TopStudy

Toán · Lớp 10

Bài tập Chuyên đề Hypebol có đáp án

18 câu · 27 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, ta xét hypebol (H) có phương trình chính tắc là x2a2−y2b2=1\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1, trong đó a > 0, b > 0 (Hình 13).

Hình minh hoạ

a) Tìm toạ độ hai tiêu điểm F1_{1}, F2_{2} của hypebol (H).

b) Hypebol (H) cắt trục Ox tại các điểm A1_{1}, A2_{2}. Tìm độ dài các đoạn thẳng OA1_{1} và OA2_{2}.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Toạ độ hai tiêu điểm F1_{1}, F2_{2} của hypebol (H) là: F1_{1}(–c; 0) và F2_{2}(c; 0) với c=a2+b2.c=\sqrt{{a}^{2}+{b}^{2}}.

b)

+) Vì A1_{1} thuộc trục Ox nên toạ độ của A1_{1} có dạng (xA1; 0).({x}_{{A}_{1}};\ 0).

Mà A1_{1} thuộc (H) nên xA12a2+02b2=1⇒xA12=a2⇒[xA1=axA1=−a.\frac{{x}_{{}_{{A}_{1}}}^{2}}{{a}^{2}}+\frac{{0}^{2}}{{b}^{2}}=1\Rightarrow {x}_{{}_{{A}_{1}}}^{2}={a}^{2}\Rightarrow [\begin{matrix}{x}_{{A}_{1}}=a \\ {x}_{{A}_{1}}=-a\end{matrix}.

Ta thấy A1_{1} nằm bên trái điểm O trên trục Ox nên xA1<0⇒xA1=−a⇒{x}_{{A}_{1}}<0\Rightarrow {x}_{{A}_{1}}=-a\RightarrowA1_{1}(–a; 0). Khi đó OA1_{1} = (−a−0)2+(0−0)2=(−a)2=a \sqrt{{(-a-0)}^{2}+{(0-0)}^{2}}=\sqrt{{(-a)}^{2}}=a\ (vì a > 0).

Vậy OA1_{1} = a.

+) Vì A2_{2} thuộc trục Ox nên toạ độ của A2_{2} có dạng (xA2; 0).({x}_{{A}_{2}};\ 0).

Mà A2_{2} thuộc (H) nên xA22a2+02b2=1⇒xA22=a2⇒[xA2=axA2=−a.\frac{{x}_{{}_{{A}_{2}}}^{2}}{{a}^{2}}+\frac{{0}^{2}}{{b}^{2}}=1\Rightarrow {x}_{{}_{{A}_{2}}}^{2}={a}^{2}\Rightarrow [\begin{matrix}{x}_{{A}_{2}}=a \\ {x}_{{A}_{2}}=-a\end{matrix}.

Ta thấy A2_{2} nằm bên phải điểm O trên trục Ox nên xA2>0⇒xA2=a⇒{x}_{{A}_{2}}>0\Rightarrow {x}_{{A}_{2}}=a\RightarrowA2_{2}(a; 0). Khi đó OA2_{2} = (a−0)2+(0−0)2=a2=a \sqrt{{(a-0)}^{2}+{(0-0)}^{2}}=\sqrt{{a}^{2}}=a\ (vì a > 0).

Vậy OA2_{2} = a.

Câu 2

1 điểm

Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, ta xét hypebol (H) có phương trình chính tắc là x2a2−y2b2=1\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1, trong đó a > 0, b > 0 (Hình 14).

Hình minh hoạ

Cho điểm M(x; y) nằm trên hypebol (H). Gọi M1_{1}, M2_{2}, M3_{3} lần lượt là điểm đối xứng của M qua trục Ox, trục Oy và gốc O. Các điểm M1_{1}, M2_{2}, M3_{3} có nằm trên hypebol (H) hay không? Tại sao?

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Theo đề bài, M(x; y) nằm trên (H) nên ta có: x2a2−y2b2=1.\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1.

+) M1_{1} là điểm đối xứng của M qua trục Ox, suy ra M1_{1} có toạ độ là (x; –y).

Ta có x2a2−(−y)2b2=x2a2−y2b2=1.\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{(-y)}^{2}}{{b}^{2}}=\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1. Do đó M1_{1} cũng thuộc (H).

+) M2_{2} là điểm đối xứng của M qua trục Oy, suy ra M2_{2} có toạ độ là (–x; y).

Ta có (−x)2a2−y2b2=x2a2−y2b2=1.\frac{{(-x)}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1. Do đó M2_{2} cũng thuộc (H).

+) M3_{3} là điểm đối xứng của M qua gốc O, suy ra M3_{3} có toạ độ là (–x; –y).

Ta có (−x)2a2−(−y)2b2=x2a2−y2b2=1.\frac{{(-x)}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{(-y)}^{2}}{{b}^{2}}=\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1. Do đó M3_{3} cũng thuộc (H).

Câu 3

1 điểm

a) Quan sát điểm M (x; y) nằm trên hypebol (H) (Hình 15) và chứng tỏ rằng x ≤ –a hoặc x ≥ a.

b) Viết phương trình hai đường thẳng PR và QS.

Hình minh hoạ

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) Nếu điểm M(x; y) thuộc (H) thì x2a2−y2b2=1.\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1.

Vì y2b2≥0\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}\ge 0 nên x2a2≥1⇒x2≥a2⇒\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}\ge 1\Rightarrow {x}^{2}\ge {a}^{2}\Rightarrow x ≤ –a hoặc x ≥ a.

b)

+) Có P(–a; b), R(a; –b) ⇒PR→=(a−(−a);−b−b)=(2a;−2b).\Rightarrow \overrightarrow{PR}=(a-(-a);-b-b)=(2a;-2b).

Do đó ta chọn (b; a) là một vectơ pháp tuyến của PR.

Khi đó phương trình đường thẳng PR là: b(x + a) + a(y – b) = 0 hay bx + ay = 0 hay y=−bax.y=-\frac{b}{a}x.

+) Có Q(a; b), S(–a; –b) ⇒QS→=(−a−a;−b−b)=(−2a;−2b).\Rightarrow \overrightarrow{QS}=(-a-a;-b-b)=(-2a;-2b).

Do đó ta chọn (–b; a) là một vectơ pháp tuyến của QS.

Khi đó phương trình đường thẳng QS là: –b(x – a) + a(y – b) = 0 hay –bx + ay = 0 hay y=bax.y=\frac{b}{a}x.

Câu 4

1 điểm
Viết phương trình chính tắc của hypebol có một đỉnh là A2_{2}(5; 0) và một đường tiệm cận là y = –3x.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Gọi phương trình chính tắc của hypebol đã cho là x2a2−y2b2=1\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1 (a > 0, b > 0).

+) Hypebol có một đỉnh là A2_{2}(5; 0) ⇒\Rightarrow a = 5.

+) Hypebol có một đường tiệm cận là y = –3x ⇒ba=3⇒\Rightarrow \frac{b}{a}=3\Rightarrowb = 3a = 15.

Vậy phương trình chính tắc của hypebol đã cho là x252−y2152=1\frac{{x}^{2}}{{5}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{15}^{2}}=1 hay x225−y2225=1.\frac{{x}^{2}}{25}-\frac{{y}^{2}}{225}=1.

Câu 5

1 điểm
Nêu định nghĩa tâm sai của elip có phương trình chính tắc là x2a2+y2b2=1\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}+\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1 với a > b > 0.
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Tâm sai e của elip có phương trình chính tắc là x2a2+y2b2=1\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}+\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1 với a > b > 0 là tỉ số giữa tiêu cự và độ dài trục lớn của elip, tức là e=ca=a2−b2a.e=\frac{c}{a}=\frac{\sqrt{{a}^{2}-{b}^{2}}}{a}.

Câu 6

1 điểm
Viết phương trình chính tắc của hypebol, biết độ dài trục ảo bằng 6 và tâm sai bằng 54.\frac{5}{4}.
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Trong mặt phẳng, xét đường hypebol (H) là tập hợp các điểm M sao cho |MF1_{1} – MF2_{2}| = 2a, ở đó F1_{1}F2_{2} = 2c với c > a > 0. Ta chọn hệ trục toạ độ Oxy có gốc là trung điểm của đoạn thẳng F1_{1}F2_{2}. Trục Oy là đường trung trực của F1_{1}F2_{2} và F2_{2} nằm trên tia Ox (Hình 16). Khi đó F1_{1}(c; 0), F2_{2}(c; 0) là các tiêu điểm của (H).

Hình minh hoạ

Với mỗi điểm M(x; y) thuộc đường hypebol (H), chứng minh:

a) MF1_{1}2^{2} = x2^{2} + 2cx + c2^{2} + y2^{2};

b) MF2_{2}2^{2} = x2^{2} – 2cx + c2^{2} + y2^{2};

c) MF1_{1}2^{2} – MF2_{2}2^{2} = 4cx.

Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Với mỗi điểm M thuộc hypebol (H), từ hai đẳng thức MF1_{1}2^{2} – MF2_{2}2^{2} = 4cx và |MF1_{1} – MF2_{2}| = 2a, chứng minh:

MF1=∣a+cax∣= ∣a+ex∣; MF2=∣a−cax∣= ∣a−ex∣.M{F}_{1}=|a+\frac{c}{a}x|=\ |a+ex|;\ M{F}_{2}=|a-\frac{c}{a}x|=\ |a-ex|.

Xem đáp án và lời giải

Câu 9

1 điểm
Cho hypebol có phương trình chính tắc x2144−y225=1.\frac{{x}^{2}}{144}-\frac{{y}^{2}}{25}=1. Giả sử M là điểm thuộc hypebol có hoành độ là 15. Tìm độ dài các bán kính qua tiêu của điểm M.
Xem đáp án và lời giải

Câu 10

1 điểm

Cho hypebol (H) có phương trình chính tắc x2a2−y2b2=1\frac{{x}^{2}}{{a}^{2}}-\frac{{y}^{2}}{{b}^{2}}=1 với a > 0, b > 0. Xét đường thẳng Δ1:x=−ae{Δ}_{1}:x=-\frac{a}{e}.

Hình minh hoạ

Với mỗi điểm M (x0_{0}; y0_{0})∈\in(H) (Hình 17), tính:

a) Khoảng cách d (M, Δ1_{1}) từ điểm M(x0_{0}; y0_{0}) đến đường thẳng Δ1_{1}.

b) Tỉ số MF1d(M,Δ1)\frac{M{F}_{1}}{d(M,{Δ}_{1})}.

Xem đáp án và lời giải

Câu 11

1 điểm
Tìm các tiêu điểm và đường chuẩn của hypebol có phương trình chính tắc là x211−y225=1.\frac{{x}^{2}}{11}-\frac{{y}^{2}}{25}=1.
Xem đáp án và lời giải

Câu 12

1 điểm
Vẽ hypebol (H):x29−y216=1(H):\frac{{x}^{2}}{9}-\frac{{y}^{2}}{16}=1.
Xem đáp án và lời giải

Câu 13

1 điểm
Cho hypebol (H) có một đỉnh là A1_{1}(–4; 0) và tiêu cự là 10. Viết phương trình chính tắc và vẽ hypebol (H).
Xem đáp án và lời giải

Câu 14

1 điểm

Viết phương trình chính tắc của hypebol, biết:

a) Tiêu điểm là F1_{1}(– 3; 0) và đỉnh là A2_{2} (2; 0).

b) Đỉnh là A2_{2}(4; 0) và tiêu cự bằng 10.

c) Tiêu điểm F2_{2} (4; 0) và phương trình một đường tiệm cận là y=−73xy=-\frac{\sqrt{7}}{3}x.

Xem đáp án và lời giải

Câu 15

1 điểm

Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, cho hypebol có phương trình chính tắc x24−y21=1\frac{{x}^{2}}{4}-\frac{{y}^{2}}{1}=1.

a) Xác định toạ độ các đỉnh, tiêu điểm, tiêu cự, độ dài trục thực của hypebol.

b) Xác định phương trình các đường tiệm cận của hypebol và vẽ hypebol trên.

Xem đáp án và lời giải

Câu 16

1 điểm
Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, cho hypebol có phương trình chính tắc là x2^{2} – y2^{2} = 1. Chứng minh rằng hai đường tiệm cận của hypebol vuông góc với nhau.
Xem đáp án và lời giải

Câu 17

1 điểm
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho hypebol (H):x264−y236=1(H):\frac{{x}^{2}}{64}-\frac{{y}^{2}}{36}=1. Lập phương trình chính tắc của elip (E), biết rằng (E) có các tiêu điểm là các tiêu điểm của (H) và các đỉnh của hình chữ nhật cơ sở của (H) đều nằm trên (E).
Xem đáp án và lời giải

Câu 18

1 điểm

Dọc theo bờ biển, người ta thiết lập hệ thống định vị vô tuyến dẫn đường tầm xa để truyền tín hiệu cho máy bay hoặc tàu thuỷ hoạt động trên biển. Trong hệ thống đó có hai đài vô tuyến đặt lần lượt tại địa điểm A và địa điểm B, khoảng cách AB = 650 km (Hình 18). Giả sử có một con tàu chuyển động trên biển với quỹ đạo là hypebol nhận A và B là hai tiêu điểm.

Hình minh hoạ

Khi đang ở vị trí P, máy thu tín hiệu trên con tàu chuyển đổi chênh lệch thời gian nhận các tín hiệu từ A và B thành hiệu khoảng cách |PA – PB|. Giả sử thời gian con tàu nhận được tín hiệu từ B trước khi nhận được tín hiệu từ A là 0,0012 s. Vận tốc di chuyển của tín hiệu là 3 . 108^{8} m/s.

a) Lập phương trình hypebol mô tả quỹ đạo chuyển động của con tàu.

b) Chứng tỏ rằng tại mọi thời điểm trên quỹ đạo chuyển động thì thời gian con tàu nhận được tín hiệu từ B trước khi nhận được tín hiệu từ A luôn là 0,0012 s.

Xem đáp án và lời giải

Tất cả đề Hypebol · Các bộ sách Toán Lớp 10