TopStudy

Vật lí · Lớp 10

Bài tập Tổng hợp và phân tích lực có đáp án

9 câu · 14 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm
Ngày 23-3-2021, siêu tàu Ever Given (E-vơ Ghi-vòn), mang cờ Panama (Pa-na-ma), bị mắc cạn tại kênh đào Suez, làm tê liệt tuyến vận tải hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới. Để giải cứu con tàu dài 400 m, rộng 59 m, chở 224 nghìn tấn hàng hóa, người ta đã phải huy động các tàu lai dắt để kéo mũi tàu Ever Given trở lại đường lưu thông qua kênh đào. Các tàu lai dắt không chuyển động cùng hướng nhưng hợp lực kéo của chúng vẫn giúp kéo mũi tàu Ever Given khỏi điểm mắc cạn. Vì sao như vậy?
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Vì lực tổng hợp của hai lực kéo do 2 tàu kéo lai dắt tác dụng lên siêu tàu Ever Given có hướng xác định tiến về phía trước (hướng này giúp siêu tàu có thể di chuyển ra khỏi nơi mắc cạn).

Câu 2

1 điểm
Biểu diễn quy tắc cộng vectơ cho trường hợp lực F2_{2} ngược chiều với lực F1_{1} khi F1_{1} > F2_{2} và khi F1_{1} < F2_{2}.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Quy tắc cộng vectơ: F12→=F1→+F2→\overrightarrow{{F}_{12}}=\overrightarrow{{F}_{1}}+\overrightarrow{{F}_{2}}

Lực F2_{2} ngược chiều với lực F1_{1}:

+ Khi F1_{1} > F2_{2}: F12_{12} = F1_{1} – F2_{2}

Hình minh hoạ

+ Khi F1_{1} < F2_{2}: F12_{12} = F2_{2} – F1_{1}

Hình minh hoạ

Câu 3

1 điểm
Thảo luận, đề xuất phương án và thực hiện thí nghiệm tổng hợp hai lực đồng quy cùng phương.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Dụng cụ:

+ 2 quả nặng có khối lượng là m và 2m.

+ 1 lực kế có giới hạn đo phù hợp.

+ 1 chiếc thước dài được gắn cố định theo phương ngang trên mặt bàn nhẵn.

- Tiến hành thí nghiệm:

+ Móc một đầu của lực kế vào 1 quả nặng có khối lượng m và kéo vật di chuyển trên bàn sát với thước đến khi ổn định, dọc theo phương của thước nằm ngang. Đọc số chỉ của lực kế khi đó.

+ Thay thế quả nặng trên bằng quả nặng còn lại có khối lượng 2m. Làm thao tác như trên và đọc số chỉ lực kế khi đó.

+ Gắn 2 quả nặng lại với nhau thành hệ (khối lượng lúc này là 3m). Thực hiện thao tác như trên và đọc số chỉ lực kế khi đó.

Hình minh hoạ

+ Làm lại thí nghiệm nhiều lần để được kết quả chính xác hơn.

- Kết quả: Số chỉ lực kế lần thứ 3 bằng tổng số chỉ lực kế 2 lần trước đó.

Câu 4

1 điểm
Xác định độ lớn và hướng của hợp lực F bằng cách dựng các vectơ lực P và lực Fđ_{đ} đúng tỉ lệ. Đối chiếu với kết quả tính.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Hình minh hoạ

Ta thu được vectơ hợp lực F hướng xuống dưới và có độ lớn 0,4 N phù hợp với kết quả tính toán.

Câu 5

1 điểm

Thí nghiệm ở hình 5.6 cho phép nghiệm lại kết quả tổng hợp hai lực F1_{1}, F2_{2} vuông góc với nhau và có độ lớn tương ứng theo tỉ lệ 4 : 3 (như ví dụ với quả cầu lông nói trên). Trong thí nghiệm này, lực kéo F1_{1} tạo với dây treo 4 quả cân và lực kéo F2_{2} tạo với dây treo 3 quả cân đã giữ cho chùm 5 quả cân không rơi.

Hình minh hoạF2=F12+F22+2F1F2cos⁡α{F}^{2}={F}_{1}^{2}+{F}_{2}^{2}+2{F}_{1}{F}_{2}\cos α

- Hãy biểu diễn các lực thành phần F1_{1}, F2_{2} trong thí nghiệm.

- Nhận xét về liên hệ giữa hợp lực F của hai lực F1_{1}, F2_{2} với trọng lực của chùm 5 quả cân. Từ đó, thảo luận đề xuất phương án xác định hợp lực F.

- Tiến hành thí nghiệm để xác định hợp lực F. Kết quả thực hiện được ghi theo mẫu sau:

F1_{1}F2_{2}Góc giữa lực F1_{1} và lực F2_{2}Phương, chiều của lực FF
?????

- So sánh kết quả thu được qua thí nghiệm với kết quả tính ở trên và rút ra quy tắc tổng hợp hai lực đồng quy vuông góc.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

- Biểu diễn các lực thành phần

Hình minh hoạ

- Lực tổng hợp F→\overrightarrow{F} của 2 lực thành phần F1→; F2→\overrightarrow{{F}_{1}};\ \overrightarrow{{F}_{2}} cân bằng với trọng lực P→\overrightarrow{P} của chùm 5 quả cân: F = P

- Đề xuất phương án xác định hợp lực F:

+ Đo độ lớn các lực thành phần F1→; F2→\overrightarrow{{F}_{1}};\overrightarrow{\ {F}_{2}} và góc hợp bởi 2 lực đó là góc αα . Độ lớn các lực dựa vào số quả cân được treo.

+ Sử dụng công thức định lí hàm cosin trong tam giác xác định độ lớn F theo lí thuyết thông qua: F2=F12+F22+2F1F2cos⁡α{F}^{2}={F}_{1}^{2}+{F}_{2}^{2}+2{F}_{1}{F}_{2}\cos α

+ Đo độ lớn trọng lực P (thông qua số quả cân được treo) thì gián tiếp xác định được độ lớn hợp lực F theo thí nghiệm.

+ So sánh độ lớn của F theo lí thuyết và thực hành để rút ra kết luận: F=F12+F22F=\sqrt{{F}_{1}^{2}+{F}_{2}^{2}}

- Tiến hành thí nghiệm để xác định hợp lực F (sử dụng số quả cân để gián tiếp xác định độ lớn của các lực, ví dụ 2 quả cân thì coi như lực có độ lớn 2 N). Kết quả thực hiện được tham khảo bảng mẫu dưới đây:

F1_{1}F2_{2}Góc giữa lực F1_{1} và lực F2_{2}Phương, chiều của lực FFlt_{lt}Fth_{th}
43900^{0}Cùng phương, ngược chiều với trọng lực P55
86890^{0}Cùng phương, ngược chiều với trọng lực P10,110
1612910^{0}Cùng phương, ngược chiều với trọng lực P19,820

+ Xử lí kết quả bằng công thức: và so sánh với kết quả thực hành (cột F). Ta thấy số liệu thu được gần bằng với kết quả tính toán.

- Quy tắc tổng hợp 2 lực đồng quy vuông góc: F=F12+F22F=\sqrt{{F}_{1}^{2}+{F}_{2}^{2}}

Câu 6

1 điểm
Thảo luận để thiết kế phương án thí nghiệm khác không cần sử dụng hệ thống ròng rọc và các quả cân. Có thể dùng lực kế đo trực tiếp các lực.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Xác định hợp lực của hai tàu kéo trong trường hợp mô tả ở hình 5.2. Coi độ lớn lực kéo của hai tàu như nhau, bằng 16.103^{3} N và góc giữa hai lực kéo là 60o^{o}.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Hãy chứng tỏ rằng trong trường hợp con nhện ở trên, lực T cân bằng với hợp lực của hai lực P và Fđ_{đ}.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm

Cấu trúc vòm được cho là xuất hiện từ đầu thiên niên kỉ thứ hai trước công nguyên. Cho đến nay, dạng kiến trúc này trở nên rất phổ biến. Trong hầu hết các công trình kiến trúc nổi tiếng trên thế giới và ở Việt Nam, ta đều tìm thấy cấu trúc này.

Hãy biểu diễn các lực tác dụng lên viên gạch ở đỉnh vòm và giải thích vì sao cấu trúc này có thể đứng vững.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Tổng hợp và phân tích lực · Các bộ sách Vật lí Lớp 10