TopStudy

Đáp án và lời giải

Bài tập Chuyên đề Phương pháp quy nạp toán học có đáp án

Về trang đề

Câu 1

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Ta có P(1): "1 = 12^{2}". Mệnh đề này đúng vì 12^{2} = 1.

b) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà P(k) là mệnh đề đúng thì 1 + 3 + 5 + ... + (2k – 1) = k2^{2}.

c) Khi P(k) là mệnh đề đúng. Ta có:

P(k+1) = 1 + 3 + 5 + ... + (2k – 1) + [2(k+1) – 1] = P(k) + [2(k+1) – 1]

= k2^{2} + [2(k+1) – 1] = k2^{2} + (2k + 2 – 1) = k2^{2} + 2k + 1 = (k+1)2^{2}

Vậy P(k+1) cũng là mệnh đề đúng.

Câu 2

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

+) Khi n = 1, ta có:

11+2=2−1(1+2)(2−1)=2−1(2)2−12=2−11=2−1=1+1−1.\frac{1}{\sqrt{1}+\sqrt{2}}=\frac{\sqrt{2}-1}{(\sqrt{1}+\sqrt{2})(\sqrt{2}-1)}=\frac{\sqrt{2}-1}{{(\sqrt{2})}^{2}-{1}^{2}}=\frac{\sqrt{2}-1}{1}=\sqrt{2}-1=\sqrt{1+1}-1.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là:

11+2+12+3+…+1k+1+(k+1)+1=(k+1)+1−1.\frac{1}{\sqrt{1}+\sqrt{2}}+\frac{1}{\sqrt{2}+\sqrt{3}}+\ldots +\frac{1}{\sqrt{k+1}+\sqrt{(k+1)+1}}=\sqrt{(k+1)+1}-1.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có:

11+2+12+3+…+1k+k+1=k+1−1.\frac{1}{\sqrt{1}+\sqrt{2}}+\frac{1}{\sqrt{2}+\sqrt{3}}+\ldots +\frac{1}{\sqrt{k}+\sqrt{k+1}}=\sqrt{k+1}-1.

Khi đó:

11+2+12+3+…+1k+1+(k+1)+1\frac{1}{\sqrt{1}+\sqrt{2}}+\frac{1}{\sqrt{2}+\sqrt{3}}+\ldots +\frac{1}{\sqrt{k+1}+\sqrt{(k+1)+1}}

=11+2+12+3+…+1k+k+1+1k+1+(k+1)+1=\frac{1}{\sqrt{1}+\sqrt{2}}+\frac{1}{\sqrt{2}+\sqrt{3}}+\ldots +\frac{1}{\sqrt{k}+\sqrt{k+1}}+\frac{1}{\sqrt{k+1}+\sqrt{(k+1)+1}}

=(11+2+12+3+…+1k+k+1)+1k+1+(k+1)+1=(\frac{1}{\sqrt{1}+\sqrt{2}}+\frac{1}{\sqrt{2}+\sqrt{3}}+\ldots +\frac{1}{\sqrt{k}+\sqrt{k+1}})+\frac{1}{\sqrt{k+1}+\sqrt{(k+1)+1}}

=(k+1−1)+1k+1+(k+1)+1=(\sqrt{k+1}-1)+\frac{1}{\sqrt{k+1}+\sqrt{(k+1)+1}}

=(k+1−1)+(k+1)+1−k+1(k+1+(k+1)+1)((k+1)+1−k+1)=(\sqrt{k+1}-1)+\frac{\sqrt{(k+1)+1}-\sqrt{k+1}}{(\sqrt{k+1}+\sqrt{(k+1)+1})(\sqrt{(k+1)+1}-\sqrt{k+1})}

=(k+1−1)+(k+1)+1−k+1[(k+1)+1]−(k+1)=(\sqrt{k+1}-1)+\frac{\sqrt{(k+1)+1}-\sqrt{k+1}}{[(k+1)+1]-(k+1)}

=(k+1−1)+(k+1)+1−k+11=(\sqrt{k+1}-1)+\frac{\sqrt{(k+1)+1}-\sqrt{k+1}}{1}

=(k+1−1)+((k+1)+1−k+1)=(\sqrt{k+1}-1)+(\sqrt{(k+1)+1}-\sqrt{k+1})

=(k+1)+1−1.=\sqrt{(k+1)+1}-1.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

b)

+) Khi n = 2, ta có:

23−123+1=79=2(22+2+1)3 . 2(2+1).\frac{{2}^{3}-1}{{2}^{3}+1}=\frac{7}{9}=\frac{2({2}^{2}+2+1)}{3\ .\ 2(2+1)}.

Vậy mệnh đề đúng với n = 2.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là:

23−123+1⋅33−133+1⋅43−143+1⋯(k+1)3−1(k+1)3+1=2[(k+1)2+(k+1)+1]3(k+1)[(k+1)+1].\frac{{2}^{3}-1}{{2}^{3}+1}\cdot \frac{{3}^{3}-1}{{3}^{3}+1}\cdot \frac{{4}^{3}-1}{{4}^{3}+1}\cdots \frac{{(k+1)}^{3}-1}{{(k+1)}^{3}+1}=\frac{2[{(k+1)}^{2}+(k+1)+1]}{3(k+1)[(k+1)+1]}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có:

23−123+1⋅33−133+1⋅43−143+1⋯k3−1k3+1=2(k2+k+1)3k(k+1).\frac{{2}^{3}-1}{{2}^{3}+1}\cdot \frac{{3}^{3}-1}{{3}^{3}+1}\cdot \frac{{4}^{3}-1}{{4}^{3}+1}\cdots \frac{{k}^{3}-1}{{k}^{3}+1}=\frac{2({k}^{2}+k+1)}{3k(k+1)}.

Khi đó:

23−123+1⋅33−133+1⋅43−143+1⋯(k+1)3−1(k+1)3+1\frac{{2}^{3}-1}{{2}^{3}+1}\cdot \frac{{3}^{3}-1}{{3}^{3}+1}\cdot \frac{{4}^{3}-1}{{4}^{3}+1}\cdots \frac{{(k+1)}^{3}-1}{{(k+1)}^{3}+1}

=23−123+1⋅33−133+1⋅43−143+1⋯k3−1k3+1.(k+1)3−1(k+1)3+1=\frac{{2}^{3}-1}{{2}^{3}+1}\cdot \frac{{3}^{3}-1}{{3}^{3}+1}\cdot \frac{{4}^{3}-1}{{4}^{3}+1}\cdots \frac{{k}^{3}-1}{{k}^{3}+1}.\frac{{(k+1)}^{3}-1}{{(k+1)}^{3}+1}

=(23−123+1⋅33−133+1⋅43−143+1⋯k3−1k3+1).(k+1)3−1(k+1)3+1=(\frac{{2}^{3}-1}{{2}^{3}+1}\cdot \frac{{3}^{3}-1}{{3}^{3}+1}\cdot \frac{{4}^{3}-1}{{4}^{3}+1}\cdots \frac{{k}^{3}-1}{{k}^{3}+1}).\frac{{(k+1)}^{3}-1}{{(k+1)}^{3}+1}

=2(k2+k+1)3k(k+1).(k+1)3−1(k+1)3+1=\frac{2({k}^{2}+k+1)}{3k(k+1)}.\frac{{(k+1)}^{3}-1}{{(k+1)}^{3}+1}

=2(k2+k+1)3k(k+1).[(k+1)−1][(k+1)2+(k+1)+1][(k+1)+1][(k+1)2−(k+1)+1]=\frac{2({k}^{2}+k+1)}{3k(k+1)}.\frac{[(k+1)-1][{(k+1)}^{2}+(k+1)+1]}{[(k+1)+1][{(k+1)}^{2}-(k+1)+1]}

=2(k2+k+1)3k(k+1).k[(k+1)2+(k+1)+1][(k+1)+1][(k2+2k+1)−(k+1)+1]=\frac{2({k}^{2}+k+1)}{3k(k+1)}.\frac{k[{(k+1)}^{2}+(k+1)+1]}{[(k+1)+1][({k}^{2}+2k+1)-(k+1)+1]}

=2(k2+k+1)3k(k+1).k[(k+1)2+(k+1)+1][(k+1)+1](k2+k+1)=\frac{2({k}^{2}+k+1)}{3k(k+1)}.\frac{k[{(k+1)}^{2}+(k+1)+1]}{[(k+1)+1]({k}^{2}+k+1)}

=23(k+1).[(k+1)2+(k+1)+1][(k+1)+1]=\frac{2}{3(k+1)}.\frac{[{(k+1)}^{2}+(k+1)+1]}{[(k+1)+1]}

=2[(k+1)2+(k+1)+1]3(k+1)[(k+1)+1].=\frac{2[{(k+1)}^{2}+(k+1)+1]}{3(k+1)[(k+1)+1]}.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

Câu 3

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

+) Khi n = 1, ta có:

(1+2)1=1+2=1+1 . 2⇒{(1+\sqrt{2})}^{1}=1+\sqrt{2}=1+1\ .\ \sqrt{2}\Rightarrow a1_{1} = 1, b1_{1} = 1.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: (1+2)k+1{(1+\sqrt{2})}^{k+1} viết được dưới dạng ak+1+bk+12,{a}_{k+1}+{b}_{k+1}\sqrt{2}, trong đó ak+1_{k + 1}, bk+1_{k + 1}là các số nguyên dương.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có:

(1+2)k=ak+bk2,{(1+\sqrt{2})}^{k}={a}_{k}+{b}_{k}\sqrt{2}, với ak_{k}, bk_{k}là các số nguyên dương.

Khi đó:

(1+2)k+1=(1+2)k(1+2){(1+\sqrt{2})}^{k+1}={(1+\sqrt{2})}^{k}(1+\sqrt{2})

=(ak+bk2)(1+2)=({a}_{k}+{b}_{k}\sqrt{2})(1+\sqrt{2})

=ak . 1+bk2 . 1+ak . 2+bk2.2={a}_{k}\ .\ 1+{b}_{k}\sqrt{2}\ .\ 1+{a}_{k}\ .\ \sqrt{2}+{b}_{k}\sqrt{2}.\sqrt{2}

=ak+bk2+ak2+2bk={a}_{k}+{b}_{k}\sqrt{2}+{a}_{k}\sqrt{2}+2{b}_{k}

=(ak+2bk)+(ak+bk)2.=({a}_{k}+2{b}_{k})+({a}_{k}+{b}_{k})\sqrt{2}.

Vì ak_{k}, bk_{k}là các số nguyên dương nên ak_{k} + 2bk_{k} và ak_{k} + bk_{k} cũng là các số nguyên dương.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

+) Theo chứng minh trên ta có:

Với mọi n ∈\in ℕ∗^{*} thì (1+2)n=an−bn2{(1+\sqrt{2})}^{n}={a}_{n}-{b}_{n}\sqrt{2} với an_{n}, bn_{n}là các số nguyên dương.

Chứng minh tương tự ta được:

Với mọi n ∈\in ℕ∗^{*} thì (1−2)n=cn−dn2{(1-\sqrt{2})}^{n}={c}_{n}-{d}_{n}\sqrt{2} với cn_{n}, dn_{n}là các số nguyên dương.

Giờ ta chứng minh an_{n} = cn_{n} và bn_{n} = dn_{n} với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

Ta có: (1+2)n(1−2)n=[(1+2)(1−2)]n=(−1)n{(1+\sqrt{2})}^{n}{(1-\sqrt{2})}^{n}={[(1+\sqrt{2})(1-\sqrt{2})]}^{n}={(-1)}^{n}

⇒(an+bn2)(cn−dn2)=(−1)n\Rightarrow ({a}_{n}+{b}_{n}\sqrt{2})({c}_{n}-{d}_{n}\sqrt{2})={(-1)}^{n}

⇒(ancn−2bndn)+(bncn−andn)2=(−1)n\Rightarrow ({a}_{n}{c}_{n}-2{b}_{n}{d}_{n})+({b}_{n}{c}_{n}-{a}_{n}{d}_{n})\sqrt{2}={(-1)}^{n}

⇒{ancn−2bndn=(−1)n (1)bncn−andn=0 (2).\Rightarrow \{\begin{matrix}{a}_{n}{c}_{n}-2{b}_{n}{d}_{n}={(-1)}^{n}\ (1) \\ {b}_{n}{c}_{n}-{a}_{n}{d}_{n}=0\ (2)\end{matrix}.

Từ (2) ta suy ra andn=bncn⇒ancn=bndn=k{a}_{n}{d}_{n}={b}_{n}{c}_{n}\Rightarrow \frac{{a}_{n}}{{c}_{n}}=\frac{{b}_{n}}{{d}_{n}}=k với k > 0 (vì an_{n}, bn_{n}, cn_{n}, dn_{n}là các số nguyên dương)

⇒an=kcn, bn=kdn.\Rightarrow {a}_{n}=k{c}_{n},\ {b}_{n}=k{d}_{n}. Thế vào (1) ta được:

(kcn)cn−2(kdn)dn=(−1)n⇒k(cn2−2dn2)=(−1)n(k{c}_{n}){c}_{n}-2(k{d}_{n}){d}_{n}={(-1)}^{n}\Rightarrow k({c}_{n}^{2}-2{d}_{n}^{2})={(-1)}^{n}

⇒1 ⋮ k⇒k=1⇒\Rightarrow 1\ ⋮\ k\Rightarrow k=1\Rightarrowan_{n} = cn_{n} và bn_{n} = dn_{n}.

Vậy ta có điều phải chứng minh.

Câu 4

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

+) Khi n = 1, ta có: 161^{1} – 15n – 1 = 0 ⁝ 225.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: 16k+1^{k + 1} – 15(k + 1) – 1 chia hết cho 225.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: 16k^{k} – 15k – 1 chia hết cho 225.

Khi đó:

16k+1^{k + 1} – 15(k + 1) – 1

= 16 . 16k^{k} – 15k – 16

= 16 . 16k^{k} – (240k – 225k) – 16

= 16 . 16k^{k} – 240k + 225k – 16

= 16 . 16k^{k} – 240k – 16 + 225k

= 16 (16k^{k} – 15k – 1) + 225k

Vì (16k^{k} – 15k – 1) và 225k đều chia hết cho 225 nên 16 (16k^{k} – 15k – 1) + 225k ⁝ 225, do đó 16k+1^{k + 1} – 15(k + 1) – 1 ⁝ 225.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

Câu 5

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) S1_{1} = 1 + 21^{1} = 3, S2_{2} = 1 + 2 + 22^{2} = 7, S3_{3} = 1 + 2 + 22^{2} + 23^{3} = 15.

T1_{1} = 21+1^{1 + 1} – 1 = 3, T2_{2} = 22+1^{2 + 1} – 1 = 7, T3_{3} = 23+1^{3 + 1} – 1 = 15.

Vậy S1_{1} = T1_{1}; S2_{2} = T2_{2}; S3_{3} = T3_{3}.

b) Ta dự đoán Sn_{n} = Tn_{n} với n ℕ∗^{*}.

+) Khi n = 1, ta có: S1_{1} = T1_{1}.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: Sk+1_{k + 1} = Tk+1_{k + 1}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: Sk_{k} = Tk_{k}.

Khi đó:

Sk+1_{k + 1} = 1 + 2 + 22^{2} +... + 2k^{k} + 2k+1^{k + 1}

= Sk_{k} + 2k+1^{k + 1}

= Tk_{k} + 2k+1^{k + 1}

= (2k+1^{k + 1} – 1) + 2k+1^{k + 1}

= 2 . 2k+1^{k + 1} – 1

= 2k+2^{k + 2} – 1

= 2(k+1)+1^{(k + 1) + 1} – 1

=Tk+1_{k + 1}.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n∈\inℕ∗^{*}. Vậy Sn_{n} = Tn_{n} = 2n^{n}+1^{+ 1} – 1 với n∈\inℕ∗^{*}.

Câu 6

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) S1=1+121=32,S2=1+121+122=74,S2=1+121+122+123=158.{S}_{1}=1+\frac{1}{{2}^{1}}=\frac{3}{2},{S}_{2}=1+\frac{1}{{2}^{1}}+\frac{1}{{2}^{2}}=\frac{7}{4},{S}_{2}=1+\frac{1}{{2}^{1}}+\frac{1}{{2}^{2}}+\frac{1}{{2}^{3}}=\frac{15}{8}.

T1=2−121=32,T2=2−122=74,T3=2−123=158.{T}_{1}=2-\frac{1}{{2}^{1}}=\frac{3}{2},{T}_{2}=2-\frac{1}{{2}^{2}}=\frac{7}{4},{T}_{3}=2-\frac{1}{{2}^{3}}=\frac{15}{8}.

Vậy S1_{1} = T1_{1}; S2_{2} = T2_{2}; S3_{3} = T3_{3}.

b) Ta dự đoán Sn_{n} = Tn_{n} với n ∈\in ℕ∗^{*}.

+) Khi n = 1, ta có: S1_{1} = T1_{1}.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: Sk+1_{k + 1} = Tk+1_{k + 1}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: Sk_{k} = Tk_{k}.

Khi đó:

Sk+1=1+12+122+…+12k+12k+1{S}_{k+1}=1+\frac{1}{2}+\frac{1}{{2}^{2}}+\ldots +\frac{1}{{2}^{k}}+\frac{1}{{2}^{k+1}}

=Sk+12k+1=Tk+12k+1=(2−12k)+12k+1={S}_{k}+\frac{1}{{2}^{k+1}}={T}_{k}+\frac{1}{{2}^{k+1}}=(2-\frac{1}{{2}^{k}})+\frac{1}{{2}^{k+1}}

=2−(12k−12k+1)=2−(22k+1−12k+1)=2-(\frac{1}{{2}^{k}}-\frac{1}{{2}^{k+1}})=2-(\frac{2}{{2}^{k+1}}-\frac{1}{{2}^{k+1}})

=2−12k+1=Tk+1.=2-\frac{1}{{2}^{k+1}}={T}_{k+1}.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n∈\inℕ∗^{*}. Vậy Sn_{n} = Tn_{n} = 2−12n2-\frac{1}{{2}^{n}} với n ∈\in ℕ∗^{*}.

Câu 7

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) S1=11.5=15,S2=11.5+15.9=29,S3=11.5+15.9+19.13=313,{S}_{1}=\frac{1}{1.5}=\frac{1}{5},{S}_{2}=\frac{1}{1.5}+\frac{1}{5.9}=\frac{2}{9},{S}_{3}=\frac{1}{1.5}+\frac{1}{5.9}+\frac{1}{9.13}=\frac{3}{13},

S4=11.5+15.9+19.13+113.17=417.{S}_{4}=\frac{1}{1.5}+\frac{1}{5.9}+\frac{1}{9.13}+\frac{1}{13.17}=\frac{4}{17}.

b) Ta dự đoán Sn=n4n+1.{S}_{n}=\frac{n}{4n+1}.

+) Khi n = 1, ta có: S1=15=14 . 1+1.{S}_{1}=\frac{1}{5}=\frac{1}{4\ .\ 1+1}.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: Sk+1=k+14(k+1)+1.{S}_{k+1}=\frac{k+1}{4(k+1)+1}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: Sk=k4k+1.{S}_{k}=\frac{k}{4k+1}.

Khi đó:

Sk+1=11.5+15.9+19.13+…+1(4n−3)(4n+1)+1[4(k+1)−3][4(k+1)+1]{S}_{k+1}=\frac{1}{1.5}+\frac{1}{5.9}+\frac{1}{9.13}+\ldots +\frac{1}{(4n-3)(4n+1)}+\frac{1}{[4(k+1)-3][4(k+1)+1]}

=Sk+1[4(k+1)−3][4(k+1)+1]={S}_{k}+\frac{1}{[4(k+1)-3][4(k+1)+1]}

=k4k+1+1[4(k+1)−3][4(k+1)+1]=\frac{k}{4k+1}+\frac{1}{[4(k+1)-3][4(k+1)+1]}

=k4k+1+1(4k+1)[4(k+1)+1]=\frac{k}{4k+1}+\frac{1}{(4k+1)[4(k+1)+1]}

=k[4(k+1)+1](4k+1)[4(k+1)+1]+1(4k+1)[4(k+1)+1]=\frac{k[4(k+1)+1]}{(4k+1)[4(k+1)+1]}+\frac{1}{(4k+1)[4(k+1)+1]}

=k(4k+5)(4k+1)[4(k+1)+1]+1(4k+1)[4(k+1)+1]=\frac{k(4k+5)}{(4k+1)[4(k+1)+1]}+\frac{1}{(4k+1)[4(k+1)+1]}

=4k2+5k(4k+1)[4(k+1)+1]+1(4k+1)[4(k+1)+1]=\frac{4{k}^{2}+5k}{(4k+1)[4(k+1)+1]}+\frac{1}{(4k+1)[4(k+1)+1]}

=4k2+5k+1(4k+1)[4(k+1)+1]=\frac{4{k}^{2}+5k+1}{(4k+1)[4(k+1)+1]}

=(4k+1)(k+1)(4k+1)[4(k+1)+1]=\frac{(4k+1)(k+1)}{(4k+1)[4(k+1)+1]}

=(k+1)4(k+1)+1.=\frac{(k+1)}{4(k+1)+1}.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}. Vậy Sn=n4n+1{S}_{n}=\frac{n}{4n+1} với n ℕ∗^{*}.

Câu 8

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

+) Khi n = 1, ta có: 1 = 1−q1−q=1−q11−q.\frac{1-q}{1-q}=\frac{1-{q}^{1}}{1-q}.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: 1 + q + q2^{2} +... + qk–1^{k – 1} + q(k+1)–1^{(k + 1) – 1} = 1−qk+11−q.\frac{1-{q}^{k+1}}{1-q}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: 1 + q + q2^{2} +... + qk–1^{k – 1} = 1−qk1−q.\frac{1-{q}^{k}}{1-q}.

Khi đó:

1 + q + q2^{2} +... + qk–1^{k – 1} + q(k+1)–1^{(k + 1) – 1}

= (1 + q + q2^{2} +... + qk–1^{k – 1}) + q(k+1)–1^{(k + 1) – 1}

= 1−qk1−q\frac{1-{q}^{k}}{1-q} + q(k+1)–1^{(k + 1) – 1}

= 1−qk1−q\frac{1-{q}^{k}}{1-q} + qk^{k}

=1−qk1−q+qk(1−q)1−q^{=\frac{1-{q}^{k}}{1-q}+\frac{{q}^{k}(1-q)}{1-q}}

=1−qk1−q+qk−qk+11−q^{=\frac{1-{q}^{k}}{1-q}+\frac{{q}^{k}-{q}^{k+1}}{1-q}}

=(1−qk)+(qk−qk+1)1−q^{=\frac{(1-{q}^{k})+({q}^{k}-{q}^{k+1})}{1-q}}

=1−qk+11−q.^{=\frac{1-{q}^{k+1}}{1-q}.}

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

Câu 9

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a)

+) Khi n = 1, ta có: 41^{1} + 15 . 1 – 1 = 18 ⁝ 9.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: 4k+1^{k + 1} + 15(k+1) – 1 ⁝ 9.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: 4k^{k}+ 15k – 1 ⁝ 9.

Khi đó:

4k+1^{k + 1} + 15(k+1) – 1

= 4 . 4k^{k} + 15k + 14

= 4. 4k^{k} + (60k – 45k) + (–4 + 18)

= (4 . 4k^{k} + 60k – 4) – 45k + 18

= 4 . (4k^{k}+ 15k – 1) – 45k + 18

Vì 4k^{k}+ 15k – 1, 45k và 18 đều chia hết cho 9 nên 4 . (4k^{k}+ 15k – 1) – 45k + 18 ⁝ 9, do đó 4k+1^{k + 1} + 15(k+1) – 1 ⁝ 9.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

b)

+) Khi n = 1, ta có: 131^{1} – 1 = 12 ⁝ 6.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: 13k+1^{k + 1} – 1 ⁝ 6.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: 13k^{k} – 1 ⁝ 6.

Khi đó:

13k+1^{k + 1} – 1

= 13 . 13k^{k} – 1

= 13 . 13k^{k} – 13 + 12

= 13 . (13k^{k} – 1) + 12

Vì 13k^{k} – 1 và 12 đều chia hết cho 6 nên 13 . (13k^{k} – 1) + 12 ⁝ 6, do đó 13k+1^{k + 1} – 1 ⁝ 6.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}.

Câu 10

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

+) Khi n = 2, ta có: 22^{2} > (2 + 1)2–1^{2 – 1} ⇔\Leftrightarrow 4 > 3.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý (k ≥ 2) mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: (k + 1)k+1^{k + 1} > [(k+1) + 1](k+1)–1^{(k + 1) – 1}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: kk^{k} > (k + 1)k–1^{k – 1}.

Suy ra: kk^{k} . (k + 1)k+1^{k + 1} > (k + 1)k–1^{k – 1} . (k + 1)k+1^{k + 1}

⇒\Rightarrow kk^{k} . (k + 1)k+1^{k + 1} > (k + 1)2k^{2k}

⇒\Rightarrow kk^{k} . (k + 1)k+1^{k + 1} > [(k + 1)2^{2}]k^{k}

⇒\Rightarrow kk^{k} . (k + 1)k+1^{k + 1} > (k2^{2} + 2k + 1)k^{k} > (k2^{2} + 2k)k^{k} = [k(k + 2)]k^{k} = kk^{k} . (k + 2)k^{k}

⇒\Rightarrow (k + 1)k+1^{k + 1} > (k + 2)k^{k} = (k + 2)(k+1)–1^{(k + 1) – 1}

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề P(n) đúng với mọi n ∈\in ℕ∗^{*}, n ≥ 2.

Câu 11

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

+) Khi n = 1, ta có: a1^{1} – b1^{1} = a – b.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là:

ak+1^{k + 1} – bk+1^{k + 1} = (a – b)[a(k+1)–1^{(k + 1) – 1} + a(k+1)–2^{(k + 1) – 2}b + ... + ab(k+1)–2^{(k + 1) –2} + b(k+1)–1^{(k + 1) – 1}]

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có:

ak^{k} – bk^{k} = (a – b)(ak–1^{k – 1} + ak–2^{k – 2}b + ... + abk–2^{k –2} + bk–1^{k – 1})

Khi đó:

ak+1^{k + 1} – bk+1^{k + 1}

= a . ak^{k} – b . bk^{k}

= a . ak^{k} – a . bk^{k} + a . bk^{k} – b . bk^{k}

= a . (ak^{k} – bk^{k}) + bk^{k} . (a – b)

= a . (a – b)(ak–1^{k – 1} + ak–2^{k – 2}b + ... + abk–2^{k –2} + bk–1^{k – 1}) + bk^{k} . (a – b)

= (a – b) . a . (ak–1^{k – 1} + ak–2^{k – 2}b + ... + abk–2^{k –2} + bk–1^{k – 1}) + (a – b) . bk^{k}

= (a – b)(a . ak–1^{k – 1} + a . ak–^{k –}2^{2}b + ... + a . abk–2^{k – 2} + a . bk–1^{k – 1}) + (a – b) . bk^{k}

= (a – b)[a1+(k–1)^{1 + (k – 1)} + a1+(k–2)^{1 + (k – 2)}b + ... + a2^{2}bk–2^{k – 2} + a . bk–1^{k – 1}) + (a – b) . bk^{k}

= (a – b)[a(k+1)–1^{(k + 1) – 1} + a(k+1)–2^{(k + 1) – 2}b + ... + a2^{2}b(k+1)–3^{(k + 1) – 3} + ab(k+1)–2^{(k + 1) –2}] + (a – b) . b(k+1)–1^{(k + 1) – 1}

= (a – b)[a(k+1)–1^{(k + 1) – 1} + a(k+1)–2^{(k + 1) – 2}b + ... + ab(k+1)–2^{(k + 1) –2} + b(k+1)–1^{(k + 1) – 1}].

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề P(n) đúng với mọi n∈\inℕ∗^{*}.

Câu 12

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Tam giác đều màu trắng ở Hình thứ hai có đỉnh là trung điểm các cạnh của tam giác đều màu xanh ở hình thứ nhất.

b) Giữ nguyên tam giác đều màu trắng ở Hình thứ hai, với mỗi tam giác đều màu xanh ở Hình thứ hai, ta lại chọn các tam giác đều màu trắng như cách ở Hình thứ nhất.

c) Giữ nguyên các tam giác đều màu trắng ở Hình thứ ba, với mỗi tam giác đều màu xanh ở Hình thứ ba, ta lại chọn các tam giác đều màu trắng như cách ở Hình thứ nhất.

Như vậy, ta có quy luật chọn các tam giác đều màu trắng ở hình thứ n:

Giữ nguyên các tam giác đều màu trắng ở Hình thứ n – 1, với mỗi tam giác đều màu xanh ở Hình thứ n – 1, ta lại chọn các tam giác đều màu trắng như cách ở Hình thứ nhất.

d) Số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ nhất là: 1.

Số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ hai là: 3.

Số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ ba là: 9.

e) Dự đoán số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ n là: 3n–1^{n – 1}.

Xét mệnh đề P(n): "Số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ n là 3n–1^{n – 1} với n∈\inℕ∗^{*}".

Chứng minh:

+) Khi n = 1, ta có: Số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ nhất là: 1.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là:

Số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ (k + 1) là 3(k+1)–1^{(k + 1) –1}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có:

Số tam giác đều màu xanh ở Hình thứ k là 3k–1^{k –1}.

Vì với cách chọn như trên, mỗi tam giác đều màu xanh sẽ tạo ta 3 tam giác đều màu xanh mới ở hình tiếp theo nên từ 3k–1^{k – 1} tam giác đều màu xanh ở Hình thứ k sẽ cho ta 3 . 3k–1^{k – 1} = 3k^{k} = 3(k+1)–1^{(k + 1) – 1} tam giác đều màu xanh ở Hình thứ (k + 1).

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề P(n) đúng với mọi n∈\inℕ∗^{*}

.

Câu 13

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Số chấm tăng thêm sau mỗi lượt xếp (kể từ lượt đầu tiên) là các số lẻ liên tiếp bắt đầu từ 1.

b) Vì ở hình vuông thứ n có mỗi cạnh chứa n chấm nên tổng số chấm là n2^{2}.

Mặt khác, theo cách sắp xếp trên ta lại có tổng số chấm là: 1 + 3 + 5 + ... + (2n – 1).

Như vậy ta sẽ chứng minh mệnh đề

P(n): "1 + 3 + 5 + ... + (2n – 1) = n2^{2} với mọi n∈\inℕ∗^{*}".

+) Khi n = 1, ta có: 1 = 12^{2}.

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: 1 + 3 + 5 + ... + (2k – 1) + [2(k+1) – 1] = (k + 1)2^{2}.

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có: 1 + 3 + 5 + ... + (2k – 1) = k2^{2}.

Khi đó:

1 + 3 + 5 + ... + (2k – 1) + [2(k+1) – 1]

= [1 + 3 + 5 + ... + (2k – 1)] + [2(k+1) – 1]

= k2^{2} + [2(k+1) – 1]

= k2^{2} + (2k + 2 –1)

= k2^{2} + 2k + 1

= (k + 1)2^{2}.

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề P(n) đúng với mọi n∈\inℕ∗^{*}.

Câu 14

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Xét mệnh đề P(x): "Số tiền cả vốn lẫn lãi mà cô Hạnh có được sau n (năm) là Tn=A(100+r)r[(1+r100)n−1]{T}_{n}=\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{n}-1] (đồng) (n∈\inℕ∗^{*})".

+) Khi n = 1:

Số tiền lãi người đó nhận được là: A . r% = A . r100\frac{A\ .\ r}{100} (đồng).

Số tiền nhận được (bao gồm cả vốn lẫn lãi) là:

A+A . r100=A(100+r)100==A(100+r)r . r100 A+\frac{A\ .\ r}{100}=\frac{A(100+r)}{100}==\frac{A(100+r)}{r}\ .\ \frac{r}{100}\

=A(100+r)r[(1+r100)−1]=\frac{A(100+r)}{r}[(1+\frac{r}{100})-1]

=A(100+r)r[(1+r100)1−1]=\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{1}-1]

Vậy mệnh đề đúng với n = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: Số tiền cả vốn lẫn lãi mà cô Hạnh có được sau (k +1) (năm) là Tk+1=A(100+r)r[(1+r100)k+1−1](đo^ˋng){T}_{k+1}=\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{k+1}-1](đồng)

Vì cô Hạnh không rút tiền ra và lại gửi thêm A (đồng) nữa nên:

– Số tiền vốn của cô Hạnh sau (k + 1) năm là: Tk_{k} + A (đồng).

– Số tiền lãi cô Hạnh nhận được sau (k + 1) (năm) là:

(Tk_{k} + A) . r% (đồng).

– Số tiền cả vốn lẫn lãi mà cô Hạnh có được sau (k + 1) (năm) là:

(Tk_{k} + A) + (Tk_{k} + A) . r%

= (Tk_{k} + A) + (Tk_{k} + A) . r100\frac{r}{100}

= (Tk_{k} + A) (1+r100)(1+\frac{r}{100})

= {A(100+r)r[(1+r100)k−1]+A}.(1+r100)\{\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{k}-1]+A\}.(1+\frac{r}{100})

= A(100+r)r[(1+r100)k−1](1+r100)+A(1+r100)\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{k}-1](1+\frac{r}{100})+A(1+\frac{r}{100})

= A(100+r)r[(1+r100)k+1−(1+r100)]+A . 100+r100\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{k+1}-(1+\frac{r}{100})]+A\ .\ \frac{100+r}{100}

= A(100+r)r[(1+r100)k+1−(1+r100)]+A . 100+rr . r100\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{k+1}-(1+\frac{r}{100})]+A\ .\ \frac{100+r}{r}\ .\ \frac{r}{100}

= A(100+r)r[(1+r100)k+1−(1+r100)+r100]\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{k+1}-(1+\frac{r}{100})+\frac{r}{100}]

= A(100+r)r[(1+r100)k+1−1]\frac{A(100+r)}{r}[{(1+\frac{r}{100})}^{k+1}-1]

= Tk+1_{k + 1} (đồng).

Vậy mệnh đề cũng đúng với n = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi n∈\inℕ∗^{*}. Từ đó ta có điều phải chứng minh.

Câu 15

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Xét mệnh đề P(x): "Số tiền nhận được (bao gồm cả vốn lẫn lãi) sau x (kì hạn) gửi là Sn=A(1+r100m)x{S}_{n}=A{(1+\frac{r}{100m})}^{x} (đồng) (x∈\inℕ∗^{*})".

Vì một năm có m kì hạn nên lãi suất mỗi kì hạn là r%m=r100m.\frac{r\%}{m}=\frac{r}{100m}.

+) Khi x = 1:

Số tiền lãi người đó nhận được là: A . r100m\frac{r}{100m} (đồng).

Số tiền nhận được (bao gồm cả vốn lẫn lãi) là:

A + A . r100m\frac{r}{100m} = A(1+r100m)=A(1+r100m)1A(1+\frac{r}{100m})=A{(1+\frac{r}{100m})}^{1} (đồng)

Vậy mệnh đề đúng với x = 1.

+) Với k là một số nguyên dương tuỳ ý mà mệnh đề đúng, ta phải chứng minh mệnh đề cũng đúng với k + 1, tức là: Số tiền nhận được (bao gồm cả vốn lẫn lãi) sau (k + 1) (kì hạn) gửi là Sn=A(1+r100m)k+1{S}_{n}=A{(1+\frac{r}{100m})}^{k+1} (đồng).

Thật vậy, theo giả thiết quy nạp ta có:

Số tiền nhận được (bao gồm cả vốn lẫn lãi) sau k (kì hạn) gửi là Sn=A(1+r100m)k{S}_{n}=A{(1+\frac{r}{100m})}^{k} (đồng).

Vì sau mỗi kì hạn, số tiển lãi sẽ được nhập vào vốn ban đầu nên số tiền lại ở kì hạn thứ (k + 1) là: A(1+r100m)k . r100mA{(1+\frac{r}{100m})}^{k}\ .\ \frac{r}{100m} (đồng).

Suy ra số tiền nhận được (bao gồm cả vốn lẫn lãi) là:

A(1+r100m)k +A(1+r100m)k . r100mA{(1+\frac{r}{100m})}^{k}\ +A{(1+\frac{r}{100m})}^{k}\ .\ \frac{r}{100m}

=A(1+r100m)k (1+r100m)=A(1+r100m)k+1 =A{(1+\frac{r}{100m})}^{k}\ (1+\frac{r}{100m})=A{(1+\frac{r}{100m})}^{k+1}\ (đồng).

Vậy mệnh đề cũng đúng với x = k + 1. Do đó theo nguyên lí quy nạp toán học, mệnh đề đã cho đúng với mọi x∈\inℕ∗^{*}.

Sau n (năm) thì số kì hạn người đó đã gửi là: m . n (kì hạn).

Do đó, số tiền nhận được (bao gồm cả vốn lẫn lãi) sau n (năm) gửi là:

Sn=A(1+r100m)m . n{S}_{n}=A{(1+\frac{r}{100m})}^{m\ .\ n} (đồng).