TopStudy

Đáp án và lời giải

Bộ 10 đề thi giữa kì 1 Toán 9 Cánh diều có đáp án - Đề 1

Về trang đề

Câu 1

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là: D

Điều kiện xác định của phương trình 1x(x2+4)=x+1x−1x−2\frac{1}{{x\left( {{x^2} + 4} \right)}} = \frac{{x + 1}}{x} - \frac{1}{{x - 2}} là x≠0x \ne 0 và x−2≠0,x - 2 \ne 0, hay x≠0x \ne 0 và x≠2x \ne 2.

Câu 2

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: D

Đáp án đúng là: D

Phương trình bậc nhất hai ẩn có dạng ax+by=cax + by = c với a≠0a \ne 0 hoặc b≠0.b \ne 0.

Phương trình 1x+2y=−3\frac{1}{x} + 2y = - 3 không có dạng trên, có chứa ẩn xx dưới mẫu thức nên đây không phải phương trình bậc nhất hai ẩn.

Câu 3

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án đúng là: C

Cách 1. Sử dụng MTCT để tìm nghiệm của hệ hai phương trình {2x+3y=3−4x−5y=9.\left\{ \begin{array}{l}2x + 3y = 3\\ - 4x - 5y = 9.\end{array} \right.

Với MTCT phù hợp, ta bấm lần lượt các phím:

Hình minh hoạ

Trên màn hình cho kết quả x=−21,x = - 21, ta bấm tiếp phím màn hình cho kết quả y=15.y = 15.

Vậy cặp số (−21;  15)\left( { - 21;\,\,15} \right) là nghiệm của hệ phương trình {2x+3y=3−4x−5y=9.\left\{ \begin{array}{l}2x + 3y = 3\\ - 4x - 5y = 9.\end{array} \right.

Cách 2. Thay x=1;  y=1x = 1;\,\,y = 1 vào hệ phương trình đã cho, ta được: {2⋅1+3⋅1=5  (≠3)−4⋅1−5⋅1=−9  (≠9).\left\{ \begin{array}{l}2 \cdot 1 + 3 \cdot 1 = 5\,\,\left( { \ne 3} \right)\\ - 4 \cdot 1 - 5 \cdot 1 = - 9\,\,\left( { \ne 9} \right)\end{array} \right..

Tương tự, thay giá trị của xx và yy lần lượt của các cặp số ở phương án B, C, D vào hệ phương trình đã cho, ta thấy chỉ có cặp số (−21;  15)\left( { - 21;\,\,15} \right) là nghiệm của cả hai phương trình trong hệ.

Vậy cặp số (−21;  15)\left( { - 21;\,\,15} \right) là nghiệm của hệ phương trình {2x+3y=3−4x−5y=9.\left\{ \begin{array}{l}2x + 3y = 3\\ - 4x - 5y = 9.\end{array} \right.

Cách 3. Giải hệ phương trình {2x+3y=3−4x−5y=9.\left\{ \begin{array}{l}2x + 3y = 3\\ - 4x - 5y = 9.\end{array} \right.

Nhân hai vế của phương trình thứ nhất với 2,2, ta được hệ phương trình mới {4x+6y=6−4x−5y=9.\left\{ \begin{array}{l}4x + 6y = 6\\ - 4x - 5y = 9.\end{array} \right.

Cộng từng vế hai phương trình của hệ phương trình trên, ta được: y=15.y = 15.

Thay y=15y = 15 vào phương trình 2x+3y=3,2x + 3y = 3, ta được:

2x+3⋅15=3,2x + 3 \cdot 15 = 3, hay 2x+45=3,2x + 45 = 3, suy ra 2x=−42,2x = - 42, nên x=−21.x = - 21.

Vậy hệ phương trình đã cho có nghiệm duy nhất là (−21;  15).\left( { - 21;\,\,15} \right).

Câu 4

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: C

Đáp án đúng là: C

Ta có:

⦁ Do 5>35 > 3 nên 5a>3a5a > 3a khi a>0a > 0 và 5a<3a5a < 3a khi a<0a < 0. Do đó phương án A và B là sai.

⦁ 5>35 > 3 nên 5+a>3+a.5 + a > 3 + a. Do đó phương án C là đúng.

⦁ Do −3>−6- 3 > - 6 nên −3a>−6a- 3a > - 6a khi a>0a > 0. Do đó phương án D là sai.

Vậy ta chọn phương án C.

Câu 5

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là: B

Bất phương trình bậc nhất một ẩn là bất phương trình 2y≥10−y2y \ge 10 - y.

Bất phương trình 3−2y<03 - \frac{2}{y} < 0 có chứa ẩn yy dưới mẫu, bất phương trình 12x−y≤3\frac{1}{2}x - y \le 3 có hai ẩn xx và yy, bất phương trình 1+0y>51 + 0y > 5 có hệ số a=0a = 0 nên những bất phương trình này không phải bất phương trình bậc nhất một ẩn.

Câu 6

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: A

Đáp án đúng là: A

Hình minh hoạ

Tam giác ABCABC vuông tại AA, ta có: sin⁡ABC^=ACBC\sin \widehat {ABC} = \frac{{AC}}{{BC}}.

Vậy ta chọn phương án A.

Câu 7

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là: B

Với α+β=90o,\alpha + \beta = 90^o , ta có: sin⁡α=cos⁡β;  cos⁡α=sin⁡β;  tan⁡α=cot⁡β;  cot⁡α=tan⁡β.\sin \alpha = \cos \beta ;\,\,\cos \alpha = \sin \beta ;\,\,\tan \alpha = \cot \beta ;\,\,\cot \alpha = \tan \beta .

Vậy ta chọn phương án B.

Câu 8

Lời giải do TopStudy biên soạn

Đáp án: B

Đáp án đúng là: B

Hình minh hoạ

Tam giác MNPMNP vuông tại MM, ta có:

⦁ góc PP là góc nhọn nên tan⁡P⋅cot⁡P=1\tan P \cdot \cot P = 1;

⦁ N ^=90o−P ^=90o−30o=60∘\widehat {N\,} = 90^o - \widehat {P\,} = 90^o - 30^o = 60^\circ;

⦁ MN=MP⋅tan⁡P=4⋅tan⁡30o=433MN = MP \cdot \tan P = 4 \cdot \tan 30^o = \frac{{4\sqrt 3 }}{3};

⦁ MP=NP⋅cos⁡P,MP = NP \cdot \cos P, suy ra NP=MPcos⁡P=4cos⁡30o=432=833.NP = \frac{{MP}}{{\cos P}} = \frac{4}{{\cos 30^o }} = \frac{4}{{\frac{{\sqrt 3 }}{2}}} = \frac{{8\sqrt 3 }}{3}.

Vậy phương án B là nhận định sai, ta chọn phương án B.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. a) (1−2x)(x+5)=0\left( {1 - 2x} \right)\left( {x + 5} \right) = 0 1−2x=01 - 2x = 0 hoặc x+5=0x + 5 = 0 2x=12x = 1 hoặc x=−5x = - 5 x=12x = \frac{1}{2} hoặc x=−5x = - 5 Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=12;  x=−5.x = \frac{1}{2};\,\,x = - 5.1. b) Điều kiện xác định: x≠2,   x≠−2.x \ne 2,\,\,\,x \ne - 2. x+2x−2−x−22+x=x2+16x2−4\frac{{x + 2}}{{x - 2}} - \frac{{x - 2}}{{2 + x}} = \frac{{{x^2} + 16}}{{{x^2} - 4}} (x+2)2(x−2)(x+2)−(x−2)2(x−2)(x+2)=x2+16(x−2)(x+2)\frac{{{{\left( {x + 2} \right)}^2}}}{{\left( {x - 2} \right)\left( {x + 2} \right)}} - \frac{{{{\left( {x - 2} \right)}^2}}}{{\left( {x - 2} \right)\left( {x + 2} \right)}} = \frac{{{x^2} + 16}}{{\left( {x - 2} \right)\left( {x + 2} \right)}} (x+2)2−(x−2)2=x2+16{\left( {x + 2} \right)^2} - {\left( {x - 2} \right)^2} = {x^2} + 16 x2+4x+4−(x2−4x+4)=x2+16{x^2} + 4x + 4 - \left( {{x^2} - 4x + 4} \right) = {x^2} + 16 x2+4x+4−x2+4x−4=x2+16{x^2} + 4x + 4 - {x^2} + 4x - 4 = {x^2} + 16 x2−8x+16=0{x^2} - 8x + 16 = 0 (x−4)2=0{\left( {x - 4} \right)^2} = 0 x−4=0x - 4 = 0 x=4x = 4 (thỏa mãn). Vậy nghiệm của phương trình đã cho là x=4x = 4.
2. a) 3x−8>4x−123x - 8 > 4x - 12 3x−4x>−12+83x - 4x > - 12 + 8 −x>−4- x > - 4 x<4x < 4. Vậy nghiệm của bất phương trình đã cho là x<4.x < 4. 2. c) (x−4)2−(x+5)(x−5)≥−8x+41{\left( {x - 4} \right)^2} - \left( {x + 5} \right)\left( {x - 5} \right) \ge - 8x + 41 x2−8x+16−x2+25≥−8x+41{x^2} - 8x + 16 - {x^2} + 25 \ge - 8x + 41 −8x+8x≥41−16−25- 8x + 8x \ge 41 - 16 - 25 0x≥00x \ge 0. Vậy nghiệm của bất phương trình đã cho là x∈R.x \in \mathbb{R}.2. b) 2−x4<5\frac{{2 - x}}{4} < 5 2−x4⋅4<5⋅4\frac{{2 - x}}{4} \cdot 4 < 5 \cdot 4 2−x<202 - x < 20 −x<18- x < 18 x>−18x > - 18. Vậy nghiệm của bất phương trình đã cho là x>−18x > - 18.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

1. Vì đồ thị hàm số y=ax+by = ax + b đi qua hai điểm A(1;  −1)A\left( {1;\,\, - 1} \right) và B(4;  5)B\left( {4;\,\,5} \right) nên thay lần lượt từng cặp giá trị x,  yx,\,\,y vào hàm số, ta có: {−1=a⋅1+b5=a⋅4+b\left\{ \begin{array}{l} - 1 = a \cdot 1 + b\\5 = a \cdot 4 + b\end{array} \right. hay {a+b=−14a+b=5.\left\{ \begin{array}{l}a + b = - 1\\4a + b = 5.\end{array} \right.

Trừ từng vế phương trình thứ hai cho phương trình thứ nhất của hệ phương trình trên, ta được:

3a=6,3a = 6, suy ra a=2.a = 2.

Thay a=2a = 2 vào phương trình a+b=−1,a + b = - 1, ta được:

2+b=−1,2 + b = - 1, suy ra b=−3.b = - 3.

Vậy hàm số cần tìm là y=2x−3.y = 2x - 3.

2. Gọi xx (km/h) là vận tốc dự định của ôtô và yy (giờ) là thời gian dự định của ôtô để đi hết quãng đường AB (x>10,  y>0).\left( {x > 10,\,\,y > 0} \right).

– Quãng đường AB là xyxy (km).

– Nếu ôtô chạy nhanh hơn 10 km/h mỗi giờ thì đến nơi sớm hơn so với dự định là 3 giờ. Khi đó, ta có:

⦁ Vận tốc của ôtô lúc này là: x+10x + 10 (km/h).

⦁ Thời gian ôtô đi hết quãng đường AB là: y−3y - 3 (giờ).

⦁ Quãng đường AB là: (x+10)(y−3)\left( {x + 10} \right)\left( {y - 3} \right) (giờ).

Ta có phương trình: (x+10)(y−3)=xy\left( {x + 10} \right)\left( {y - 3} \right) = xy

xy−3x+10y−30=xyxy - 3x + 10y - 30 = xy

−3x+10y=30- 3x + 10y = 30 (1)

– Nếu ôtô chạy chậm hơn 10 km/h mỗi giờ thì đến nơi muộn hơn so với dự định là 5 giờ. Khi đó, ta có:

⦁ Vận tốc của ôtô lúc này là: x−10x - 10 (km/h).

⦁ Thời gian ôtô đi hết quãng đường AB là: y+5y + 5 (giờ).

⦁ Quãng đường AB là: (x+10)(y+5)\left( {x + 10} \right)\left( {y + 5} \right) (giờ).

Ta có phương trình: (x−10)(y+5)=xy\left( {x - 10} \right)\left( {y + 5} \right) = xy

xy+5x−10y−50=xyxy + 5x - 10y - 50 = xy

5x−10y=505x - 10y = 50 (2)

Từ phương trình (1) và phương trình (2) ta có hệ phương trình: {−3x+10y=305x−10y=50\left\{ \begin{array}{l} - 3x + 10y = 30\\5x - 10y = 50\end{array} \right.

Cộng từng vế hai phương trình của hệ, ta được: 2x=80,2x = 80, suy ra x=40x = 40 (thỏa mãn).

Thay x=40x = 40 vào phương trình (1), ta được:

−3⋅40+10y=30- 3 \cdot 40 + 10y = 30 hay 10y=150,10y = 150, suy ra y=15y = 15 (thỏa mãn).

Vậy vận tốc dự định của ôtô là 40 (km/h) và thời gian ôtô đi hết quãng đường AB là 15 (giờ).

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) A=sin⁡35∘+sin⁡67∘−cos⁡23∘−cos⁡55∘A = \sin 35^\circ + \sin 67^\circ - \cos 23^\circ - \cos 55^\circ

=sin⁡35∘+sin⁡67∘−sin⁡(90∘−23∘)−sin⁡(90∘−55∘)= \sin 35^\circ + \sin 67^\circ - \sin \left( {90^\circ - 23^\circ } \right) - \sin \left( {90^\circ - 55^\circ } \right)

=sin⁡35∘+sin⁡67∘−sin⁡67∘−sin⁡35∘=0.= \sin 35^\circ + \sin 67^\circ - \sin 67^\circ - \sin 35^\circ = 0.

Vậy A=0.A = 0.

b) B=cot⁡20∘⋅cot⁡40∘⋅cot⁡50∘⋅cot⁡70∘B = \cot 20^\circ \cdot \cot 40^\circ \cdot \cot 50^\circ \cdot \cot 70^\circ

=cot⁡20∘⋅cot⁡40∘⋅tan⁡(90∘−50∘)⋅tan⁡(90∘−70∘)= \cot 20^\circ \cdot \cot 40^\circ \cdot \tan \left( {90^\circ - 50^\circ } \right) \cdot \tan \left( {90^\circ - 70^\circ } \right)

=cot⁡20∘⋅cot⁡40∘⋅tan⁡40∘⋅tan⁡20∘= \cot 20^\circ \cdot \cot 40^\circ \cdot \tan 40^\circ \cdot \tan 20^\circ

=(cot⁡20∘⋅tan⁡20∘)⋅(cot⁡40∘⋅tan⁡40∘)= \left( {\cot 20^\circ \cdot \tan 20^\circ } \right) \cdot \left( {\cot 40^\circ \cdot \tan 40^\circ } \right)

=1⋅1=1.= 1 \cdot 1 = 1.

Vậy B=1.B = 1.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Đổi 1,221  km=1  221  m.1{,}221{\rm{\;km}} = 1\,\,221{\rm{\;m}}.

a) Do Bx // AC  Bx\,{\rm{//}}\,AC\; nên ACB^=CBx^\widehat {ACB} = \widehat {CBx} (so le trong).

Vì ΔABC\Delta ABC vuông tại AA nên AB=AC⋅tanACB^=1  221⋅tan25∘≈569  (m).AB = AC \cdot {\rm{tan}}\widehat {ACB} = 1\,\,221 \cdot {\rm{tan}}25^\circ \approx 569{\rm{\;(m)}}{\rm{.}}

Vậy chiều cao của đài quan sát khoảng: 3+569=5723 + 569 = 572 (m).

b) Đổi: 6060 km/h =1000= 1{\rm{ }}000 m/phút.

Do Bx // AC  Bx\,{\rm{//}}\,AC\; và AB⊥ACAB \bot AC nên ta có ABx^=BAC^=90∘.\widehat {ABx} = \widehat {BAC} = 90^\circ .

Quãng đường CDCD là: CD=1000⋅1=1000CD = 1{\rm{ }}000 \cdot 1 = 1{\rm{ }}000 (m).

Do đó: AD=AC−CD=1221  −1000=221AD = AC - CD = 1{\rm{ }}221\; - 1{\rm{ }}000 = 221 (m).

Xét ΔABD\Delta ABD vuông tại AA có: tanABD^=ADAB≈221569.{\rm{tan}}\widehat {ABD} = \frac{{AD}}{{AB}} \approx \frac{{221}}{{569}}. Suy ra ABD^≈21∘14′.\widehat {ABD} \approx 21^\circ 14'.

Mà DBx^+ABD^=ABx^=90∘.\widehat {DBx} + \widehat {ABD} = \widehat {ABx} = 90^\circ .

Suy ra α=DBx^=90∘−ABD^≈90∘−21∘14′=68∘46′.\alpha = \widehat {DBx} = 90^\circ - \widehat {ABD} \approx 90^\circ - 21^\circ 14' = 68^\circ 46'.

c) Vì ΔABD\Delta ABD vuông tại AA nên AB=BD⋅cosABD^.AB = BD \cdot {\rm{cos}}\widehat {ABD}.

Suy ra BD=ABcosABD^≈569cos 21∘14′≈610  (m).BD = \frac{{AB}}{{{\rm{cos}}\widehat {ABD}}} \approx \frac{{569}}{{{\rm{cos}}\,21^\circ 14'}} \approx 610{\rm{\;(m)}}{\rm{.}}

Vậy khoảng cách từ mắt người quan sát đến vị trí DD khoảng 610610 mét.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Giải bất phương trình:

x−aba+b+x−bcb+c+x−aca+c>a+b+c\frac{{x - ab}}{{a + b}} + \frac{{x - bc}}{{b + c}} + \frac{{x - ac}}{{a + c}} > a + b + c

x−aba+b+x−bcb+c+x−aca+c−a−b−c>0\frac{{x - ab}}{{a + b}} + \frac{{x - bc}}{{b + c}} + \frac{{x - ac}}{{a + c}} - a - b - c > 0

(x−aba+b−c)+(x−bcb+c−a)+(x−aca+c−b)>0\left( {\frac{{x - ab}}{{a + b}} - c} \right) + \left( {\frac{{x - bc}}{{b + c}} - a} \right) + \left( {\frac{{x - ac}}{{a + c}} - b} \right) > 0

(x−ab−ac−bca+b)+(x−bc−ab−acb+c)+(x−ac−ab−bca+c)>0\left( {\frac{{x - ab - ac - bc}}{{a + b}}} \right) + \left( {\frac{{x - bc - ab - ac}}{{b + c}}} \right) + \left( {\frac{{x - ac - ab - bc}}{{a + c}}} \right) > 0

(x−ab−ac−bc)(1a+b+1b+c+1a+c)>0\left( {x - ab - ac - bc} \right)\left( {\frac{1}{{a + b}} + \frac{1}{{b + c}} + \frac{1}{{a + c}}} \right) > 0 (*)

Nhận thấy 1a+b+1b+c+1a+c>0\frac{1}{{a + b}} + \frac{1}{{b + c}} + \frac{1}{{a + c}} > 0 với a,  b,  c>0a,\,\,b,\,\,c > 0.

Do đó, từ (*) ta suy ra x−ab−ac−bc>0x - ab - ac - bc > 0 suy ra x>ab+bc+acx > ab + bc + ac(a,  b,  c>0)\left( {a,\,\,b,\,\,c > 0} \right).

Vậy nghiệm của bất phương trình đã cho là x>ab+bc+acx > ab + bc + ac với (a,  b,  c>0)\left( {a,\,\,b,\,\,c > 0} \right).