Thực hành tiếng Việt trang 78

Giải thích nghĩa của các thành ngữ:

a) lớn nhanh như thổi: Người hoặc sự vật phát triển rất nhanh về hình thể.

Một số thành ngữ được cấu tạo gồm hai yếu tố có quan hệ so sánh với nhau và giải thích nghĩa:

- Ăn như tằm ăn rỗi: Chỉ hành vi ăn rất nhiều và nhanh.

- Khỏe như trâu: Chỉ sức mạnh, khỏe khoắn.

- Ngang như cua: Chỉ sự ngang bướng, khăng khăng không chịu nghe theo người khác.

- Chạy như cờ lông công: Chạy rối rít, chạy loạn xạ lo việc nhưng không cần thiết, không đem lại kết quả gì.

Một số thành ngữ được cấu tạo gồm hai vế tương ứng với nhau và giải thích nghĩa:

- Kẻ tám lạng người nửa cân: Chỉ thực lượng hai bên tương đương không ai kém ai.

- Một nắng hai sương: Chỉ sự nhọc nhằn, vất vả, lặng lẽ triền miên, phải chịu đựng từ sáng sớm đến chiều tối.

- Hồn xiêu phách lạc: Chỉ sự mất hết tinh thần và sinh lực do sự sợ hãi.

- ông chẳng bà chuộc: Biểu thị sự chủng chẳng không ăn khớp, không hợp nhau về ý nghĩa cũng như việc làm giữa người này và người khác.

1) – e

2) – d

3) – b

4) – c

5) – a

- Các thành ngữ trên sử dụng biện pháp tu từ: phép đối và ẩn dụ.

a) Ai từng tiếp xúc với Nguyên Hồng đều thấy rõ điều này: ông rất dễ xúc động, rất dễ khóc. Khóc khi nhớ đến bạn bè, đồng chí từng chia bùi sẻ ngọt; khóc khi nghĩ đến đời sống khổ cực của nhân dân mình ngày trước; khóc khi nói đến công ơn của Tổ quốc, quê hương đã sinh ra mình, đền công ơn của Đảng, của Bác Hồ đã đem đến cho mình lí tưởng cao đẹp của thời đại. (Nguyễn Đăng Mạnh)

- Có hai dấu chấm phẩy dùng để ngăn các phần trong phép liệt kê.

b) Chẳng hạn, truyện dân gian kể, lúc Lê Lợi sinh ra có ánh sáng đỏ đầy nhà, mùi hương lạ khắp xóm; còn Nguyễn Huệ, khi ra đời, có hai con hổ chầu hai bên. (Bùi Mạnh Nhị)

- Có một dấu chấm phẩy dùng để ngăn hai ý trong vị ngữ.