánh giá chủ quan của người viết với việc trình bày những thông tin khách quan về tác giả, tác phẩm trong những câu văn sau:

Tiếp theo cảm hứng của nhà thơ hoàn toàn đắm chìm trong cảnh sắc mùa thu, một cảnh “trong” và “tĩnh” gần như tuyệt đối, nước trong veo, trời xanh ngắt, khách vắng teo. Giác quan của nhà thơ cực kì tinh nhạy và phải hết sức chăm chú thì mới nhận ra được những biểu hiện nhỏ nhặt, tinh vi chỉ làm tôn thêm cho cái “trong” và “tĩnh” của một khung cảnh đầy màu sắc.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Người viết đã kết hợp hài hoà giữa nhận xét, đánh giá chủ quan với việc trình bày những thông tin khách quan về tác giả, tác phẩm.

- Trình bày thông tin khách quan: cảnh sắc mùa thu, một cảnh “trong” và “tĩnh” gần như tuyệt đối, nước trong veo, trời xanh ngắt, khách vắng teo.

- Nhận xét, đánh giá chủ quan: cảm hứng của nhà thơ hoàn toàn đắm chìm..., Giác quan của nhà thơ cực kì tinh nhạy và phải hết sức chăm chú thì mới nhận ra được những biểu hiện nhỏ nhặt, tinh vi chỉ làm tôn thêm cho cái “trong” và “tĩnh” của một khung cảnh đầy màu sắc.

Câu 3

1 điểm
Nêu tác dụng của việc tác giả dẫn chuyện Lã Vọng câu cá, dẫn thơ Bạch Cư Dị, Lục Du, Nguyễn Trãi trong văn bản.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Việc tác giả đưa ra các bằng chứng như: chuyện Lã Vọng câu cá, thơ Bạch Cư Dị, Lục Du, Nguyễn Trãi nhằm khẳng định tính kế thừa của Nguyễn Khuyến với truyền thống “câu quạnh”, “câu lười” trong thực tế và trong thơ ca trung đại phương Đông. Những bằng chứng này có tác dụng làm cơ sở cho lí lẽ; khiến lập luận trở nên chặt chẽ, thuyết phục.

Câu 4

1 điểm
Người viết căn cứ vào đâu để khẳng định bài thơ tên là Câu cá mùa thu nhưng tác giả dường như không để ý đến việc câu cá mà chỉ đắm mình vào khung cảnh thiên nhiên?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trong văn bản, để làm rõ ý tưởng Nguyễn Khuyến hoàn toàn không hứng thú với việc câu cá mà chỉ đắm mình vào khung cảnh thiên nhiên, tác giả bài viết đã đưa ra các lí lẽ và phân tích các bằng chứng trong bài thơ Thu điếu:

- Cách Nguyễn Khuyến gọi cái ao là “ao thu” và tính chất “lạnh lẽo” khiến chiếc ao ấy không thích hợp cho việc câu cá.

- Cảm hứng của nhà thơ hoàn toàn đắm chìm trong cảnh sắc mùa thu, phải hết sức tập trung, chăm chú mới nhận ra được những biểu hiện nhỏ nhặt, tinh vi của khung cảnh...

- Thái độ hờ hững với việc câu cá mà Nguyễn Khuyến bộc lộ ở câu thơ cuối.

Câu 5

1 điểm
Tác giả cho biết: Nhà thơ Nguyễn Khuyến đã lấy cớ đau mắt bỏ quan về làng năm 49 tuổi, vì không muốn hợp tác với triều đình bất lực, bán nước của nhà Nguyễn. Em có đồng tình với lựa chọn đó của nhà thơ không? Vì sao?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đề mở nên HS có thể lựa chọn đồng tình hoặc không đồng tình nhưng phải lí giải, trình bày ý kiến có cơ sở và thuyết

phục.

Tham khảo gợi ý cho ý kiến đồng tình với lựa chọn của Nguyễn Khuyến:

- Nguyễn Khuyến từ quan không phải vì trốn tránh trách nhiệm với nhân dân, đất nước mà để phản đối triều đình nhà Nguyễn bất lực, chấp nhận sự xâm lược và đô hộ của thực dân Pháp.

- Nguyễn Khuyến từ quan khi tuổi chưa già, lại đang rất thuận lợi trên con đường làm quan nên lựa chọn của ông thể hiện khí tiết thanh cao của một con người giàu lòng tự trọng, không màng danh lợi, không ham vinh hoa phú quý; nặng lòng với nhân dân, đất nước,...

Câu 6

1 điểm

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nghĩ về bài thơ sau:

THUẬT HOÀI

Phạm Ngũ Lão[1]^{[1]}

Hoành sóc giang sơn cáp kỉ thu,

Tam quân tì hổ khí thôn ngưu.

Nam nhi vị liễu công danh trái,

Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu.

Dịch nghĩa: Thuật nỗi lòng

Cắp ngang ngọn giáo gìn giữ non sông đã mấy thu,

Ba quân như gấu hổ, át cả sao Ngưu.

Thân nam nhi nếu chưa trả xong nợ công danh,

Ắt thẹn thùng khi nghe người đời kể chuyện Vũ hầu.

Dịch thơ:

Múa giáo non sông trải mấy thâu,

Ba quân hùng khí át sao Ngưu.

Công danh nam tử còn vương nợ,

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu.

(Theo Trần Trọng Kim dịch, in trong Thơ văn Lý – Trần, tập II (quyển Thượng),

NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1989, tr. 562 – 563)

[1] Phạm Ngũ Lão (1255 – 1320) quê ở làng Phù Ửng, nay thuộc huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên; là người “thích đọc sách, phóng khoáng, có chí lớn”. Năm 20 tuổi, Phạm Ngũ Lão đã được Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn tin dùng và sao đó lập được nhiều công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên lần thứ hai.

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Trong cuộc sống, có những nỗi buồn, nỗi hổ thẹn không hạ thấp mà còn cho thấy sự trưởng thành của con người.

Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến trên? Hãy trình bày quan điểm của mình bằng bài văn nghị luận khoảng 400 chữ.

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề ôn thi vào lớp 10 Ngữ văn năm 2025 · Các bộ sách Ngữ văn Ôn vào lớp 10