TopStudy

Ngữ văn · Lớp 6

Ẩn dụ, hoán dụ

8 câu · 12 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Hoàn thành bảng so sánh điểm giống và khác nhau giữa ẩn dụ và hoán dụ.

Ẩn dụHoán dụ
Giống nhau………………………………………………………...... ………………………………………………………….. …………………………………………………………..………………………………………………………...... ………………………………………………………….. …………………………………………………………..
Khác nhau………………………………. ………………………………. ……………………………….………………………………. ………………………………. ……………………………….
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

Ẩn dụHoán dụ
Giống nhau+ Cả hai đều dùng để gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên sự vật, hiện tượng, khái niệm khác. + Cả hai đều có tác dụng làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.+ Cả hai đều dùng để gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên sự vật, hiện tượng, khái niệm khác. + Cả hai đều có tác dụng làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Khác nhauMối quan hệ của các sự vật trong ẩn dụ là mối quan hệ tương đồng.Mối quan hệ của các sự vật trong hoán dụ là mối quan hệ gần gũi.

Câu 2

1 điểm

Hoàn thành bảng so sánh điểm giống và khác nhau giữa ẩn dụ và so sánh.

Ẩn dụSo sánh
Giống nhau………………………………………………………...... ………………………………………………………….. …………………………………………………………..………………………………………………………...... ………………………………………………………….. …………………………………………………………..
Khác nhau………………………………. ………………………………. ……………………………….………………………………. ………………………………. ……………………………….
Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

Ẩn dụSo sánh
Giống nhauĐều dựa trên cơ sở liên tưởng những nét tương đồng giữa các sự vật, sự việc khác nhau.Đều dựa trên cơ sở liên tưởng những nét tương đồng giữa các sự vật, sự việc khác nhau.
Khác nhauẨn dụ không cần từ hay dấu câu phân biệt giữa các sự vật sự việc được nêu ra. Do vậy, ẩn dụ còn được gọi là so sánh ngầm. Phép ẩn dụ giữa các sự vật sự việc thường mang ý nghĩa ngang bằng, tương đương.So sánh thường cần đến từ so sánh hoặc dấu hiệu nhận biết phân biệt giữa các vế so sánh và vế được so sánh (vd như dấu gạch ngang, dấu hai chấm...) So sánh có thể ngang bằng hoặc không ngang bằng.

Câu 3

1 điểm

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn sau và phân tích tác dụng của biện pháp đó.

a. Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như mùi mít chín ở góc vườn ông Tuyên. Ong vàng, ong vò vẽ, ong mật đánh lộn nhau để hút mật ở hoa. Chúng đuổi cả bướm. Bướm hiền lành bỏ chỗ lao xao. Từng đàn rủ nhau lặng lẽ bay đi.

(Duy Khán, Lao xao ngày hè)

…………………………………………………………………………………………………………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

a.

- So sánh: Hoa móng rồng … thơm như mùi mít chín …

- Liệt kê : ong vàng, ong vò vẽ, ong mật …

- Nhân hoá: Hoa móng rồng bụ bẫm; Ong vàng, ong vò vẽ, ong mật đánh lộn nhau; Bướm hiền lành … rủ nhau …

= > Tác dụng: Đoạn văn sử dụng rất nhiều biện pháp tu từ gợi lên một bức tranh làng quê đầu hè đầy sức sống nên thơ.

Câu 4

1 điểm

b. Lần này nó chửi kịp ăn, những mũi tên đen, mang hình đuôi cá từ đâu tới tấp bay đến. Ấy là những con chèo bẻo. Chúng lao vào đánh con diều hâu túi bụi. Lông diều hâu bay vung tứ linh, miệng kêu la “chéc, chéc” con mồi rời mỏ diều hâu rơi xuống như một quả rụng.

(Duy Khán, Lao xao ngày hè)

…………………………………………………………………………………………………………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

b.

- Ẩn dụ: Lần này nó chửa kịp ăn, những mũi tên đen, mang hình đuôi cá từ đâu tới tấp bay đến.

- Nhân hóa: Chúng lao vào đánh con diều hâu túi bụi; Lông diều hâu bay vung tứ linh, miệng kêu la “chéc, chéc

- So sánh: con mồi rời mỏ diều hâu rơi xuống như một quả rụng.

= > Tác dụng: Đoạn văn sử dụng rất nhiều biện pháp tu từ gợi lên một bức tranh mùa hè sôi động, tràn đầy sức sống.

Câu 5

1 điểm

Cả nhà ngồi ăn cơm trong hương lúa đầu mùa từ đồng Chõ thoảng về; trong tiếng sáo diều cao vút của chú Chàng; trong dàn nhạc ve; trong tiếng chó thủng thẳng sủa giăng…Cả làng xóm hình như không ai ngủ, cùng thức với giời, với đất. Tôi khát khao thầm ước: Mùa hè nào cũng được như mùa hè này!

(Duy Khán, Lao xao ngày hè)

…………………………………………………………………………………………………………

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

Trả lời:

c.

- Liệt kê: trong hương lúa đầu mùa từ đồng Chõ thoảng về; trong tiếng sáo diều cao vút của chú Chàng; trong dàn nhạc ve; trong tiếng chó thủng thẳng sủa giăng…

= > Tác dụng: Đoạn văn sử dụng rất nhiều biện pháp tu từ gợi lên một bức tranh mùa hè êm đềm bình yên ở quê hương.

Câu 6

1 điểm

Nêu ý nghĩa của phép ẩn dụ được sử dụng trong các trường hợp sau:

CâuÝ nghĩa của ẩn dụ
“Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn” (Nguyễn Đình Thi, Việt Nam quê hương ta)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” (Tục ngữ)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
“Trong đầm gì đẹp bằng sen Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng Nhụy vàng bông trắng lá xanh Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” (Ca dao)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
“Ai ơi bưng bát cơm đầy Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần” ( Ca dao)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
Xem đáp án và lời giải

Câu 7

1 điểm

Nêu ý nghĩa của phép hoán dụ được sử dụng trong các câu sau:

CâuÝ nghĩa của ẩn dụ
“Mặt người vất vả in sâu Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn” (Nguyễn Đình Thi, Việt Nam quê hương ta)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
“Bạn thử đi rồi sẽ thấy, khu vườn sẽ lớn lên rất nhiều” (Nguyễn Ngọc Thuần, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
“Bàn tay ta làm nên tất cả Có sức người sỏi đá cũng thành cơm” (Hoàng Trung Thông, Bài ca vỡ đất)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
“Yêu nhau như thể tay chân Anh em hòa thuận, hai thân vui vầy” (Ca dao)…………………………………… …………………………………… ……………………………………
Xem đáp án và lời giải

Câu 8

1 điểm

Viết đoạn văn ngắn (khoảng 150 chữ) tả một cảnh sinh hoạt (ví dụ: cảnh sum họp gia đình, cảnh mua bán ở chợ/ siêu thị, cảnh sân trường giờ ra chơi…) trong đó có sử dụng ít nhất một trong các biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, nhân hóa.

…………………………………………………………………………………………………………

Xem đáp án và lời giải

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Văn 6 – Chân trời sáng tạo · Các bộ sách Ngữ văn Lớp 6