TopStudy

Toán · Lớp 9

5 bài tập Giải phương trình có chứa ẩn ở mẫu (có lời giải)

5 câu · 10 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.

Làm bài

Nội dung đề

Phần I. Tự luận

Câu 1

1 điểm

Giải các phương trình:

a) 2x−5x+5=3\frac{{2x - 5}}{{x + 5}} = 3;

b) x2−6x=x+32\frac{{{x^2} - 6}}{x} = x + \frac{3}{2};

c) (x2+2x)−(3x+6)x−3=0\frac{{\left( {{x^2} + 2x} \right) - (3x + 6)}}{{x - 3}} = 0;

d) 53x+2=2x−1\frac{5}{{3x + 2}} = 2x - 1.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) ĐKХĐ: x≠−5x \ne - 5. Ta có 2x−5x+5=3\frac{{2x - 5}}{{x + 5}} = 3 2x−5x+5=3(x+5)x+5\frac{{2x - 5}}{{x + 5}} = \frac{{3\left( {x + 5} \right)}}{{x + 5}} 2x−5=3(x+5)2x - 5 = 3\left( {x + 5} \right) 2x−5=3x+152x - 5 = 3x + 15 3x−2x=5−153x - 2x = 5 - 15 x=−20x = - 20 (TMĐK). Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−20.x = - 20.b) ĐKХĐ: x≠0x \ne 0. Ta có x2−6x=x+32\frac{{{x^2} - 6}}{x} = x + \frac{3}{2} 2(x2−6)2x=2x2+3x2x\frac{{2\left( {{x^2} - 6} \right)}}{{2x}} = \frac{{2{x^2} + 3x}}{{2x}} 2(x2−6)=2x2+3x2\left( {{x^2} - 6} \right) = 2{x^2} + 3x 2x2−12=2x2+3x2{x^2} - 12 = 2{x^2} + 3x 3x=−123x = - 12 x=−4x = - 4 (TMĐK). Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−4.x = - 4.
c) ĐКХĐ: x≠3x \ne 3. (x2+2x)−(3x+6)x−3=0\frac{{\left( {{x^2} + 2x} \right) - \left( {3x + 6} \right)}}{{x - 3}} = 0 (x2+2x)−(3x+6)=0\left( {{x^2} + 2x} \right) - \left( {3x + 6} \right) = 0 x(x+2)−3(x+2)=0x\left( {x + 2} \right) - 3\left( {x + 2} \right) = 0 (x+2)(x−3)=0(x + 2)(x - 3) = 0 x=−2x = - 2 (TMĐK) Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−2x = - 2.d) ĐKХĐ: x≠−23.x \ne \frac{{ - 2}}{3}{\rm{. }} Ta có 53x+2=2x−1\frac{5}{{3x + 2}} = 2x - 1 (3x+2)(2x−1)=5\left( {3x + 2} \right)\left( {2x - 1} \right) = 5 6x2+x−2=56{x^2} + x - 2 = 5 6x2+x−7=06{x^2} + x - 7 = 0 (x−1)(6x+7)=0\left( {x - 1} \right)\left( {6x + 7} \right) = 0 x=1x = 1 hoặc x=−76x = \frac{{ - 7}}{6} (TMĐK). Vậy phương trình đã cho có hai nghiệm là x=1x = 1 và x=−76.x = \frac{{ - 7}}{6}.

Câu 2

1 điểm

Giải các phương trình:

a) 2x−1x−1+1=1x−1\frac{{2x - 1}}{{x - 1}} + 1 = \frac{1}{{x - 1}} b) 5x2x+2+1=−6x+1\frac{{5x}}{{2x + 2}} + 1 = - \frac{6}{{x + 1}}

c) x+1x=x2+1x2x + \frac{1}{x} = {x^2} + \frac{1}{{{x^2}}} d) x+3x+1+x−3x=2\frac{{x + 3}}{{x + 1}} + \frac{{x - 3}}{x} = 2.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) ĐKХĐ: x≠1x \ne 1. 2x−1x−1+1=1x−1\frac{{2x - 1}}{{x - 1}} + 1 = \frac{1}{{x - 1}} 3x−2=13x - 2 = 1 x=1x = 1 (không thỏa ĐKXĐ). Vậy phương trình đã cho vô nghiệm.b) ĐKХĐ: x≠−1x \ne - 1. 5x2x+2+1=−6x+1\frac{{5x}}{{2x + 2}} + 1 = - \frac{6}{{x + 1}} 5x+2x+2=−125x + 2x + 2 = - 12 7x=−147x = - 14 x=−2x = - 2 Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−2x = - 2.
c) ĐKХĐ: x≠0x \ne 0. x+1x=x2+1x2x + \frac{1}{x} = {x^2} + \frac{1}{{{x^2}}} x3+x=x4+1{x^3} + x = {x^4} + 1 x3−x4+x−1=0{x^3} - {x^4} + x - 1 = 0 x3(1−x)−(1−x)=0{x^3}\left( {1 - x} \right) - \left( {1 - x} \right) = 0 (1−x)(x3−1)=0\left( {1 - x} \right)\left( {{x^3} - 1} \right) = 0 x=1x = 1 (TMĐK). Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=1x = 1.d) ĐKХĐ: x≠0x \ne 0 và x≠−1x \ne - 1. x+3x+1+x−3x=2\frac{{x + 3}}{{x + 1}} + \frac{{x - 3}}{x} = 2 x(x+3)+(x−3)(x+1)=2x(x+1)x\left( {x + 3} \right) + \left( {x - 3} \right)\left( {x + 1} \right) = 2x\left( {x + 1} \right) x=−3x = - 3 (thỏa mãn ĐKXĐ). Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−3x = - 3.

Câu 3

1 điểm

Giải các phương trình sau:

a) 1x−2+3=3−xx−2\frac{1}{{x - 2}} + 3 = \frac{{3 - x}}{{x - 2}}; b) 3x−2x+7=6x+12x−3\frac{{3x - 2}}{{x + 7}} = \frac{{6x + 1}}{{2x - 3}};

c) x+1x−1−x−1x+1=4x2−1\frac{{x + 1}}{{x - 1}} - \frac{{x - 1}}{{x + 1}} = \frac{4}{{{x^2} - 1}}; d) 2x−2x2x+3=4xx+3+272x - \frac{{2{x^2}}}{{x + 3}} = \frac{{4x}}{{x + 3}} + \frac{2}{7}.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) ĐKХĐ: x≠2x \ne 2. 1x−2+3=3−xx−2\frac{1}{{x - 2}} + 3 = \frac{{3 - x}}{{x - 2}} 1+3(x−2)x−2=3−xx−2\frac{{1 + 3(x - 2)}}{{x - 2}} = \frac{{3 - x}}{{x - 2}} 1+3x−6=3−x1 + 3x - 6 = 3 - x 4x=84x = 8 x=2x = 2 (không thỏa mãn ĐKХĐ). Vậy phương trình đã cho vô nghiệm.b) ĐKХĐ: x≠−7x \ne - 7 và x≠32x \ne \frac{3}{2}. 3x−2x+7=6x+12x−3\frac{{3x - 2}}{{x + 7}} = \frac{{6x + 1}}{{2x - 3}} 6x2−9x−4x+6=6x2+42x+x+76{x^2} - 9x - 4x + 6 = 6{x^2} + 42x + x + 7 −9x−4x−42x−x=7−6- 9x - 4x - 42x - x = 7 - 6 −56x=1- 56x = 1 x=−156x = - \frac{1}{{56}} (TMĐK). Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−156x = - \frac{1}{{56}}.
c) ĐKХĐ: x≠±1x \ne \pm 1 x+1x−1−x−1x+1=4x2−1\frac{{x + 1}}{{x - 1}} - \frac{{x - 1}}{{x + 1}} = \frac{4}{{{x^2} - 1}} (x+1)2−(x−1)2x2−1=4x2−1\frac{{{{(x + 1)}^2} - {{(x - 1)}^2}}}{{{x^2} - 1}} = \frac{4}{{{x^2} - 1}} x2+2x+1−x2+2x−1=4{x^2} + 2x + 1 - {x^2} + 2x - 1 = 44x=44x = 4 x=1x = 1 (không thỏa mãn ĐKХĐ). Vậy phương trình đã cho vô nghiệm.d) ĐKХĐ: x≠−3x \ne - 3 2x−2x2x+3=4xx+3+272x - \frac{{2{x^2}}}{{x + 3}} = \frac{{4x}}{{x + 3}} + \frac{2}{7} 2x.7(x+3)−7.2x2=7.4x+2(x+3)2x.7(x + 3) - 7.2{x^2} = 7.4x + 2(x + 3) 14x2+42x−14x2=28x+2x+614{x^2} + 42x - 14{x^2} = 28x + 2x + 6 12x=612x = 6 x=12x = \frac{1}{2} (TMĐK). Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=12x = \frac{1}{2}.

Câu 4

1 điểm

a) 1x−1−3x2x3−1=2xx2+x+1\frac{1}{{x - 1}} - \frac{{3{x^2}}}{{{x^3} - 1}} = \frac{{2x}}{{{x^2} + x + 1}} b) 3(x−1)(x−2)+2(x−3)(x−1)=1(x−2)(x−3)\frac{3}{{(x - 1)(x - 2)}} + \frac{2}{{(x - 3)(x - 1)}} = \frac{1}{{(x - 2)(x - 3)}}

c) 1+1x+2=128+x31 + \frac{1}{{x + 2}} = \frac{{12}}{{8 + {x^3}}} d) 13(x−3)(2x+7)+12x+7=6(x−3)(x+3)\frac{{13}}{{(x - 3)(2x + 7)}} + \frac{1}{{2x + 7}} = \frac{6}{{(x - 3)(x + 3)}}.

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) ĐKХĐ: x≠1x \ne 1, MTC: x3−1=(x−1)(x2+x+1){x^3} - 1 = (x - 1)\left( {{x^2} + x + 1} \right).

1x−1−3x2x3−1=2xx2+x+1\frac{1}{{x - 1}} - \frac{{3{x^2}}}{{{x^3} - 1}} = \frac{{2x}}{{{x^2} + x + 1}}

x2+x+1(x−1)(x2+x+1)−3x2x3−1=2x(x−1)(x−1)(x2+x+1)\frac{{{x^2} + x + 1}}{{(x - 1)\left( {{x^2} + x + 1} \right)}} - \frac{{3{x^2}}}{{{x^3} - 1}} = \frac{{2x(x - 1)}}{{(x - 1)\left( {{x^2} + x + 1} \right)}}

x2+x+1−3x2=2x2−2x{x^2} + x + 1 - 3{x^2} = 2{x^2} - 2x

4x2−3x−1=04{x^2} - 3x - 1 = 0

(3x2−3x)+(x2−1)=0\left( {3{x^2} - 3x} \right) + \left( {{x^2} - 1} \right) = 0

3x(x−1)+(x−1)(x+1)=03x(x - 1) + (x - 1)(x + 1) = 0

(x−1)(4x+1)=0(x - 1)(4x + 1) = 0

x−1=0x - 1 = 0 hoặc 4x+1=04x + 1 = 0

x=1x = 1 (loại) hoặc x=−14x = - \frac{1}{4} (TMĐK)

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−14x = - \frac{1}{4}.

b) ĐKХĐ: x≠1,x≠2x \ne 1,x \ne 2 và x≠3x \ne 3. MTC: (x−1)(x−2)(x−3)(x - 1)(x - 2)(x - 3).

3(x−1)(x−2)+2(x−3)(x−1)=1(x−2)(x−3)\frac{3}{{(x - 1)(x - 2)}} + \frac{2}{{(x - 3)(x - 1)}} = \frac{1}{{(x - 2)(x - 3)}}

3(x−3)(x−1)(x−2)(x−3)+2(x−2)(x−1)(x−2)(x−3)=x−1(x−1)(x−2)(x−3)\frac{{3(x - 3)}}{{(x - 1)(x - 2)(x - 3)}} + \frac{{2(x - 2)}}{{(x - 1)(x - 2)(x - 3)}} = \frac{{x - 1}}{{(x - 1)(x - 2)(x - 3)}}

3(x−3)+2(x−2)=x−13(x - 3) + 2(x - 2) = x - 1

3x−9+2x−4=x−13x - 9 + 2x - 4 = x - 1

4x=124x = 12

x=3x = 3 (không thỏa mãn ĐKXĐ).

Vậy phương trình đã cho vô nghiệm.

c) ĐKХĐ: x≠−2x \ne - 2, MTC: x3+8=(x+2)(x2−2x+4){x^3} + 8 = (x + 2)\left( {{x^2} - 2x + 4} \right)

1+1x+2=128+x31 + \frac{1}{{x + 2}} = \frac{{12}}{{8 + {x^3}}}

x3+8x3+8+x2−2x+4(x+2)(x2−2x+4)=12x3+8\frac{{{x^3} + 8}}{{{x^3} + 8}} + \frac{{{x^2} - 2x + 4}}{{(x + 2)\left( {{x^2} - 2x + 4} \right)}} = \frac{{12}}{{{x^3} + 8}}

x3+8+x2−2x+4=12{x^3} + 8 + {x^2} - 2x + 4 = 12

x3+x2−2x=0{x^3} + {x^2} - 2x = 0

x(x2+x−2)=0x\left( {{x^2} + x - 2} \right) = 0

TH1: x=0x = 0

TH2: x2+x−2=0{x^2} + x - 2 = 0

(x2−1)+(x−1)=0\left( {{x^2} - 1} \right) + (x - 1) = 0

(x2−1)+(x−1)=0\left( {{{\rm{x}}^2} - 1} \right) + ({\rm{x}} - 1) = 0

(x+1)(x−1)+(x−1)=0\left( {x + 1} \right)\left( {x - 1} \right) + \left( {x - 1} \right) = 0

(x−1)(x+2)=0(x - 1)(x + 2) = 0

x=1x = 1 (TMĐK) hoặc x=−2x = - 2 (loại)

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=1x = 1.

d) ĐKХĐ: x≠±3x \ne \pm 3 và x≠−72x \ne - \frac{7}{2}, MTC: (x−3)(x+3)(2x+7)(x - 3)(x + 3)(2x + 7)

13(x−3)(2x+7)+12x+7=6(x−3)(x+3)\frac{{13}}{{(x - 3)(2x + 7)}} + \frac{1}{{2x + 7}} = \frac{6}{{(x - 3)(x + 3)}}

13(x+3)(x−3)(x+3)(2x+7)+(x−3)(x+3)(x−3)(x+3)(2x+7)=6(2x+7)(x−3)(x+3)(2x+7)\frac{{13(x + 3)}}{{(x - 3)(x + 3)(2x + 7)}} + \frac{{(x - 3)(x + 3)}}{{(x - 3)(x + 3)(2x + 7)}} = \frac{{6(2x + 7)}}{{(x - 3)(x + 3)(2x + 7)}}

13(x+3)+(x−3)(x+3)=6(2x+7)13(x + 3) + (x - 3)(x + 3) = 6(2x + 7)

13x+39+x2−9=12x+4213x + 39 + {x^2} - 9 = 12x + 42

x2+x−12=0{x^2} + x - 12 = 0

x2−3x+4x−12=0{x^2} - 3x + 4x - 12 = 0

x(x−3)+4(x−3)=0x(x - 3) + 4(x - 3) = 0

x−3)(x+4)=0x - 3)(x + 4) = 0

x−3=0x - 3 = 0 hoặc x+4=0x + 4 = 0

x=3x = 3 (loại) hoặc x=−4x = - 4 (TMĐK)

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−4x = - 4.

Câu 5

1 điểm

Giải phương trình:

a) (1x+2)=(1x+2)(x2+1)\left( {\frac{1}{x} + 2} \right) = \left( {\frac{1}{x} + 2} \right)\left( {{x^2} + 1} \right);

b) (x+1+1x)2=(x−1−1x)2{\left( {x + 1 + \frac{1}{x}} \right)^2} = {\left( {x - 1 - \frac{1}{x}} \right)^2};

Xem đáp án và lời giải

Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý

a) ĐKХĐ: x≠0x \ne 0.

(1x+2)=(1x+2)(x2+1)\left( {\frac{1}{x} + 2} \right) = \left( {\frac{1}{x} + 2} \right)\left( {{x^2} + 1} \right)

1+2xx=(1+2x)(x2+1)x\frac{{1 + 2x}}{x} = \frac{{(1 + 2x)\left( {{x^2} + 1} \right)}}{x}

1+2x=(1+2x)(x2+1)1 + 2x = (1 + 2x)\left( {{x^2} + 1} \right)

(1+2x)(x2+1)−(1+2x)=0(1 + 2x)\left( {{x^2} + 1} \right) - (1 + 2x) = 0

(1+2x)(x2+1−1)=0(1 + 2x)\left( {{x^2} + 1 - 1} \right) = 0

(1+2x)x2=0(1 + 2x){x^2} = 0
x=0x = 0 hoặc 1+2x=01 + 2x = 0

x=0x = 0 (loại) hoặc x=−12x = \frac{{ - 1}}{2}(TMĐK)

Vậy phương trình đã cho có nghiệm là x=−12x = \frac{{ - 1}}{2}.

Đề cùng chủ đề

Tất cả đề Phương trình quy về phương trình bậc nhất một ẩn · Các bộ sách Toán Lớp 9