Đáp án và lời giải

Bộ 10 đề thi cuối kì 2 Văn 9 Cánh diều có đáp án (Đề 10)

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Cho người biết luận đề: triết lý nhân sinh và phạm vi của luận đề trong một tác phẩm thơ.

- Cho biết nội dung sẽ triển khai trong toàn văn bản: triết lý nhân sinh một tác phẩm thơ.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Văn bản gồm 4 luận điểm.

- Nội dung các luận điểm.

+ Ở bốn cầu thơ đầu - giới thiệu không gian quen thuộc...

+ Chiếc gậy của người ăn mày.

+ Nhà thơ hiểu hành trình, thấu được bước đường gian khổ và cả nỗi âu lo.

+ Thông điệp nhà thơ Phan Huy muốn gửi gắm đến chúng ta nằm ở khổ thơ cuối bài.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Gồm 3 luận cứ: Mượn lời ca tiếng hát, bản đàn mà ngửa tay mong sự bố thí của người đời âu cũng là điều đáng trọng; Người cha kinh nghiệm trường đời, dù mù lòa hai mắt; Người con sáng rõ đường đi nên biết chốn dừng; Rồi chuyện ấm lạnh giữa dòng đời.

- Luận điểm làm sáng tỏ một số triết lý nhân sinh trong bài thơ.

+ Cha con người ăn mày cũng đánh đổi đấy chứ, đâu có xin ăn không.

+ Cuộc hành khất của hai cha con người ăn mày có khác gì tất cả thế nhân, cũng tính toán chi li, cũng nghĩ suy thấu đáo mới có thể mưu sinh.

+ Chuyện cảm thương hay dửng dưng âu cũng là điều muôn thuở.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Sử dụng bằng chứng khách quan.

+ Bằng chứng kết hợp với lí lẽ: Gặp người ăn mày nhưng lại hỏi “người hay ta ăn mày?” thì phải đau đời lắm, thấu hiểu lắm, cật vấn lắm.

+ Bằng chứng trực tiếp:

Tôi vừa tan cuộc rượu/Hồn còn tràn trề say/

Gặp nhau rồi chợt hiểu/Người hay ta ăn mày?”

Dùng ý kiến/đánh giá chủ quan: sau phân tích, bình luận là đánh giá chủ quan của tác giả: Ta sống, nhìn bên ngoài có vẻ đường bệ, nhưng cứ dựa dẫm, núp bóng, “xin ăn” lén lút kẻ khác để rồi được giàu sang, thăng quan tiến chức, liệu không là “hành khất” sao?

🡪 Kết hợp bằng chứng khách quan và ý kiến/đánh giá chủ quan để làm sáng tỏ chất triết lý nhân văn nằm ở khổ cuối bài thơ: câu hỏi muốn bóc trần nhân tính, thấm đẫm chất triết lý, đầy cật vấn về lẽ đời, lẽ người.

- Văn bản đã đạt được mục đích: làm rõ, thuyết phục người đọc đồng thuận với ý kiến của tác giả: Cha con người ăn mày là bài thơ hay thấm đẫm triết lý nhân văn.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- HS tự trả lời

- Chú ý: căn cứ vào nội của văn bản và kết hợp với những hiểu biết, suy luận từ cuộc sống để bảo vệ quan điểm của mình.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.
* Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục. Sau đây là một hướng gợi ý: - Giải thích ngắn gọn vấn đề và một số biểu hiện cụ thể của tình trạng. - Làm rõ một cách ngắn gọn: thực trạng, nguyên nhân, hậu quả. - Tập trung nêu cụ thể các giải pháp khắc phục - Ý nghĩa của việc khắc phục, giải quyết vấn đề và rút ra bài học cho bản thân.
Có sự sáng tạo trong cách viết.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

* Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục. Sau đây là một hướng gợi ý: - Giải thích ngắn gọn vấn đề và một số biểu hiện cụ thể của tình trạng. - Làm rõ một cách ngắn gọn: thực trạng, nguyên nhân, hậu quả. - Tập trung nêu cụ thể các giải pháp khắc phục - Ý nghĩa của việc khắc phục, giải quyết vấn đề và rút ra bài học cho bản thân.

Có sự sáng tạo trong cách viết.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a. Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận - Học sinh biết tạo lập một bài văn nghị luận đảm bảo đủ cấu trúc 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Viết bài luận (khoảng 500 chữ) phân tích bài thơ Chiều mưa bản Piệc (Hoàng Trung Thông).
c. Triển khai vấn đề nghị luận - Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm, luận cứ phù hợp, có sức thuyết phục; sử dụng tốt các thao tác lập luận; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng. - HS có thể triển khai theo những cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các ý cơ bản sau: 1. Mở bài - Giới thiệu tác phẩm văn học (tên tác phẩm, tác giả,...). - Nêu khái quát về chủ đề/nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của tác phẩm: Xúc động trước tình cảm nồng ấm của em bé Tày/tình người. 2. Thân bài * Nội dung: - Buồn trước cảnh mưa rừng, xa nhà: Chiều hôm rả rích trận mưa rừng. Những tiếng xa gần gợi nhớ nhung. - Nỗi lo lắng trước những khó khăn của thời tiết: Suối lũ ngày mai đường khó khăn/Tôi nhìn mưa rơi, lòng đăm đăm. - Xúc động, ấm áp tình cảm của người miền núi: Em ở rừng sâu anh dưới xuôi/Mưa rừng có lạnh lòng không lạnh/Đôi mắt em kia đủ ẩm rồi. * Nghệ thuật: - Tương phản: lạnh lẽo>< ấm áp. - Từ láy miêu tả tâm trạng. - Hình ảnh đặc sắc: bếp than hồng, đôi mắt em. 3. Kết bài - Khẳng định lại chủ đề và giá trị của một vài nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật trong tác phẩm. - Nêu suy nghĩ, cảm xúc về tác phẩm, chia sẻ bài học rút ra cho bản thân.
d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt
e. Sáng tạo - Bài viết có luận điểm rõ ràng, lập luận thuyết phục, diễn đạt trong sáng, bài viết thể hiện được sự sáng tạo, độc đáo riêng. - Chữ viết sạch đẹp, rõ ràng, văn phong lưu loát; không mắc lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu.