Bài tập hàng ngày Tiếng Việt lớp 5 Cánh diều Bài 19: Ôn tập cuối học kì 2 có đáp án

Từ in đậm nào sau đây được dùng với nghĩa chuyển?

a) Huy là tay vợt giỏi nhất của Câu lạc bộ cầu lông.

b) Đường chân trời bị mây mù che mất, khiến mặt biển trông như đang nối liền với bầu trời.

c) Chú hề có cái mũi đỏ chót, trông thật là ngộ nghĩnh.

d) Bụng trống tròn, to mà rỗng ở bên trong, nên khi vỗ vào trống kêu rất to.

Hãy xác định nghĩa của các từ được in đậm trong các kết hợp từ dưới đây rồi phân chia các nghĩa ấy thành nghĩa gốc và nghĩa chuyển:

a) Miệng cười tươi, miệng rộng thì sang, há miệng chờ sung, miệng bát, miệng túi, nhà 5 miệng ăn.

b) Xương sườn, sườn núi, hích vào sườn, sườn nhà, sườn xe đạp, hở sườn, đánh vào sườn địch.

Em hãy:

a) Xác định trong các câu sau, từ “lá” mang nghĩa gốc hay nghĩa chuyển:

$^{(1)}$Lá cờ tung bay trước gió.

Mỗi con người có hai $^{(2)}$lá phổi.

Về mùa thu, cây rụng $^{(3)}$lá.

Ông viết một $^{(4)}$lá đơn dài để đề nghị giải quyết.

b) Xác định trong các câu sau, từ “quả” mang nghĩa gốc hay nghĩa chuyển:

$^{(1)}$Quả dừa – đàn lợn con nằm trên cao.

$^{(2)}$Quả cau nho nhỏ.

Trăng tròn như $^{(3)}$quả bóng.

$^{(4)}$Quả đất là ngôi nhà chung của chúng ta.

$^{(5)}$Quả hồng như thể quả tim giữa đời.

Nối mỗi cụm từ có tiếng “trông” ở bên trái với nghĩa thích hợp của cụm từ ở bên phải:

Gạch dưới các kết từ trong đoạn văn dưới đây.

Sác-lô Sáp-plin đã trở thành bậc thầy của nghệ thuật hài trên sân khấu. Hầu hết các bộ phim hài hước mà Sác-lô dàn dựng đều do chính ông tự biên soạn, làm đạo diễn và đóng vai chính. Những bộ phim nổi tiếng nhất của ông là Nhật kí tìm vàng, Ánh đèn sân khấu và Tên độc tài.

(Ông vua của những tiếng cười)

Gạch chân dưới các kết từ trong các câu sau:

a) Trên bãi tập, tổ một tập nhảy cao còn tổ hai tập nhảy xa.

b) Đoàn tàu này qua rồi đoàn tàu khác đến.

c) Bố em hôm nay không về nhà vì công tác đột xuất.

d) Trời mưa to mà bạn Quỳnh ko có áo mưa.

Gạch dưới các kết từ được dùng thành cặp trong những câu văn sau:

a) Phim hoạt hình không chỉ dùng để giải trí mà còn được sử dụng làm công cụ giảng dạy và học tập.

b) Vì chùa Một Cột trông tựa như một đóa sen khổng lồ nổi trên mặt nước nên ban đầu nó có tên là Liên Hoa Đài.

c) Nếu bạn muốn hát quan họ thì phải học kĩ thuật rung, ngân luyến, láy,....

d) Mặc dù bộ phim Bao giờ cho đến tháng Mười nói về những hi sinh, mất mát trong chiến tranh nhưng nó vẫn mang lại sự lạc quan và hi vọng.

Hoàn thiện câu bằng cách điền kết từ vào chỗ trống:

a) Cậu thích xem phim hài ... phim hành động?

b) Tranh Đông Hồ giản dị ... tinh tế.

c) ... bạn muốn chơi pi-a-nô thành thạo ... bạn phải kiên trì.

d) ... khổ công luyện tập ... Lê-ô-nác-đô đa Vin-xi đã trở thành một danh hoạ kiệt xuất của thế giới.

Em hãy đánh dấu ☑ trước các câu đơn và ☒ trước các câu ghép dưới đây:

☐ Chiếc máy bay giấy đã hoàn thiện xong, trông thật đẹp mắt.

☐ Khánh muốn trở thành bác sĩ còn Thắng muốn chinh phục bầu trời.

☐ Vài chú hoạ mi từ cành cây nào đó bay ra, hót ríu rít.

☐ Cô bé da trắng lại gần Ê-ma, cô chẳng phân biệt màu da như các bạn khác.

Gạch chân dưới câu ghép có trong đoạn văn sau và dùng dấu “/” để ngăn cách các vế trong câu ghép:

Những ngày cuối đông, bầu trời ảm đạm, xám xịt. Một màu âm u bao trùm lên vạn vật. Nền trời nặng nề, ủ dột; không khí vẫn khô lạnh khiến người ta khó chịu. Chim chóc chẳng buồn hót, gấu vẫn nằm trong hang. Tất cả cũng bởi trời đông lạnh lẽo.

Em hãy ghép hai câu đơn dưới đây thành một câu ghép:

Mưa tạnh. Cầu vồng xuất hiện cuối chân trời.

Cho đoạn văn sau:

(1) Mặt trời vừa ló dạng, những tia nắng đầu tiên đã chiếu rọi khắp cánh đồng. (2) Sương đêm tan dần. (3) Tiếng chim hót líu lo vang vọng khắp nơi. (4) Một ngày mới thật tươi đẹp bắt đầu.

a) Tìm các câu ghép.

b) Phân tích cấu tạo và cách nối các vế.

Thêm dấu gạch ngang vào đoạn văn sau:

a) Những phát minh vĩ đại là bộ sách nói về các nhà khoa học hàng đầu thế giới. Trong đó, bạn sẽ biết đến: Ê-đi-xơn nhà phát minh thiên tài với hơn 1000 bằng sáng chế, Niu-tơn một nhà vật lý và toán học vĩ đại đã đặt nền móng cho cơ học cổ điển.

b) Những trí tuệ vĩ đại bộ sách viết về một số nhà khoa học nổi tiếng thế giới gồm 5 cuốn. Các bạn nhỏ có thể tìm thấy nhiều thông tin thú vị trong mỗi cuốn sách nhỏ ấy: Tét-xla một kĩ sư điện người Mỹ đã phát minh ra dòng điện xoay chiều, Ma-ri Quy-ri người phụ nữ gốc Ba Lan đã khám phá ra chất phóng xạ.

Điền dấu câu thích hợp vào đoạn văn sau đây:

“Tuần trước, vào một buổi tối, có hai người bạn học cũ đến thăm tôi: Châu họa sĩ và Hiền kĩ sư một nhà máy cơ khí. Châu hỏi tôi:

Cậu có nhớ thầy Bản không?

Nhớ chứ! Thầy Bản dạy vẽ bọn mình hồi nhỏ phải không?”

Cần thêm dấu gạch ngang vào những vị trí nào trong mỗi câu văn, đoạn văn sau? Vì sao?

a) “Động Phong Nha nằm trong Vườn Quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng.”

(Theo Việt Bằng)

b) “Với quần thể 80 ngọn núi lớn nhỏ có độ cao trung bình vào khoảng 800 đến 1000 mét so với mực nước biển, Mẫu Sơn vùng núi nằm ở phía đông bắc tỉnh Lạng Sơn được mệnh danh là vùng đất của gió và sương mù.”

(Theo Hà Giang)

c) “Mặc dù đã trải qua nhiều thăng trầm nhưng năm cửa ô của Hà Nội xưa là kinh thành Thăng Long vẫn gắn bó với mỗi người dân Thủ đô. Đó là: Ô Quan Chưởng; Ô Cầu Giấy; Ô Cầu Dền; Ô Đống Mác; Ô Chợ Dừa.”

(Theo Hải Minh)

Em hãy nối các trường hợp sau với cách liên kết câu phù hợp:

Gạch chân vào biện pháp liên kết câu trong đoạn văn sau và cho biết đó là những biện pháp nào:

Mới sáng sớm, bầy chim sẻ đã ríu rít gọi nhau về tụ hội đồng đủ trong khu vườn nhà em. Vài con chim sẻ sà xuống phía hàng rào tre, đậu trên giàn thiên lí. Những đôi chân bé nhỏ của chúng cứ thoăn thoắt, tung tăng khắp nơi.

(Theo Hồng Mai)

Trường hợp dưới đây đã dùng sai từ ngữ khi liên kết câu bằng biện pháp nối. Em hãy sửa lại cho đúng:

Chú mèo nhà tôi rất thích ăn cá. Vì vậy, hôm nay, nó lại nhường đĩa cá rán cho bé mèo con.

Em hãy gạch chân các hình ảnh so sánh trong khổ thơ dưới đây:

“Cháu là vàng, bạc

Cháu là ánh trăng

Tỏa khắp cánh đồng

Mênh mông bát ngát...”.

(Theo Nhung Ly)

Sự vật nào được nhân hoá trong đoạn văn dưới đây? Chúng được nhân hoá bằng cách nào?

Mặt trời đã leo lên cao, toả ánh nắng ấm áp đến từng cành cây. Những chú chim hát ca tạo nên một bản hoà ca của núi rừng. Trời xanh và không khí trong lành quá!

(Theo Linh Anh)

Em hãy tìm từ thích hợp sao cho đoạn thơ dưới đây có sử dụng biện pháp điệp từ và biện pháp nhân hoá:

Lan viết một câu chuyện

Về ... cá tên Miên

Bơi giỏi nhất ba miền

Từ hồ ra sông lớn

... hổ dữ tợn

Làm bá chủ rừng xanh

Đánh một giấc ngon lành

Mơ về nàng báo đốm