Ngữ văn · Lớp 6
8 câu · 12 phút · Ngân hàng đề TopStudy. Đáp án và lời giải do TopStudy biên soạn, mở ngay dưới từng câu.
Tìm các từ được viết hoa trong hai bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của Minh Huệ và Lượm của Tổ Hữu. Xếp các từ được viết hoa vào hai nhóm trong bảng sau:
| Viết hoa tên riêng | Viết hoa tu từ (viết hoa để thể hiện sự kính trọng) |
|---|---|
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
| Viết hoa tên riêng | Viết hoa tu từ (viết hoa để thể hiện sự kính trọng) |
|---|---|
| - Hồ Chí Minh - Lượm, Huế, Hà Nội, Hàng Bè, Mang Cá | - Bác, Cha |
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Các tử láy trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ: trầm ngâm, lâm thâm, xơ xác, nhẹ nhàng, mơ màng, lồng lộng, bồn chồn, bề bộn, đinh ninh, phăng phắc, nằng nặng, vội vàng, mau mau, mênh mông.
- Lòng vui sướng mênh mông: Tô đậm, nhấn mạnh sự vui sướng khi được thức cùng Bác Hồ.
Các từ láy trong khổ thơ sau giúp em hình dung chú bé Lượm như thế nào?
Chú bé loắt choát
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh
(Tố Hữu)
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
- Các từ láy: loắt choắt, xinh xinh, thoăn thoắt, nghênh nghênh.
→ Gợi ra dáng vẻ tinh nghịch, nhanh nhẹn, dễ thương của chú bé Lượm.
Trong những câu thơ dưới đây, các từ ngữ in đậm chỉ ai, chỉ cái gì, việc gì? Giữa sự vật, sự việc mà các từ ngữ ấy biểu thị với sự vật, sự việc mà các từ ngữ ấy hàm ý có mỗi liên hệ như thế nào? Cách diễn đạt này có tác dụng gì?
a)
Bàn tay mẹ chắn mưa sa
Bàn tay mẹ chặn bão qua mùa màng. […]
Bàn tay mẹ thức một đời
À ơi này cái Mặt Trời bé con
(Bình Nguyên)
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
a) Bàn tay mẹ chỉ sự lao động vất vả nhọc nhằn của người mẹ. → Mối quan hệ tương đồng – ẩn dụ.
Tác dụng: Làm nổi bật những gian truân, vất vả mà người mẹ đã trải qua và đồng thời đó cũng là sự dịu dàng, ấm áp của tình mẫu tử thiêng liêng, vĩ đại của người mẹ dành cho người con bé bỏng của mình.
b)
Ngày Huế đổ máu
Chú Hà Nội về
Tình cờ chú, cháu
Gặp nhau Hàng Bè
(Tố Hữu)
Hướng dẫn chấm do TopStudy biên soạn, mang tính gợi ý
b) Đổ máu là dấu hiệu của mất mát – ám chỉ chiến tranh. → Mối quan hệ tương cận: lấy dấu hiệu của sự vật để chỉ sự vật – hoán dụ.
Tác dụng: Làm giảm bớt sự đau thương, mất mát của đất nước trong bối cảnh chiến tranh.
c.
Vì lợi ích mười năm phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm phải trồng người
(Hồ Chí Minh)
Ghép thành ngữ ở cột bên trái với nghĩa tương ứng ở cột bên phải. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ hoán dụ ở các thành ngữ này.
| Thành ngữ | Nghĩa | |
|---|---|---|
| 1) Buôn thúng bán mẹt | a) giúp nhau lúc khó khăn, thiếu thốn | |
| 2) Châm lấm tay bùn | b) làm lụng vất vả, dãi dầu sương nắng | |
| 3) Gạo chợ nước sông | c) buôn bán vặt ở đầu đường, góc chợ | |
| 4) Một nắng hai sương | d) cuộc sống bấp bênh, phụ thuộc | |
| 5) Nhường cơm sẻ áo | e) sự lam lũ, cực nhọc của việc đồng áng |
- Nêu tác dụng của biện pháp tu từ hoán dụ ở các thành ngữ này.