Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, ta xét hypebol (H) có phương trình chính tắc là a2x2−b2y2=1, trong đó a > 0, b > 0 (Hình 13).
a) Tìm toạ độ hai tiêu điểm F1, F2 của hypebol (H).
b) Hypebol (H) cắt trục Ox tại các điểm A1, A2. Tìm độ dài các đoạn thẳng OA1 và OA2.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Toạ độ hai tiêu điểm F1, F2 của hypebol (H) là: F1(–c; 0) và F2(c; 0) với c=a2+b2.
b)
+) Vì A1 thuộc trục Ox nên toạ độ của A1 có dạng (xA1;0).
Mà A1 thuộc (H) nên a2xA12+b202=1⇒xA12=a2⇒[xA1=axA1=−a.
Ta thấy A1 nằm bên trái điểm O trên trục Ox nên xA1<0⇒xA1=−a⇒A1(–a; 0). Khi đó OA1 = (−a−0)2+(0−0)2=(−a)2=a(vì a > 0).
Vậy OA1 = a.
+) Vì A2 thuộc trục Ox nên toạ độ của A2 có dạng (xA2;0).
Mà A2 thuộc (H) nên a2xA22+b202=1⇒xA22=a2⇒[xA2=axA2=−a.
Ta thấy A2 nằm bên phải điểm O trên trục Ox nên xA2>0⇒xA2=a⇒A2(a; 0). Khi đó OA2 = (a−0)2+(0−0)2=a2=a(vì a > 0).
Vậy OA2 = a.
Câu 2
1 điểm
Trong mặt phẳng toạ độ Oxy, ta xét hypebol (H) có phương trình chính tắc là a2x2−b2y2=1, trong đó a > 0, b > 0 (Hình 14).
Cho điểm M(x; y) nằm trên hypebol (H). Gọi M1, M2, M3 lần lượt là điểm đối xứng của M qua trục Ox, trục Oy và gốc O. Các điểm M1, M2, M3 có nằm trên hypebol (H) hay không? Tại sao?
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Theo đề bài, M(x; y) nằm trên (H) nên ta có: a2x2−b2y2=1.
+) M1 là điểm đối xứng của M qua trục Ox, suy ra M1 có toạ độ là (x; –y).
Ta có a2x2−b2(−y)2=a2x2−b2y2=1. Do đó M1 cũng thuộc (H).
+) M2 là điểm đối xứng của M qua trục Oy, suy ra M2 có toạ độ là (–x; y).
Ta có a2(−x)2−b2y2=a2x2−b2y2=1. Do đó M2 cũng thuộc (H).
+) M3 là điểm đối xứng của M qua gốc O, suy ra M3 có toạ độ là (–x; –y).
Ta có a2(−x)2−b2(−y)2=a2x2−b2y2=1. Do đó M3 cũng thuộc (H).
Câu 3
1 điểm
a) Quan sát điểm M (x; y) nằm trên hypebol (H) (Hình 15) và chứng tỏ rằng x ≤ –a hoặc x ≥ a.
b) Viết phương trình hai đường thẳng PR và QS.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Nếu điểm M(x; y) thuộc (H) thì a2x2−b2y2=1.
Vì b2y2≥0 nên a2x2≥1⇒x2≥a2⇒ x ≤ –a hoặc x ≥ a.
b)
+) Có P(–a; b), R(a; –b) ⇒PR=(a−(−a);−b−b)=(2a;−2b).
Do đó ta chọn (b; a) là một vectơ pháp tuyến của PR.
Khi đó phương trình đường thẳng PR là: b(x + a) + a(y – b) = 0 hay bx + ay = 0 hay y=−abx.
+) Có Q(a; b), S(–a; –b) ⇒QS=(−a−a;−b−b)=(−2a;−2b).
Do đó ta chọn (–b; a) là một vectơ pháp tuyến của QS.
Khi đó phương trình đường thẳng QS là: –b(x – a) + a(y – b) = 0 hay –bx + ay = 0 hay y=abx.
Câu 4
1 điểm
Viết phương trình chính tắc của hypebol có một đỉnh là A2(5; 0) và một đường tiệm cận là y = –3x.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Gọi phương trình chính tắc của hypebol đã cho là a2x2−b2y2=1 (a > 0, b > 0).
+) Hypebol có một đỉnh là A2(5; 0) ⇒ a = 5.
+) Hypebol có một đường tiệm cận là y = –3x ⇒ab=3⇒b = 3a = 15.
Vậy phương trình chính tắc của hypebol đã cho là 52x2−152y2=1 hay 25x2−225y2=1.
Câu 5
1 điểm
Nêu định nghĩa tâm sai của elip có phương trình chính tắc là a2x2+b2y2=1 với a > b > 0.
Xem đáp án và lời giải
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
Tâm sai e của elip có phương trình chính tắc là a2x2+b2y2=1 với a > b > 0 là tỉ số giữa tiêu cự và độ dài trục lớn của elip, tức là e=ac=aa2−b2.
Câu 6
1 điểm
Viết phương trình chính tắc của hypebol, biết độ dài trục ảo bằng 6 và tâm sai bằng 45.
Trong mặt phẳng, xét đường hypebol (H) là tập hợp các điểm M sao cho |MF1 – MF2| = 2a, ở đó F1F2 = 2c với c > a > 0. Ta chọn hệ trục toạ độ Oxy có gốc là trung điểm của đoạn thẳng F1F2. Trục Oy là đường trung trực của F1F2 và F2 nằm trên tia Ox (Hình 16). Khi đó F1(c; 0), F2(c; 0) là các tiêu điểm của (H).
Với mỗi điểm M(x; y) thuộc đường hypebol (H), chứng minh:
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho hypebol (H):64x2−36y2=1. Lập phương trình chính tắc của elip (E), biết rằng (E) có các tiêu điểm là các tiêu điểm của (H) và các đỉnh của hình chữ nhật cơ sở của (H) đều nằm trên (E).
Dọc theo bờ biển, người ta thiết lập hệ thống định vị vô tuyến dẫn đường tầm xa để truyền tín hiệu cho máy bay hoặc tàu thuỷ hoạt động trên biển. Trong hệ thống đó có hai đài vô tuyến đặt lần lượt tại địa điểm A và địa điểm B, khoảng cách AB = 650 km (Hình 18). Giả sử có một con tàu chuyển động trên biển với quỹ đạo là hypebol nhận A và B là hai tiêu điểm.
Khi đang ở vị trí P, máy thu tín hiệu trên con tàu chuyển đổi chênh lệch thời gian nhận các tín hiệu từ A và B thành hiệu khoảng cách |PA – PB|. Giả sử thời gian con tàu nhận được tín hiệu từ B trước khi nhận được tín hiệu từ A là 0,0012 s. Vận tốc di chuyển của tín hiệu là 3 . 108 m/s.
a) Lập phương trình hypebol mô tả quỹ đạo chuyển động của con tàu.
b) Chứng tỏ rằng tại mọi thời điểm trên quỹ đạo chuyển động thì thời gian con tàu nhận được tín hiệu từ B trước khi nhận được tín hiệu từ A luôn là 0,0012 s.