Đáp án và lời giải
Bài tập Ứng dụng tính liên tục của hàm số để chứng minh phương trình có nghiệm lớp 11 (có lời giải)
Câu 1
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Đáp án đúng là: B
Nếu hàm số y = f(x) liên tục trên đoạn [a; b] và f(a) . f(b) < 0 thì phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (a; b). Cần chú ý về các khoảng và đoạn khi xác định số nghiệm của phương trình.
Câu 2
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C
Do chưa có thông tin về tính liên tục của f(x) tại x = 1 nên chưa thể đưa ra kết luận về tính liên tục của f(x).
Câu 3
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C
Nếu hàm số y = f(x) liên tục trên đoạn [a; b] và f(a) . f(b) < 0 thì phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (a; b).
Câu 4
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là: D
Xét hàm số f(x) = 3x – 8x + 4.
Hàm số liên tục trên ℝ nên cũng liên tục trên đoạn [0; 1].
f(0) = 4; f(1) = ‒1 nên f(0) . f(1) < 0.
Vậy phương trình có nghiệm trong khoảng (0; 1).
Câu 5
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C
Xét hàm số f(x) = 2x – 5x + x + 1.
Hàm số liên tục trên ℝ.
f(‒2) = 11; f(‒1) = ‒3; f(0) = 1; f(1) = ‒1; f(2) = 15.
Ta thấy f(‒2) . f(‒1) < 0; f(‒1) . f(0) < 0; f(0) . f(1) < 0 ; f(1) . f(2) < 0 nên phương trình đã cho có ít nhất một nghiệm trong các khoảng (‒2; ‒1); (‒1; 0); (0; 1) và (1; 2).
Vậy đáp án đúng là C.
Câu 6
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C
Xét hàm số f(x) = x – 1000x + 0,01.
Hàm số liên tục trên ℝ.
f(‒1) = ‒1000,99; f(0) = 0,01; f(1) = ‒998,99.
Ta thấy f(‒1) . f(0) < 0; f(0) . f(1) < 0 nên phương trình đã cho có ít nhất một nghiệm trong các khoảng (‒1; 0) và (0; 1).
Vậy đáp án đúng là C.
Câu 7
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là: D
Xét hàm số f(x) = 2x – 6x + 3.
Hàm số liên tục trên ℝ.
f(‒2) = ‒1; f(‒1) = 7; f(1) = ‒1; f(2) = 7.
Ta thấy f(‒2) . f(‒1) < 0; f(‒1) . f(1) < 0 và f(1) . f(2) < 0 nên phương trình đã cho có ít nhất một nghiệm trong các khoảng (–2; ‒1); (‒1; 1) và (1; 2).
Vậy phương trình có 3 nghiệm trên khoảng (–2; 2).
Câu 8
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Đáp án đúng là: D
Xét hàm số f(x) = 2x + 6x + 4.
Hàm số liên tục trên ℝ nên cũng liên tục trên .
f(‒3) = 4; = .
Ta thấy f(‒3) . < 0 nên phương trình đã cho có ít nhất một nghiệm trong các khoảng .
Vậy đáp án D đúng.
Câu 9
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C
Xét hàm số f(x) = x – 5x +7 và g(x) = x + x – 3.
Hàm số f(x) và g(x) liên tục trên ℝ.
f(‒1) = 1; f(‒2) = ‒21, vì f(‒1) . f(‒2) < 0 nên phương trình f(x) = 0 có nghiệm trong khoảng (‒1; ‒2).
g(1) = ‒1; g(2) = 31, vì vì g(1) . g(2) < 0 nên phương trình g(x) = 0 có nghiệm trong khoảng (1; 2).
Vậy đáp án C đúng.
Câu 10
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: C
Đáp án đúng là: C
Xét hàm số f(x) = m(x ‒ 1)(x + 2) + 2x + 1.
Hàm số f(x) liên tục trên ℝ nên cũng liên tục trên (‒2;1).
Ta có f(‒2) = ‒3; f(1) = 3, vì f(‒2) . f(1) < 0.
Suy ra phương trình f(x) = 0 có nghiệm trong khoảng (‒2; 1).
Vậy phương trình luôn có nghiệm với mọi m.
Câu 11
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Hướng dẫn giải:
Đáp án đúng là: B
Ta có: f(x) = 5 f(x) – 5 = 0. Đặt g(x) = f(x) – 5.
Khi đó: .
Vậy phương trình g(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc khoảng (1; 4) hay phương trình f(x) = 5 có ít nhất một nghiệm thuộc khoảng (1; 4).
Câu 12
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Hướng dẫn giải:
Đáp án đúng là: A
Xét hàm số f(x) = 2x – 4x– 3 liên tục trên ℝ nên liên tục đoạn [-3; 0];
Ta có: f(-3) = 267; f(0) = -3 nên f(-3).f(0) < 0 nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (-3; 0).
Trên các khoảng (0; 1); (1; 2); thì f(x) = 2x – 4x – 3 luôn nhận giá trị âm nên phương trình f(x) = 0 vô nghiệm.
Câu 13
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: D
Hướng dẫn giải:
Đáp án đúng là: D
A, Phương trình 2x – 3x + 4 = 0 vô nghiệm
B, Phương trình 3x – 4x + 5 = 0 vô nghiệm
Xét hàm số f(x) = (x – 1) – x – 2
Hàm số liên tục trên đoạn [0; 1]
Ta có: f(0) = -3; f(1) = -3 nên f(1).f(0) > 0. Khi đó ta chưa kết luận được số nghiệm của phương trình f(x) = 0 trong khoảng (0; 1). Vậy đáp án C sai
Xét hàm số f(x) = 3x – 8x + 4
Hàm số liên tục trên đoạn [0; 1].
Ta có: f(0) = 4; f(1) = -1 nên f(1).f(0) < 0. Khi đó phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (0; 1).
Câu 14
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: A
Hướng dẫn giải:
Đáp án đúng là: A
Xét hàm số f(x) = 3x + 5x + 10
Hàm số liên tục trong đoạn [-2; -1]
Ta có: f(-2) = 126; f(-1) = 2 nên f(-2).f(-1) < 0. Khi đó phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (-2; -1).
Trên các khoảng (-1; 0); (0; 1) thì f(x) = 3x + 5x + 10 luôn nhận giá trị dương nên phương trình f(x) = 0 vô nghiệm.
Trên khoảng (-10; -2) thì f(x) = 3x + 5x + 10 luôn nhận giá trị âm nên phương trình f(x) = 0 vô nghiệm.
Câu 15
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: B
Hướng dẫn giải:
Đáp án đúng là: B
Điều kiện: . Phương trình .
Ta có hàm số f(x) = liên tục trên khoảng
Ta có: f(0) < 0, nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm
Giả sử phương trình có 2 nghiệm a, b và f(a) – f(b) = 0
Do
với "a, b < a = b.
Vậy phương trình có đúng một nghiệm nên hàm số liên tục trên khoảng (0; +).
Câu 16
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Sai
Hướng dẫn giải:
Đáp án: a) Đúng. b) Sai. c) Đúng. d) Sai.
a) Đúng. Hàm số y = f(x) = 2x – 8x – 1 là hàm đa thức nên liên tục trên ℝ.
b) Sai. Hàm số y = f(x) liên tục trên ℝ nên hàm số liên tục trên [-5; -1].
Lại có f(-5) = -211 và f(-1) = 5. Khi đó f(-5).f(-1) < 0. Vậy phương trình (1) đã cho có nghiệm trong khoảng (-5; -1).
c) Đúng. Hàm số f(x) = 2x – 8x – 1 liên tục trên ℝ.
Ta có: f(-5) = -211 < 0; f(-1) = 5 > 0 ; f(2) = -1 < 0 ; f(3) = 29 > 0. Nên phương trình đã cho có ít nhất 3 nghiệm trên (-5; -1), (-1; 2) và (2; 3).
Mà phương trình bậc ba có tối đa 3 nghiệm nên phương trình đã cho có đúng 3 nghiệm trên ℝ
d) Sai.
Mà .
Vậy phương trình có 3 nghiệm phân biệt trên đoạn .
Câu 17
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Sai
d) Sai
Hướng dẫn giải:
Đáp án: a) Đúng. b) Đúng. c) Sai. d) Sai.
a) Đúng. Điều kiện xác định của phương trình (1) là x -1.
b) Đúng. Ta có (1) . Đặt
Ta có:
Hàm số y = f(x) liên tục trên (-1; +) do đó liên tục trên đoạn [1; 2].
Phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (1; 2).
Đặt g(x) = x – 3x + 1. Ta có:
Hàm số y = g(x) là hàm đa thức nên liên tục trên ℝ do đó liên tục trên [1; 2].
Phương trình g(x) = 0 có ít nhất 1 nghiệm trong khoảng (1; 2).
c) Sai. Xét trên khoảng (-1; 0).
Ta có: nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (-1; 0).
Xét khoảng (-2; 1).
Ta có: nên phương g(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (-2; 1).
Xét khoảng (0; 1).
Ta có: nên phương trình g(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (0; 1).
Xét khoảng (1; 2).
Ta có: nên phương trình g(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (1; 2).
Phương trình g(x) = 0 có nghiệm trên các khoảng (-2; -1); (0; 1), (1; 2).
Mặt khác, phương trình (2) là phương trình bậc 3 nên có nhiều nhất 3 nghiệm phân biệt và (-2; -1); (0; 1), (1; 2) là các khoảng rời nhau. Do đó, phương trình (2) có nghiệm phân biệt thuộc 3 khoảng này.
Phương trình (2) không có nghiệm thuộc khoảng (-1; 0).
d) Sai. Từ ý b và c suy ra: phương trình (1) có ít nhất 2 nghiệm phân biệt.
Câu 18
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Đúng
c) Sai
d) Đúng
Hướng dẫn giải:
Đáp án: a) Đúng. b) Đúng. c) Sai. d) Đúng.
a) Đúng. Ta có hàm số f(x) = x - 3x + 2 liên tục trên ℝ.
Suy ra hàm số liên tục trên [-2; 0].
Ta có: nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc (-2; 0).
b) Đúng. Ta có hàm số f(x) = x - 3x + 2 liên tục trên ℝ.
Suy ra hàm số liên tục trên [-2; 3].
Ta có: nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc (-2; 0).
nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc (0; 2).
Do đó phương trình có ít nhất hai nghiệm thuộc khoảng (-2; 3).
c) Sai. Đặt f(x) = x + ax + bx + c. Khi đó:
f(x) là hàm đa thức nên liên tục trên ℝ.
đồ thị hàm số y = f(x) cắt trục Ox tại ít nhất một điểm trong khoảng (-2; 2).
đồ thị hàm số y = f(x) cắt trục Ox tại ít nhất một điểm trong khoảng (2; +).
đồ thị hàm số y = f(x) cắt trục Ox tại ít nhất một điểm trong khoảng (-; -2).
Mà hàm số f(x) là hàm bậc 3 nên đồ thị của nó cắt trục Ox tối đa tại 3 điểm.
Vậy đồ thị hàm số y = f(x) cắt trục Ox tại đúng 3 điểm.
d) Đúng. Vì hàm số đã cho là hàm đa thức bậc 3 nên đồ thị hàm số liên tục trên ℝ và số giao điểm của đồ thị hàm số với trục Ox nhiều nhất là 3.
Theo đề bài, ta có:
y(-1) = a + c – b > 1, y(1) = a + b + c + 1 < 0.
Do đó, hàm số đã cho có ít nhất một nghiệm trên mỗi khoảng (-; -1); (-1; 1), (1; +).
Từ đó suy ra số giao điểm cần tìm là 3.
Câu 19
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Đúng
Hướng dẫn giải:
Đáp án: a) Đúng. b) Sai. c) Đúng. d) Đúng.
a) Đúng. Với mọi m thì y = f(x) là hàm đa thức nên liên tục trên ℝ
b) Sai. Khi ta có y = f(x) = đây là hàm liên tục trên [-1; 0] và [0; 3].
Ta có: nên f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trên (-1; 0).
Ta có: nên f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trên (0; 3).
Từ đó suy ra phương trình f(x) = 0 có ít nhất hai nghiệm trên (-1; 3).
c) Đúng. Hàm số y = f(x) là hàm liên tục trên ℝ
Ta có:
Suy ra f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trên (-1; 1) với mọi
d) Đúng. Hàm số y = f(x) là hàm liên tục ℝ và f(0) = 1 > 0.
Ta có: do m < 1
Khi đó, tồn tại số a > 0 sao cho f(a) < 0
Suy ra f(0).f(a) < 0 nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trên (0; a).
Suy ra m < 1 thì phương trình f(x) = 0 có nghiệm dương.
Câu 20
Lời giải do TopStudy biên soạn
a) Sai
b) Sai
c) Sai
d) Đúng
Hướng dẫn giải
Đáp án: a) Sai. b) Sai. c) Sai. d) Đúng.
Hàm số f(x) = 2x – 5x + x + 1 là hàm đa thức có tập xác định là ℝ nên liên tục trên ℝ.
Ta có: nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc (-2; -1).
nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc (-1; 0).
nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc (0; 1).
nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm thuộc (1; 2).
Vậy phương trình f(x) = 0 đã cho có nghiệm thuộc khoảng (-2; -1); (-1; 0); (0; 1) và (1; 2).
a) Sai. Vì phương trình có nghiệm trong khoảng (-1; 0) và (0; 1) nên phương trình có nghiệm trong khoảng (-1; 1).
b) Sai. Vì phương trình có nghiệm trong khoảng (-2; -1) và (-1; 0) nên phương trình có nghiệm trong khoảng (-2; 0).
c) Sai. Vì phương trình có nghiệm trong khoảng (-2; -1); (-1; 0) và (0; 1) nên phương trình có ít nhất một nghiệm trong khoảng (-2; 1).
d) Đúng. Vì phương trình có một nghiệm trong khoảng (0; 1) và một nghiệm trong khoảng (1; 2) nên phương trình có ít nhất hai nghiệm trong khoảng (0; 2).
Câu 21
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: 3
Hướng dẫn giải:
Đáp án: 3.
Xét f(x) = 2x – 6x + 1trên khoảng [-2; 2]. Ta có f(x) liên tục trên đoạn [-2; 2].
Hàm số f(x) lên tục trên đoạn [-2; 0] và nên phương trình đã cho có ít nhất một nghiệm trên khoảng (-2; 0).
Hàm số f(x) liên tục trên đoạn [0; 1] và nên phương trình đã cho có ít nhất một nghiệm trên khoảng (0; 1).
Hàm số f(x) liên tục trên đoạn [1; 2] và nên phương trình đã cho có ít nhất trên một khoảng (1; 2).
Vì phương trình đã cho là phương trình bậc ba có nhiều nhất 3 nghiệm nên phương trình đã cho có đúng 3 nghiệm trên khoảng (-2; 2).
Câu 22
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: 3
Hướng dẫn giải:
Đáp án: 3.
Xét hàm số f(x) = x + ax + bx + c là hàm đa thức nên liên tục trên ℝ
Ta có: và f(-1) = a – b + c – 1 > 0 nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (-; -1).
f(-1)×f(2) = (a – b + c – 1)(4a + 2b + c + 8) < 0 nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (-1; 2).
f(2) = 4a + 2b + c + 8 < 0 và nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (2; +).
Mà phương trình là phương trình bậc 3 nên có tối đa 3 nghiệm. Vậy phương trình có 3 nghiệm.
Câu 23
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: 0,2
Hướng dẫn giải:
Đáp án: 0,2.
Điều kiện cần:
Đặt f(x) = x – 3x + (2m – 2)x + m – 3, hàm số liên tục trên ℝ.
Giả sử phương trình f(x) = 0 có 3 nghiệm x, x, x thỏa mãn x < -1 < x < x
Ta có: f(x) = (x – x)(x – x)(x – x), suy ra f(x) > 0 khi x < x < x
Suy ra f(-1) > 0 -m – 5 > 0 m < -5.
Điều kiện đủ: Với m < -5 ta có:
+) nên tồn tại a < -1 sao cho f(a) < 0.
Mặt khác f(-1) = -m – 5 > 0. Suy ra f(a).f(-1) < 0
Do đó tồn tại x (a; -1) sao cho f(x) = 0.
+) f(0) = m – 3 < 0, f(-1) > 0. Suy ra f(0).f(-1) < 0
Do đó, tồn tại x (-1; 0) sao cho f(x) = 0.
+) nên tồn tại b > 0 sao cho f(b) > 0.
Mặt khác f(0) < 0. Suy ra f(0).f(b) < 0
Do đó, tồn tại x (0; b) sao cho f(x) = 0.
Vậy m < -5 để phương trình có nghiệm.
Do m [-10; 0] và m ℤ nên m {-10; -9; -8; -7; -6}.
Vậy có 5 giá trị của m thỏa mãn.
Câu 24
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: 13
Hướng dẫn giải:
Đáp án: 13.
Xét hàm số f(x) = 3x + 4x – 5, hàm số liên tục trên đoạn [0; 1].
Ta có: f(1) = 2; f(0) = -5 nên f(1).f(0) < 0 nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trong khoảng (0; 1).
Trên các khoảng (-2; -1); (-1; 0) thì f(x) = 3x + 4x – 5 luôn nhận giá trị âm nên phương trình f(x) = 0 vô nghiệm.
Trên khoảng (1; 2) thì f(x) = 3x + 4x – 5 luôn nhận giá trị dương nên phương trình f(x) = 0 vô nghiệm.
Vậy phương trình f(x) = 0 có nghiệm thuộc khoảng (0; 1).
Do đó, a = 0, b = 1 T = a + 3b = 0 + 3×1 = 3.
Câu 25
Lời giải do TopStudy biên soạn
Đáp án: 3
Hướng dẫn giải:
Đáp án: 3.
Xét hàm số f(x) = x – 1000x + 0,01 liên tục trên ℝ nên liên tục trên các đoạn
[-1; 0]; [0; 1]; [1; 2]; [2; 1000]
Ta có: nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trên (-1; 0).
nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trên (0; 1).
. Khi đó ta chưa kết luận được số nghiệm của phương trình f(x) = 0 trên (1; 2).
nên phương trình f(x) = 0 có ít nhất một nghiệm trên (2; 1000).
Vậy phương trình f(x) = 0 có nghiệm thuộc các khoảng (-1; 0); (0; 1); (2; 10000).