TopStudy

Ngữ văn · Lớp 9

Bộ 10 đề thi giữa kì 2 Văn 9 Kết nối tri thức có đáp án - Đề 9

7 câu · 11 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Xác định thể thơ của tác phẩm và luật bằng trắc của khổ thơ đầu.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Thể thơ: 8 chữ.

- Luật bằng trắc: cả khổ đều sáng tạo trong luật bằng trắc (tức không tuân thủ luật bằng trắc của thơ 8 chữ).

Câu 2

1 điểm
Xác định nhân vật trữ tình và cảm xúc chủ đạo của bài thơ.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Nhân vật trữ tình: Em bé kiếm củi.

- Cảm xúc chủ đạo: Cảm thương, lo lắng, băn khoăn cho những thân phận em bé bất hạnh, tội nghiệp.

Câu 3

1 điểm
Em bé đi kiếm củi khô được khắc họa thông qua những hình ảnh nào? Cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện như thế nào trước tình cảnh đó?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Em bé được khắc họa cụ thể qua hình ảnh:

+ Thả chân trần, rong ruổi suốt ngày, đồi lộng gió: tình cảnh đáng thương.

+ Kiếm củi mỗi ngày, ủ ước mơ, chạy qua mùa, sưởi ấm lòng mẹ: giàu ước mơ, có trách nhiệm, không có tuổi thơ đúng nghĩa.

- Tình cảm, thái độ của nhân vật trữ tình:

+ Lo lắng, băn khoăn cho tình cảnh đáng thương, tội nghiệp của em (căn nhà xơ xác quá, bóng nhỏ ngã trên đồi lộng gió).

+ Thúc giục em về mau để tránh khỏi giá rét (Chiều lạnh lắm thu đã vàng rồi đó. Em về đi, mẹ sắp trở cơn ho; Chân chạy qua mùa đối diện ngày đông).

+ Thương cảm, yêu mến và mong muốn được sẻ chia khó khăn với em, mang đến cho em niềm vui và sự hy vọng vào ngày mai tươi sáng.

Câu 4

1 điểm
Phân tích nghệ thuật đặc sắc trong bài thơ và cho biết chúng đã diễn tả tình cảnh em bé kiếm củi và thái độ của tác giả như thế nào.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Thể thơ 8 chữ: Số tiếng, cách gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt à phù hợp với sắc thái biểu cảm và cung bậc cảm xúc của tác giả.

- Phép ẩn dụ:

+ Này em bé thả chân trần trên cỏ - Rong ruổi suốt ngày nhặt giấc mơ rơi à ẩn dụ “nhặt giấc mơ rơi” khắc họa thấm thía tình cảnh tội nghiệp, đáng thương của em bé, không có được ước mong của riêng mình.

+ Làm sao cõng nắng mưa để qua mùa - ẩn dụ “nắng mưa” chỉ những khó khăn, tủi cực mà em đang phải gánh vác, quá sức so với lứa tuổi em.

+ “Ta nhóm lửa giùm em đánh thức niềm vui” à ẩn dụ “nhóm lửa”, “đánh thức niềm vui” gợi những sẻ chia khó khăn, mang đến cho em niềm vui và hy vọng vào cuộc sống phía trước.

Phép tương phản “bóng nhỏ ngã trên đồi lộng gió” - thể hiện sự lo lắng, thương cảm cho số phận em.

- Câu hỏi tu từ kết thúc (có còn củi khô cho em không): kết thúc độc đáo, tạo dư ba sâu lắng về niềm thương cảm, trở trăn của tác giả.

Giọng điệu thơ tâm tình, thủ thỉ, sử dụng nhiều thán từ hồ gọi (này ...ơi/ nhé), xưng hô “ta - em” tạo không gian trò chuyện, kết nối, đối thoại thân tình, thương mến.

Câu 5

1 điểm
Xác định chủ đề và bức thông điệp của “Em bé trong mùa củi khổ”. Từ đó, cho biết bài thơ đã khơi gợi trong người đọc thức nhận, cảm xúc gì về thân phận những em bé bất hạnh?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Chủ đề: Yêu thương, đồng cảm và sẻ chia với thân phận/những em bé bất hạnh.

- Bức thông điệp:

+ Trân trọng, cảm phục những em bé bất hạnh, tội nghiệp nhưng giàu nghị lực, sớm biết lo toan và giàu tình yêu thương với gia đình.

+ Kêu gọi sự sẻ chia, đồng cảm và chung tay của cộng đồng với những em bé có hoàn cảnh bất hạnh.

- Bài thơ khơi gợi trong người đọc: HS tự trả lời.

Câu 6

1 điểm

II. Viết (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm) Viết đoạn nghị luận (150 chữ) về vẻ đẹp của khổ thơ sau:

Rồi ta thấy má em hồng mỗi buổi

Khi nhóm củi khô cho mẹ sưởi ấm lòng

Cái bóng nhỏ ngã trên đồi lộng gió

Biết có còn củi khô cho em không.

(Em bé trong mùa củi khô - Bình Nguyên Trang).

Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm
Câu 2 (4,0 điểm) Viết bài luận (400 - 500 chữ) trình bày suy nghĩ về sự sẻ chia của cộng đồng và học sinh THCS để hạn chế tình cảnh bất hạnh của trẻ em trong xã hội hiện nay.
Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Đề thi Ngữ văn 9 - Kết nối tri thức · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 9